Kamer wil een nieuwe verkenner op afstand van de politiek
DEN HAAG (ANP) - Er komt een nieuwe verkenner. En het wordt er een die verder afstaat van de dagelijkse politiek rond het Binnenhof dan tot dusver gebruik was. De hele procedure zal tegen het licht worden gehouden. Dat is het eerste resultaat van een chaotisch Kamerdebat over de mislukte verkenning donderdag.
De nieuwe verkenner moet het formatieproces weer vlot trekken en het vertrouwen tussen de partijen herstellen. Het moet een "gezaghebbende en onafhankelijke verkenner met een grotere afstand tot de actuele politiek" zijn, aldus een Kamerbreed gesteunde motie van D66-leider Sigrid Kaag en CDA-leider Wopke Hoekstra.
De verkenner is een vrij nieuw verschijnsel. Het werd pas in 2012 geïntroduceerd en moest de Tweede Kamer meer zeggenschap geven over de kabinetsformatie. Voor die tijd lag deze taak bij het staatshoofd. De eerste twee verkenningen (in 2012 en 2017) verliepen vrij rimpelloos.
Dit jaar zijn voor het eerst twee verkenners aangewezen. Dat was op verzoek van D66 die als tweede eindigde bij de verkiezingen. De eerste verkenners, Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66), stapten op nadat door een fout van Ollongren aantekeningen van de verkenning openbaar waren geworden.
In die memo stond de beruchte opmerking "functie elders" over het kritische CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. De Kamer kreeg hierdoor het vermoeden dat werd geprobeerd een kritisch Kamerlid te lozen. Het maakte volgens hen duidelijk dat de procedure aanpassing behoeft.
Een of meer verkenners worden een dag na de verkiezingen aangewezen door de Tweede Kamer. Tot dusver werd die steeds geleverd door de grootste partij. De verkenner moet in een of twee weken uitzoeken welke partijen samen verder moeten gaan praten over de vorming van een kabinet.
De eerste verkenner ooit was Henk Kamp (VVD) negen jaar geleden. Vier jaar geleden kwam die taak terecht bij zijn partijgenoot Edith Schippers. Beide verkenners werden na hun taak ook informateur. Kamp wist met Wouter Bos (PvdA) een kabinet te smeden. Schippers slaagde daar niet in.
Het hele systeem van de verkenner is nergens vastgelegd. Ook niet in het Reglement van Orde van de Tweede Kamer. En dat breekt de volksvertegenwoordiging dit keer op. Er zijn geen regels, voorschriften of aanwijzingen. Het is "levend staatsrecht", zei Boris van der Ham recent. De D66'er is een van de bedenkers van het systeem.
De afgelopen dagen werd duidelijk dat een meerderheid van de Kamer het proces wil aanpakken. Er moeten regels en voorschriften komen. Jorritsma zei dat het ook goed zou zijn als wordt vastgelegd welke rechten oud-verkenners hebben. En de rol van Algemene Zaken moet in het proces worden beperkt, vindt een aantal partijen.
Het ministerie van de premier levert ambtenaren voor de verkenning. Twee raadsadviseurs en de directeur-generaal van de Rijksvoorlichtingsdienst helpen de verkenners. Dat gebeurt al sinds 1971.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Financiënminister Eelco Heinen (VVD) blijft hoop houden "breed draagvlak" te krijgen in het parlement voor zijn begroting. Kort daarvoor zeiden de partijen PRO en JA21, waar de minderheidscoalitie naar kijkt voor steun, het niet voor zich te zien om gezamenlijk de begroting te steunen. Daarvoor zijn de verschillen tussen het linkse PRO en het rechtse JA21 te groot, denken zij. Heinen moet van hen dan ook kiezen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs en Emancipatie, VVD) verwacht dat de onderwijsinspectie "op niet al te lange termijn" gaat kijken bij de FVD-basisschool die maandag openging in Almere. Ze legde bij een persbijeenkomst op het Catshuis uit dat de inspectie bij nieuwe scholen altijd in het eerste schooljaar langskomt, maar in het geval van de Renaissanceschool kan de bewindsvrouw zich voorstellen dat "de inspectie niet wacht tot mei, om het maar zo te zeggen".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 heeft "twijfels" bij de wens van het kabinet voor brede steun voor de begroting. De linkse partij PRO zou dan ook steun leveren, maar JA21-Kamerlid Michiel Hoogeveen ziet dat niet voor zich. "Wij denken dat er op een gegeven moment echt wel duidelijke verschillen zichtbaar worden tussen JA21 en PRO", zei hij dinsdag na afloop van een gesprek met financiënminister Eelco Heinen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meerdere oppositiepartijen spreken dinsdag met minister Eelco Heinen van Financiën, meldt het ministerie. SGP en JA21 zijn in de ochtend aangeschoven bij de VVD-minister, terwijl PRO in de middag met Heinen in gesprek gaat.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verschillen tussen wat het kabinet en PRO willen met de begroting van komend jaar zijn nog steeds "levensgroot". Dat benadrukte PRO-leider Jesse Klaver meermaals na afloop van het eerste gesprek met premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA).
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - PRO-leider Jesse Klaver denkt dat de begrotingsonderhandelingen tussen zijn partij en het kabinet "heel ingewikkeld" zullen worden. Hij wil dat de beoogde bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel gaan, maar ziet ook dat bijvoorbeeld de VVD daar heel anders in staat. "Maar dit is onze inzet", zei hij voorafgaand aan zijn gesprek met premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA).
1 dag geleden
APPINGEDAM (ANP) - Dat inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen cynisch worden van het jarenlange wachten op herstel van hun huizen, begrijpt premier Rob Jetten wel. Dat zei hij tijdens een werkbezoek aan Zeerijp en Appingedam. "En dit ene bezoekje gaat ook niet het verschil maken."
1 dag geleden