Kabinet wil bedrijven die fossiele steun verliezen helpen
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet erkent dat het tekenen van de verklaring over het stopzetten van steun aan fossiele brandstofprojecten "een verslechtering van de internationale concurrentiepositie" betekent voor Nederlandse bedrijven. Die profiteren nu nog volop van dit soort overheidshulp. Samen met belanghebbenden wil het kabinet gaan bekijken "wat haalbaar en nodig is voor een groene transitie", laat staatssecretaris Hans Vijlbrief de Tweede Kamer weten. Behoud van banen en kennis staat daarbij centraal.
Na aanvankelijke weigering tekende Nederland maandag alsnog de verklaring op de klimaattop in Glasgow. Daarin staat dat het eind volgend jaar afgelopen moet zijn met staatssteun voor nieuwe fossiele brandstofprojecten in andere landen. Dat vergt een hele omslag voor bijvoorbeeld de maritieme sector, die zeer actief is op dit terrein. Nederlandse bedrijven leggen bijvoorbeeld pijpleidingen voor olie en gas, installeren boorinstallaties en baggeren de bodem uit om winning en transport van fossiele brandstoffen mogelijk te maken.
De Nederlandse overheid helpt bedrijven hier onder meer bij met zogeheten exportkredietverzekeringen (ekv). Dat zijn verzekeringen voor grote projecten die niet op de normale manier te verzekeren zijn. Ruim een kwart (26 procent) van alle lopende verplichtingen die de staat op zich heeft genomen draagt het stempel 'fossiel'. Dat komt neer op bijna 5 miljard euro. Lopende projecten blijven buiten schot, maar ze maken wel de omvang van de overheidssteun duidelijk.
Orders verliezen
"Bedrijven kunnen op korte termijn orders verliezen aan concurrenten in andere landen die de verklaring vooralsnog niet hebben getekend en wel gebruik kunnen maken van de ekv", schrijft Vijlbrief. "Deze bedrijven moeten hun strategie hierop aanpassen bijvoorbeeld door te reorganiseren, meer risico te nemen of andere contracten af te sluiten met hun afnemers." Tegelijkertijd schept de overgang naar duurzame energie "nieuwe kansen voor bedrijven", aldus de staatssecretaris.
Tot nog toe hebben 26 landen en instellingen de verklaring ondertekend. Daaronder zijn de VS, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Italië en Denemarken. Het kabinet hoopt dat veel landen nog zullen volgen, zodat een "eerlijk speelveld" ontstaat.
Vijlbrief gaat ook in op de "beperkte uitzonderingen" waar in de verklaring naar wordt verwezen. Zo gaat het in zijn volledigheid over steun aan "ongemitigeerde" projecten. Die woordkeuze laat ruimte voor projecten waarbij CO2 wordt afgevangen en opgeslagen, concludeert Vijlbrief. "Internationale overheidssteun voor fossiele projecten die hun emissies afvangen of compenseren zou dus mogelijk zijn." Verder mogen overheden activiteiten blijven verzekeren die alleen indirect te maken hebben met de fossiele energiesector, zoals het uitbaggeren van een haven waarin ook fossiele brandstoffen worden getransporteerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver voelt zich "plat gezegd gewoon bedonderd" door defensieminister Dilan Yeşilgöz. Zij verzweeg tijdens een debat over de inzet van de Zr. Ms. Evertsen in het Middellandse Zeegebied dat een kanon aan boord van het fregat niet werkt. De VVD-bewindsvrouw had die informatie gewoon moeten delen, vindt Klaver.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gevluchte Iraniërs hoeven voorlopig niet terug te keren naar hun land, meldde premier Rob Jetten (D66) donderdag tijdens het debat over de oorlog aldaar. Het kabinet heeft eerder de beslissingen over asielaanvragen gepauzeerd, maar had nog geen formeel besluit- en vertrekmoratorium ingesteld. Asielminister Bart van den Brink is dat laatste aan het voorbereiden.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nog enkele honderden gestrande reizigers willen uit het Midden-Oosten worden gerepatrieerd, zei buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) tijdens een debat in de Tweede Kamer. Het gaat onder meer om zo'n tweehonderd mensen uit de Verenigde Arabische Emiraten, waar steden zoals Dubai en Abu Dhabi liggen. Ook zitten nog tientallen Nederlanders vast in landen als Jordanië, Israël, Irak, Iran, Qatar of Saudi-Arabië.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten krijgt van zowel links als rechts kritiek op het standpunt van het minderheidskabinet over de oorlog in Iran. Wel zijn partijen in de Tweede Kamer verdeeld over de aanval van de Verenigde Staten en Israël.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat meer risico's nemen op het stroomnet om een aansluitstop in het midden van het land te voorkomen, door een deel van de reserveruimte in te zetten. Dat schrijft staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Energie, CDA) in een Kamerbrief.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA wil opheldering van het kabinet over berichtgeving dat het kanon op Zr. Ms. Evertsen niet werkt. Het luchtverdedigings- en commandofregat gaat meedoen aan een missie in het oosten van de Middellandse Zee om Cyprus en het NAVO-grondgebied te beschermen.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als mensen aan een chatbot vragen op welke partij ze moeten stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen, krijgen ze vrijwel nooit het advies om op een lokale partij te stemmen. Dat concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens. Die is niet alleen de toezichthouder voor privacy, maar ook voor kunstmatige intelligentie (AI).
14 uur geleden