Kabinet wil bedrijven die fossiele steun verliezen helpen
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet erkent dat het tekenen van de verklaring over het stopzetten van steun aan fossiele brandstofprojecten "een verslechtering van de internationale concurrentiepositie" betekent voor Nederlandse bedrijven. Die profiteren nu nog volop van dit soort overheidshulp. Samen met belanghebbenden wil het kabinet gaan bekijken "wat haalbaar en nodig is voor een groene transitie", laat staatssecretaris Hans Vijlbrief de Tweede Kamer weten. Behoud van banen en kennis staat daarbij centraal.
Na aanvankelijke weigering tekende Nederland maandag alsnog de verklaring op de klimaattop in Glasgow. Daarin staat dat het eind volgend jaar afgelopen moet zijn met staatssteun voor nieuwe fossiele brandstofprojecten in andere landen. Dat vergt een hele omslag voor bijvoorbeeld de maritieme sector, die zeer actief is op dit terrein. Nederlandse bedrijven leggen bijvoorbeeld pijpleidingen voor olie en gas, installeren boorinstallaties en baggeren de bodem uit om winning en transport van fossiele brandstoffen mogelijk te maken.
De Nederlandse overheid helpt bedrijven hier onder meer bij met zogeheten exportkredietverzekeringen (ekv). Dat zijn verzekeringen voor grote projecten die niet op de normale manier te verzekeren zijn. Ruim een kwart (26 procent) van alle lopende verplichtingen die de staat op zich heeft genomen draagt het stempel 'fossiel'. Dat komt neer op bijna 5 miljard euro. Lopende projecten blijven buiten schot, maar ze maken wel de omvang van de overheidssteun duidelijk.
Orders verliezen
"Bedrijven kunnen op korte termijn orders verliezen aan concurrenten in andere landen die de verklaring vooralsnog niet hebben getekend en wel gebruik kunnen maken van de ekv", schrijft Vijlbrief. "Deze bedrijven moeten hun strategie hierop aanpassen bijvoorbeeld door te reorganiseren, meer risico te nemen of andere contracten af te sluiten met hun afnemers." Tegelijkertijd schept de overgang naar duurzame energie "nieuwe kansen voor bedrijven", aldus de staatssecretaris.
Tot nog toe hebben 26 landen en instellingen de verklaring ondertekend. Daaronder zijn de VS, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Italië en Denemarken. Het kabinet hoopt dat veel landen nog zullen volgen, zodat een "eerlijk speelveld" ontstaat.
Vijlbrief gaat ook in op de "beperkte uitzonderingen" waar in de verklaring naar wordt verwezen. Zo gaat het in zijn volledigheid over steun aan "ongemitigeerde" projecten. Die woordkeuze laat ruimte voor projecten waarbij CO2 wordt afgevangen en opgeslagen, concludeert Vijlbrief. "Internationale overheidssteun voor fossiele projecten die hun emissies afvangen of compenseren zou dus mogelijk zijn." Verder mogen overheden activiteiten blijven verzekeren die alleen indirect te maken hebben met de fossiele energiesector, zoals het uitbaggeren van een haven waarin ook fossiele brandstoffen worden getransporteerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De Indiase premier Narendra Modi komt deze week naar Nederland. Gesprekken zullen onder meer gaan over de oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne en over technologie, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie verdenkt de man die een explosie heeft veroorzaakt bij het partijkantoor van D66 ervan dat hij handelde met een terroristisch oogmerk. De 37-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats zou donderdagavond iets na 21.00 uur bij het pand in de Lange Houtstraat in Den Haag een vuurwerkbom hebben laten afgaan.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet "komt met een voorstel" om vakbonden en werkgevers weer aan tafel te krijgen. Dat laat minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) weten in reactie op het ultimatum dat de bonden maandag stelden. "Ik heb goed gehoord wat de bonden zeggen", aldus de D66-bewindsman.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad van State twijfelt aan het nut van een wet die het mogelijk maakt om het Nederlanderschap in te trekken van mensen die zich aansluiten bij een terroristische organisatie in het buitenland. Het kabinet wil die mogelijkheid permanent maken, maar volgens de hoogste wetgevingsadviseur is de noodzaak niet duidelijk.
11 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Alle opties voor financiële steun aan Oekraïne moeten op tafel liggen, ook het gebruik van Russische bevroren tegoeden, vindt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken). Voor 2026 en 2027 hebben de EU-lidstaten uiteindelijk gekozen voor een EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne, maar "dat is een oplossing die Oekraïne de komende tijd helpt, maar daarna niet meer", zei Berendsen voor het begin van de bijeenkomst van EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel.
12 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) hoopt dat de EU-ministers maandag een besluit nemen over nieuwe sancties tegen gewelddadige Joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Nederland zet zich daar al lang voor in, maar Hongarije blokkeerde dit tot nu toe.
13 uur geleden
EDE (ANP) - Verbreek de banden met het Amerikaanse softwarebedrijf Palantir, roept Volt-leider Laurens Dassen het kabinet op in een speech op een congres van zijn partij in Ede. Geld dat naar Palantir gaat, wil hij investeren in "Europese alternatieven".
2 dagen geleden