Kabinet: verbod buitenlands geld aan moskeeën is niet mogelijk

De Kamer besprak het rapport van de parlementaire ondervragingscommissie die onderzoek heeft gedaan naar de ongewenste beïnvloeding uit onvrije landen. Daaruit bleek dat conservatieve Golfstaten en Turkije op verschillende manieren invloed hebben op islamitische instellingen in Nederland. Wie betaalt, bepaalt, stelde de commissie vast.

Aanleiding voor de ondervragingscommissie waren onthullingen in NRC en bij Nieuwsuur drie jaar geleden. Zij berichtten dat door geldstromen uit onder meer Koeweit en Saudi-Arabië moskeeën radicaliseerden. Meer dan dertig moskee-organisaties kregen geld uit deze landen. Nederland telt vijfhonderd moskeeën.

Geen algemeen verbod

Het kabinet kwam al met een reeks maatregelen. Zo krijgen burgemeesters en het Openbaar Ministerie meer inzage in donaties aan moskeeën van buiten de EU. Een uiterste maatregel is ontbinding van een vereniging. Ook krijgen gemeenten meer hulp als er sprake is van buitenlandse beïnvloeding. Ook is met Golfstaten afgesproken dat ze meer open zijn over hun donaties.

Maar de wens van de Kamer om tot een algemeen verbod op buitenlandse financiering van religieuze instellingen te komen, komt er niet. Die maatregel is juridisch niet haalbaar. Bovendien is het verbod volgens het kabinet makkelijk te omzeilen door geld via een andere EU-lidstaat naar Nederland te sturen.

Problematisch gedrag

Het gaat ook niet om financiering maar om "problematisch gedrag" dat voorkomt uit financiering, zei minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken). "Financiering van een islamitische begraafplaats met buitenlands geld is geen probleem."

Het is ook niet duidelijk hoeveel geld uit het buitenland naar Nederlandse religieuze instellingen gaat. "Het is heel moeilijk de stromen inzichtelijk te maken", zei Koolmees. Het is "taaie materie". Het samenstellen van een lijst van onvrije landen waaruit geen geld mag komen, is ook lastig.

Kamer ontevreden

De Kamer is niet tevreden. Bente Becker (VVD) wil de kabinetsplannen op tien punten aanscherpen. "Het kabinet had dit al veel eerder kunnen regelen", meent Jasper van Dijk (SP). Madeleine van Toorenburg (CDA) zei "niet gerustgesteld" te zijn door de reactie van het kabinet op het rapport. Volgens Farid Azarkan van DENK wordt er met twee maten gemeten omdat alleen moslims worden aangepakt.

Het kabinet kwam de Kamer op een paar punten tegemoet. Er wordt gekeken hoe het toezicht op het informeel onderwijs handen en voeten kan krijgen. Verder wil minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) meer in de EU samenwerken om ongewenste buitenlandse geldstromen naar moskeeën tegen te gaan.