'Kabinet moet beter uitleggen wat minister valt aan te rekenen'
DEN HAAG (ANP) - De verhouding tussen regering en parlement is "verruwd" en "vertroebeld", vindt de Raad van State. Het kabinet moet duidelijker maken waar bewindslieden verantwoordelijk voor zijn en waarvoor niet. De Tweede Kamer moet op zijn beurt minder achter incidenten aanhollen. En ook respecteren dat een minister niet alles vermag.
De Raad van State maakt zich zorgen over de zogeheten ministeriële verantwoordelijkheid, de basisregel dat de Kamer een bewindspersoon ter verantwoording kan roepen voor alles wat zijn ambtenaren doen. De spelregels voor het kabinet, het parlement en de ambtenarij zijn vervaagd en niet langer voor iedereen hetzelfde, constateert een van de belangrijkste raadgevers van kabinet en Kamer.
De Raad van State adviseert doorgaans op verzoek, maar besloot dit probleem uit eigen beweging aan de orde te stellen. "De spelregel van de ministeriële verantwoordelijkheid is relevanter dan ooit en kan niet worden gemist of worden ingewisseld voor iets anders", zegt vice-president Thom de Graaf. Als de regel niet meer werkt, verliest het parlement (en daarmee de kiezer) zijn greep op wat de overheid doet.
Eindverantwoordelijk
Bewindslieden kunnen hun verantwoordelijkheid soms niet langer waarmaken, doordat ze taken en bevoegdheden uitbesteden. Ze noemen zich vervolgens wel eindverantwoordelijk voor 'het systeem' of 'de keten'. Maar dat wekt dan weer overspannen verwachtingen en is zo een recept voor teleurstellingen, waarschuwt de Raad van State.
Het kabinet moet volgens de Raad van State terughoudend zijn met het uitbesteden van taken. En het zou de Kamer beter moeten informeren, zodat die beter zijn controlerende werk kan doen.
Ambtenaren zouden ook wat vaker zelf met Kamerleden kunnen praten, suggereert de raad. Ga "ontspannen" om met de regel dat die dat aan hun minister moeten overlaten, is het advies. Tegelijkertijd moeten politici "zuinig" zijn op de ambtenaren die het beleid uitvoeren.
De verhouding tussen ambtenaren en bewindslieden ligt al enige tijd onder het vergrootglas. Zo nam premier Mark Rutte het in een kritische Kamer meermaals fel op voor de ambtenarij, bijvoorbeeld voor die van de Belastingdienst.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Donald Trump legt geen claim meer op Groenland, interpreteert demissionair defensieminister Ruben Brekelmans (VVD). Tijdens het debat ter voorbereiding op de EU-top die in het teken staat van dit hoogoplopende conflict, zijn partijen als GroenLinks-PvdA hier niet zo zeker van. Toe-eigenen van land is "duidelijk geen onderdeel" van het 'raamwerk' van een deal met het militaire bondgenootschap NAVO dat hierover in de maak is, stelt Brekelmans. "Dus volgens mij is de politieke realiteit nu dat die claim van tafel is."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wilde laten zien dat Nederland bereid is om bij te dragen aan de veiligheid van Groenland, maar die boodschap kwam niet over toen minister Ruben Brekelmans (Defensie) meldde dat er één, later twee militairen die kant op gingen. Dat beseft de VVD'er in het debat in aanloop naar de ingelaste EU-top over Groenland en dreigende Amerikaanse importheffingen. "Als dat in de buitenwereld anders is opgevat, is dat niet de bedoeling geweest."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Europese Unie moet het pakket met verregaande sancties tegen de VS - de zogeheten handelsbazooka - achter de hand houden als president Donald Trump zijn claim op Groenland niet laat varen, vindt een Kamermeerderheid. Een motie hierover die GroenLinks-PvdA gaat indienen, kan rekenen op de steun van in elk geval CDA, D66, 50PLUS, ChristenUnie, SP, Partij voor de Dieren en Volt.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De deur van Gidi Markuszower staat open voor meer ontevreden PVV'ers. Dat zei Markuszower, voorzitter van de nieuwe fractie met zeven oud-PVV-Kamerleden die dinsdag opstapten. Of hij verwacht dat er meer volgen, zei hij niet, wel dat hij "met heel veel mensen in contact" staat.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is een "gevaarlijke trend" dat de investeringen in infrastructuur als percentage van het bruto binnenlands product (bbp) al jaren dalen. Dat heeft demissionair minister Robert Tieman (Infrastructuur en Waterstaat, BBB) gezegd in een debat over zijn begroting. "Als we nu niet investeren in de netwerken van de toekomst, zijn we straks te laat."
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het financiële plaatje van de drie formerende partijen krijgt steeds meer vorm en daar worden donderdag delen van voorgelegd aan experts van De Nederlandsche Bank, het Centraal Planbureau en het ministerie van Financiën. D66-leider Rob Jetten zei na de formatiegesprekken van woensdag dat zij "een beter beeld hebben over hoe die financiële plaat eruit komt te zien".
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet moet zorgen dat er nog dit jaar nieuwe stikstofwetten komen om Nederland van het stikstofslot te halen. Dat is volgens VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen nodig. In die wet moeten wat haar betreft harde doelen staan voor het verminderen van de stikstofuitstoot in 2030.
1 dag geleden