'Kabinet moet beter uitleggen wat minister valt aan te rekenen'
DEN HAAG (ANP) - De verhouding tussen regering en parlement is "verruwd" en "vertroebeld", vindt de Raad van State. Het kabinet moet duidelijker maken waar bewindslieden verantwoordelijk voor zijn en waarvoor niet. De Tweede Kamer moet op zijn beurt minder achter incidenten aanhollen. En ook respecteren dat een minister niet alles vermag.
De Raad van State maakt zich zorgen over de zogeheten ministeriële verantwoordelijkheid, de basisregel dat de Kamer een bewindspersoon ter verantwoording kan roepen voor alles wat zijn ambtenaren doen. De spelregels voor het kabinet, het parlement en de ambtenarij zijn vervaagd en niet langer voor iedereen hetzelfde, constateert een van de belangrijkste raadgevers van kabinet en Kamer.
De Raad van State adviseert doorgaans op verzoek, maar besloot dit probleem uit eigen beweging aan de orde te stellen. "De spelregel van de ministeriële verantwoordelijkheid is relevanter dan ooit en kan niet worden gemist of worden ingewisseld voor iets anders", zegt vice-president Thom de Graaf. Als de regel niet meer werkt, verliest het parlement (en daarmee de kiezer) zijn greep op wat de overheid doet.
Eindverantwoordelijk
Bewindslieden kunnen hun verantwoordelijkheid soms niet langer waarmaken, doordat ze taken en bevoegdheden uitbesteden. Ze noemen zich vervolgens wel eindverantwoordelijk voor 'het systeem' of 'de keten'. Maar dat wekt dan weer overspannen verwachtingen en is zo een recept voor teleurstellingen, waarschuwt de Raad van State.
Het kabinet moet volgens de Raad van State terughoudend zijn met het uitbesteden van taken. En het zou de Kamer beter moeten informeren, zodat die beter zijn controlerende werk kan doen.
Ambtenaren zouden ook wat vaker zelf met Kamerleden kunnen praten, suggereert de raad. Ga "ontspannen" om met de regel dat die dat aan hun minister moeten overlaten, is het advies. Tegelijkertijd moeten politici "zuinig" zijn op de ambtenaren die het beleid uitvoeren.
De verhouding tussen ambtenaren en bewindslieden ligt al enige tijd onder het vergrootglas. Zo nam premier Mark Rutte het in een kritische Kamer meermaals fel op voor de ambtenarij, bijvoorbeeld voor die van de Belastingdienst.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Dit jaar gaat 328 miljoen euro extra naar de begroting van ontwikkelingshulp. Daarover heeft D66-minister Sjoerd Sjoerdsma een akkoord bereikt met GroenLinks-PvdA. Daardoor zal er naar verwachting voldoende steun zijn om de begroting door de Eerste Kamer te loodsen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil dat het kabinet-Jetten de trend van gesneuvelde politieke beloften doorbreekt. Zowel oppositie als coalitie is het eens met de kritiek die de Algemene Rekenkamer heeft op de overheidsresultaten in 2025, waarin veel gestelde doelen niet werden gehaald. "De overheid moet gaan presteren. De belangrijkste vraag is wat mij betreft niet wat de overheid uitgeeft, maar wat het oplevert", zei D66'er Henk-Jan Oosterhuis.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer was begin 2020 niet voorbereid op een pandemie. Dat zei toenmalig Kamervoorzitter Khadija Arib woensdag tijdens haar verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad van State heeft geen bezwaar tegen de naamsverandering van GroenLinks-PvdA naar Progressief Nederland, kortweg PRO, bij de komende verkiezingen voor de Tweede Kamer en het Europees Parlement. Lokale partijen met 'pro' in de naam vreesden voor naamsverwarring. Ze waren het er daarom niet mee eens dat de Kiesraad akkoord was gegaan met de naamsverandering.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruim 80 procent van de Nederlanders heeft afkeer van een bepaalde politieke partij, blijkt uit het Nationaal Kiezersonderzoek over de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen. Die afkeer is er veelal tussen de politieke flanken onderling, bijvoorbeeld van GroenLinks-PvdA-stemmers tegen de PVV of van BBB-kiezers tegen GroenLinks-PvdA.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer wil dat het minderheidskabinet niet langer politieke akkoorden sluit met partijen die geweld tegen vluchtelingen goedpraten of aanmoedigen, of die omvolkingstheorieën bezigen. Ook de regeringspartijen D66, VVD en CDA stemden voor.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Esmah Lahlah verlaat de Tweede Kamer en wordt wethouder in Amsterdam. Dat heeft het Kamerlid van Progressief Nederland (PRO, voorheen GroenLinks-PvdA) bekendgemaakt op Instagram. "Ik kies voor Amsterdam. Ik kies voor lokaal bestuur."
1 dag geleden