Kabinet dacht onvoldoende na over Afghaanse tolken in gevaar
DEN HAAG (ANP) - In de periode voorafgaand aan de machtsovername van Kabul door de taliban medio augustus 2021 is in Nederland onvoldoende nagedacht over wie gevaar zou lopen en geëvacueerd moest worden. De taliban rukten snel op in het land en de Nederlandse ambassade in de Afghaanse hoofdstad probeerde de ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie tot meer spoed te bewegen Afghaanse tolken en lokaal personeel over te brengen naar Nederland. De operatie werd ietsje versneld maar het was bij lange na niet voldoende.
Dat staat in het rapport van de commissie die de chaotische evacuatieperiode onderzocht onder leiding van oud-topambtenaar Maarten Ruys. Volgens de commissie waren de twee departementen vooral bezig op hun eigen terrein en werkten ze niet goed samen. Ook ontbrak er een "proceseigenaar" die de kar moest trekken. Buitenlandse Zaken meende dat Defensie die verantwoordelijkheid moest oppakken.
In de periode van 2002 tot 2021, toen Nederland actief was in Afghanistan, maakten vooral militairen veelvuldig gebruik van tolken. Bekend was dat deze mensen hierdoor groot gevaar liepen. De taliban waren niet meer aan de macht, maar bevonden zich wel dreigend op de achtergrond, vaak onzichtbaar tussen de wantrouwige bevolking.
Meermaals aangedrongen
De ambassade in Kabul vond dat Defensie de tolken die voor Nederland hadden gewerkt, pro-actiever moest benaderen. Daarnaast was er meer mankracht nodig op de ambassade om de overbrenging voor te bereiden. Defensie herkende zich niet in die kritiek. Het departement stelde dat de eerder gemaakte werkafspraken voor de tolken goed liepen en werden uitgevoerd.
In het voorjaar van 2021 trok de Tweede Kamer opnieuw aan de bel. Ze wilde meer en sneller actie voor de tolken. Ook militaire vakbonden en veteranenorganisaties probeerden actief het kabinet in beweging te krijgen. In de zeven jaren daarvoor had de Tweede Kamer al meermaals aangedrongen op een betere bescherming van Afghanen.
Omsingeld
Een van de problemen was dat Afghanen zonder paspoort niet mochten vertrekken van de Afghaanse regering. Het kabinet bedacht wel versoepelingen, maar tegelijkertijd werd gesteggeld over wie naar Nederland mocht komen en met welke familieleden, omdat men vreesde voor "een aanzuigende werking".
Uiteindelijk regelde Defensie op 13 augustus 2021 twee charters voor elk honderd personen. Er moest daarbij ook plaats zou zijn voor tolken zonder papieren, besloot het kabinet op het laatste moment. De vluchten werden gepland voor 19 en 23 augustus. Maar op 15 augustus viel de stad in handen van de taliban. Het vliegveld werd omsingeld en de betrokkenen konden toen niet meer weg.
Meer uit Binnenland
VLISSINGEN (ANP) - De evacuatie van drie opvarenden van het cruiseschip Hondius vindt "naar alle waarschijnlijkheid" woensdag plaats. Dat laat cruisemaatschappij Oceanwide Expeditions weten. Het gaat om twee zieke bemanningsleden en een persoon die een relatie had met een Duitse opvarende die is overleden.
3 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft zijn medeleven uitgesproken met landgenoten die vastzitten op het Nederlandse cruiseschip Hondius. "We werken nauw samen met internationale partners om de Britse staatsburgers aan boord te ondersteunen en we stellen plannen op voor hun veilige doorreis", schreef hij op X.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Drie zieke opvarenden van het cruiseschip Hondius, dat voor de kust van Kaapverdië ligt, worden van boord gehaald en naar Nederland gebracht voor medische verzorging. Onder hen is één Nederlander, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. "Alle inzet is erop gericht om dit op zo kort mogelijke termijn te laten plaatsvinden." Op het schip zijn meerdere mensen besmet geraakt met het hantavirus.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Hulpverleners zijn volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bezig met het weghalen van twee ernstig zieke patiënten van het Nederlandse cruiseschip Hondius, om ze vervolgens over te brengen naar Nederland voor behandeling. De zieken verkeren volgens infectieziektendirecteur Maria Van Kerkhove in stabiele toestand. Op het schip was een uitbraak van het hantavirus.
3 uur geleden
WAGENINGEN (ANP) - Voor het Vrijheidsdefilé in Wageningen stonden dinsdagmiddag de toeschouwers weer "rijen dik" mee te kijken, zegt een woordvoerder van de organisatie Wageningen45. Naast veteranen uit de Tweede Wereldoorlog liepen er ook militairen uit 25 landen mee met de militaire optocht, aldus de organisatie.
4 uur geleden
MADRID (ANP) - Een team van epidemiologen gaat dinsdagmiddag het cruiseschip Hondius inspecteren. "Dit zal helpen bij beslissingen over de repatriëringsprocessen en de route van het schip", meldt het Spaanse ministerie van Volksgezondheid na overleg met de Wereldgezondheidsorganisatie.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Valt er vandaag écht iets te vieren? Die vraag stond centraal in de 5 meilezing die schrijver en presentator Splinter Chabot dinsdag uitsprak in de Domkerk in Utrecht. Volgens Chabot nemen donkerte, verharding en verruwing in onze samenleving en in de wereld verder toe. Ook vraagt hij zich af hoe vrij mensen zijn als ze voorzichtig moeten zijn met het ophangen van een regenboogvlag of Palestijnse vlag en hoeveel vrijheid er is als uit onderzoek blijkt dat het antisemitisme toeneemt.
7 uur geleden