INT: manosfeer 'verschijnwoord', graaiflatie 'verdwijnwoord'
LEIDEN (ANP) - Manosfeer is dit jaar het 'verschijnwoord' en graaiflatie het 'verdwijnwoord', volgens het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT). Dat instituut volgt continu hoe het Nederlands zich ontwikkelt, welke woorden winnen aan populariteit en welke stilaan verdwijnen.
De woordtrends worden in beeld gebracht op de website woordpeiler.ivdnt.org. De twee gekozen woorden werden zaterdag bekendgemaakt door het instituut in het radioprogramma De Taalstaat op NPO Radio 1. De peiling is gebaseerd op een data-analyse door het INT van ongeveer tien miljoen krantenartikelen uit de periode 2000 tot nu.
Volgens het INT maakte het woord manosfeer in 2025 een opvallende opmars in de Nederlandse kranten. Met manosfeer wordt een onlinegemeenschap van mannen bedoeld die bekendstaat om machogedrag, antifeministische, vrouwonvriendelijke en seksistische opvattingen. Een woord dat dit jaar juist sterk aan terrein verloor, graaiflatie, verwijst naar het verhogen van productprijzen uit winstbejag, vaak onder het voorwendsel van stijgende kosten, aldus het INT.
Vernederlandsing
Het woord manosfeer is niet helemaal nieuw. In 2016 dook het voor het eerst op als vernederlandsing van het Engelse manosphere, dat volgens het INT in 2012 voor het eerst voorkwam. De toename van het gebruik komt volgens het taalinstituut door de Britse miniserie Adolescence, die in maart 2025 verscheen. Daarin wordt een dertienjarige jongen gearresteerd voor de moord op een klasgenote en komt het thema aan de orde.
Andere woorden die dit jaar opvallend vaker in de kranten voorkwamen dan de jaren ervoor waren bijvoorbeeld importheffingen, AI-modellen, vrijwilligerskorps (BE), omroephuizen (NL), femicide en rodelijndemonstratie.
Graaiflatie werd in 2023 nog verkozen tot Woord van het Jaar. Het is een zogenoemde leenvertaling van het Engelse greedflation. In 2024 kwam graaiflatie nog regelmatig voor in de kranten, maar in 2025 werd het nauwelijks nog gebruikt. Andere woorden die dit jaar een sterke daling doormaakten qua gebruik zijn: twitteraar, natuurherstelwet, flitsbezorger en energieplafond.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Komend weekend rijden er in de nacht van zaterdag op zondag en van zondag op maandag geen treinen van en naar Amsterdam Centraal. Overdag rijden op een aantal trajecten van en naar dat station minder treinen, meldt de NS. De beperkingen komen door werkzaamheden van ProRail, dat onder meer nieuwe kabels aanlegt.
13 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De zedenzaak op een school in Zoetermeer, waarbij Oskar van der V. dinsdag terechtstaat voor ontucht en het heimelijk filmen van kinderen, heeft diepe sporen nagelaten bij de slachtoffers en de gezinnen waaruit zij komen. De ouders van tien slachtoffers oefenden dinsdag hun spreekrecht uit. Ook de moeder die eind 2022 al een officiële melding bij de school maakte, nadat haar dochter thuis vertelde dat de conciërge haar had aangeraakt, las een verklaring voor.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie verdenkt de 42-jarige Marcel de G. uit Vught van poging tot moord op een of meerdere asielzoekers begin april in Amsterdam-West. Volgens de officier van justitie heeft hij verklaard dat hij dit van plan was, omdat hij een statement wilde maken na onder meer de dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude. Dat kwam dinsdag naar voren tijdens een niet-inhoudelijke zitting bij de rechtbank in Amsterdam.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ANWB zet de rest van de week extra personeel in vanwege de voorspelde hitte. Tot en met zondag wordt gewerkt met een maximale bezetting van wegenwachten, meldt een woordvoerder.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Rijkswaterstaat heeft het hitteprotocol uitgebreid naar zes provincies. Maandag werd het al van kracht voor Limburg en Noord-Brabant. Sinds dinsdagochtend geldt het ook voor Gelderland, Utrecht, Zeeland en Zuid-Holland, zegt een woordvoerder. Het betekent dat gestrande weggebruikers in deze provincies zo snel mogelijk naar "een veilige locatie met voorzieningen" worden gebracht, zoals een tankstation of parkeerplaats.
2 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Door de verwachte zon en warmte van de aankomende dagen zal het neerslagtekort flink oplopen. Weeronline verwacht dat veel vocht verdampt door de hitte.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft vier jaar celstraf geëist in een 36 jaar oude zedenzaak. Willem V. (59) stond dinsdag voor de rechtbank in Den Haag terecht voor het verkrachten van een 14-jarig meisje in het Zuid-Hollandse Bodegraven op 30 maart 1990.
2 uur geleden