Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes
DEN HAAG (ANP) - Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."
De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.
Te strenge selectie
Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.
In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.
Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."
Bredere problemen
De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.
Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink voorziet nog geen problemen door de winst van partijen tegen asielzoekerscentra bij de gemeenteraadsverkiezingen. "Ik ga met colleges in gesprek, niet met alle losse partijen."
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Bijna alle partijen claimen een vorm van winst na de gemeenteraadsverkiezingen. Zetelwinst in individuele gemeenten, meer stemmen in totaal of de grootste worden in een bepaalde gemeente is voor partijen reden om donderdag feest te vieren.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Partijen moeten hun campagneborden zelf weghalen. Dat blijkt uit een rondgang langs Rotterdam, Tilburg en Utrecht.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is nu niet de tijd om stil te zijn over oprukkende extreemrechtse partijen, vindt Esther Ouwehand. "En de Partij voor de Dieren is dat ook niet van plan", zegt de partijleider een dag na de gemeenteraadsverkiezingen. Ze doelt onder meer op de groei van Forum voor Democratie en lokale radicaalrechtse partijen in de gemeenteraden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook als Richard de Mos in het hart van het stadsbestuur van Den Haag komt, wil Extinction Rebellion blijven demonstreren in de stad. "Dreigementen van lokale partijen weerhouden ons niet om de vernietigende klimaatcrisis onder de aandacht te blijven brengen", laat de actiegroep weten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Lokale partijen hebben hun opmars doorgezet bij de gemeenteraadsverkiezingen. Ze behaalden samen 3391 zetels, het hoogste aantal ooit. Ruim een op de drie kiezers (34 procent) koos voor een lokale partij, blijkt uit alle voorlopige uitslagen die de ANP Verkiezingsdienst heeft verzameld. Van de landelijke partijen heeft GroenLinks-PvdA het grootste absolute zetelverlies geleden.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-fractievoorzitter Jan Paternotte noemt de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen een "steun in de rug voor de coalitie". D66 won in totaal 57 zetels, VVD kreeg er 66 zetels bij. CDA verloor 19, maar kreeg wel meer stemmen dan in 2022.
4 uur geleden