Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes
DEN HAAG (ANP) - Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."
De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.
Te strenge selectie
Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.
In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.
Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."
Bredere problemen
De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.
Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.
Meer uit Politiek
WASHINGTON (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft dinsdag met zijn Amerikaanse collega Marco Rubio gesproken over de inzet van een aantal Europese en Aziatische landen om de Straat van Hormuz te beschermen. Daarbij is wel benadrukt dat er eerst een einde aan de vijandelijkheden moet komen, zei Berendsen na afloop van het gesprek tegen media.
5 uur geleden
LONDEN (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) wil nog niets zeggen over mogelijke maatregelen die het kabinet voorbereidt om de gevolgen van de oorlog in Iran voor Nederlanders te verzachten. Er lijken maatregelen voor honderden miljoenen euro's te worden voorbereid, maar Jetten zei dat de plannen eerst nog besproken moeten worden in de ministerraad.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid heeft geschrokken gereageerd op het nieuws dat een man in een elektrische rolstoel in Utrecht in brand is gestoken. "Dit gaat alle grenzen over."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het CDA "gaat rustig kauwen" op de asielwetten waar de Eerste Kamer maandag en dinsdag over heeft gedebatteerd. De partij bezit de sleutel tot een meerderheid voor de wetten, maar senator Madeleine van Toorenburg wilde dinsdag nog niet prijsgeven of haar fractie voor gaat stemmen. De stemming is volgende week.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet lijkt bereid honderden miljoenen euro's uit te trekken voor maatregelen om de gevolgen van de oorlog in Iran voor burgers en bedrijven te verzachten. Hoeveel precies, is volgens ingewijden nog niet te zeggen omdat het pakket nog "volop in beweging" is.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Alexander van Hattem dreigt dat de PVV in de Eerste Kamer tegen de wetten stemt die zijn ingediend door zijn partijgenoot Marjolein Faber, toen zij in het vorige kabinet minister was. Het debat in de senaat over deze wetten en de toevoeging om een illegaal verblijf strafbaar te maken "stemt mij niet vrolijk". Van Hattem heeft vier strenge moties ingediend en vindt de steun hiervoor "dusdanig belangrijk dat ze bepalend kunnen zijn" voor de vraag of de PVV voorstemt.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Iemand zonder geldige verblijfspapieren moet alleen vrezen voor vervolging als die niet meewerkt aan zijn of haar vertrek. Dat verzekerde asielminister Bart van den Brink (CDA) bij het debat in de Eerste Kamer over twee strenge asielwetten, waarvan de strafbaarstelling van illegaliteit een onderdeel is.
13 uur geleden