Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes
DEN HAAG (ANP) - Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."
De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.
Te strenge selectie
Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.
In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.
Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."
Bredere problemen
De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.
Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - D66-premier Rob Jetten heeft "boven op" de asielwetten gezeten, vindt D66-fractieleider Jan Paternotte. "Ik denk dat hij juist enorm zijn best heeft gedaan in zijn rol als premier," zegt hij in reactie op verwijten jegens Jetten van met name rechtse partijen zoals PVV en JA21.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Geert Wilders (PVV) weigert verantwoordelijkheid te nemen voor het verwerpen van de asielnoodmaatregelenwet in de Eerste Kamer. Zijn partij maakte vorige week een draai in de Eerste Kamer en besloot tegen een aanpassing van de wet te stemmen, waardoor uiteindelijk CDA en SGP de wet niet meer steunden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-fractievoorzitter in de Tweede Kamer Ruben Brekelmans is "verbijsterd" over het stemgedrag van met name D66 in de senaat over de strenge asielwetten. De partij zocht volgens hem naar redenen om tegen te stemmen. "Ik heb daar geen woorden voor."
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig PVV-parlementariër Gidi Markuszower is woedend op zijn oude partij omdat die met haar stemgedrag in de Eerste Kamer de strenge asielwetten van de eigen ex-minister Marjolein Faber heeft laten stranden. Hij spreekt van "politiek theater" en noemt de gang van zaken "schandalig".
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De PVV geeft D66 de schuld dat de asielnoodmaatregelenwet dinsdag geen meerderheid kreeg in de Eerste Kamer. Die wet sneuvelde, omdat een aanpassing die hulp aan illegalen niet langer strafbaar maakt het ook niet haalde. Die was nodig voor het CDA en de SGP om de wet aan een meerderheid te helpen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) vindt het "een gemiste kans" dat de Eerste Kamer de asielnoodmaatregelenwet van zijn voorganger Marjolein Faber (PVV) heeft weggestemd. Hij wil zo snel mogelijk met alternatieve routes komen om een aantal maatregelen die daardoor niet doorgaan, alsnog bij wet te regelen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De fracties van regeringspartijen D66 en CDA in de Eerste Kamer willen dat asielminister Bart van den Brink (CDA) eventuele nationale aanscherpingen van het Europese migratiepact in een nieuw wetsvoorstel opneemt. Dat hebben senatoren Boris Dittrich (D66) en Madeleine van Toorenburg (CDA) gezegd in stemverklaringen waarin zij uitlegden waarom hun fracties tegen de strenge asielwet van voormalig PVV-minister Marjolein Faber stemden.
4 uur geleden