Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes
DEN HAAG (ANP) - Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."
De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.
Te strenge selectie
Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.
In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.
Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."
Bredere problemen
De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.
Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.
Meer uit Politiek
ASSEN (ANP) - De BBB in Drenthe gaat op zoek naar een vervanger voor de woensdag opgestapte gedeputeerde Gert-Jan Schuinder. "Drenthe moet bestuurd worden en we moeten het vertrouwen terugwinnen", zei BBB-fractievoorzitter Willem Vossebeld. CDA, VVD en PvdA willen in de coalitie verder met BBB om goede dingen voor Drenthe te doen.
50 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Tweede Kamerleden moeten zich vaker uitspreken tegen mogelijk kwetsende en discriminerende uitspraken van andere Kamerleden, als het aan Kamervoorzitter Thom van Campen ligt. In reactie op het rapport van de Staatscommissie tegen Racisme en Discriminatie zegt Van Campen dat het goed is dat het rapport de Kamerleden een spiegel voorhoudt.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Nederland staat welwillend tegenover meer inzet als de nieuwe militaire missie om Groenland en het Noordpoolgebied te beschermen langduriger wordt, zei demissionair minister Ruben Brekelmans (Defensie) bij aankomst in Brussel. "Wat we precies gaan doen, moet blijken uit hoe de operatie Arctic Sentry eruit komt te zien", zei hij. De operatie Noordpoolschildwacht is woensdag officieel in gang gezet.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet van D66, VVD en CDA wordt op 23 februari beëdigd. Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) woensdag officieel naar buiten gebracht. De datum werd al langer genoemd als dag van het aantreden van het minderheidskabinet.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Discriminerende taal wordt online steeds normaler omdat politici in de Tweede Kamer die ook gebruiken, meldt de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme na onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. Vooral racisme en discriminatie tegen moslims en joden op het internet neemt toe na uitspraken in de Tweede Kamer.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat vrouwen wordt verteld of ze dicht borstweefsel hebben. Demissionair staatssecretaris Judith Tielen (Preventie, VVD) zei dat dit niet mogelijk is, omdat vrouwen nog geen vervolgonderzoek kan worden aangeboden. Een MRI-scan, waarmee dicht borstweefsel goed onderzocht kan worden, is pas vanaf 2030 beschikbaar voor borstkankerscreening.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat tot 2030 niet extra investeren in vrouwengezondheid als het aan demissionair staatssecretaris Judith Tielen (Preventie) ligt. Volgens de VVD-bewindsvrouw moeten de investeringen momenteel meer van andere kanten komen.
23 uur geleden