Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes
DEN HAAG (ANP) - Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."
De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.
Te strenge selectie
Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.
In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.
Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."
Bredere problemen
De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.
Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.
Meer uit Politiek
EDE (ANP) - Verbreek de banden met het Amerikaanse softwarebedrijf Palantir, roept Volt-leider Laurens Dassen het kabinet op in een speech op een congres van zijn partij in Ede. Geld dat naar Palantir gaat, wil hij investeren in "Europese alternatieven".
1 dag geleden
CARDIFF (ANP/AFP) - Labour heeft een groot verlies geleden bij de parlementsverkiezingen in Wales, waar het de politiek ruim een eeuw domineerde. De Senedd komt voor het eerst sinds zijn oprichting in 1999 onder controle te staan van een andere partij. De nationalistische Plaid Cymru is nu de grootste partij van Wales.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink wil de regels voor grenscontroles versoepelen. De Koninklijke Marechaussee gaat na september niet meer aan de grens controleren als het aan de CDA-minister ligt, maar gaat gebruikmaken van mobiele controles.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De situatie rond de uitbraak van het hantavirus op een Nederlands cruiseschip is "totaal niet te vergelijken" met hoe de coronapandemie zes jaar geleden begon. Dat heeft minister-president Rob Jetten (D66) benadrukt tijdens zijn persconferentie na de wekelijkse ministerraad. Het gaat ditmaal om een bekend virus, "waarvan we weten hoe we het moeten beheersen", zei de premier.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink is nog bezig met een wetsvoorstel om mensen die illegaal in Nederland verblijven, te kunnen straffen. Dat is onderdeel van drie maatregelen die hij snel wil invoeren om de niet aangenomen asielnoodmaatregelenwet te vervangen. Vrijdag is zijn voorstel voor het ongewenst verklaren van bepaalde mensen wel door de ministerraad gekomen.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Alle mensen die aan boord waren van een KLM-vliegtuig uit Johannesburg, waarin een Nederlandse vrouw met het hantavirus kortstondig aanwezig was, worden in de gaten gehouden, zegt minister Sophie Hermans (Volksgezondheid). "Die mensen zijn in beeld bij de GGD en daar is ook contact mee en er wordt gemonitord of er bij hen klachten ontstaan."
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is "in principe" alleen verantwoordelijk voor de repatriëring van Nederlandse reizigers van het cruiseschip m/v Hondius, aldus minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA). "Maar we voelen wel degelijk de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat iedereen uiteindelijk ook veilig thuiskomt", voegt hij eraan toe.
2 dagen geleden