Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes
DEN HAAG (ANP) - Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."
De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.
Te strenge selectie
Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.
In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.
Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."
Bredere problemen
De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.
Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Oud-premier Dick Schoof heeft de voorzittershamer van de ministerraad symbolisch overgedragen aan de nieuwe minister-president Rob Jetten van D66. Bij binnenkomst op het ministerie vroeg de partijloze oud-premier aan Jetten of alles goed was gegaan met de beëdiging van het kabinet, Jetten kon dat bevestigen. "Dat is dan een goede start," vond Schoof.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de bordesscène van het pas beëdigde kabinet-Jetten waren maandagochtend protestgeluiden te horen van klimaatactivisten van Extinction Rebellion. Zij voerden actie bij het hek van Huis ten Bosch in Den Haag omdat zij teleurgesteld zijn in de klimaatambities van het nieuwe kabinet. Terwijl de staatssecretarissen en ministers poseerden voor de foto, waren daardoor onder andere fluitjes en alarmgeluiden te horen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Alle bewindspersonen van het nieuwe kabinet zijn beëdigd ten overstaan van koning Willem-Alexander. Inclusief premier Rob Jetten zitten achttien ministers en tien staatssecretarissen in het kabinet. De ministers die ook al in het kabinet-Schoof zaten, hoefden niet opnieuw een eed of belofte af te leggen, de staatssecretarissen wel.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft maandag de koninklijke besluiten ondertekend om de bewindslieden van het kabinet-Schoof hun ontslag te verlenen. Premier Rob Jetten zette zijn handtekening er daarna ook onder, om de ministeriële verantwoordelijkheid duidelijk te maken. Dat houdt onder meer in dat hij verantwoordelijk is voor het handelen van de koning.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Aankomend premier Rob Jetten is bij Paleis Huis ten Bosch in Den Haag aangekomen voor zijn beëdiging als minister-president door koning Willem-Alexander. De eerste D66-premier van het land gaat samen met de rest van zijn aankomende kabinet van D66, VVD en CDA bij de koning langs.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Scheidend minister-president Dick Schoof vond het premierschap "niet de makkelijkste baan" die hij ooit had, maar "wel de leukste". Dat zegt hij in een videoboodschap die hij daags voor zijn vertrek op X heeft geplaatst. Hij bedankt daarin de Nederlandse bevolking "voor alle steun, aardige woorden en opbouwende kritiek" in de afgelopen anderhalf jaar.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Dick Schoof heeft zondag op X gememoreerd dat de Winterspelen erop zitten voor Nederland. "Wat was het een ongelooflijk mooi feest en wat hebben we genoten van twee weken absolute topsport. Met tien gouden, zeven zilveren en drie bronzen medailles waren dit de meest succesvolle Winterspelen ooit."
1 dag geleden