Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes
DEN HAAG (ANP) - Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."
De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.
Te strenge selectie
Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.
In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.
Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."
Bredere problemen
De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.
Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Landbouwminister Jaimi van Essen stelt zijn plan dat ervoor moet zorgen dat grond- en oppervlaktewater minder worden vervuild door mest met een halfjaar uit. De D66-bewindsman verschuift de deadline van 1 januari naar 1 juli 2027. Dat doet hij omdat hij de mestregels wil laten aansluiten op beleidsvoorstellen op het gebied van stikstof die hij over een paar weken bekend zal maken.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ministerraad is vrijdag akkoord gegaan met de maatregel die de handel in goederen uit illegale Israëlische nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden en de Syrische Golanhoogte moet verbieden. Verder onderzoekt het kabinet nog of ook een verbod op diensten en investeringen mogelijk is.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) zegt "heel blij" te zijn met de "inhoudelijke bijdrage" die werkgeversvoorman Coen van Oostrom heeft geleverd aan de discussie rond de AOW en de sociale zekerheid. Maar hij wil nog niet zeggen wat hij vindt van diens pleidooi om de voorgenomen bezuinigingen te heroverwegen.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Dilan Yeşilgöz van Defensie vindt dat uitgaven zonder aanbestedingsprocedure wel goed genoeg zijn onderbouwd. De Algemene Rekenkamer zei woensdag dat dit niet het geval is. Het zou gaan om ongeveer 6 miljard euro die niet goed is onderbouwd volgens de Rekenkamer.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) verwacht niet met alle gemeenten die niet voldoen aan de spreidingswet te spreken. Dat zei hij vrijdag voorafgaand aan de ministerraad. Nieuwsuur meldde donderdag dat de bewindsman gemeenten die niet genoeg asielzoekers opvangen vanaf volgende week op de vingers gaat tikken.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat het goedkopere abonnement om in de zomer in daluren onbeperkt te kunnen reizen op 21 juni ingaat. Dat abonnement moet tot 1 september geldig blijven. Dat is de uitwerking van het voorstel van GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver voor een ticket van 49 euro per maand.
17 uur geleden
HELSINGBORG (ANP) - Europa moet kalm blijven en zich niet laten leiden door president Donald Trumps uitlatingen over bijvoorbeeld de terugtrekking van Amerikaanse troepen, vindt buitenlandminister Tom Berendsen. De VS zijn onvoorspelbaarder geworden, erkent hij. Extra reden om "ons eigen huiswerk te doen" en Europa's verdediging te versterken, zei Berendsen voor een vergadering met NAVO-collega's.
18 uur geleden