Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes
DEN HAAG (ANP) - Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."
De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.
Te strenge selectie
Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.
In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.
Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."
Bredere problemen
De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.
Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Politieke wetenschappers met kennis over minderheidskabinetten komen maandag langs bij informateur Rianne Letschert en de leiders van de formerende partijen D66, VVD en CDA. Het gaat om Claes de Vreese, Tom van der Meer en Corné Smit.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Amerikaanse dreigement om acht Europese landen extra importheffingen op te leggen, dreigt de banden tussen Europa en de VS te ondermijnen. Ze "brengen het risico van een gevaarlijke neerwaartse spiraal met zich mee". Dat stellen Nederland, Zweden, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Finland en Denemarken in een gezamenlijke verklaring die door demissionair premier Dick Schoof op X is geplaatst.
15 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Het dreigement van de Amerikaanse president Donald Trump om acht Europese landen waaronder Nederland extra importtarieven op te leggen is "chantage". Dat zei demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) in het televisieprogramma WNL op Zondag.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na een jaar controles zijn 530 mensen bij de grens geweigerd. Tussen 9 december 2024 en 8 december 2025 werden 143.960 mensen en 35.380 voertuigen gecontroleerd door de Koninklijke Marechaussee. 250 mensen werden aangehouden aan de grens, schrijft demissionair minister David van Weel van Asiel en Migratie in een brief aan de Tweede Kamer.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Wie met oud en nieuw nog vuurwerk wil afsteken, moet daar in verenigingsverband toestemming voor vragen aan de gemeente. Per vergunning mogen maximaal acht mensen vuurwerk afsteken. Er geldt een minimumleeftijd van 16 jaar en er moeten altijd minstens twee volwassenen bij zijn. Geen van de afstekers mag onder invloed zijn van alcohol of andere middelen.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Een naamswijziging wordt goedkoper en daar is ook geen opgaaf van reden meer voor nodig, als het aan het kabinet ligt. Demissionair staatssecretaris Arno Rutte van Justitie en Veiligheid wil op die manier mensen helpen die bijvoorbeeld hun adoptienaam willen wijzigen. De soepelere voorwaarden gelden voor iedereen maar één keer.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil zeer tegen de zin van het demissionaire kabinet een bezuiniging van 141 miljoen euro terugdraaien op de begroting van staatssecretaris Aukje de Vries (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp, VVD). Dat bleek donderdag tijdens de behandeling van de begroting.
3 dagen geleden