Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes
DEN HAAG (ANP) - Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."
De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.
Te strenge selectie
Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.
In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.
Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."
Bredere problemen
De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.
Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Nederland heeft andere landen om hulp gevraagd bij het bestrijden van de verschillende natuurbranden die momenteel woeden, schrijft justitieminister David van Weel (VVD) op X. Hij benadrukt hoe uitzonderlijk deze stap is. "Nederland levert vaak hulp en vraagt nu voor het eerst zelf."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland heeft Israël opgeroepen om de veiligheid te waarborgen van Nederlandse opvarenden van de Global Sumud Flotilla. Van die vloot met humanitaire hulp voor Gaza heeft Israël meer dan twintig schepen onderschept. Nederland heeft daarover contact met Israëlische autoriteiten, meldt een woordvoerder van Buitenlandse Zaken na vragen van het ANP.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "We zorgen ervoor dat er bij elk gezin gewoon drinkwater uit de kraan blijft komen, ook in geval van zoetwatertekorten bij droogte", zegt minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) in een reactie op het donderdag gepubliceerde onderzoek van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli). Volgens de raad staat de beschikbaarheid van drinkwater op de lange termijn ernstig onder druk.
15 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Turkse Nederlanders in Gorinchem hebben veel te verduren gekregen na de gemeenteraadsverkiezingen vorige maand. Dat zegt burgemeester Reinie Melissant na het sluiten van de stemlokalen. De Zuid-Hollandse gemeente hield woensdag een nieuwe verkiezing, omdat er bij de vorige stembusgang mogelijk stemmen zijn geronseld.
1 dag geleden
GORINCHEM (ANP) - Bij drie stembureaus in Gorinchem zijn woensdag geen opmerkelijkheden geweest. Dat laten de verschillende leden weten tijdens het tellen van de stemmen in het stadhuis. Rond de verkiezingen in maart ontstonden vermoedens van stemfraude met onder meer het ronselen van volmachten. Daarom was er woensdag een herstemming.
1 dag geleden
GORINCHEM (ANP) - De stembureaus in Gorinchem, waar een herstemming voor de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvond, zijn om 21.00 uur gesloten. Het tellen van de stemmen begint nu.
1 dag geleden
STRAATSBURG (ANP) - Een aantal fracties in het Europees Parlement vindt dat antisemitisme steviger moet worden bestraft. Zo riep de Nederlandse Europarlementariër Bert-Jan Ruissen (SGP) woensdag op tot "strenge regels en stevige handhaving" in een debat over het toenemende antisemitisme in Europa in het Europees Parlement.
1 dag geleden