Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes
DEN HAAG (ANP) - Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."
De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.
Te strenge selectie
Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.
In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.
Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."
Bredere problemen
De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.
Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Demissionair minister-president Dick Schoof vindt het "goed nieuws" dat de EU-ministers van Buitenlandse Zaken hebben besloten de Iraanse Revolutionaire Garde op de lijst van terroristische organisaties te zetten. "Nederland heeft hier jarenlang voor gepleit", memoreert de partijloze premier in een tweet.
13 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Onder de EU-ministers van Buitenlandse Zaken is brede steun om snel een nieuw sanctiepakket op te leggen aan Rusland, zei demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken). Niet in de laatste plaats omdat de situatie voor Oekraïners onleefbaar is door de kou. Het is Oekraïne daarnaast niet duidelijk hoe serieus Rusland is in de onderhandelingen over vrede.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De partijleiders van D66, VVD en CDA hebben donderdag het coalitieakkoord helemaal afgemaakt. Zij hebben nog een paar "kleine aanpassingen" gemaakt na terugkoppeling uit de fracties. Die fracties hadden het akkoord woensdagavond al goedgekeurd.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair staatssecretaris Eddie van Marum van Digitalisering wil nog niets zeggen over mogelijk overheidsingrijpen rond de verkoop van Solvinity, het bedrijf achter DigiD. Hij wacht onderzoeken van twee toezichthouders af.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het wettelijk verplichten van stagevergoedingen is mogelijk, maar brengt ook "wezenlijke dilemma's" met zich mee, laat demissionair onderwijsminister Gouke Moes weten aan de Tweede Kamer. Een Kamermeerderheid wil zo'n wettelijke verplichting voor stagiairs, maar het definitieve besluit laat Moes over aan zijn opvolger.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het duurt "wel erg lang" om problemen in de strafrechtketen op te lossen, vindt ook demissionair justitieminister Foort van Oosten (VVD). Tegelijkertijd zei hij dat er hard aan wordt gewerkt, en kon hij de Tweede Kamer weinig meer beloven dan dat. De strafrechtketen bestaat uit alle organisaties die ervoor zorgen dat strafbare feiten worden opgespoord, berecht en bestraft.
20 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken) heeft er goede hoop op dat de EU-ministers van Buitenlandse Zaken donderdag ermee instemmen de Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) op de Europese terrorismelijst te zetten. Met het dodelijke geweld tegen Iraanse demonstranten heeft het Iraanse regime "een behoorlijke grens" overschreden, zei hij voor het begin van de vergadering met zijn EU-collega's. Het is belangrijk om de ruggengraat van de Iraanse overheid als terroristische organisatie te beschouwen, zei hij in Brussel.
20 uur geleden