Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes
DEN HAAG (ANP) - Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."
De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.
Te strenge selectie
Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.
In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.
Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."
Bredere problemen
De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.
Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport neemt het advies van de Gezondheidsraad over en neemt een vaccinatie tegen meningokokken B niet op in het rijksvaccinatieprogramma. Volgens de raad wegen de voordelen niet op tegen de nadelen. Als er nieuwe vaccins voor komen, kan dit besluit veranderen.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een Nederlandse mijnenjager gaat eind deze week voor een NAVO-inzet naar de Middellandse Zee, zodat het marineschip tijdig naar de Straat van Hormuz kan varen als er overeenstemming is over een missie daar. Verder worden voorbereidingen getroffen om onder meer een gecombineerd search-, duik- en explosievenopruimingsteam (eventueel vanaf een Nederlands ondersteuningsschip) naar de Perzische Golf te sturen.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil niet dat de NOS horecaondernemers geld vraagt om wedstrijden van het Nederlands elftal op het WK voetbal op schermen te vertonen. Zolang er niet meer dan 5000 mensen bij zijn, zou dat gratis moeten zijn, vindt een ruime meerderheid.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In een Tweede Kamerdebat klinken woensdag frustraties over de voortgang van het nieuwe spoorbeveiligingssysteem ERTMS. Het kost mogelijk 15 miljard euro en het kan tot 2060 à 2070 duren om het helemaal in te voeren, stond in een recent rapport. Kamerleden vinden dat te duur en te traag, al hebben ze weinig concrete voorstellen om er iets aan te doen.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De relatie van Nederland en Europa met de Verenigde Staten is "onomkeerbaar" veranderd, zegt premier Rob Jetten. In een grote toespraak over het buitenlandbeleid van zijn kabinet waarschuwde hij dat de houding van Europa's voormalige grote beschermheer de komende jaren "uitdagend" zal blijven. "Het is naïef om te denken dat bij een nieuwe Amerikaanse president we terug naar vroeger gaan."
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groep rechtse oppositiepartijen onder aanvoering van JA21 doet een poging om de spreidingswet van tafel te krijgen. Zij dienen daarvoor een initiatiefwet in. De kans dat die snel een meerderheid krijgt in de Tweede Kamer is klein. In het coalitieakkoord is afgesproken dat deze wet, die een eerlijke verdeling van asielzoekers over het land regelt, voorlopig in stand blijft. Linkse partijen willen haar eveneens behouden.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet zet de bezuinigingen op de uitkeringen van werklozen en arbeidsongeschikten "in de voorgestelde vorm" niet door. Ook stopt het met het veel bekritiseerde plan om de AOW-leeftijd op termijn sneller te laten stijgen. Dat meldt minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) in een brief aan de vakbonden. Met deze handreikingen aan de vakbonden hoopt de D66-bewindsman "ruimte te maken" voor overleg met de sociale partners.
1 dag geleden