Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes
DEN HAAG (ANP) - Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."
De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.
Te strenge selectie
Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.
In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.
Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."
Bredere problemen
De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.
Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten ziet er weinig in om investeringen die het kabinet wil doen uit te stellen gezien de economische onzekerheid door de oorlog in het Midden-Oosten. Het lukt ministeries juist beter dan voorheen om geld uitgegeven te krijgen aan zaken als veiligheid en innovatie, aldus de premier.
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De oplopende kosten van de arbeidsongeschiktheidsuitkering WIA onderstrepen volgens minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) het belang van de hervormingen die het kabinet wil doorvoeren in de sociale zekerheid. "Maak het simpeler", is zijn boodschap. De D66-bewindsman wil dat "met voorrang" gaan bespreken met vakbonden en werkgevers.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zorguitgaven vallen de komende jaren honderden miljoenen lager uit dan eerder werd gedacht, maar daar gaat de premiebetaler per saldo weinig van merken. De zorgpremie daalt weliswaar, maar daar zet het kabinet een belastingverhoging tegenover. De meevaller op de begroting is namelijk nodig om tegenvallers bij met name de sociale zekerheid op te vangen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens Forum voor Democratie geen beleid van de partij dat kandidaten die met voorkeursstemmen een raadszetel hebben gekregen, de raad niet in mogen. In een aantal gemeenten werd dat wel gevraagd, waarna kandidaten besloten buiten FVD om de raad in te gaan.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het was "zeker nodig" dat defensieminister Dilan Yeşilgöz vorige week naar Cyprus vloog voor een bezoek aan het fregat Zr. Ms. Evertsen, dat in verband met de oorlog in het Midden-Oosten op missie is gestuurd in de Middellandse Zee. Dat zei de VVD-bewindsvrouw voor aanvang van de ministerraad.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) zal binnenkort een strengere brief sturen om gemeenten te vragen opvangplekken te realiseren voor asielzoekers, zodat de spreidingswet goed kan worden uitgevoerd. "Gemeenten die niets hebben gedaan, gaan we vragen: wanneer kom je nou met locaties?"
22 uur geleden
DEN HAAG/HELSINKI (ANP) - Door de sterk gestegen olieprijs voelen landen volgens premier Rob Jetten nog meer "de noodzaak" om op te treden tegen de schaduwvloot waarmee Rusland oliesancties omzeilt. Hij zei dat donderdag na een bijeenkomst met leiders van noordelijke landen in Helsinki waar werd gesproken over de aanpak van de schaduwvloot.
22 uur geleden