Inlichtingendiensten schonden tientallen keren hun meldplicht
DEN HAAG (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD heeft tussen mei 2018 en november 2019 57 keer mensen in de gaten gehouden op een manier die niet aan de regels voldoet. Het gaat om mensen die zelf geen onderwerp van het onderzoek waren, maar een medewerker van de dienst of bijvoorbeeld een informant. Als de AIVD hen afluistert, volgt of op een andere manier natrekt, moet daar melding van gemaakt worden bij de toezichthouder CTIVD. Dat is niet gebeurd, staat in een donderdag verschenen CTIVD-rapport.
De meldingsplicht is vastgelegd in de inlichtingenwet Wiv 2017. Daarin staat ook dat de geheime diensten hun bevoegdheden mogen gebruiken als ze bijvoorbeeld willen uitzoeken of een bron betrouwbaar is. Ze mogen volgens die regels ook om veiligheidsredenen mensen in de gaten houden die voor de dienst werken, bijvoorbeeld om te voorkomen dat zij in gevaarlijk gebied ontdekt worden.
De bijzondere bevoegdheden mogen alleen gebruikt worden als het echt noodzakelijk is en er geen betere opties zijn om het inlichtingenwerk te doen. En er moet dus melding van gemaakt worden.
MIVD
De AIVD heeft 98 keer gebruikgemaakt van de regeling voor dit soort onderzoeken en daar dus 41 keer wél melding van gedaan. In die gevallen is volgens de toezichthouder aan alle regels voldaan, ook aan de regels op basis waarvan wordt bepaald of zo'n onderzoek überhaupt mag worden verricht.
De militaire inlichtingendienst MIVD moet volgens dezelfde regels ook melding maken bij de CTIVD als hij mensen die voor de dienst werken in de gaten houdt. Dat gebeurde zes keer en is in alle gevallen volgens de regels verlopen. Wel hebben beide inlichtingendiensten twee keer onderzoek gedaan zonder zich te beroepen op het artikel waarin dit soort onderzoeken is geregeld. Dat had wel gemoeten en dat was, zo stelt de toezichthouder achteraf vast, ook terecht geweest.
Het onderzoek gaat over de eerste anderhalf jaar sinds de invoering van de nieuwe wet waarin de meldplicht is vastgelegd. De toezichthouder raadt de inlichtingendiensten aan om de werkwijze voor dit soort onderzoeken intern te verduidelijken. De verantwoordelijke ministers Kajsa Ollongren en Ank Bijleveld schrijven in een brief aan de Tweede Kamer de aanbevelingen uit het rapport over te nemen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het Amsterdam Museum heeft een voor het museum iconisch schilderij verworven op de kunstbeurs PAN. Het is Musicerende Amsterdamse Burgerweeshuismeisjes (1889) van Thérèse Schwartze. Het laat een groepje zingende meisjes zien in de rood-zwarte jurken die alle jonge bewoonsters van het weeshuis droegen.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De kunstbeurs PAN Amsterdam in de RAI heeft afgelopen week 44.000 bezoekers getrokken. Dat zijn er 2000 minder dan de editie van vorig jaar. Toch is directeur Mark Grol tevreden. "We hebben belangrijke verkopen gezien in uiteenlopende segmenten, van oude meesters en moderne kunst tot Aziatische kunst en bijzondere verzamelobjecten."
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft zondag vier mensen aangehouden tijdens de Rode Lijn-demonstratie in Amsterdam. Verder is het protest volgens de politie rustig en beheerst verlopen.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De laatste deelnemers aan de Rode Lijn-demonstratie zijn zondag even na 17.15 uur aangekomen op het Museumplein in Amsterdam, zien ANP-verslaggevers. Daarmee is de mars tegen de oorlog in Gaza ten einde gekomen. De demonstranten liepen vanaf het Museumplein een ronde om het Vondelpark en kwamen gedurende de middag in groepen terug op het plein.
12 uur geleden
SCHIEDAM (ANP) - De man die zaterdag werd doodgeschoten in Schiedam was 19 jaar oud en woonde in de Zuid-Hollandse plaats. Een tweede persoon werd gewond naar een ziekenhuis gebracht en is inmiddels buiten levensgevaar. Een derde slachtoffer raakte lichtgewond, meldde de politie zondag.
13 uur geleden
APELDOORN (ANP) - De politie is niet ingeschakeld om in te grijpen bij de blokkade van de spelersbus van De Graafschap. Een woordvoerder van de eenheid Oost-Nederland laat weten dat er geen ondersteuningsverzoek is gekomen vanuit de voetbalclub uit Doetinchem. Supporters van De Graafschap blokkeerden de spelersbus bij het stadion, om te voorkomen dat de bus naar Arnhem zou vertrekken voor de wedstrijd tegen Vitesse. De wedstrijd in de eerste divisie werd uiteindelijk afgelast.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Aan de vierde Rode Lijn-demonstratie, opnieuw in Amsterdam, doen volgens een voorlopige schatting van de organisatie zeker 200.000 deelnemers mee. Dat meldt mede-initiatiefnemer Amnesty International. Het aantal is gebaseerd op onder andere crowdcontrolprogramma's en camerabeelden van bovenaf, legt een woordvoerder uit.
15 uur geleden