Inlichtingendiensten schonden tientallen keren hun meldplicht
DEN HAAG (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD heeft tussen mei 2018 en november 2019 57 keer mensen in de gaten gehouden op een manier die niet aan de regels voldoet. Het gaat om mensen die zelf geen onderwerp van het onderzoek waren, maar een medewerker van de dienst of bijvoorbeeld een informant. Als de AIVD hen afluistert, volgt of op een andere manier natrekt, moet daar melding van gemaakt worden bij de toezichthouder CTIVD. Dat is niet gebeurd, staat in een donderdag verschenen CTIVD-rapport.
De meldingsplicht is vastgelegd in de inlichtingenwet Wiv 2017. Daarin staat ook dat de geheime diensten hun bevoegdheden mogen gebruiken als ze bijvoorbeeld willen uitzoeken of een bron betrouwbaar is. Ze mogen volgens die regels ook om veiligheidsredenen mensen in de gaten houden die voor de dienst werken, bijvoorbeeld om te voorkomen dat zij in gevaarlijk gebied ontdekt worden.
De bijzondere bevoegdheden mogen alleen gebruikt worden als het echt noodzakelijk is en er geen betere opties zijn om het inlichtingenwerk te doen. En er moet dus melding van gemaakt worden.
MIVD
De AIVD heeft 98 keer gebruikgemaakt van de regeling voor dit soort onderzoeken en daar dus 41 keer wél melding van gedaan. In die gevallen is volgens de toezichthouder aan alle regels voldaan, ook aan de regels op basis waarvan wordt bepaald of zo'n onderzoek überhaupt mag worden verricht.
De militaire inlichtingendienst MIVD moet volgens dezelfde regels ook melding maken bij de CTIVD als hij mensen die voor de dienst werken in de gaten houdt. Dat gebeurde zes keer en is in alle gevallen volgens de regels verlopen. Wel hebben beide inlichtingendiensten twee keer onderzoek gedaan zonder zich te beroepen op het artikel waarin dit soort onderzoeken is geregeld. Dat had wel gemoeten en dat was, zo stelt de toezichthouder achteraf vast, ook terecht geweest.
Het onderzoek gaat over de eerste anderhalf jaar sinds de invoering van de nieuwe wet waarin de meldplicht is vastgelegd. De toezichthouder raadt de inlichtingendiensten aan om de werkwijze voor dit soort onderzoeken intern te verduidelijken. De verantwoordelijke ministers Kajsa Ollongren en Ank Bijleveld schrijven in een brief aan de Tweede Kamer de aanbevelingen uit het rapport over te nemen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema heeft op 4 mei aandacht gevraagd voor de rol van vrouwen in tijden van oorlog. "In een oorlog staan vrouwen nooit aan de zijlijn. Zij staan vooraan, aan het front", zei ze in een toespraak voorafgaand aan een stille tocht van het Museumplein naar de Dam. "Als soldaat, als arts, als journalist, als moeder, als verdedigers van vrijheid in de breedste zin van het woord. En in Nederland waren vrouwen vaak de spil van het verzet."
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) noemt het belangrijk dat de handelsdeal tussen de Verenigde Staten en de EU wordt uitgevoerd. Hij reageert daarmee op de 25 procent importheffing op auto's die de Amerikaanse president Donald Trump vrijdag aankondigde.
3 uur geleden
GILZE-RIJEN (ANP) - Een deel van de luchtmachtbasis op vliegveld Gilze-Rijen is ontruimd en de hoofdingang is afgesloten vanwege een bedreiging, meldt de Koninklijke Marechaussee.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Nationaal Monument op de Dam is weer schoon nadat het maandag vroeg in de ochtend werd beklad, ziet een ANP-verslaggever. Het monument ter nagedachtenis aan de Tweede Wereldoorlog werd met een grote hoeveelheid rode substantie, waarschijnlijk verf, besmeurd. Ook werd er 'genocide' op geschreven.
5 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Na de natuurbranden van vorige week stelt de provincie Noord-Brabant dat Defensie de droogteprotocollen met urgentie moet herzien. "Wij begrijpen dat Defensie moet oefenen, ook in het licht van de geopolitieke spanningen en ontwikkelingen. Maar risico's op onbeheersbare natuurbranden moeten voorkomen worden."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De twee Nederlanders die zijn overleden op het cruiseschip MV Hondius zijn een man en een vrouw van 69 jaar uit het Friese Haulerwijk. Dat laat de familie van het echtpaar via Namens de Familie weten. De man overleed op 11 april en de vrouw op 26 april.
5 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI kondigt maandagmiddag code geel aan in vijf provincies. Het gaat om Overijssel, Gelderland, Utrecht, Noord-Brabant en Limburg. "De eerst komende uren zijn er nog geen waarschuwingen van kracht. Later vanmiddag en vanavond vallen er in het zuiden, midden en oosten van het land buien, met plaatselijk onweer en veel regen," aldus het KNMI. Buitenactiviteiten zoals de dodenherdenking en het wegverkeer kunnen hier hinder van ondervinden.
5 uur geleden