Inlichtingendiensten schonden tientallen keren hun meldplicht
DEN HAAG (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD heeft tussen mei 2018 en november 2019 57 keer mensen in de gaten gehouden op een manier die niet aan de regels voldoet. Het gaat om mensen die zelf geen onderwerp van het onderzoek waren, maar een medewerker van de dienst of bijvoorbeeld een informant. Als de AIVD hen afluistert, volgt of op een andere manier natrekt, moet daar melding van gemaakt worden bij de toezichthouder CTIVD. Dat is niet gebeurd, staat in een donderdag verschenen CTIVD-rapport.
De meldingsplicht is vastgelegd in de inlichtingenwet Wiv 2017. Daarin staat ook dat de geheime diensten hun bevoegdheden mogen gebruiken als ze bijvoorbeeld willen uitzoeken of een bron betrouwbaar is. Ze mogen volgens die regels ook om veiligheidsredenen mensen in de gaten houden die voor de dienst werken, bijvoorbeeld om te voorkomen dat zij in gevaarlijk gebied ontdekt worden.
De bijzondere bevoegdheden mogen alleen gebruikt worden als het echt noodzakelijk is en er geen betere opties zijn om het inlichtingenwerk te doen. En er moet dus melding van gemaakt worden.
MIVD
De AIVD heeft 98 keer gebruikgemaakt van de regeling voor dit soort onderzoeken en daar dus 41 keer wél melding van gedaan. In die gevallen is volgens de toezichthouder aan alle regels voldaan, ook aan de regels op basis waarvan wordt bepaald of zo'n onderzoek überhaupt mag worden verricht.
De militaire inlichtingendienst MIVD moet volgens dezelfde regels ook melding maken bij de CTIVD als hij mensen die voor de dienst werken in de gaten houdt. Dat gebeurde zes keer en is in alle gevallen volgens de regels verlopen. Wel hebben beide inlichtingendiensten twee keer onderzoek gedaan zonder zich te beroepen op het artikel waarin dit soort onderzoeken is geregeld. Dat had wel gemoeten en dat was, zo stelt de toezichthouder achteraf vast, ook terecht geweest.
Het onderzoek gaat over de eerste anderhalf jaar sinds de invoering van de nieuwe wet waarin de meldplicht is vastgelegd. De toezichthouder raadt de inlichtingendiensten aan om de werkwijze voor dit soort onderzoeken intern te verduidelijken. De verantwoordelijke ministers Kajsa Ollongren en Ank Bijleveld schrijven in een brief aan de Tweede Kamer de aanbevelingen uit het rapport over te nemen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Spaanse fotojournalist die zaterdagmiddag door een politieagent in het water werd geduwd tijdens de Malieveldrellen in Den Haag, moet hiervoor gecompenseerd worden. Dat stelt de Buitenlandse Persvereniging in Nederland (BPV-FPA) in een brief die zij naar de politie en burgemeester van Den Haag heeft gestuurd. BPV-FPA ondersteunt buitenlandse correspondenten die in Nederland werken. Ook eist de organisatie dat het incident wordt onderzocht, dat zij een schriftelijke verklaring hierover ontvangt en dat de politie formele excuses aanbiedt.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Jongeren in Nederland zijn de afgelopen vier jaar negatiever gaan denken over homoseksualiteit. Dit concluderen het Trimbos-instituut en Universiteit Utrecht in het terugkerende HBSC-onderzoek (Health Behaviour in School-aged Children). Daarin kijken onderzoekers naar het mentale welzijn van jongeren uit het laatste jaar van de basisschool en het voortgezet onderwijs.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) heeft voetbalclub Ajax, BENU-apotheken en Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland genomineerd voor de Meester Kackadorisprijs 2026. Dat is een jaarlijkse ludieke prijs voor organisaties die kwakzalverij zouden bevorderen.
9 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De Nederlandse Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim kijkt met verbazing en afkeuring naar de vele ontslagen in de top van de Amerikaanse krijgsmacht. Dat heeft hij zijn Amerikaanse collega's ook overgebracht. "Ik vind het ongemakkelijk wat daar gebeurt."
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de organisatie PersVeilig hebben drie journalisten zich gemeld die stellen te zijn belaagd tijdens de extreemrechtse demonstratie op het Malieveld in Den Haag zaterdag.
11 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De troepen die de Verenigde Staten mogelijk uit Europa weg willen halen, zouden wel gereserveerd kunnen blijven voor de bescherming van dat continent, oppert Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim. Zo kunnen de NAVO-landen volgens hem voorkomen dat er gaten vallen in hun verdediging tegen Rusland.
11 uur geleden
ZEVENAAR (ANP) - De drie demonstranten van Extinction Rebellion die zaterdagmiddag met de auto het verkeer op de A12 bij Zevenaar blokkeerden, hebben een nacht op het politiebureau doorgebracht. Ze worden zondagmiddag verhoord, zegt een woordvoerder van de politie.
11 uur geleden