Inlichtingendiensten schonden tientallen keren hun meldplicht
DEN HAAG (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD heeft tussen mei 2018 en november 2019 57 keer mensen in de gaten gehouden op een manier die niet aan de regels voldoet. Het gaat om mensen die zelf geen onderwerp van het onderzoek waren, maar een medewerker van de dienst of bijvoorbeeld een informant. Als de AIVD hen afluistert, volgt of op een andere manier natrekt, moet daar melding van gemaakt worden bij de toezichthouder CTIVD. Dat is niet gebeurd, staat in een donderdag verschenen CTIVD-rapport.
De meldingsplicht is vastgelegd in de inlichtingenwet Wiv 2017. Daarin staat ook dat de geheime diensten hun bevoegdheden mogen gebruiken als ze bijvoorbeeld willen uitzoeken of een bron betrouwbaar is. Ze mogen volgens die regels ook om veiligheidsredenen mensen in de gaten houden die voor de dienst werken, bijvoorbeeld om te voorkomen dat zij in gevaarlijk gebied ontdekt worden.
De bijzondere bevoegdheden mogen alleen gebruikt worden als het echt noodzakelijk is en er geen betere opties zijn om het inlichtingenwerk te doen. En er moet dus melding van gemaakt worden.
MIVD
De AIVD heeft 98 keer gebruikgemaakt van de regeling voor dit soort onderzoeken en daar dus 41 keer wél melding van gedaan. In die gevallen is volgens de toezichthouder aan alle regels voldaan, ook aan de regels op basis waarvan wordt bepaald of zo'n onderzoek überhaupt mag worden verricht.
De militaire inlichtingendienst MIVD moet volgens dezelfde regels ook melding maken bij de CTIVD als hij mensen die voor de dienst werken in de gaten houdt. Dat gebeurde zes keer en is in alle gevallen volgens de regels verlopen. Wel hebben beide inlichtingendiensten twee keer onderzoek gedaan zonder zich te beroepen op het artikel waarin dit soort onderzoeken is geregeld. Dat had wel gemoeten en dat was, zo stelt de toezichthouder achteraf vast, ook terecht geweest.
Het onderzoek gaat over de eerste anderhalf jaar sinds de invoering van de nieuwe wet waarin de meldplicht is vastgelegd. De toezichthouder raadt de inlichtingendiensten aan om de werkwijze voor dit soort onderzoeken intern te verduidelijken. De verantwoordelijke ministers Kajsa Ollongren en Ank Bijleveld schrijven in een brief aan de Tweede Kamer de aanbevelingen uit het rapport over te nemen.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De rechtbank in Utrecht heeft een moeder en een vriendin van haar veroordeeld tot celstraffen voor ernstige kindermishandeling in Utrecht. Moeder Karlijn van R. (37) kreeg de hoogste straf, namelijk veertien maanden waarvan vier voorwaardelijk. Haar vriendin Chantal S. (42) moet twaalf maanden de cel in, waarvan zes voorwaardelijk. Volgens de rechter is zij verminderd toerekeningsvatbaar. Beide vrouwen moeten de twee kinderen van destijds 6 en 9 jaar ook een schadevergoeding betalen.
8 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank heeft Oskar van der V. uit Zoetermeer veroordeeld tot zeven jaar cel en tbs met dwangverpleging voor ontucht met zeven jonge kinderen en het maken en bezitten van beeldmateriaal van seksueel kindermisbruik. De 58-jarige man werkte tussen 2019 en 2025 als conciërge op een basisschool in Zoetermeer. De rechtbank stelde vast dat hij achttien meisjes heimelijk filmde, in een enkel geval verspreidde hij de beelden ook. De straf is gelijk aan de eis van het OM. De man moet aan de ouders van zes van de slachtoffers van ontucht 2000 euro schadevergoeding per persoon betalen.
46 minuten geleden
BOLOGNA (ANP) - De Nederlandse schrijfster Frida Vogels is overleden. Haar uitgeverij Van Oorschot meldt dinsdag dat Vogels maandag op 96-jarige leeftijd is overleden in Bologna, de Italiaanse stad waar ze sinds de jaren 50 woonde. Vogels is onder meer bekend van de boekenserie De harde kern.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het gerechtshof in Amsterdam heeft twee mannen in hoger beroep veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor hun betrokkenheid bij zeven gewelddadige overvallen in 2020 en 2021 in West-Friesland en Gelderland. Bij een overval in Berkhout viel een dodelijk slachtoffer, bij andere overvallen raakten twee mensen zwaargewond.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland gaat samen met Duitsland Stinger-luchtdoelraketten produceren, maakte defensieminister Dilan Yeşilgöz dinsdag bekend vanuit de NAVO-top in Ankara. Ze meldde daarbij niet om welke bedragen en aantallen het gaat. De aankondiging is onderdeel van een pakket defensieovereenkomsten die de VVD-bewindsvrouw ondertekende, waarvan een deel al bekend was.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De man die op 16 augustus 2025 het Nationaal Monument op de Dam bekladde, is door de rechter schuldig bevonden aan het beschadigen van het monument, maar krijgt geen straf opgelegd. Hij heeft de kosten van 895 euro voor het verwijderen van de verf al betaald, blijkt uit de uitspraak van de rechter.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De stroomstoring waardoor het treinverkeer tussen Rotterdam en het zuiden ruim een week lang stillag, is verholpen. Rond 04.45 uur meldde NS dat de beperkingen voorbij waren. Volgens ProRail is de treindienst rond 05.00 uur weer volledig opgestart.
8 uur geleden