Inlichtingendiensten schonden tientallen keren hun meldplicht
DEN HAAG (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD heeft tussen mei 2018 en november 2019 57 keer mensen in de gaten gehouden op een manier die niet aan de regels voldoet. Het gaat om mensen die zelf geen onderwerp van het onderzoek waren, maar een medewerker van de dienst of bijvoorbeeld een informant. Als de AIVD hen afluistert, volgt of op een andere manier natrekt, moet daar melding van gemaakt worden bij de toezichthouder CTIVD. Dat is niet gebeurd, staat in een donderdag verschenen CTIVD-rapport.
De meldingsplicht is vastgelegd in de inlichtingenwet Wiv 2017. Daarin staat ook dat de geheime diensten hun bevoegdheden mogen gebruiken als ze bijvoorbeeld willen uitzoeken of een bron betrouwbaar is. Ze mogen volgens die regels ook om veiligheidsredenen mensen in de gaten houden die voor de dienst werken, bijvoorbeeld om te voorkomen dat zij in gevaarlijk gebied ontdekt worden.
De bijzondere bevoegdheden mogen alleen gebruikt worden als het echt noodzakelijk is en er geen betere opties zijn om het inlichtingenwerk te doen. En er moet dus melding van gemaakt worden.
MIVD
De AIVD heeft 98 keer gebruikgemaakt van de regeling voor dit soort onderzoeken en daar dus 41 keer wél melding van gedaan. In die gevallen is volgens de toezichthouder aan alle regels voldaan, ook aan de regels op basis waarvan wordt bepaald of zo'n onderzoek überhaupt mag worden verricht.
De militaire inlichtingendienst MIVD moet volgens dezelfde regels ook melding maken bij de CTIVD als hij mensen die voor de dienst werken in de gaten houdt. Dat gebeurde zes keer en is in alle gevallen volgens de regels verlopen. Wel hebben beide inlichtingendiensten twee keer onderzoek gedaan zonder zich te beroepen op het artikel waarin dit soort onderzoeken is geregeld. Dat had wel gemoeten en dat was, zo stelt de toezichthouder achteraf vast, ook terecht geweest.
Het onderzoek gaat over de eerste anderhalf jaar sinds de invoering van de nieuwe wet waarin de meldplicht is vastgelegd. De toezichthouder raadt de inlichtingendiensten aan om de werkwijze voor dit soort onderzoeken intern te verduidelijken. De verantwoordelijke ministers Kajsa Ollongren en Ank Bijleveld schrijven in een brief aan de Tweede Kamer de aanbevelingen uit het rapport over te nemen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken (BuZa) bekijkt de mogelijkheden om "enkele personen" medisch te evacueren van het cruiseschip MV Hondius. Dat meldt een woordvoerder.
10 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In de KB nationale bibliotheek in Den Haag is "een bijzondere vondst van verzetsmateriaal uit de Tweede Wereldoorlog" gedaan, meldt de organisatie in een persbericht. Het gaat onder meer om vervalste persoonsbewijzen en ontheffingen, foto's van gebombardeerde steden en voedselkaarten voor concentratiekampen.
22 minuten geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse krijgsmacht waarschuwt de Amerikaanse marine aan te zullen vallen als deze de Straat van Hormuz binnenvaart, schrijven Iraanse staatsmedia. De Verenigde Staten kondigden zondagavond aan vanaf maandag schepen door de belangrijke zeestraat te begeleiden. Iran benadrukt dat veilige doorgang moet worden gecoördineerd met het land.
54 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - ProRail verwacht dat het treinverkeer tussen Utrecht en Den Haag rond 09.00 uur weer wordt vrijgegeven. De seinstoring bij Moordrecht, waardoor er geen treinen konden rijden, is verholpen. Er was daar een kabel kapot gegaan.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema heeft de bekladding van het Nationaal Monument op de Dam een "ongelooflijk laffe daad" genoemd op haar socialemediakanalen. Halsema spreekt van "vernielzucht en opzettelijke beschadiging van ons nationale monument".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kabinet en Kamerleden reageren boos op de bekladding van het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam op de dag dat Nederland de doden van de Tweede Wereldoorlog en andere oorlogen herdenkt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken (BuZa) heeft nog geen hulpverzoeken ontvangen van Nederlandse opvarenden van cruiseschip MV Hondius. Drie opvarenden van dat schip zijn overleden nadat ze ziek werden op het schip. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) testte er zeker één positief op het hantavirus. Het schip ligt nu voor de kust van Kaapverdië.
2 uur geleden