Inlichtingendiensten schonden tientallen keren hun meldplicht
DEN HAAG (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD heeft tussen mei 2018 en november 2019 57 keer mensen in de gaten gehouden op een manier die niet aan de regels voldoet. Het gaat om mensen die zelf geen onderwerp van het onderzoek waren, maar een medewerker van de dienst of bijvoorbeeld een informant. Als de AIVD hen afluistert, volgt of op een andere manier natrekt, moet daar melding van gemaakt worden bij de toezichthouder CTIVD. Dat is niet gebeurd, staat in een donderdag verschenen CTIVD-rapport.
De meldingsplicht is vastgelegd in de inlichtingenwet Wiv 2017. Daarin staat ook dat de geheime diensten hun bevoegdheden mogen gebruiken als ze bijvoorbeeld willen uitzoeken of een bron betrouwbaar is. Ze mogen volgens die regels ook om veiligheidsredenen mensen in de gaten houden die voor de dienst werken, bijvoorbeeld om te voorkomen dat zij in gevaarlijk gebied ontdekt worden.
De bijzondere bevoegdheden mogen alleen gebruikt worden als het echt noodzakelijk is en er geen betere opties zijn om het inlichtingenwerk te doen. En er moet dus melding van gemaakt worden.
MIVD
De AIVD heeft 98 keer gebruikgemaakt van de regeling voor dit soort onderzoeken en daar dus 41 keer wél melding van gedaan. In die gevallen is volgens de toezichthouder aan alle regels voldaan, ook aan de regels op basis waarvan wordt bepaald of zo'n onderzoek überhaupt mag worden verricht.
De militaire inlichtingendienst MIVD moet volgens dezelfde regels ook melding maken bij de CTIVD als hij mensen die voor de dienst werken in de gaten houdt. Dat gebeurde zes keer en is in alle gevallen volgens de regels verlopen. Wel hebben beide inlichtingendiensten twee keer onderzoek gedaan zonder zich te beroepen op het artikel waarin dit soort onderzoeken is geregeld. Dat had wel gemoeten en dat was, zo stelt de toezichthouder achteraf vast, ook terecht geweest.
Het onderzoek gaat over de eerste anderhalf jaar sinds de invoering van de nieuwe wet waarin de meldplicht is vastgelegd. De toezichthouder raadt de inlichtingendiensten aan om de werkwijze voor dit soort onderzoeken intern te verduidelijken. De verantwoordelijke ministers Kajsa Ollongren en Ank Bijleveld schrijven in een brief aan de Tweede Kamer de aanbevelingen uit het rapport over te nemen.
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - De rechtbank in Den Bosch heeft vrijdag Coen K. (36) veroordeeld tot een celstraf van vijftien jaar en tbs met dwangverpleging voor het doodschoppen van zijn vriendin Jessica Brants. Dat gebeurde op 17 juli vorig jaar in een woning aan de Parklaan in Vlijmen.
1 uur geledenDEN HAAG (ANP) - In verschillende Nederlandse steden wordt vrijdag geprotesteerd tegen de dienstplicht en uitbreiding van de krijgsmacht. Scholieren en studenten van diverse onderwijsinstellingen liepen vanaf 13.00 uur hun klaslokalen uit. De staking is onderdeel van een Europese actiedag in 25 landen.
2 uur geledenDEN HAAG (ANP) - De 42-jarige Peter M. die ervan wordt verdacht in augustus zijn zwangere ex-partner (34) te hebben doodgeschoten in haar woning in Den Haag, heeft bekend. Dat bleek vrijdag tijdens een eerste inleidende zitting in de rechtbank in Den Haag.
2 uur geledenUTRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag bij de rechtbank in Utrecht zeventien jaar gevangenisstraf geëist tegen de 38-jarige Fela D. Volgens justitie is hij verantwoordelijk voor drie vergiftigingen met vloeibare MDMA. De 49-jarige treinschoonmaker Daniel Gyamfi kwam daardoor in juli 2024 om het leven. Een collega van hem overleefde ternauwernood. Enkele maanden later liep een destijds 46-jarige man zeer ernstig blijvend fysiek en geestelijk letsel op. "Hartverscheurende gevolgen", zo vatte de officier van justitie samen.
3 uur geledenHEERLEN (ANP) - De eerste gespecialiseerde afdeling voor Nederlandse ouderen die psychiatrische zorg opgelegd gekregen hebben door een rechter, opent volgend jaar in het Zuid-Limburgse Heerlen. De afdeling komt op de hoofdlocatie van ggz-instelling Mondriaan. De afdeling is gesloten en er komt beveiliging.
4 uur geledenMIDDELBURG (ANP) - De Nederlandse Vissersbond gaat verder met de rechtszaak tegen het chemieconcern 3M dat volgens Belgische media de productieafdeling in het Belgische Zwijndrecht gaat sluiten. 3M loosde jarenlang het giftige PFAS in de Westerschelde en is daardoor volgens de bond aansprakelijk voor de schade die de Nederlandse vissers lijden door de vervuiling. In december is er een zitting over de zaak in Middelburg.
4 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - Nederlandse shoppers zijn dit jaar voor het eerst minder enthousiast over koopjesfestijn Black Friday. Het aantal consumenten dat verwacht geld te spenderen op Black Friday is gedaald, aldus onderzoek van ABN AMRO in samenwerking met Q&A Retail onder 1969 consumenten. Consumenten zijn kritischer geworden doordat Black Friday overconsumptie zou stimuleren en nadelig is voor milieu en samenleving.
14 uur geleden