Inlichtingendiensten schonden tientallen keren hun meldplicht
DEN HAAG (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD heeft tussen mei 2018 en november 2019 57 keer mensen in de gaten gehouden op een manier die niet aan de regels voldoet. Het gaat om mensen die zelf geen onderwerp van het onderzoek waren, maar een medewerker van de dienst of bijvoorbeeld een informant. Als de AIVD hen afluistert, volgt of op een andere manier natrekt, moet daar melding van gemaakt worden bij de toezichthouder CTIVD. Dat is niet gebeurd, staat in een donderdag verschenen CTIVD-rapport.
De meldingsplicht is vastgelegd in de inlichtingenwet Wiv 2017. Daarin staat ook dat de geheime diensten hun bevoegdheden mogen gebruiken als ze bijvoorbeeld willen uitzoeken of een bron betrouwbaar is. Ze mogen volgens die regels ook om veiligheidsredenen mensen in de gaten houden die voor de dienst werken, bijvoorbeeld om te voorkomen dat zij in gevaarlijk gebied ontdekt worden.
De bijzondere bevoegdheden mogen alleen gebruikt worden als het echt noodzakelijk is en er geen betere opties zijn om het inlichtingenwerk te doen. En er moet dus melding van gemaakt worden.
MIVD
De AIVD heeft 98 keer gebruikgemaakt van de regeling voor dit soort onderzoeken en daar dus 41 keer wél melding van gedaan. In die gevallen is volgens de toezichthouder aan alle regels voldaan, ook aan de regels op basis waarvan wordt bepaald of zo'n onderzoek überhaupt mag worden verricht.
De militaire inlichtingendienst MIVD moet volgens dezelfde regels ook melding maken bij de CTIVD als hij mensen die voor de dienst werken in de gaten houdt. Dat gebeurde zes keer en is in alle gevallen volgens de regels verlopen. Wel hebben beide inlichtingendiensten twee keer onderzoek gedaan zonder zich te beroepen op het artikel waarin dit soort onderzoeken is geregeld. Dat had wel gemoeten en dat was, zo stelt de toezichthouder achteraf vast, ook terecht geweest.
Het onderzoek gaat over de eerste anderhalf jaar sinds de invoering van de nieuwe wet waarin de meldplicht is vastgelegd. De toezichthouder raadt de inlichtingendiensten aan om de werkwijze voor dit soort onderzoeken intern te verduidelijken. De verantwoordelijke ministers Kajsa Ollongren en Ank Bijleveld schrijven in een brief aan de Tweede Kamer de aanbevelingen uit het rapport over te nemen.
Meer uit Binnenland
KESTEREN (ANP) - De politie heeft donderdagavond zeven personen aangehouden bij een protest tegen een azc in het Gelderse dorp Kesteren. Drie mensen werden gearresteerd voor wederspannigheid, ofwel fysiek verzet bij een aanhouding. Vier aanhoudingen hielden verband met vuurwerk.
6 uur geleden
KESTEREN (ANP) - De Mobiele Eenheid heeft in het Gelderse dorp Kesteren ingegrepen tijdens een azc-protest nadat er vuurwerk werd afgestoken. Dat zag een ANP-verslaggever. Een handvol personen is door de ME in busjes meegenomen. Een week eerder waren er rellen in het naburige dorp Opheusden, daarbij werden veertien mensen gearresteerd.
8 uur geleden
TERNEUZEN (ANP) - Enkele tientallen mensen zijn naar het gemeentehuis van Terneuzen gekomen om te protesteren tegen het voorstel asielzoekers op te vangen in een voormalig pand van Neckermann in de Zeeuwse stad. In het pand zouden maximaal tweehonderd asielzoekers moeten worden opgevangen, maar de tegenstanders zien dat niet zitten.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schrijver Sjoerd Kuyper heeft de Gouden Griffel 2026 gewonnen voor zijn boek Maantje verhuist de zee. Dat heeft boekenkoepel CPNB donderdag officieel bekendgemaakt. Kuyper overleed dinsdag op 74-jarige leeftijd, maar ontving daarvoor nog de prijs in het bijzijn van zijn vrouw en uitgever. De schrijver werd op zijn ziekbed verrast met bloemen en taart door zijn kleinkinderen.
10 uur geleden
TER APEL (ANP) - Beide nachtopvanglocaties voor asielzoekers die nog niet bij Ter Apel naar binnen kunnen, waren in de nacht van woensdag op donderdag vol. Dat meldt het Rode Kruis, dat de locaties in Warffum en Zuidwolde draaiende houdt. Op beide plekken kunnen honderd personen overnachten. Bij een verdere toename moeten asielzoekers mogelijk buiten op het veldje voor Ter Apel slapen.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag een celstraf van vijftien jaar en negen maanden en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 55-jarige Dennis van E., voor de moord op zijn ongeboren kind en de fatale mishandeling van de moeder daarvan, de 32-jarige Braziliaanse Patricia Oliveira dos Santos. De zaak is bekend geworden als de 'abortusmoord'. Volgens justitie heeft Van E. gedwongen tot een geïmproviseerde abortus, met dodelijk gevolg voor moeder en kind. "Waarom? Omdat hij geen vader van een jongen wilde zijn. Daarvoor moest alles wijken", aldus het OM.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hulporganisaties blijven pleiten voor de medische evacuatie van gewonde of zieke kinderen uit Gaza naar Nederland. In de regio is volgens hen onvoldoende capaciteit om de Palestijnen te helpen. Het kabinet besloot vorige week niet opnieuw tot evacuatie over te gaan, maar extra te investeren in de zorg in de regio.
12 uur geleden