Inlichtingendiensten schonden tientallen keren hun meldplicht
DEN HAAG (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD heeft tussen mei 2018 en november 2019 57 keer mensen in de gaten gehouden op een manier die niet aan de regels voldoet. Het gaat om mensen die zelf geen onderwerp van het onderzoek waren, maar een medewerker van de dienst of bijvoorbeeld een informant. Als de AIVD hen afluistert, volgt of op een andere manier natrekt, moet daar melding van gemaakt worden bij de toezichthouder CTIVD. Dat is niet gebeurd, staat in een donderdag verschenen CTIVD-rapport.
De meldingsplicht is vastgelegd in de inlichtingenwet Wiv 2017. Daarin staat ook dat de geheime diensten hun bevoegdheden mogen gebruiken als ze bijvoorbeeld willen uitzoeken of een bron betrouwbaar is. Ze mogen volgens die regels ook om veiligheidsredenen mensen in de gaten houden die voor de dienst werken, bijvoorbeeld om te voorkomen dat zij in gevaarlijk gebied ontdekt worden.
De bijzondere bevoegdheden mogen alleen gebruikt worden als het echt noodzakelijk is en er geen betere opties zijn om het inlichtingenwerk te doen. En er moet dus melding van gemaakt worden.
MIVD
De AIVD heeft 98 keer gebruikgemaakt van de regeling voor dit soort onderzoeken en daar dus 41 keer wél melding van gedaan. In die gevallen is volgens de toezichthouder aan alle regels voldaan, ook aan de regels op basis waarvan wordt bepaald of zo'n onderzoek überhaupt mag worden verricht.
De militaire inlichtingendienst MIVD moet volgens dezelfde regels ook melding maken bij de CTIVD als hij mensen die voor de dienst werken in de gaten houdt. Dat gebeurde zes keer en is in alle gevallen volgens de regels verlopen. Wel hebben beide inlichtingendiensten twee keer onderzoek gedaan zonder zich te beroepen op het artikel waarin dit soort onderzoeken is geregeld. Dat had wel gemoeten en dat was, zo stelt de toezichthouder achteraf vast, ook terecht geweest.
Het onderzoek gaat over de eerste anderhalf jaar sinds de invoering van de nieuwe wet waarin de meldplicht is vastgelegd. De toezichthouder raadt de inlichtingendiensten aan om de werkwijze voor dit soort onderzoeken intern te verduidelijken. De verantwoordelijke ministers Kajsa Ollongren en Ank Bijleveld schrijven in een brief aan de Tweede Kamer de aanbevelingen uit het rapport over te nemen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Voor de Tweede Kamer in Den Haag zijn maandagochtend zo'n vijftig Dolle Mina's samengekomen voor een protest. De actievoerders eisen dat abortus uit het Wetboek van Strafrecht wordt gehaald.
17 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De verdachte die vastzit voor het schietincident op de NDSM-kade in Amsterdam, waarbij een man om het leven kwam, wordt maandag voorgeleid voor de rechter-commissaris. Dat laat een politiewoordvoerder desgevraagd weten. Hij zit nog in beperkingen en mag alleen contact hebben met zijn advocaat.
30 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schrijvers en journalisten komen dinsdag voor het hoofdkantoor van Facebook Nederland in Amsterdam in actie tegen het trainen van AI-taalmodellen met hun werk. De actie valt voor de start van de Kinderboekenweek, die woensdag begint.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Nederlanders hebben in het eerste halfjaar duidelijk vaker getankt bij Duitse en Belgische tankstations. Pomphouders in de grensregio's klaagden al langer over het verlies aan klandizie door de hogere accijns en btw op brandstoffen in Nederland. De Nederlandsche Bank (DNB) heeft nu concrete cijfers over automobilisten die profiteren van de lagere benzineprijzen over de grens. Nederlanders rekenden 20 procent vaker af bij Belgische en Duitse tankstations dan een jaar eerder en gaven daarbij 32 procent meer uit.
4 uur geleden
RAMALLAH (ANP) - Israël heeft de diplomatieke status van Nederlandse ambassademedewerkers in Ramallah ingetrokken. Om hoeveel mensen het gaat, wat hun functies zijn en wat voor gevolgen deze stap heeft, is nog niet bekend.
13 uur geleden
DEN HELDER (ANP) - Vanuit Den Helder is het marineschip Zr.Ms. Evertsen zondagmiddag voor ruim drie maanden vertrokken naar het Midden-Oosten. Het luchtverdedigings- en commandofregat vaart de komende weken richting de Middellandse Zee en kan worden ingezet in de Straat van Hormuz, meldt Defensie.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - "Dit had nooit mogen gebeuren", zegt de familie van de omgekomen man die op de NDSM-kade is neergeschoten. "Wat een mooie, zonnige en gezellige vrijdagmiddag voor ons was, is geëindigd in een drama. Ineens moeten we in de verleden tijd praten over mijn lieve man, vader en supertrotse opa", schrijft de familie van de 61-jarige man in een reactie die Namens de Familie heeft uitgestuurd.
18 uur geleden