Inlichtingendiensten schonden tientallen keren hun meldplicht
DEN HAAG (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD heeft tussen mei 2018 en november 2019 57 keer mensen in de gaten gehouden op een manier die niet aan de regels voldoet. Het gaat om mensen die zelf geen onderwerp van het onderzoek waren, maar een medewerker van de dienst of bijvoorbeeld een informant. Als de AIVD hen afluistert, volgt of op een andere manier natrekt, moet daar melding van gemaakt worden bij de toezichthouder CTIVD. Dat is niet gebeurd, staat in een donderdag verschenen CTIVD-rapport.
De meldingsplicht is vastgelegd in de inlichtingenwet Wiv 2017. Daarin staat ook dat de geheime diensten hun bevoegdheden mogen gebruiken als ze bijvoorbeeld willen uitzoeken of een bron betrouwbaar is. Ze mogen volgens die regels ook om veiligheidsredenen mensen in de gaten houden die voor de dienst werken, bijvoorbeeld om te voorkomen dat zij in gevaarlijk gebied ontdekt worden.
De bijzondere bevoegdheden mogen alleen gebruikt worden als het echt noodzakelijk is en er geen betere opties zijn om het inlichtingenwerk te doen. En er moet dus melding van gemaakt worden.
MIVD
De AIVD heeft 98 keer gebruikgemaakt van de regeling voor dit soort onderzoeken en daar dus 41 keer wél melding van gedaan. In die gevallen is volgens de toezichthouder aan alle regels voldaan, ook aan de regels op basis waarvan wordt bepaald of zo'n onderzoek überhaupt mag worden verricht.
De militaire inlichtingendienst MIVD moet volgens dezelfde regels ook melding maken bij de CTIVD als hij mensen die voor de dienst werken in de gaten houdt. Dat gebeurde zes keer en is in alle gevallen volgens de regels verlopen. Wel hebben beide inlichtingendiensten twee keer onderzoek gedaan zonder zich te beroepen op het artikel waarin dit soort onderzoeken is geregeld. Dat had wel gemoeten en dat was, zo stelt de toezichthouder achteraf vast, ook terecht geweest.
Het onderzoek gaat over de eerste anderhalf jaar sinds de invoering van de nieuwe wet waarin de meldplicht is vastgelegd. De toezichthouder raadt de inlichtingendiensten aan om de werkwijze voor dit soort onderzoeken intern te verduidelijken. De verantwoordelijke ministers Kajsa Ollongren en Ank Bijleveld schrijven in een brief aan de Tweede Kamer de aanbevelingen uit het rapport over te nemen.
Meer uit Binnenland
ARNHEM (ANP) - Door droogte waren er in 2025 veel meer natuurbranden dan in de twee jaren ervoor. De brandweer moest vorig jaar ingrijpen bij 846 natuurbranden, tegenover 177 in 2024 en 314 in 2023. Dat meldt het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV).
30 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is donderdag aanwezig bij de uitreiking van de Four Freedoms Awards in Middelburg. Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) woensdag bekendgemaakt. Ook koning Willem-Alexander, prinses Beatrix en premier Rob Jetten zijn bij de uitreiking.
34 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft woensdag een 32-jarige man uit Rotterdam aangehouden voor het mishandelen van een buschauffeur. Dat meldt de politie. De man zou op 7 maart en 10 april dezelfde buschauffeur tijdens zijn dienst hebben mishandeld.
56 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 31-jarige Oekraïner Roman D., verdacht van het neersteken van mensen rond de Dam in maart vorig jaar, zei eind vorig jaar tegen gevangenispersoneel over zijn daden dat hij vindt "dat de belastingbetaler uit Europa moet boeten" voor het financieren van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
59 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Nog steeds raken er kuikens, eenden en andere pluimveedieren gewond voordat ze worden geslacht, constateert de NVWA. De waakhond ziet wel dat het percentage dieren dat gewond raakt afneemt.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft woensdag een tweede verdachte aangehouden in het onderzoek naar het in brand steken van een man in een rolstoel in Utrecht. Het gaat om een 55-jarige man, meldt de politie. Dinsdag werd kort na het incident al een 37-jarige verdachte aangehouden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie registreerde vorig jaar een "zorgwekkend hoog" aantal gevallen van antisemitisme, zegt Eddo Verdoner, Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB). Het gaat om 867 gevallen in 2025, vrijwel gelijk aan de 880 meldingen in het jaar ervoor.
4 uur geleden