IJslandse premier: kabinet legt zich neer bij referendumuitslag

52,8 procent van de IJslanders die een stem uitbrachten, stemde tegen het heropenen van de toetredingsgesprekken. De sociaaldemocratische Frostadóttir, zelf voorstander van EU-toetreding, sprak desondanks niet van een tegenslag, maar noemde de uitslag de "soevereine keus van IJsland".

"Deze discussie is extreem behulpzaam geweest voor IJsland", aldus de premier. "We zullen de uitslag respecteren." Maar, voegt ze eraan toe, "het belangrijkste is dat we als land sterker uit dit referendum zijn gekomen". De minister van Buitenlandse Zaken, Thorgerdur Gunnarsdóttir, onderschrijft dat gevoel: "De opkomst van 80 procent laat zien dat dit referendum een overwinning voor de democratie is geweest."

Economische crisis

Het komt er volgens Frostadóttir nu op aan de komende tijd de uiteenlopende zienswijzen op EU-lidmaatschap goed mee te wegen. Met de parlementaire commissie Buitenlandse Zaken zal worden besproken wat moet gebeuren met het opgeschorte toetredingsverzoek.

Voorstanders van het hervatten van de gesprekken zien met name heil in de economische en politieke stabiliteit die lidmaatschap van de EU kan brengen. IJsland, dat als enige NAVO-lidstaat geen eigen krijgsmacht heeft, staat onder druk van landen als Rusland en de VS vanwege zijn strategische ligging in het Arctisch gebied. Tegenstanders zijn kritisch over toetreding om de regeldruk en de gevolgen daarvan voor bijvoorbeeld de visserij.

De Europese Commissie zei zondag bij monde van een zegspersoon de keuze van de IJslanders te respecteren. Desondanks blijft de Commissie IJsland zien als trouwe bondgenoot van de EU, aldus de woordvoerder.

IJsland schortte de gesprekken over toetreding met de EU op in 2013, nadat een eurosceptisch kabinet was aangetreden. Het land had in 2009, in de nadagen van de mondiale economische crisis die ook IJsland hard raakte, een officieel toetredingsverzoek gedaan.