Hoogleraar: zeven vertrekkende lijsttrekkers niet uitzonderlijk
DEN HAAG (ANP) - Sinds de val van het kabinet hebben tot nu toe zeven lijsttrekkers laten weten niet nog een keer de lijst te willen trekken. Dat kunnen er meer worden, want een aantal denkt er nog over na, zoals Kees van der Staaij van de SGP. Toch zijn zeven vertrekkers niet uitzonderlijk. De verkiezingen van maart 2021 telde acht nieuwe lijsttrekkers.
"Dat was toen opmerkelijk", zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis. Het feit dat er nu weer veel lijsttrekkers vertrekken, heeft volgens hem mogelijk te maken met de steeds grotere druk op bestuurders en politici, zeker via social media.
Bij een aantal lijsttrekkers dat heeft aangegeven te stoppen, hebben volgens Van den Braak persoonlijke omstandigheden een rol gespeeld. Dat is onder meer zo bij Sigrid Kaag (D66) en Sylvana Simons (BIJ1). Bij Wopke Hoekstra (CDA) waren al langer twijfels of die rol paste bij zijn ambitie, vertelt de hoogleraar.
Minder uit het niets
Als de eerder vertrokken lijsttrekkers van 2021 worden meegeteld, Lilianne Ploumen (PvdA) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie), komt het saldo vertrekkende lijsttrekkers uit op negen. Zij verlieten respectievelijk in april 2022 en januari 2023 de politiek.
Opvallend vindt Van den Braak dat lijsttrekkers voorheen "minder uit het niets kwamen" dan nu. Zo volgde Hans Dijkstal in 1998 Frits Bolkestein bij de VVD op en Ad Melkert in 2002 Wim Kok bij de PvdA. Zowel Dijkstal als Melkert waren al bekende gezichten op het Binnenhof. Bij de huidige kandidaatlijsttrekkers voor VVD (Dilan Yeşilgöz) en D66 (Rob Jetten) is dat anders, stelt Van den Braak.
Nadeel
Zo veel vertrekkende lijsttrekkers is een nadeel, net zoals de vele Kamerleden die na elk verkiezingen vrijwillig of gedwongen niet meer terugkeren, vindt de hoogleraar. Expertise gaat verloren en de drempel om de stap naar de politiek te maken wordt groter. "Dat is iets wat je niet wilt. Mensen deinzen mogelijk terug om de politiek in te gaan, omdat ze geen zin hebben om van alles over zich heen te krijgen."
Tot nu toe hebben dertien Kamerleden laten weten na de verkiezingen te stoppen. Het is daarnaast de vraag of de Kamerleden die willen blijven na 22 november terugkeren. Dat hangt af of en welke plek ze op de kandidatenlijst krijgen, en de verkiezingsuitslag. "Bij D66 zal de helft waarschijnlijk niet terugkomen", denkt Van den Braak, gezien de peilingen.
Na de verkiezingen van 2017 vertrokken 71 van de 150 Kamerleden en na die van 2021 68 Kamerleden. Bij de tussentijdse Kamerverkiezingen in 2012 traden relatief weinig nieuwe Kamerleden aan: 49.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Belastingen) noemt geen cijfers over kosten en compensatie voor de gewenste aanpassing van de vermogensbelasting (box 3). De discussie over de inkomstentegenvallers voor de staatskas is volgens de D66-bewindsman "het politieke gesprek van het najaar."
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer vindt "zonder twijfel" dat het kabinet tijdens de coronapandemie kinderrechten heeft geschonden, onder meer door de scholen te sluiten. Vooral de argumentatie daarbij verbijsterde haar, zei zij tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nieuwe regels die ingrepen tegen wolven makkelijker maken, komen er hoe dan ook voor de zomer. Staatssecretaris Silvio Erkens (Natuur) wil er graag over praten met de Kamer, maar ook zonder debat zet hij zijn maatregelen door. "Ik vind het onverantwoord om het over de zomer heen te tillen", zei hij woensdag.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De basisschool van Forum voor Democratie in Almere heropent in augustus haar deuren. Twee jaar geleden werd de Renaissanceschool gesloten, omdat deze de financiering niet rondkreeg. De organisatie draaide alleen op private financiering van ouders en donateurs. Maar nu is het gelukt om financiering te krijgen van het Rijk, meldt FVD-oprichter Thierry Baudet op de website van de partij. Een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs bevestigt dat.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kinderen stonden volgens Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer "niet bovenaan het prioriteitenlijstje" tijdens de coronapandemie. Kalverboer zei tegen de parlementaire enquêtecommissie corona dat het belang van kinderen niet genoeg werd meegenomen in de besluitvorming.
7 uur geleden
MOERDIJK (ANP) - Het alternatieve scenario voor Moerdijk waarin het dorp blijft bestaan en uitbreiding van het stroomnet rondom het dorp plaatsvindt, is totaal ongeloofwaardig, vindt gemeenteraadslid Jolijn Koevoets van de VVD. Burgemeester Aart-Jan Moerkerke vindt dat deze optie te weinig garanties biedt voor het dorp. "Er blijft nog te veel boven de markt hangen."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer snapt niet goed waarom van tevoren al is vastgelegd hoeveel lokale omroepen er nog mogen overblijven na een hervorming. Dinsdagavond debatteert de Kamer over een wetswijziging die de lokale omroepen moet versterken. Onderdeel daarvan is dat het aantal lokale omroepen wordt teruggebracht van ruim tweehonderd lokale omroepen naar tachtig streekomroepen.
19 uur geleden