Hoogleraar: zeven vertrekkende lijsttrekkers niet uitzonderlijk
DEN HAAG (ANP) - Sinds de val van het kabinet hebben tot nu toe zeven lijsttrekkers laten weten niet nog een keer de lijst te willen trekken. Dat kunnen er meer worden, want een aantal denkt er nog over na, zoals Kees van der Staaij van de SGP. Toch zijn zeven vertrekkers niet uitzonderlijk. De verkiezingen van maart 2021 telde acht nieuwe lijsttrekkers.
"Dat was toen opmerkelijk", zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis. Het feit dat er nu weer veel lijsttrekkers vertrekken, heeft volgens hem mogelijk te maken met de steeds grotere druk op bestuurders en politici, zeker via social media.
Bij een aantal lijsttrekkers dat heeft aangegeven te stoppen, hebben volgens Van den Braak persoonlijke omstandigheden een rol gespeeld. Dat is onder meer zo bij Sigrid Kaag (D66) en Sylvana Simons (BIJ1). Bij Wopke Hoekstra (CDA) waren al langer twijfels of die rol paste bij zijn ambitie, vertelt de hoogleraar.
Minder uit het niets
Als de eerder vertrokken lijsttrekkers van 2021 worden meegeteld, Lilianne Ploumen (PvdA) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie), komt het saldo vertrekkende lijsttrekkers uit op negen. Zij verlieten respectievelijk in april 2022 en januari 2023 de politiek.
Opvallend vindt Van den Braak dat lijsttrekkers voorheen "minder uit het niets kwamen" dan nu. Zo volgde Hans Dijkstal in 1998 Frits Bolkestein bij de VVD op en Ad Melkert in 2002 Wim Kok bij de PvdA. Zowel Dijkstal als Melkert waren al bekende gezichten op het Binnenhof. Bij de huidige kandidaatlijsttrekkers voor VVD (Dilan Yeşilgöz) en D66 (Rob Jetten) is dat anders, stelt Van den Braak.
Nadeel
Zo veel vertrekkende lijsttrekkers is een nadeel, net zoals de vele Kamerleden die na elk verkiezingen vrijwillig of gedwongen niet meer terugkeren, vindt de hoogleraar. Expertise gaat verloren en de drempel om de stap naar de politiek te maken wordt groter. "Dat is iets wat je niet wilt. Mensen deinzen mogelijk terug om de politiek in te gaan, omdat ze geen zin hebben om van alles over zich heen te krijgen."
Tot nu toe hebben dertien Kamerleden laten weten na de verkiezingen te stoppen. Het is daarnaast de vraag of de Kamerleden die willen blijven na 22 november terugkeren. Dat hangt af of en welke plek ze op de kandidatenlijst krijgen, en de verkiezingsuitslag. "Bij D66 zal de helft waarschijnlijk niet terugkomen", denkt Van den Braak, gezien de peilingen.
Na de verkiezingen van 2017 vertrokken 71 van de 150 Kamerleden en na die van 2021 68 Kamerleden. Bij de tussentijdse Kamerverkiezingen in 2012 traden relatief weinig nieuwe Kamerleden aan: 49.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De wereldwijde energiesituatie zal voorlopig zorgwekkend blijven, verwacht energieminister Stientje van Veldhoven na het aankondigen van een staakt-het-vuren tussen de VS en Iran. Dat is goed nieuws, vindt Van Veldhoven, "maar veel energie-infra is ernstig beschadigd in de regio". Herstel daarvan kan maanden tot jaren duren.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) nu niet aan de orde dat Nederland militairen stuurt om de Straat van Hormuz te beveiligen. Dat zei hij in het programma Goedemorgen Nederland en op NPO Radio 1 nadat een staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran werd afgekondigd.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 gaat met Hart voor Den Haag praten over de vorming van een nieuwe coalitie in Den Haag, heeft de fractie besloten. Eerder verzette de partij zich tegen samenwerking, maar vorige week deed verkenner Ahmed Aboutaleb een dringend beroep op D66 om toch in gesprek te gaan met partijleider Richard de Mos. Dat heeft D66 over de streep getrokken.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Net als het Verenigd Koninkrijk moet Nederland rapper Ye (ook bekend als Kanye West) de toegang weigeren, vinden ChristenUnie en CDA. Ye geeft begin juni twee concerten in Arnhem. "Wat mij betreft komt hij ons land niet binnen", zegt Mirjam Bikker (ChristenUnie). "Als dat juridisch kan, heel graag", reageert Tijs van den Brink (CDA).
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten hoopt op terughoudendheid van de Verenigde Staten in de oorlog tegen Iran. De Amerikaanse president Donald Trump dreigt op sociale media dat komende nacht "een hele beschaving" zal worden gedood als de blokkade van de Straat van Hormuz niet wordt opgeheven. "Dat zijn geen behulpzame teksten", vindt de premier.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het UWV maakt te vaak fouten bij het handmatig beoordelen of iemand een werkloosheidsuitkering (WW) krijgt. Dat meldt minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) op basis van controles door het UWV. Daaruit blijkt dat bij 11 procent van de handmatig gecontroleerde dossiers fouten zijn gemaakt.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Als het kabinet afscheid neemt van het plan om de AOW-leeftijd sneller te laten stijgen, "dan liever vandaag dan morgen", zei D66-senator Paul van Meenen in een debat over de regeringsverklaring. Hij keerde zich nog niet helemaal tegen het plan maar verdedigde het ook niet. Wel vindt hij dat iets gedaan moet worden aan de betaalbaarheid van de oudedagsvoorziening.
1 dag geleden