Hoogleraar: zeven vertrekkende lijsttrekkers niet uitzonderlijk
DEN HAAG (ANP) - Sinds de val van het kabinet hebben tot nu toe zeven lijsttrekkers laten weten niet nog een keer de lijst te willen trekken. Dat kunnen er meer worden, want een aantal denkt er nog over na, zoals Kees van der Staaij van de SGP. Toch zijn zeven vertrekkers niet uitzonderlijk. De verkiezingen van maart 2021 telde acht nieuwe lijsttrekkers.
"Dat was toen opmerkelijk", zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis. Het feit dat er nu weer veel lijsttrekkers vertrekken, heeft volgens hem mogelijk te maken met de steeds grotere druk op bestuurders en politici, zeker via social media.
Bij een aantal lijsttrekkers dat heeft aangegeven te stoppen, hebben volgens Van den Braak persoonlijke omstandigheden een rol gespeeld. Dat is onder meer zo bij Sigrid Kaag (D66) en Sylvana Simons (BIJ1). Bij Wopke Hoekstra (CDA) waren al langer twijfels of die rol paste bij zijn ambitie, vertelt de hoogleraar.
Minder uit het niets
Als de eerder vertrokken lijsttrekkers van 2021 worden meegeteld, Lilianne Ploumen (PvdA) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie), komt het saldo vertrekkende lijsttrekkers uit op negen. Zij verlieten respectievelijk in april 2022 en januari 2023 de politiek.
Opvallend vindt Van den Braak dat lijsttrekkers voorheen "minder uit het niets kwamen" dan nu. Zo volgde Hans Dijkstal in 1998 Frits Bolkestein bij de VVD op en Ad Melkert in 2002 Wim Kok bij de PvdA. Zowel Dijkstal als Melkert waren al bekende gezichten op het Binnenhof. Bij de huidige kandidaatlijsttrekkers voor VVD (Dilan Yeşilgöz) en D66 (Rob Jetten) is dat anders, stelt Van den Braak.
Nadeel
Zo veel vertrekkende lijsttrekkers is een nadeel, net zoals de vele Kamerleden die na elk verkiezingen vrijwillig of gedwongen niet meer terugkeren, vindt de hoogleraar. Expertise gaat verloren en de drempel om de stap naar de politiek te maken wordt groter. "Dat is iets wat je niet wilt. Mensen deinzen mogelijk terug om de politiek in te gaan, omdat ze geen zin hebben om van alles over zich heen te krijgen."
Tot nu toe hebben dertien Kamerleden laten weten na de verkiezingen te stoppen. Het is daarnaast de vraag of de Kamerleden die willen blijven na 22 november terugkeren. Dat hangt af of en welke plek ze op de kandidatenlijst krijgen, en de verkiezingsuitslag. "Bij D66 zal de helft waarschijnlijk niet terugkomen", denkt Van den Braak, gezien de peilingen.
Na de verkiezingen van 2017 vertrokken 71 van de 150 Kamerleden en na die van 2021 68 Kamerleden. Bij de tussentijdse Kamerverkiezingen in 2012 traden relatief weinig nieuwe Kamerleden aan: 49.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - PRO-leider Jesse Klaver zegt dat het kabinet van hem en Volt-leider Laurens Dassen afbeweegt. "De politieke wil om met ons samen te werken, is er niet", zei hij na een overleg op zaterdag in het Catshuis. Klaver vreest dat het belastingplan nu zonder meerderheid woensdag in de Tweede Kamer wordt behandeld.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21, BBB en de SGP zien nog mogelijkheden om met het kabinet tot een akkoord over het belastingplan te komen. Na een digitaal overleg zaterdag zeiden de drie partijen in een verklaring dat ze aanknopingspunten zien.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft de plannen rond het belastingplan nog steeds niet klaar, zeiden Mirjam Bikker (ChristenUnie) en Jan Struijs (50PLUS) na afloop van hun gesprek met het kabinet. Bikker zei dat ze ziet dat het nog echt een strijd is binnen het kabinet.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen van Onderwijs en Emancipatie ziet een lichte verbetering in de mate waarin mensen seksueel grensoverschrijdend gedrag herkennen. Dat geldt ook voor het urgentiegevoel bij deze problematiek, de ervaring op het werk en hoe mensen handelen wanneer ze geconfronteerd worden met een situatie van seksueel grensoverschrijdend gedrag.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet praat zaterdag verder met de oppositie over het belastingplan, dat meldt een woordvoerder van premier Rob Jetten. Naast de premier zijn vicepremiers Dilan Yeşilgöz en Bart van den Brink en minister Eelco Heinen en staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën) bij de gesprekken op het Catshuis.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Binnenlandminister Pieter Heerma (CDA) wil voor nu niet verder met een wetsvoorstel dat regelt dat politieke partijen bij decentrale verkiezingen minstens één zetel moeten hebben om kans te maken op een restzetel. De restzetelverdeling geldt al voor de Tweede Kamerverkiezingen, maar zou na de wetswijziging ook tellen voor de verkiezingen van gemeenteraden, provinciale staten, waterschappen en eilandraden.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het uitfaseren van het gebruik van olie, kolen en gas is voor Nederland een belangrijk thema op de aanstaande VN-klimaattop in Antalya, de COP31 die op 9 november begint. Klimaatminister Stientje van Veldhoven noemt deze "transitie weg van fossiele brandstoffen" in een brief aan de Tweede Kamer een "dwarsdoorsnijdende prioriteit" tijdens de top.
1 dag geleden