Hoogleraar: zeven vertrekkende lijsttrekkers niet uitzonderlijk
DEN HAAG (ANP) - Sinds de val van het kabinet hebben tot nu toe zeven lijsttrekkers laten weten niet nog een keer de lijst te willen trekken. Dat kunnen er meer worden, want een aantal denkt er nog over na, zoals Kees van der Staaij van de SGP. Toch zijn zeven vertrekkers niet uitzonderlijk. De verkiezingen van maart 2021 telde acht nieuwe lijsttrekkers.
"Dat was toen opmerkelijk", zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis. Het feit dat er nu weer veel lijsttrekkers vertrekken, heeft volgens hem mogelijk te maken met de steeds grotere druk op bestuurders en politici, zeker via social media.
Bij een aantal lijsttrekkers dat heeft aangegeven te stoppen, hebben volgens Van den Braak persoonlijke omstandigheden een rol gespeeld. Dat is onder meer zo bij Sigrid Kaag (D66) en Sylvana Simons (BIJ1). Bij Wopke Hoekstra (CDA) waren al langer twijfels of die rol paste bij zijn ambitie, vertelt de hoogleraar.
Minder uit het niets
Als de eerder vertrokken lijsttrekkers van 2021 worden meegeteld, Lilianne Ploumen (PvdA) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie), komt het saldo vertrekkende lijsttrekkers uit op negen. Zij verlieten respectievelijk in april 2022 en januari 2023 de politiek.
Opvallend vindt Van den Braak dat lijsttrekkers voorheen "minder uit het niets kwamen" dan nu. Zo volgde Hans Dijkstal in 1998 Frits Bolkestein bij de VVD op en Ad Melkert in 2002 Wim Kok bij de PvdA. Zowel Dijkstal als Melkert waren al bekende gezichten op het Binnenhof. Bij de huidige kandidaatlijsttrekkers voor VVD (Dilan Yeşilgöz) en D66 (Rob Jetten) is dat anders, stelt Van den Braak.
Nadeel
Zo veel vertrekkende lijsttrekkers is een nadeel, net zoals de vele Kamerleden die na elk verkiezingen vrijwillig of gedwongen niet meer terugkeren, vindt de hoogleraar. Expertise gaat verloren en de drempel om de stap naar de politiek te maken wordt groter. "Dat is iets wat je niet wilt. Mensen deinzen mogelijk terug om de politiek in te gaan, omdat ze geen zin hebben om van alles over zich heen te krijgen."
Tot nu toe hebben dertien Kamerleden laten weten na de verkiezingen te stoppen. Het is daarnaast de vraag of de Kamerleden die willen blijven na 22 november terugkeren. Dat hangt af of en welke plek ze op de kandidatenlijst krijgen, en de verkiezingsuitslag. "Bij D66 zal de helft waarschijnlijk niet terugkomen", denkt Van den Braak, gezien de peilingen.
Na de verkiezingen van 2017 vertrokken 71 van de 150 Kamerleden en na die van 2021 68 Kamerleden. Bij de tussentijdse Kamerverkiezingen in 2012 traden relatief weinig nieuwe Kamerleden aan: 49.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De leden van de Groep Markuszower beginnen een nieuwe partij die ze De Nederlandse Alliantie (DNA) noemen. Rita Verdonk sluit erbij aan, heeft de groep afgesplitste PVV-Kamerleden bekendgemaakt.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Experts hebben zich tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer zeer kritisch uitgelaten over een plan van het kabinet om te bezuinigen op de bijstand door mensen die daar recht op hebben nog niet actief te benaderen. Het kabinet heeft minder geld voor deze zogenoemde proactieve dienstverlening vanwege een financiële tegenvaller bij de arbeidsongeschiktheidsuitkering WIA. Coalitiepartijen D66 en CDA maakten vorige week tijdens een debat kenbaar van de bezuiniging af te willen.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Eerste Kamerfractie van D66 gaat dinsdag tegen de novelle en de twee asielwetten stemmen, zei senator Paul van Meenen maandag tegen het ANP. Daardoor wordt het lastig voor asielminister Bart van den Brink (CDA) om een meerderheid te vinden.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hoewel er een pakket aan energiemaatregelen ligt, denkt niemand dat het nu klaar is. Dat zei minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat, CDA) na de aankondiging van dat pakket. Zij geeft aan dat er elke week contact is met heel veel sectoren over hoe zij geraakt worden en welke mogelijkheden er zijn. Die gesprekken worden voortgezet.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het pakket aan maatregelen om de energieprijzen te compenseren is 'onvoldoende', vindt Jesse Klaver, fractievoorzitter van GroenLinks-PvdA. "Zo help je gewone mensen de crisis niet door." Hij kondigt op Bluesky aan dat zijn partij met voorstellen komt "om reizen met trein, bus en auto betaalbaarder te maken."
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet trekt 627 miljoen euro uit om de gestegen energieprijzen voor burgers, ondernemers, vissers en boeren te verzachten. Ook wordt 340 miljoen euro verminderd aan belastingen. Het wordt voor een groot deel betaald door andere belastingen, zoals de accijnzen op alcohol, te verhogen.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Verhuurders moeten meer kunnen vragen voor dure huurhuizen, nieuwbouw en huizen zonder tuin of balkon. Dat wil woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan regelen in een versoepeling van de huurwet. Op die manier hoopt ze dat er meer huizen beschikbaar zijn voor het middensegment.
22 uur geleden