Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
NICOSIA (ANP) - Het is voor alle EU-leiders "heel helder dat Spanje gewoon volwaardig lid is van de NAVO. En dat blijft ook zo", zei premier Rob Jetten vrijdag na de EU-top in Cyprus. In uitgelekte Amerikaanse plannen staat dat de VS dwarse NAVO-bondgenoten wil straffen, door hen bijvoorbeeld te schorsen. In die mails wordt Spanje genoemd.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet neemt ondanks een verzoek uit de Tweede Kamer geen maatregelen om te voorkomen dat vechthonden naar Israël worden geëxporteerd. Ministers Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) en Sjoerd Sjoerdsma (Handel, D66) schrijven dat zij het "zeer onwenselijk" vinden dat Israël Nederlandse vechthonden "onrechtmatig" inzet tegen Palestijnen. Maar voor een exportstop is volgens hen in de EU geen draagvlak en een nationaal verbod zou niet uitvoerbaar zijn.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Onderzoekers kijken de komende maanden hoe de wet onderscheid kan maken tussen fatbikes en andere elektrische fietsen. De resultaten zijn er na de zomer, belooft minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer. Verder somt hij vooral plannen op die al bekend waren.
22 uur geleden
NICOSIA (ANP) - De standpunten van de EU-leiders over de nieuwe EU-meerjarenbegroting 2028-2034 liggen volgens premier Rob Jetten nog ver uiteen. "We hebben vandaag een hele uitvoerige en soms ook verhitte discussie gehad over de meerjarenbegroting", zei Jetten voor vertrek uit Cyprus, waar de EU-leiders donderdag en vrijdag bijeen waren voor een informele top.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet draait een voorgenomen bezuiniging op de bijstand terug. Het gaat om het actief benaderen van mensen die recht hebben op een uitkering, maar daar nog geen gebruik van maken. Die regeling zou versoberd worden, dat zou zo'n 30 miljoen euro per jaar besparen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten vindt het goed dat het Europese steunpakket van 90 miljard euro voor Oekraïne eindelijk is aangenomen. Hij noemt het "een heel belangrijke stap".
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten moeten niet langer de mogelijkheid krijgen om statushouders voorrang te geven op een sociale huurwoning, vinden Mona Keijzer, Groep Markuszower en JA21. De drie rechtse fracties hebben een initiatiefwet met deze strekking ingediend. Toen Keijzer eerder minister van Volkshuisvesting was, stelde ze een vergelijkbare wet voor. Maar tot haar teleurstelling heeft de huidige minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting) dit voorstel ingetrokken.
2 dagen geleden