Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Landbouwminister Jaimi van Essen stelt zijn plan dat ervoor moet zorgen dat grond- en oppervlaktewater minder worden vervuild door mest met een halfjaar uit. De D66-bewindsman verschuift de deadline van 1 januari naar 1 juli 2027. Dat doet hij omdat hij de mestregels wil laten aansluiten op beleidsvoorstellen op het gebied van stikstof die hij over een paar weken bekend zal maken.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ministerraad is vrijdag akkoord gegaan met de maatregel die de handel in goederen uit illegale Israëlische nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden en de Syrische Golanhoogte moet verbieden. Verder onderzoekt het kabinet nog of ook een verbod op diensten en investeringen mogelijk is.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) zegt "heel blij" te zijn met de "inhoudelijke bijdrage" die werkgeversvoorman Coen van Oostrom heeft geleverd aan de discussie rond de AOW en de sociale zekerheid. Maar hij wil nog niet zeggen wat hij vindt van diens pleidooi om de voorgenomen bezuinigingen te heroverwegen.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Dilan Yeşilgöz van Defensie vindt dat uitgaven zonder aanbestedingsprocedure wel goed genoeg zijn onderbouwd. De Algemene Rekenkamer zei woensdag dat dit niet het geval is. Het zou gaan om ongeveer 6 miljard euro die niet goed is onderbouwd volgens de Rekenkamer.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) verwacht niet met alle gemeenten die niet voldoen aan de spreidingswet te spreken. Dat zei hij vrijdag voorafgaand aan de ministerraad. Nieuwsuur meldde donderdag dat de bewindsman gemeenten die niet genoeg asielzoekers opvangen vanaf volgende week op de vingers gaat tikken.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat het goedkopere abonnement om in de zomer in daluren onbeperkt te kunnen reizen op 21 juni ingaat. Dat abonnement moet tot 1 september geldig blijven. Dat is de uitwerking van het voorstel van GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver voor een ticket van 49 euro per maand.
16 uur geleden
HELSINGBORG (ANP) - Europa moet kalm blijven en zich niet laten leiden door president Donald Trumps uitlatingen over bijvoorbeeld de terugtrekking van Amerikaanse troepen, vindt buitenlandminister Tom Berendsen. De VS zijn onvoorspelbaarder geworden, erkent hij. Extra reden om "ons eigen huiswerk te doen" en Europa's verdediging te versterken, zei Berendsen voor een vergadering met NAVO-collega's.
17 uur geleden