Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Partijen in de Tweede Kamer hebben dinsdagavond veel vragen over de wens van het kabinet om Lelystad Airport eind volgend jaar te openen. Met name linkse oppositie is kritisch. "Deze minister wil héél graag een lintje knippen", zei Suzanne Kröger (GroenLinks-PvdA). "Maar alle seinen staan op rood."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bedrag voor beveiliging van Joodse gebouwen en instellingen wordt voor 2026 met 700.000 euro verhoogd tot 2 miljoen euro. Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid maakte dit bekend in een debat over onveiligheid van de Joodse gemeenschap in Nederland.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - ChristenUnie-leider Mirjam Bikker wil dat de Nederlandse overheid betaalt voor de beveiliging van Joodse instellingen en gebouwen. Nu moeten die organisaties dat nog zelf betalen, maar volgens Bikker is veiligheid een kerntaak van de overheid. Ze noemt de situatie schrijnend.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-premier Rob Jetten heeft "boven op" de asielwetten gezeten, vindt D66-fractieleider Jan Paternotte. "Ik denk dat hij juist enorm zijn best heeft gedaan in zijn rol als premier," zegt hij in reactie op verwijten jegens Jetten van met name rechtse partijen zoals PVV en JA21.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Geert Wilders (PVV) weigert verantwoordelijkheid te nemen voor het verwerpen van de asielnoodmaatregelenwet in de Eerste Kamer. Zijn partij maakte vorige week een draai in de Eerste Kamer en besloot tegen een aanpassing van de wet te stemmen, waardoor uiteindelijk CDA en SGP de wet niet meer steunden.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-fractievoorzitter in de Tweede Kamer Ruben Brekelmans is "verbijsterd" over het stemgedrag van met name D66 in de senaat over de strenge asielwetten. De partij zocht volgens hem naar redenen om tegen te stemmen. "Ik heb daar geen woorden voor."
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig PVV-parlementariër Gidi Markuszower is woedend op zijn oude partij omdat die met haar stemgedrag in de Eerste Kamer de strenge asielwetten van de eigen ex-minister Marjolein Faber heeft laten stranden. Hij spreekt van "politiek theater" en noemt de gang van zaken "schandalig".
13 uur geleden