Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Bijna alle partijen claimen een vorm van winst na de gemeenteraadsverkiezingen. Zetelwinst in individuele gemeenten, meer stemmen in totaal of de grootste worden in een bepaalde gemeente is voor partijen reden om donderdag feest te vieren.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Partijen moeten hun campagneborden zelf weghalen. Dat blijkt uit een rondgang langs Rotterdam, Tilburg en Utrecht.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is nu niet de tijd om stil te zijn over oprukkende extreemrechtse partijen, vindt Esther Ouwehand. "En de Partij voor de Dieren is dat ook niet van plan", zegt de partijleider een dag na de gemeenteraadsverkiezingen. Ze doelt onder meer op de groei van Forum voor Democratie en lokale radicaalrechtse partijen in de gemeenteraden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook als Richard de Mos in het hart van het stadsbestuur van Den Haag komt, wil Extinction Rebellion blijven demonstreren in de stad. "Dreigementen van lokale partijen weerhouden ons niet om de vernietigende klimaatcrisis onder de aandacht te blijven brengen", laat de actiegroep weten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Lokale partijen hebben hun opmars doorgezet bij de gemeenteraadsverkiezingen. Ze behaalden samen 3391 zetels, het hoogste aantal ooit. Ruim een op de drie kiezers (34 procent) koos voor een lokale partij, blijkt uit alle voorlopige uitslagen die de ANP Verkiezingsdienst heeft verzameld. Van de landelijke partijen heeft GroenLinks-PvdA het grootste absolute zetelverlies geleden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-fractievoorzitter Jan Paternotte noemt de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen een "steun in de rug voor de coalitie". D66 won in totaal 57 zetels, VVD kreeg er 66 zetels bij. CDA verloor 19, maar kreeg wel meer stemmen dan in 2022.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het succes van Hart voor Den Haag is volgens campagneleider Coen Bom te danken aan vier jaar lang aanwezig zijn in alle Haagse wijken. De partij van Richard de Mos steeg van 9 naar 16 zetels. Volgens Bom hielp het ook dat De Mos vier jaar geleden werd uitgesloten bij de coalitievorming.
4 uur geleden