Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten schuift in Washington D.C. aan bij een privédiner tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn vrouw Melania en koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Volgens de Amerikaanse ambassadeur in Nederland onderstreept dit de goede band tussen de twee landen.
4 uur geleden
GIETEN (ANP) - De provincie Drenthe en de gemeenten Aa en Hunze, Assen en Midden-Drenthe roepen op tot een "urgente en voortvarende aanpak" van schade door aardbevingen. Dat staat in een brief aan Jo-Annes de Bat, staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, waarover RTV Drenthe bericht.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft Forum voor Democratie-leider Lidewij de Vos opgeroepen zich in te zetten tegen antisemitisme binnen haar partij. "Ik doe een beroep op de partijleider, net zoals bij andere partijleiders, om aan het werk te gaan als er overduidelijk signalen zijn dat leden van je partij dingen doen of in het verleden deden die niet door de beugel kunnen."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook het kabinet-Jetten wil een bekritiseerde wet tegen terrorisme permanent maken. Er geldt nu een tijdelijke wet waarmee mensen bijvoorbeeld een meldplicht of contactverbod opgelegd kunnen krijgen, ook zonder dat zij strafrechtelijk zijn veroordeeld voor terrorisme. Als er niets gebeurt, vervalt die wet per 1 maart volgend jaar.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten waar de opkomst het laagst was bij de gemeenteraadsverkiezingen, willen dit in de toekomst verbeteren. "Ondanks een kleine stijging ten opzichte van de vorige gemeenteraadsverkiezingen, is het jammer dat niet meer stemgerechtigden naar de stembus kwamen", zegt burgemeester Mark Buijs van Roosendaal. "Dat betekent: werk aan de winkel."
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De zogenoemde 'pechgeneratie' van studenten die geen basisbeurs meer kregen en moesten lenen, krijgt vanaf volgend jaar 2000 euro als "tegemoetkoming". Dat zei onderwijsminister Rianne Letschert (D66) na afloop van de ministerraad.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting, D66) trekt een wetsvoorstel in dat de voorrang voor statushouders voor een sociale huurwoning zou schrappen. De bewindsvrouw werkt aan een alternatieve wet, die pas in werking treedt als er genoeg mogelijkheden zijn om statushouders aan een huis te helpen, schrijft ze in een Kamerbrief.
2 dagen geleden