Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) heeft geen uitnodiging ontvangen om deel te nemen aan de gesprekken die minister-president Jetten maandag voert met vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap. Dat laat CIDI-directeur Naomi Mestrum weten. Het is niet duidelijk wie er wel met Jetten om tafel gaan.
8 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Premier Rob Jetten verwacht niet dat progressieve kiezers bij de gemeenteraadsverkiezingen weglopen bij zijn partij D66 omdat ze het coalitieakkoord te rechts vinden. "Ik denk dat de meeste mensen het gewoon kunnen waarderen dat we verantwoordelijkheid nemen nu op landelijk niveau, dat we ook moeilijke keuzes daar niet uit de weg gaan", zei hij zondagmiddag terwijl hij campagne voerde in Leiden.
12 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Minister-president Rob Jetten spreekt maandag met "vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap" nadat de afgelopen dagen een school in Amsterdam en een synagoge in Rotterdam doelwit waren van explosies. Dit laat hij weten aan een verslaggever van het ANP tijdens het flyeren in Leiden voor de gemeenteraadsverkiezingen. Het gesprek vindt plaats op het ministerie van Algemene Zaken.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als lokale politici worden bedreigd, kunnen zij een telefoontje van minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken) verwachten. Bij WNL op Zondag vertelde de CDA-bewindsman dat hij hier sinds zijn beëdiging drie weken geleden een vaste gewoonte van heeft gemaakt. "En dat moet ik veel te vaak doen." De afgelopen anderhalve week heeft hij al "een stuk of vijf" mensen gebeld.
15 uur geleden
ALMERE (ANP) - De gemeenteraadsverkiezingen maken "ontiegelijk veel uit voor je gewone leven", zei VVD-leider Dilan Yeşilgöz zaterdag in het centrum van Almere. Daar liep ze over de markt in de hoop stemmers over te halen om op haar partij te stemmen bij de verkiezingen komende woensdag. De lokale lijsttrekker Lesley van Hilten hoopt dat mensen de moeite nemen om te gaan stemmen, aangezien de opkomst in Almere bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen slechts 40 procent was.
1 dag geleden
ALMERE (ANP) - Defensieminister Dilan Yeşilgöz houdt er rekening mee dat de recente explosies bij Joodse panden gelinkt zijn aan Iran. Dat zei ze tijdens een campagnebijeenkomst van de VVD in Almere.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - "Wat een laffe intimidatie", reageert D66-fractievoorzitter Jan Paternotte via X op de aanslag op een Joodse school in Amsterdam. Ook andere Kamerleden spreken hun afschuw uit over de explosie die heeft plaatsgevonden in de nacht van vrijdag op zaterdag. "Dit is niet een gerichte aanslag op een gebouw, maar op de veiligheid van de hele Joodse gemeenschap", schrijft Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA.
1 dag geleden