Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
WASHINGTON (ANP) - Premier Rob Jetten wil zich niet te bescheiden opstellen tijdens het besloten diner dat de Amerikaanse president Donald Trump maandag geeft voor het koningspaar en waar Jetten bij aanschuift. Het bezoek komt op een moment dat de relatie tussen de VS en Europa gespannen is.
20 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse blokkade van Iran is "onwenselijk", zegt premier Rob Jetten maandag in een gesprek met het ANP. Maar het is een betere manier om de druk op het bewind in Teheran op te voeren "dan de dreigementen die we eerder hebben gezien" van de Amerikanen.
48 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 is ook in de Eerste Kamer tegen de asielwetten die nog zijn gemaakt door voormalig asielminister Marjolein Faber (PVV). Daardoor is steun van het CDA nodig om tot een meerderheid te kunnen komen in de Eerste Kamer. Het is nog niet bekend of het CDA de wetten gaat steunen, in de Tweede Kamer deed de partij dat niet.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA staat voortaan als Progressief Nederland (PRO) in de registers voor landelijke en Europese verkiezingen. De Kiesraad heeft geoordeeld dat de nieuwe naam van de fusiepartij voldoet aan de eisen. Dat betekent dat bij nieuwe verkiezingen Progressief Nederland op het stembiljet staat. Ook het nieuwe logo is geregistreerd. Lokale partijen die verwarring vrezen, zijn echter niet van plan hun verzet tegen de nieuwe partijnaam te staken, laat ProVeenendaal desgevraagd weten.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat aan vrouwen die in het verleden gedwongen afstand hebben moeten doen van hun kind excuses aanbieden voor de rol die de overheid daarin heeft gespeeld. Ook de afgestane kinderen krijgen excuses. Dat meldt staatssecretaris Claudia van Bruggen (Rechtsbescherming, D66) aan de Tweede Kamer.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Defensieminister Dilan Yeşilgöz ziet niet voor zich dat Nederland meedoet aan het Amerikaanse plan om scheepvaart van en naar Iran te blokkeren. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde de blokkade in de Straat van Hormuz zondag aan, terwijl tot nu toe Iran de zeestraat zelf heeft afgesloten. Blokkeren zou "averechts" werken, zei de VVD-minister in radioprogramma Sven Op 1.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingsoverwinning van Péter Magyar "markeert een nieuwe stap voor Hongarije en de EU, met hoop op herstel van de democratie, rechtsstaat en Europese samenwerking", schrijft premier Rob Jetten op X. Hij feliciteert de oppositieleider, die volgens eerste tellingen van het Kiesbureau premier Viktor Orbán ruimschoots verslaat.
23 uur geleden