Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De ChristenUnie is van plan om de recente asielplannen van het kabinet te steunen. De partij stemde eerder juist tegen de zogenoemde asielnoodmaatregelenwet, waar dezelfde maatregelen in zaten. Dat bevestigt de partij na berichtgeving van De Telegraaf.
1 uur geleden
KRALENDIJK (ANP) - Premier Rob Jetten moest dinsdagochtend naar het ziekenhuis van Bonaire nadat hij ergens door was geprikt tijdens het zwemmen. Hij kreeg een allergische reactie, maar heeft er geen ernstige verwondingen aan overgehouden. Het is niet duidelijk waardoor de minister-president werd geprikt.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Nederland is bereid meer bij te dragen aan de bescherming van de Straat van Hormuz, zei minister Dilan Yeşilgöz (Defensie) dinsdag in Brussel. Hoe die bijdrage er straks uit komt te zien, is afhankelijk van wat andere landen, verenigd in de zogenoemde Hormuz-coalitie, kunnen bijdragen, zei de minister na afloop van een videovergadering met de defensieministers van deze landen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een Kamermeerderheid keert zich tegen het plan van de minderheidscoalitie om het bedrijfsleven te laten meebetalen aan extra investeringen in defensie via de premies voor het arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof). Een oproep van de SP om geld uit dit fonds alleen te besteden aan verbetering van arbeidsongeschiktheidsregelingen, kreeg steun van de voltallige oppositie.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een Kamermeerderheid wil dat het kabinet een verruiming van de hypotheekrenteaftrek voorkomt. Onder meer de regeringspartijen D66 en CDA stemden in met een motie van die strekking van GroenLinks-PvdA. Coalitiepartner VVD was tegen het voorstel.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gevolgde procedure rond de met het hantavirus besmette patiënt in het Radboudumc is "niet goed geweest", zegt gezondheidsminister Sophie Hermans (VVD) tijdens het wekelijkse vragenuur. Twaalf medewerkers van het Nijmeegse ziekenhuis moeten hierdoor uit voorzorg voor zes weken in quarantaine.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het vertrouwen van Nederlanders in politiek Den Haag daalde vorig jaar tot het laagste niveau sinds 2012. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldt dit op basis van het onderzoek Sociale samenhang en welzijn dat sinds 2012 wordt afgenomen. Een vijfde van de 15-plussers had in 2025 vertrouwen in politici, terwijl een kwart vertrouwen had in de Tweede Kamer. Zo'n 7600 mensen vulden de enquête in.
14 uur geleden