Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
GORINCHEM (ANP) - De stempassen voor de herverkiezingen in Gorinchem zijn eerder dan verwacht verstuurd. De gemeente dacht de passen voor de herstemming op 20 april bij alle kiesgerechtigden te bezorgen, maar dat wordt 15 april nadat "samen met de drukker alles op alles is gezet", aldus een gemeentewoordvoerder.
16 uur geleden
DEN HAAG/ISLAMABAD (ANP) - Buitenlandminister Tom Berendsen heeft met de bemiddelaar van het staakt-het-vuren in het Midden-Oosten zijn zorgen gedeeld over de schending daarvan in Libanon. Berendsen belde vrijdag met zijn ambtgenoot in Pakistan, dat hielp het bestand tussen Iran en de Verenigde Staten tot stand te brengen.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet trekt eenmalig 350.000 euro uit voor Joodse studenteninitiatieven. "Zodat zij hun eigen culturele tradities en gewoontes op die campussen verder kunnen vormgeven", zei onderwijsminister Rianne Letschert tegen het ANP. Ook komen er gesprekken tussen onderwijsinstellingen en lokale autoriteiten.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vicepremier Dilan Yeşilgöz erkent desgevraagd dat de timing van het bezoek van premier Rob Jetten aan de Amerikaanse president "ongemakkelijk" is. Trump dreigde eerder deze week nog met het vernietigen van de Iraanse beschaving, als dat land niet akkoord ging met het heropenen van de Straat van Hormuz.
18 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - PvdA-prominent en oud-Kamerlid Rob Oudkerk wil een nieuwe politieke partij oprichten. Hij gaat daarvoor zijn lidmaatschap opzeggen van Progressief Nederland, het nieuwe samenwerkingsverband van PvdA en GroenLinks, zei hij vrijdagochtend bij Goedemorgen Nederland (WNL). Oudkerk mist bij die partij "sociaaldemocratische normen en waarden".
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) spreekt maandag tijdens zijn bezoek aan de Amerikaanse hoofdstad Washington onder meer met oud-buitenlandminister Mike Pompeo, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst in een persbericht. Pompeo was van 2018 tot en met 2021 minister van Buitenlandse Zaken onder president Donald Trump.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Kamer is ongeduldig als het gaat om de aanpak van het kabinet om de energierekening te verlagen. Oppositiepartijen dringen in een debat aan op onder meer verlaging van de energiebelasting. Coalitiepartijen snappen de urgentie, maar wachten de kabinetsplannen af.
1 dag geleden