Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het is op dit moment niet mogelijk om Nederlanders die het Midden-Oosten willen verlaten wegens de oorlog in Iran te repatriëren, meldde minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) maandagmiddag. Het luchtruim is namelijk gesloten. "Als je mensen naar huis wil brengen, wil je dat wel op een veilige manier doen. Op dit moment zijn die opties er nog niet en we kijken hoe snel we dat voor elkaar kunnen krijgen", aldus de CDA-bewindsman.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland heeft "begrip" voor de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran, maar ook zorgen over mogelijke escalatie van het conflict in het Midden-Oosten. Dat heeft minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) maandag gezegd. Hij noemde de machthebbers in Iran "een moorddadig regime", dat een bedreiging vormt voor zowel buurlanden als de rest van de wereld.
3 uur geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - Politieke partijen die bereid zijn om samen te werken met het minderheidskabinet zijn 'lichtpuntjes' voor Rob Jetten. Dat zegt de nieuwbakken premier en D66-leider zaterdag op een partijcongres in Nieuwegein. Hij schetst dit als contrast met de afgelopen jaren van veel geruzie in de politiek.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De veiligheid van Nederlandse militairen in het Midden-Oosten heeft de "hoogste prioriteit", laat minister Dilan Yeşilgöz van Defensie weten. Het aantal Nederlandse militairen in de regio is beperkt. Ze zijn onder meer voor missies in Irak, Israël en de Golfstaten.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor partijen in de Tweede Kamer komt de aanval op Iran niet als een verrassing, blijkt uit de eerste reacties. Wel vragen verschillende politici zich af of de oorlog het einde zal betekenen voor het onderdrukkende regime.
2 dagen geleden
KYIV (ANP) - Ministers Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) en Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) zijn zaterdag in Oekraïne aangekomen. Het is hun eerste buitenlandse reis na hun aantreden begin deze week. Het bezoek is bedoeld om solidariteit te tonen en duidelijk te maken dat de steun aan Oekraïne onverminderd zal doorgaan.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Een grote opgave, zo noemen de commissarissen van de Koning in de twaalf provincies de opdracht die hun gemeenten hebben gekregen voor de opvang van asielzoekers. De nieuwe asielminister Bart van den Brink (CDA) maakte vrijdag bekend hoeveel opvangplaatsen in elke provincie geregeld moeten worden. Wettelijk gezien had dat al voor 1 februari bekend moeten zijn, maar Van den Brinks voorganger Mona Keijzer besloot dat aan de nieuwe minister over te laten.
2 dagen geleden