Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Nathalie van Berkel heeft per direct haar ontslag ingediend als Tweede Kamerlid namens D66, nadat naar buiten was gekomen dat ze onjuiste informatie in haar cv had gezet. Dat schrijft Van Berkel op X. Maandag zag ze al af van haar beoogde functie als staatssecretaris van Financiën.
59 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlanders gaan veel meer militaire oefeningen in het straatbeeld zien, verwacht Derk Boswijk. De CDA'er treedt volgende week aan als staatssecretaris van Defensie en kwam dinsdag langs om te praten met beoogd premier Rob Jetten (D66). "Wij gaan in Nederland veel meer merken dat er een krijgsmacht is om ons veilig te houden."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Pieter Heerma wil als minister van Binnenlandse Zaken zorgen voor vitale regio's in Nederland. Ook wil de CDA'er zorgen dat de band met medeoverheden zoals gemeenten, provincies en waterschappen beter wordt. Hij noemt het rapport Elke Regio Telt uit 2023 een belangrijk document voor zijn nieuwe baan.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Aanstaand minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat gaat "met veel motivatie" aan de slag met de strengere regels voor fatbikes die in het coalitieakkoord zijn afgesproken. De VVD'er maakte zich als wethouder in Rotterdam al "ernstig zorgen" over de gevolgen van de opkomst van de fatbike voor de verkeersveiligheid, zei hij na een gesprek met D66-leider en beoogd premier Rob Jetten.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66'er Nathalie van Berkel trekt zich terug als kandidaat-staatssecretaris van Financiën, nadat meerdere media berichtten over onjuistheden in haar cv, meldt beoogd premier Rob Jetten.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De beoogde landbouwminister Jaimi van Essen (D66) wil een "andere film" afspelen op het stikstofdossier. Na zijn gesprek met de aankomende premier Rob Jetten maakte hij niet concreet hoe zijn beleid anders wordt. Hij maakte vooral duidelijk welke toon hij wil aanslaan. "Mijn werkweek begint in de regio, begint met bezoek aan de sector, begint met compassie voor de sector."
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Sjoerd Sjoerdsma, aankomend minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, heeft er vertrouwen in dat hij "gewoon zaken kan doen" met China. Dit ondanks de sancties die de Chinese overheid vijf jaar geleden aankondigde tegen de D66'er. Maandag na zijn gesprek met beoogd premier Rob Jetten noemde Sjoerdsma China een "belangrijke handelspartner van Nederland".
23 uur geleden