Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het is geen goede zaak dat het demissionaire kabinet het aantal reclames op de televisiezenders van de publieke omroep wil verhogen, vindt een meerderheid van de Tweede Kamer. Een motie van GroenLinks-PvdA hierover kreeg woensdagmiddag ruim voldoende steun.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De leiders van D66, VVD en CDA zijn het woensdag nog niet eens geworden over de verdeling van de kabinetsposten. Dat maakte VVD-leider Dilan Yeşilgöz woensdag bekend. Donderdag praten de partijen verder.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zeven Kamerleden die zich onlangs afsplitsten van de PVV, hebben in een stemverklaring hard uitgehaald naar hun voormalige partijleider Geert Wilders. Een motie waarin hij samen met Kamerlid Marjolein Faber oproept tot het denaturaliseren en uitzetten van "Marokkaans tuig", vinden zij "misleidend en onnodig grievend".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kleine partijen zijn ongerust over het voornemen van de coalitie om onderzoek te doen naar een kiesdrempel. Partijen die een bepaald aantal zetels niet halen, komen door zo'n drempel niet in het parlement. ChristenUnie, SGP, BBB en DENK stelden hier in een debat bezorgde vragen over.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De NPO moet vier omroephuizen krijgen en een taakomroep van de NOS en NTR, vindt een meerderheid in de Tweede Kamer. Een motie van coalitiepartijen VVD, D66 en CDA die hiertoe oproept, kan in ieder geval rekenen op de steun van GroenLinks-PvdA, die al een vergelijkbaar voorstel deed in haar verkiezingsprogramma.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Beoogd premier Rob Jetten zoekt voor zijn minderheidskabinet ministers "zonder een al te groot ego". Zij moeten bereid zijn ook andere partijen iets te gunnen, zei de D66-leider vlak voordat hij begon als formateur. Met de onderlinge verdeling van de posten zijn D66, VVD en CDA al "vrij ver", zei Jetten.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Beoogd premier Rob Jetten (D66) wil deze week met de VVD en het CDA afspreken hoe de verdeling van de ministersposten eruit gaat zien. Hierover heeft hij al wel "flink van gedachten gewisseld" met de andere partijen, maar definitieve keuzes zijn nog niet gemaakt.
19 uur geleden