Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De PVV doet aan "politieke spelletjes" en creëert "politieke chaos" door de steun voor een asielwet van de eigen oud-minister Marjolein Faber aan het wankelen te brengen, zei VVD-fractieleider Ruben Brekelmans bij de talkshow Café Kockelmann. "Nu hebben we eindelijk de kans om dat strenge asielbeleid te krijgen waar heel veel Nederlanders naar snakken. En dan probeert Geert Wilders op het laatste moment weer een stok in de wielen te steken."
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil een subsidie in het leven roepen om mensen met een laag inkomen of middeninkomen te helpen bij de aanschaf van een elektrische auto, bevestigen bronnen na berichtgeving door RTL Nieuws. Daarvoor zouden zij dan hun brandstofauto moeten inruilen. Er zou 50 miljoen euro voor worden uitgetrokken.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) wil dat Lelystad Airport in oktober 2027 opengaat voor burgerluchtvaart. Het vliegveld heeft nog geen natuurvergunning, maar de VVD-minister werkt "parallel" aan de andere zaken die nog moeten worden geregeld voordat vakantievluchten vanuit Flevoland kunnen beginnen.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het tempo van de voorbereidingen voor de missie in de Straat van Hormuz moet omhoog. Dan kunnen de landen direct aan de slag zodra er een permanent staakt-het-vuren is, zei premier Rob Jetten vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie. Eerder op de middag was hij bij een videoconferentie van de bijna vijftig landen die zich hebben aangesloten bij de internationale coalitie.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het zou een "gemiste kans" zijn als de twee strenge asielwetten komende dinsdag worden weggestemd in de Eerste Kamer, vindt Rob Jetten. Tijdens zijn wekelijkse persconferentie zei de minister-president dat de wetten "de snelste weg zijn" om het aantal asielzoekers omlaag te krijgen, zoals zijn kabinet beoogt. Dat terwijl zijn eigen partij D66 neigt naar een tegenstem.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vindt dat de oppositie naar de zorgplannen als een geheel moet kijken. Het kabinet is vrijdag akkoord gegaan met de verhoging van het eigen risico, maar een meerderheid vinden in de Tweede en Eerste Kamer wordt nog lastig voor de VVD-minister.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - CDA-prominent Sybrand Buma wordt de nieuwe vicepresident van de Raad van State. Hij volgt per 1 juli dit jaar Thom de Graaf (D66) op. Buma, nu nog burgemeester van Leeuwarden, was eerder partijleider van het CDA en informateur tijdens de afgelopen kabinetsformatie.
15 uur geleden