Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De protocollen van Defensie over oefeningen in droge periodes moeten worden aangepast, verwacht Derk Boswijk, de verantwoordelijke staatssecretaris. In Goedemorgen Nederland kon de CDA'er hierover nog geen uitsluitsel geven, omdat onderzoek naar de natuurbranden van deze week nog loopt.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland heeft andere landen om hulp gevraagd bij het bestrijden van de verschillende natuurbranden die momenteel woeden, schrijft justitieminister David van Weel (VVD) op X. Hij benadrukt hoe uitzonderlijk deze stap is. "Nederland levert vaak hulp en vraagt nu voor het eerst zelf."
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland heeft Israël opgeroepen om de veiligheid te waarborgen van Nederlandse opvarenden van de Global Sumud Flotilla. Van die vloot met humanitaire hulp voor Gaza heeft Israël meer dan twintig schepen onderschept. Nederland heeft daarover contact met Israëlische autoriteiten, meldt een woordvoerder van Buitenlandse Zaken na vragen van het ANP.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - "We zorgen ervoor dat er bij elk gezin gewoon drinkwater uit de kraan blijft komen, ook in geval van zoetwatertekorten bij droogte", zegt minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) in een reactie op het donderdag gepubliceerde onderzoek van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli). Volgens de raad staat de beschikbaarheid van drinkwater op de lange termijn ernstig onder druk.
1 dag geleden
GORINCHEM (ANP) - Turkse Nederlanders in Gorinchem hebben veel te verduren gekregen na de gemeenteraadsverkiezingen vorige maand. Dat zegt burgemeester Reinie Melissant na het sluiten van de stemlokalen. De Zuid-Hollandse gemeente hield woensdag een nieuwe verkiezing, omdat er bij de vorige stembusgang mogelijk stemmen zijn geronseld.
1 dag geleden
GORINCHEM (ANP) - Bij drie stembureaus in Gorinchem zijn woensdag geen opmerkelijkheden geweest. Dat laten de verschillende leden weten tijdens het tellen van de stemmen in het stadhuis. Rond de verkiezingen in maart ontstonden vermoedens van stemfraude met onder meer het ronselen van volmachten. Daarom was er woensdag een herstemming.
1 dag geleden
GORINCHEM (ANP) - De stembureaus in Gorinchem, waar een herstemming voor de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvond, zijn om 21.00 uur gesloten. Het tellen van de stemmen begint nu.
1 dag geleden