Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het werk van Rob Jetten als formateur zit erop. De politiek leider van D66 heeft zaterdag zijn eindverslag overhandigd aan Tweede Kamervoorzitter Thom van Campen. Maandag wordt hij beëdigd als minister-president.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe stelsel om belasting te heffen op het rendement op vermogen ligt "bovenop de stapel" als D66'er Eelco Eerenberg maandag begint als staatssecretaris van Financiën. De vervanger van Nathalie van Berkel - die zich deze week terugtrok na ophef over onjuistheden in haar cv - sprak dit vermoeden uit na zijn kennismaking met aanstaand premier Rob Jetten.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Aankomend premier Rob Jetten (D66) hoort graag "input" van partijen in de Tweede Kamer nu de planbureaus de kabinetsplannen hebben doorgerekend. "Dan kunnen we richting de zomer, als we de definitieve begroting van volgend jaar maken, daar goed naar kijken."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De coalitie van D66, VVD en CDA investeert onderaan de streep toch niet in ontwikkelingssamenwerking. Hoewel er jaarlijks 257 miljoen euro voor wordt uitgetrokken, gaat ongeveer hetzelfde bedrag de komende jaren vanuit dat potje naar asielopvang. Het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving noemen het een "ombuiging" in de doorrekening.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Caroline van der Plas stopt als partijleider en fractievoorzitter van de BBB. Dat meldt de partij. Tweede Kamerlid Henk Vermeer volgt haar op. Van der Plas blijft wel actief als Kamerlid.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Volgens SP-leider Jimmy Dijk is "precies het tegenovergestelde nodig" van de plannen van de nieuwe coalitie. "Geen doorbraak, alleen afbraak. Het is de wereld op z'n kop", schrijft hij op X met twee tabellen uit de doorrekening van het coalitieakkoord door het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - David van Weel, de aanstaande minister van Justitie en Veiligheid, hoopt op "meer harmonie" in het nieuwe kabinet dan in de vorige coalitie, waarvoor hij ook minister was. Volgens de VVD'er zijn de inhoudelijke verschillen nu minder groot dan tussen zijn partij en de vroegere coalitiepartners PVV, NSC en BBB.
1 dag geleden