Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet moet actie ondernemen tegen de "extreemrechtse groep" die demonstraties zoals die in Loosdrecht tegen asielzoekerscentra "kaapt", vindt de VVD. Volgens Kamerlid Ulysse Ellian leidt het geweld door die groep, die volgens hem rondreist naar gemeenten met demonstraties om daar te rellen, af van de zorgen van bewoners.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten gaat de zaak van het ontvoerde meisje Insiya aan de orde stellen tijdens het gesprek met zijn Indiase collega Narendra Modi, die dit weekend Nederland bezoekt. Ook stuurt het kabinet een ambtelijke delegatie naar India in de hoop een ontmoeting daar te kunnen regelen tussen de moeder en Insiya.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower kreeg woensdagmiddag tijdens een debat kritiek van alle kanten bij een debat over de asieldemonstraties die de afgelopen weken geregeld uit de hand liepen. De kritiek kwam ook van coalitiepartijen CDA en D66, die de hulp van zijn fractie eerder juist goed konden gebruiken, bijvoorbeeld als het ging over de verhoging van de AOW-leeftijd. CDA'er Jeltje Straatman suggereerde bijvoorbeeld dat hij extreemrechts gedachtegoed legitimeerde door zich te laten zien bij asieldemonstraties in Loosdrecht.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ligt volgens minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) niet aan Nederland dat bijna vijftig Palestijnen uit Gaza met een werk- of studievergunning voor Nederland de verwoeste kuststrook nog niet hebben kunnen verlaten. De aanvraag is al ingediend bij de Israëlische autoriteiten, aldus de bewindsman.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Adviseur Klaas Knot heeft in de Tweede Kamer zijn pleidooi herhaald voor aanleg van de Lelylijn, een snelle spoorlijn tussen de Randstad en Noord-Nederland. De voordelen van die spoorlijn zijn moeilijk in cijfers uit te drukken, zei hij. Erop inzetten heeft dus met "geloof" te maken.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) vindt dat politici eraan moeten bijdragen dat de rust terugkeert in plaatsen zoals Loosdrecht, waar mensen zich met geweld verzetten tegen de komst van asielzoekers. In Loosdrecht werd dinsdagavond brand gesticht bij een asielzoekerscentrum. In de weken daarvoor bezochten verschillende rechtse politici, zoals Lidewij de Vos (Forum voor Democratie), Gidi Markuszower (voorheen PVV) en Mona Keijzer (voorheen BBB) het dorp om de bewoners te steunen in hun protest.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet komt niet met extra maatregelen na de rellen bij mogelijke asielzoekerslocaties, zegt minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD). Een demonstratie bij een noodopvang in Loosdrecht liep dinsdagavond volledig uit de hand. Er werd onder meer brand gesticht en de politie werd bekogeld.
12 uur geleden