Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Na een haastige stemming in de Eerste Kamer zijn op de valreep "grote uitvoeringsproblemen" voorkomen die de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) voorzag. De organisatie die asielaanvragen verwerkt, registreert daarvoor biometrische gegevens zoals vingerafdrukken.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal nieuwe namen dat de komende gemeenteraadsverkiezingen op het stembiljet staat, is iets gedaald vergeleken met 2022. Dat blijkt uit een analyse van de definitieve kandidatenlijsten van de Kiesraad door het ANP. Van in totaal 61.549 mensen was 59,1 procent (36.357 kandidaten) vier jaar geleden niet verkiesbaar.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De met kunstmatige intelligentie gemaakte stemhulp Keus is offline gehaald na kritiek. Dat is een goede zaak, reageert de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). "Dit is een gevaarlijk experiment als het om verkiezingen gaat: je beïnvloedt de kiezers en het democratisch proces."
7 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Alle BBB-fracties in Friesland vinden dat de partij "terug naar de kern" moet. De fracties in de Provinciale Staten en het waterschap (Wetterskip Fryslân) hebben samen met de BBB'ers in de acht Friese gemeenten waar de partij meedoet aan de raadsverkiezingen een statement gepubliceerd over de ontstane "onrust" over de koers van de BoerBurgerBeweging. Oud-vicepremier Mona Keijzer verliet de BBB omdat niet zij, maar Henk Vermeer boegbeeld Caroline van der Plas opvolgt als partijleider in de Tweede Kamer.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De nieuwe asielminister Bart van den Brink (CDA) moet op zijn eerste werkdag met spoed naar de Eerste Kamer voor een debat. Dat komt omdat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in de problemen zou komen als een wet over het opslaan van biometrische gegevens, zoals vingerafdrukken van asielzoekers, niet wordt verlengd vóór 1 maart. Eerste Kamerleden zijn niet te spreken over de gang van zaken.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het vertrouwen in Mona Keijzer is "geknakt", zei BBB'er Henk Vermeer dinsdagochtend over zijn voormalige partijgenoot die zich een dag eerder had afgesplitst. Keijzer sprak tegenover De Telegraaf van een "grote vertrouwensbreuk" omdat niet zij, maar Vermeer is aangewezen als opvolger van de terugtredende partijleider Caroline van der Plas. Volgens Vermeer had Keijzer zonder toestemming van BBB "meerdere" gesprekken met PVV-afsplitser Gidi Markuszower.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De aanpak van de armoede door het nieuwe kabinet zal beter moeten, aldus premier Rob Jetten. Uit een doorrekening van het regeerakkoord door het Centraal Planbureau (CPB) bleek dat het beleid van D66, VVD en CDA zal leiden tot meer armoede.
23 uur geleden