Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
WASHINGTON (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft dinsdag met zijn Amerikaanse collega Marco Rubio gesproken over de inzet van een aantal Europese en Aziatische landen om de Straat van Hormuz te beschermen. Daarbij is wel benadrukt dat er eerst een einde aan de vijandelijkheden moet komen, zei Berendsen na afloop van het gesprek tegen media.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) wil nog niets zeggen over mogelijke maatregelen die het kabinet voorbereidt om de gevolgen van de oorlog in Iran voor Nederlanders te verzachten. Er lijken maatregelen voor honderden miljoenen euro's te worden voorbereid, maar Jetten zei dat de plannen eerst nog besproken moeten worden in de ministerraad.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid heeft geschrokken gereageerd op het nieuws dat een man in een elektrische rolstoel in Utrecht in brand is gestoken. "Dit gaat alle grenzen over."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het CDA "gaat rustig kauwen" op de asielwetten waar de Eerste Kamer maandag en dinsdag over heeft gedebatteerd. De partij bezit de sleutel tot een meerderheid voor de wetten, maar senator Madeleine van Toorenburg wilde dinsdag nog niet prijsgeven of haar fractie voor gaat stemmen. De stemming is volgende week.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet lijkt bereid honderden miljoenen euro's uit te trekken voor maatregelen om de gevolgen van de oorlog in Iran voor burgers en bedrijven te verzachten. Hoeveel precies, is volgens ingewijden nog niet te zeggen omdat het pakket nog "volop in beweging" is.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Alexander van Hattem dreigt dat de PVV in de Eerste Kamer tegen de wetten stemt die zijn ingediend door zijn partijgenoot Marjolein Faber, toen zij in het vorige kabinet minister was. Het debat in de senaat over deze wetten en de toevoeging om een illegaal verblijf strafbaar te maken "stemt mij niet vrolijk". Van Hattem heeft vier strenge moties ingediend en vindt de steun hiervoor "dusdanig belangrijk dat ze bepalend kunnen zijn" voor de vraag of de PVV voorstemt.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Iemand zonder geldige verblijfspapieren moet alleen vrezen voor vervolging als die niet meewerkt aan zijn of haar vertrek. Dat verzekerde asielminister Bart van den Brink (CDA) bij het debat in de Eerste Kamer over twee strenge asielwetten, waarvan de strafbaarstelling van illegaliteit een onderdeel is.
9 uur geleden