Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De parlementaire enquête over corona gaat volgende week verder met openbare verhoren van toenmalig Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib, Jaap van Dissel en Pieter-Jaap Aalbersberg. De week staat in het teken van het begin van de pandemie.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook premier Rob Jetten schrok van de bedragen die sommige ministeries betaalden voor het inhuren van privéjets, die bewindslieden nodig hadden voor werkreizen. Volgens RTL besteedde de Rijksoverheid de afgelopen vijf jaar bijna 2 miljoen euro aan privévluchten. Vooral het ministerie van Defensie trok hier vaak geld voor uit.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het plan van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu om een groter deel van de Gazastrook te bezetten is "uitermate zorgelijk", zegt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA). Het past volgens hem niet binnen de afspraken die zijn gemaakt over het staakt-het-vuren.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het 'vliegende team' met ambtenaren dat gemeenten moet bijstaan in kwesties rond de asielopvang is inmiddels actief, zegt asielminister Bart van den Brink. Een woordvoerder van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) meldt dat zeker zes gemeenten zich inmiddels hebben gemeld met vragen. Premier Rob Jetten kondigde het team eerder deze maand aan, maar het was onduidelijk hoe het precies te werk zou gaan.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er is geen geld om de verkeersboetes op het huidige niveau te houden, zei justitieminister David van Weel (VVD) voorafgaand aan de ministerraad. De boetes stijgen net zo snel als de inflatie. Als Van Weel de boetes niet laat oplopen, dan komt hij jaarlijks ongeveer 30 miljoen euro tekort op zijn begroting en dat gaat volgens hem ten koste van bijvoorbeeld de politie of de Mobiele Eenheid (ME).
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Roekeloos" noemt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) het gedrag van Rusland nadat een drone van dat land is neergekomen in het oosten van NAVO-bondgenoot Roemenië. "Het is zorgelijk om te zien", zei hij voor aanvang van de ministerraad.
11 uur geleden
TER APEL (ANP) - Asielminister Bart van den Brink heeft het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel donderdagavond onverwachts bezocht en herhaalde daar zijn oproep aan gemeenten elders in het land om snel te komen met opvangplekken. Tijdens zijn bezoek sprak de CDA-bewindsman met medewerkers van het Rode Kruis, asielzoekers die door drukte niet werden toegelaten tot het asielzoekerscentrum, medewerkers van opvangorganisatie COA en burgemeester Jaap Velema.
22 uur geleden