Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink gaat deze week hard zijn best doen om in de Eerste Kamer steun te krijgen voor de twee strenge asielwetten. "Jazeker wel. Ik zet alles in wat nodig is", zei de CDA-bewindsman donderdagmiddag tegen journalisten. Die steun voor één van deze wetten is onzeker geworden toen de PVV woensdag bekendmaakte wél voor de wetten van partijgenoot Marjolein Faber te stemmen, maar niet voor de reparatie van de toevoeging die een illegaal verblijf strafbaar maakt.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gedupeerde ouders gaan niets merken van de vondst van tientallen miljoenen documenten met betrekking tot het schandaal rond de kinderopvangtoeslag in een datakluis van de Belastingdienst. Ook niet als daar gegevens bij zitten waaruit blijkt dat zij ten onrechte of te ruimhartig zijn gecompenseerd. Dat heeft partijloos staatssecretaris Sandra Palmen (Herstel Toeslagen) gezegd in een Kamerdebat.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Coalitiepartijen D66, CDA en VVD willen bedrijven tegemoetkomen in de kosten voor elektriciteit. Geld dat daarvoor is klaargezet in het coalitieakkoord voor 2028, wil de minderheidscoalitie eerder uitgeven, zeggen de partijen donderdag in een debat over de verduurzaming van de industrie.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer is zeer ontstemd omdat een datakluis met tientallen miljoenen documenten die betrekking hebben op het toeslagenschandaal jarenlang buiten beeld is gebleven. Onder meer de regeringspartijen D66, CDA en VVD hebben daar in een debat met partijloos staatssecretaris Sandra Palmen (Herstel Toeslagen) opheldering over gevraagd.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft de Venezolaanse oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Corina Machado ontvangen op zijn ministerie. Zij won vorig jaar de Nobelprijs voor de Vrede.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De PVV geeft geen steun aan de reparatiewet die in de Eerste Kamer nodig is voor een meerderheid voor de asielplannen van het vorige kabinet. Dat schrijft PVV-senator Alexander van Hattem op X. De 'reparatie' was bedoeld om een van de twee asielwetten van voormalig PVV-minister Marjolein Faber minder streng te maken voor wie hulp biedt aan mensen die hier illegaal verblijven. Maar daar wil de PVV-fractie in de senaat niet aan, aldus Van Hattem.
1 dag geleden
WASHINGTON (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft dinsdag met zijn Amerikaanse collega Marco Rubio gesproken over de inzet van een aantal Europese en Aziatische landen om de Straat van Hormuz te beschermen. Daarbij is wel benadrukt dat er eerst een einde aan de vijandelijkheden moet komen, zei Berendsen na afloop van het gesprek tegen media.
2 dagen geleden