Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, D66) zegt niet op de hoogte te zijn van een "schaduwdeal" binnen de coalitie naast de overeenkomst met PRO over extra geld voor ontwikkelingshulp. Volgens ingewijden zou D66 het wetsvoorstel strafbaarstelling verheerlijking terrorisme gaan steunen in ruil voor steun van de VVD voor het akkoord met PRO.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet zal niet aandringen op een alternatief voor de snellere stijging van de AOW-leeftijd, een maatregel die onder druk van oppositie en vakbonden is geschrapt. Dat heeft minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) duidelijk gemaakt in een Kamerdebat over de ruzie tussen kabinet en bonden over de sociale zekerheid.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Esther Ouwehand had niet meer de energie die nodig is om de Partij voor de Dieren te leiden, zei ze kort nadat ze die rol had overgedragen aan Christine Teunissen. Donderdag maakte Ouwehand bekend dat ze stopt als partijleider.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De oppositie wil opheldering over een "schaduwdeal" tussen de coalitiepartijen die zou zijn gesloten bij het akkoord over de begroting ontwikkelingssamenwerking met PRO. In ruil voor 380 miljoen euro extra voor minister Sjoerd Sjoerdsma zou diens partij D66 de wet gaan steunen die verheerlijking van terrorisme strafbaar stelt.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil pas praten over aanpassing van de financiële afspraken uit het coalitieakkoord als er een inhoudelijke deal is met de sociale partners en de oppositie over de sociale zekerheid. Dat heeft minister-president Rob Jetten gezegd in een Kamerdebat over de botsing tussen kabinet en vakbonden over de voorgenomen bezuinigingen.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD is gebotst met zowel linkse als rechtse partijen over de bezuinigingen van het kabinet op de sociale zekerheid. VVD-Kamerlid Ingrid Michon-Derkzen betoogde dat de maatregelen op bijvoorbeeld de uitkering voor arbeidsongeschiktheid (WIA) eraan bijdragen dat meer mensen aan het werk gaan, maar dat stuitte op verzet bij verschillende partijen.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Regeringspartij D66 is bereid te praten over bezuinigingen op andere terreinen dan de sociale zekerheid, als alternatief voor de ingrepen die het minderheidskabinet onder druk van de vakbonden van tafel heeft gehaald. Dat heeft Tweede Kamerlid Stephan Neijenhuis, na veel aandringen vanuit de oppositie, gezegd tijdens een Kamerdebat.
10 uur geleden