Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Oppositiepartijen verwijten VVD-leider Dilan Yeşilgöz de middenklasse in de steek te laten. In het coalitieakkoord zou deze groep in de steek worden gelaten. De middenklasse "pakt" de rekening niet, reageerde de liberale fractieleider in het Kamerdebat dinsdag over het regeerakkoord.
53 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider Dilan Yeşilgöz is niet verrast dat D66 overweegt in de Eerste Kamer tegen de strenge asielwetten van het kabinet-Schoof te stemmen. In Trouw zei senator Boris Dittrich maandag dat zijn partij D66 hoe dan ook tegen de asielnoodmaatregelenwet zal stemmen en kritisch is over de invoering van een tweestatusstelsel. Dat terwijl in het coalitieakkoord staat dat D66, VVD en CDA deze wetten "onverkort" zullen uitvoeren na goedkeuring in de Eerste Kamer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 is nog niet van plan om het plan om de AOW-leeftijd te verhogen nu al in te trekken, zegt partijleider Rob Jetten. Hij wil ook nog niet vooruitlopen op een mogelijke Kameruitspraak. Als zo'n uitspraak al wordt gedaan, dan wil Jetten alsnog eerst zijn kabinetsploeg presenteren en in gesprek gaan met sociale partners.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 is door een "ondergrens" gezakt door met coalitiepartners VVD en CDA af te spreken dat de twee strenge asielwetten van het kabinet-Schoof "onverkort" worden uitgevoerd na goedkeuring door de Eerste Kamer, vindt DENK-leider Stephan van Baarle.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is "niet realistisch" dat Nederland de door het demissionaire kabinet beloofde korting op de afdracht aan de Europese Unie nog krijgt. Dat erkent D66-leider Rob Jetten in het Kamerdebat over het vorige week gesloten coalitieakkoord. In de financiële bijlage bij dat akkoord is deze structurele bezuiniging van 1,6 miljard euro nog niet teruggedraaid.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ChristenUnie is niet te spreken over de "guurrechtse financiële plaat" van de drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA. Partijleider Mirjam Bikker heeft grote zorgen over het verkorten van de werkloosheidsuitkering van twee naar één jaar, en het sneller laten oplopen van de AOW-leeftijd.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als de coalitie van D66, VVD en CDA stappen zet op het gebied van medische ethiek, dan hoeven de partijen niet meer te rekenen op de SGP, waarschuwt partijleider Chris Stoffer. Beoogd premier en D66-leider Rob Jetten belooft een "goede maatschappelijke dialoog" als zijn coalitie hierover besluiten wil nemen.
3 uur geleden