Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De twee zorgministers Sophie Hermans en Mirjam Sterk hebben vragen van alle oppositiepartijen over de gevolgen van de bezuinigingen op de zorg niet beantwoord. De ministers schetsten tijdens het debat over de zorgbegroting steeds weer vergezichten over de noodzaak van de bezuinigingen, die tot 10 miljard euro moeten opleveren.
8 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Hoewel er nog geen besluit is genomen door het kabinet over een defensieve inzet van een marinefregat in de Middellandse Zee, staat een meerderheid van de Tweede Kamer hier positief tegenover. Frankrijk heeft Nederland gevraagd om Zr. Ms. Evertsen als ondersteuning mee te sturen met het vliegdekschip Charles de Gaulle.
2 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Groningen-gasveld is en blijft gesloten, ook nu de gasprijzen flink stijgen door de oorlog in het Midden-Oosten. Die boodschap heeft de provincie Groningen woensdag gegeven, nadat her en der werd gesuggereerd om toch weer gas te halen uit het Groningenveld. De provincie houdt het kabinet aan de sluiting die in 2024 is vastgelegd, zei gedeputeerde Susan Top na vragen van D66 over de gevolgen van de geopolitieke ontwikkelingen.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen heeft de Iraanse ambassadeur ontboden vanwege de aanvallen met drones en raketten die het land heeft uitgevoerd op omliggende landen. Dat schrijft de CDA-minister op X. Berendsen noemt daarbij specifiek Cyprus en Turkije.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Socialemediabedrijven TikTok, Meta en Google konden de zorgen van Tweede Kamerleden niet wegnemen tijdens een gesprek over transparantie, mogelijke beïnvloeding en maatregelen die de platforms daartegen nemen. Kamerleden waren meermaals niet tevreden met de antwoorden die ze kregen.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil weten wat er is gebeurd met de 2 miljard euro aan extra steun voor Oekraïne die door het vorige kabinet is toegezegd. Niet alleen de oppositie, maar ook regeringspartijen willen dat weten, bleek woensdag tijdens de behandeling van de begroting van Defensie.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil de komende dagen "meerdere repatriëringsvluchten" mogelijk maken voor Nederlandse reizigers die door de oorlog in Iran gestrand zijn in het Midden-Oosten. Dat meldt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) in een brief aan de Tweede Kamer. Hij trekt daarbij samen op met luchtvaartmaatschappijen en reisorganisaties. De nadruk komt te liggen op de landen waar de meeste Nederlanders vast zijn komen te zitten, aldus de bewindsman.
1 dag geleden