Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Aankomend premier Rob Jetten (D66) vindt het "spijtig" dat Nathalie van Berkel, tot maandag beoogd staatssecretaris Financiën, zich heeft teruggetrokken. Van Berkel vermeldde studies op haar cv die ze niet had gedaan of niet had afgemaakt. Toen bleek dat zij daarover gelogen had, trok zij zich eerst terug als beoogd staatssecretaris en een dag later als Kamerlid.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nieuwe steden bouwen "zal moeten" om de woningnood op te lossen, vindt aankomend minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting, D66). "We moeten dat niet uitsluiten. We moeten iedereen een thuis geven. Dat is echt heel erg belangrijk", zei ze na haar kennismakingsgesprek met beoogd premier Rob Jetten.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rianne Letschert wil zich in het begin van haar ministerschap vooral richten op de cultuursector en op media, om die onderwerpen snel in de vingers te krijgen. De voormalige informateur wordt minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap namens D66. "Op beleidsterreinen zit ik er helemaal middenin", zei de voormalige bestuursvoorzitter van de Universiteit Maastricht over het hoger onderwijs en onderzoek.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bereikbaarheid van nieuwe woningen, goed openbaar vervoer en milieubeleid zijn de drie prioriteiten voor Annet Bertram wanneer ze in het nieuwe kabinet aan de slag gaat als staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat. Dat zei de kersverse CDA'er na haar kennismakingsgesprek met beoogd premier Rob Jetten. Ze somde daarmee min of meer haar hele aankomende takenpakket op.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Terugkijkend vindt D66'er Stientje van Veldhoven dat haar eerdere overstap van bewindspersoon naar lobbyist niet goed is gegaan. Dat zei ze woensdag na afloop van haar gesprek met formateur Rob Jetten. "Omdat het toch allerlei vragen opleverde, dat is niet goed voor de politiek," vindt de aankomend minister van Klimaat en Groene Groei.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Heleen Herbert was verbaasd dat ze is gevraagd om minister van Economische Zaken te worden, zei ze na afloop van haar gesprek met formateur Rob Jetten. De CDA'er zei dat het "een vraag is waar je onmogelijk ja op kunt zeggen, maar ook onmogelijk nee op kunt zeggen", waarmee ze voormalig onderwijsminister Robbert Dijkgraaf aanhaalde.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In 258 gemeenten is de StemWijzer online gegaan in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart. De stemhulp is afgestemd op de lokale partijen en onderwerpen die in een gemeente spelen.
21 uur geleden