Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Beoogd premier Rob Jetten (D66) wil deze week met de VVD en het CDA afspreken hoe de verdeling van de ministersposten eruit gaat zien. Hierover heeft hij al wel "flink van gedachten gewisseld" met de andere partijen, maar definitieve keuzes zijn nog niet gemaakt.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - 50PLUS blijft zich "constructief" opstellen naar de nieuwe coalitie, hoewel de partij wel kritiek heeft op haar plannen. Fractieleider Jan Struijs zei "gemengde gevoelens" te hebben over het coalitieakkoord.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Volt-leider Laurens Dassen is geen voorstander van de bezuinigingen die de coalitie wil doorvoeren in de zorg en sociale zekerheid. Die vindt hij "breed en wreed", terwijl ze volgens hem ook "slim en eerlijk" kunnen: "Leg de rekening bij de mensen die hem ook kunnen betalen", zei hij tegen D66, de VVD en het CDA.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Waarom worden de belastingen omhooggegooid terwijl we makkelijk ieder jaar voor 12 miljard kunnen bijlenen?" Dat vroeg Gidi Markuszower, hoofd van de groep recent afgesplitste PVV'ers, zich af in het debat over het coalitieakkoord. Hij is ook niet blij met het verhogen van de AOW-leeftijd.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Dit regeerakkoord is nog niet af", zei Mirjam Bikker van de ChristenUnie in het debat over de plannen van D66, VVD en CDA. Ze pleit voor een "politiek met hart voor de samenleving", maar ziet de coalitiepartners daarin de plank misslaan op sommige terreinen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) mist in het coalitieakkoord van D66, de VVD en het CDA een reflectie op "de haatzaaierij" die volgens haar door het kabinet-Schoof "werd verheven tot beleid en wetgeving". Dat kabinet, met daarin de radicaalrechtse PVV als grootste partij, heeft volgens Ouwehand schade aangericht die nog steeds wordt gevoeld. "Ik heb geen reflectie gezien op hoe je die schade gaat herstellen."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De SGP verwacht "fijngevoeligheid" van beoogd premier Rob Jetten, zei partijleider Chris Stoffer in het debat over het coalitieakkoord. "Als hij inschat dat het met een beetje tenen trappen wel goedkomt, denk ik dat zijn antenne nog wat beter afgestemd moet worden."
7 uur geleden