Hoogleraar: dubbelrol Rutte niet onmogelijk, wel onwenselijk
DEN HAAG (ANP) - Als demissionair premier Mark Rutte wordt benoemd tot secretaris-generaal van de NAVO voordat er een nieuw kabinet is, kán Rutte premier blijven. De functie als hoogste baas van de NAVO is "niet per se onverenigbaar" met het premierschap, maar in de praktijk is dat wel onwenselijk, zegt Bert van den Braak, bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis en parlementair stelsel. "Ik kan me niet voorstellen dat dit gaat gebeuren."
Over eventuele 'twee petten' van een premier in Nederland is niets geregeld, zegt Van den Braak tegen het ANP. Hoewel beide functies theoretisch niet met elkaar botsen, ziet Van den Braak toch een "onmogelijkheid" om beide functies te combineren. Als het demissionaire kabinet straks een nieuwe begroting moet opstellen, en dus ook die van Defensie, is het toch lastig als de premier die ook NAVO-topman wordt zich daarmee gaat bemoeien, geeft hij als voorbeeld. Ook in het geval Rutte pas in oktober bij de NAVO begint.
Steeds meer landen scharen zich achter Rutte als nieuwe NAVO-topman. Deze week spraken de Amerikaanse president Biden en de Duitse bondskanselier Scholz hun steun voor Rutte uit als opvolger van Jens Stoltenberg. De kandidatuur voor Rutte zou nu door zo'n twee derde van de NAVO-lidstaten worden gesteund. Alle 31 NAVO-landen moeten het eens zijn over de opvolging van Stoltenberg. De verwachting is dat de knoop op uiterlijk 4 april wordt doorgehakt.
Vervanger
Het is aannemelijker dat Rutte zijn premierschap opgeeft zodra hij wordt benoemd, vindt Van den Braak. Het is dan aan de VVD om met een vervanger te komen. Bij de formatie van Rutte IV is afgesproken dat het ministerie van Algemene Zaken aan de VVD toekomt. AZ is het ministerie van de premier.
Daarmee is niet gezegd dat VVD-minister en -partijleider Dilan Yeşilgöz naar het Torentje doorschuift. Volgens de hoogleraar kan het een andere VVD-minister worden, maar ook een VVD-Kamerlid zoals Sophie Hermans of een VVD'er van buiten het kabinet of Kamer.
Er zijn geen bijzondere regels verbonden aan de vervanging van een premier, weet Van den Braak. Het gaat net zoals bij de vervanging van bijvoorbeeld voormalig minister van Financiën Sigrid Kaag of ex-zorgminister Ernst Kuipers. De partij waar zij lid van zijn, in dit geval beide van D66, zorgt voor een opvolger. Die wordt per koninklijk besluit (KB) benoemd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Progressief Nederland moet zich in de Europese Unie aansluiten bij de sociaaldemocratische politieke familie, vindt partijleider Jesse Klaver. Daarmee onderschrijft hij het advies dat een commissie vrijdag uitbracht. "Het doet recht aan zowel de inhoud als onze ambitie om zoveel mogelijk invloed te hebben in Europa", motiveert de linkse politicus op het sociale medium Bluesky.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Een adviescommissie van Progressief Nederland (PRO) heeft de nieuwe partij aangeraden om zich binnen de Europese Unie aan te sluiten bij de sociaaldemocratische politieke familie. De Partij van de Arbeid behoorde al tot de sociaaldemocratische fractie in het Europees Parlement, maar GroenLinks zat bij de Groenen. Sinds de fusie is onduidelijk bij welke groep PRO gaat horen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is de bedoeling dat de totale miljoenennota brede steun krijgt in de Tweede Kamer, zei Rob Jetten vrijdag in zijn wekelijkse persconferentie. Hij wil dus geen "cherrypicking", waarbij partijen de ene begroting wel steunen en de andere niet. "Veel dingen hangen met elkaar samen, en dan kom je elkaar ook snel in de weg te zitten."
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel wil dat er één landelijke lijn komt hoe lokaal gezag moet omgaan met trekkers op de snelweg. Dat zei hij voorafgaand aan de ministerraad. Nu mogen de burgemeester, politie en het Openbaar Ministerie lokaal bepalen of en hoe zij hiertegen optreden, maar Van Weel erkent dat dit niet altijd werkt als het gaat om boeren die met trekkers op de snelweg rijden.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Eelco Heinen van Financiën verwacht dat oppositiepartijen wel bij elkaar te brengen zijn om een brede deal voor het budget van 2027 te maken. Dat zegt hij voorafgaand aan de ministerraad.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Ik word wel ongeduldig", zei Luc Stultiens van PRO donderdagmiddag na weer een gesprek met minister Eelco Heinen (Financiën) over de begroting met Prinsjesdag. De financieel woordvoerder van de linkse fusiepartij hoort "vooral heel weinig" tijdens de gesprekken met de VVD-bewindsman. "Op een gegeven moment moet je ook als kabinet zelf beslissen: wij gaan met links of rechts en we gaan bereid zijn om te schuiven. Dat is nog niet gebleken."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - SGP-leider Chris Stoffer vindt dat het kabinet al voor de zomer met gesprekken over de begroting had moeten beginnen. "Dat had ik wel verwacht, ja", zei hij voorafgaand aan zijn eigen gesprek met premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA).
2 dagen geleden