Hof in Servië noemt tegenhouden grote lithiummijn onrechtmatig
BELGRADO (ANP/BLOOMBERG) - Plannen om een grote mijn voor lithium te ontginnen in Servië hadden nooit verboden mogen worden, oordeelt de hoogste rechtbank van het land. In 2022 blokkeerde de toenmalige premier Ana Brnabic plannen van mijnbouwbedrijf Rio Tinto om de belangrijke grondstof voor accu's voor elektrische auto's te winnen. Maar volgens het grondwettelijk hof van Servië "overschreed de regering haar bevoegdheden" met die ingreep.
Milieuorganisaties zijn bang dat de winning van lithium in het westen van Servië voor ernstige vervuiling zorgt. Na grote weerstand van groepen Serviërs werd de vergunning voor Rio Tinto om de Jadar-mijn te ontginnen ingetrokken.
Het oordeel van donderdag gaat niet over het "nieuw leven inblazen" van het project, benadrukt het hof. De vraag was vooral hoe ver het gezag van de regering reikt. President Aleksandar Vucic heeft herhaaldelijk gezegd dat hij het stopzetten van het mijnbouwproject betreurt. Vorige maand suggereerde hij tegenover Financial Times dat Rio Tinto mogelijk toch toestemming krijgt.
Nieuwe protesten
Rio Tinto's project in Servië levert mogelijk 58.000 ton lithium per jaar op, waarmee de Jadar-mijn de grootste lithiummijn van Europa zou worden. Volgens Vucic zijn harde garanties nodig van het Brits-Australische concern, dat de mijn in 2028 zou kunnen openen. De uitlatingen van de president zorgden voor nieuwe protesten in Servië.
Lithium is van steeds groter strategisch belang. Het is een belangrijke grondstof om de overstap op schonere energie mogelijk te maken en zit in veel batterijen. Naast elektrische auto's zijn die bijvoorbeeld ook nodig voor windmolenparken. Nu komt veel lithium nog uit China, maar de Europese Unie wil hiervoor veel minder afhankelijk zijn van dat land.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag opnieuw met winsten de handelsdag uitgegaan. Daarmee zijn de recordstanden op Wall Street verder aangescherpt. Nvidia hoorde bij de stijgers met een plus van 6,3 procent, na de aankondiging van een nieuwe chip voor pc's door de grootste verkoper van AI-chips ter wereld.
1 uur geleden
CHICAGO (ANP/BLOOMBERG) - McDonald's wil meer kwaliteit gaan bieden. De fastfoodketen kondigde maandag een vernieuwde strategie aan, waarbij het bedrijf onder meer wil inzetten op luxere kipgerechten, aantrekkelijkere restaurants en nieuwe speeltuinen. Volgens topman Chris Kempczinski past dit in de brede verwachting van de consument die "meer eist voor zijn geld".
2 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG/AFP) - AI-bedrijf Anthropic, bekend van chatbot Claude, heeft bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC vertrouwelijk documenten ingediend voor een beursnotering. Het bedrijf is in een race met rivaal OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, om mogelijk nog dit najaar een debuut op Wall Street te kunnen maken.
4 uur geleden
MIAMI (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse staat Florida klaagt ChatGPT-maker OpenAI aan vanwege de verzameling van gegevens van kinderen onder de 13 jaar. "Sam Altman (topman van OpenAI) en ChatGPT hebben de AI-race verkozen boven de veiligheid van kinderen", zei James Uthmeier, procureur-generaal van Florida, tijdens een persconferentie. "Ze hebben winst verkozen boven de publieke veiligheid. Dat pikken we hier in Florida niet."
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse aandelenbeurs is maandag licht hoger gesloten. Beleggers verwerkten onder meer het bericht dat Iran de communicatie met de Verenigde Staten staakt om de situatie in Libanon. De onderhandelingen met de Amerikanen zouden stilliggen totdat de VS de Iraanse eis van een volledig staakt-het-vuren in zowel Gaza als Libanon inwilligen. Ook zinspeelt het land op een zeeblokkade in de zeestraat Bab el Mandeb, aan de Rode Zee, hetzelfde als wat het al tijden met de Straat van Hormuz doet.
5 uur geleden
TEL AVIV (ANP/RTR) - De Israëlische overheid is niet welkom op de aanstaande grote wapenbeurs bij Parijs. Dat geldt ook voor sommige Israëlische defensiebedrijven, zegt het Israëlische ministerie van Defensie. Zij mogen alleen luchtverdedigingssystemen aan de man brengen op de zogeheten Eurosatory.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - Ruimtevaartbedrijf SpaceX reserveert tot 5 procent van de aandelen voor bepaalde werknemers en familie en vrienden van leidinggevenden bij de komende beursgang. Dat staat in een aangepaste aanvraag van het bedrijf van Elon Musk. De verwachting is dat het bedrijf op 12 juni naar de beurs gaat.
6 uur geleden