Grootste loonstijging in jaren, maar inflatie is veel hoger
DEN HAAG (ANP) - De cao-lonen in Nederland zijn afgelopen zomer het sterkst gestegen in jaren. Toch gingen werknemers erop achteruit want de prijzen gingen overal veel sterker omhoog. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is het sinds de eerste cijfers hierover uit 1973 niet voorgekomen dat de ontwikkeling van de cao-lonen zover achterbleef bij de inflatie.
De lonen lagen in het derde kwartaal gemiddeld 3,4 procent hoger dan in dezelfde periode vorig jaar. Dit is de grootste stijging sinds het eerste kwartaal van 2009. De loonstijging in Nederland was jarenlang vrij beperkt. Maar met het aantrekken van de economie na de coronalockdowns lijkt er de laatste tijd weer sprake van een opgaande lijn.
AWVN, een belangrijke adviseur van Nederlandse werkgevers op het vlak van arbeidsvoorwaarden, gaf eerder al aan dat er dit jaar ook veel sterkere loonstijgingen worden afgesproken met vakbonden. Dat komt onder meer door de grote krapte op de arbeidsmarkt. Bij veel bedrijven is er een grote vraag naar personeel. Alleen door de beloning omhoog te gooien lukt het nog om nieuwe krachten te vinden.
Bedrijfstakken
Wanneer wordt gekeken naar bedrijfstakken dan stegen de lonen in het derde kwartaal het meest in het onderwijs, met 7 procent. Volgens het CBS is dat cijfer voor die bedrijfstak niet eerder zo hoog geweest. Deze flinke plus is onder andere te danken aan het dichten van de loonkloof tussen primair en voortgezet onderwijs vanaf januari dit jaar.
Maar al dat extra salaris valt in het niet bij de hoge inflatie. Bezien over het derde kwartaal lagen de consumentenprijzen 12,3 procent hoger dan een jaar terug. Dat betekent dat de zogeheten reële loonontwikkeling in Nederland bijna 9 procent is achteruitgegaan. Dit komt vooral door de energieprijzen, die sinds de Russische inval in Oekraïne hard zijn gestegen. Maar ook veel andere zaken zijn de laatste tijd in rap tempo duurder geworden.
Geen volledige compensatie
AWVN benadrukte eerder ook al dat door de hoge inflatie het koopkrachtverlies van werknemers niet volledig gecompenseerd kan worden. In voorgaande jaren, toen de inflatie historisch laag was, lukte het bijvoorbeeld met een loonsverhoging van 1 of 1,5 procent al om de koopkracht te verbeteren, maar dat is nu duidelijk niet meer het geval.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - Wall Street is de eerste handelsdag van de week lager gesloten. Vooral verliezen bij Nvidia en andere chipbedrijven drukten op de beurzen, nadat topbestuurders van Amerikaanse AI-bedrijven hun zorgen over de veiligheid van kunstmatige intelligentie hadden uitgesproken. Ook waren beleggers nerveus nadat de rente op Amerikaanse staatsobligaties kortstondig boven de 5 procent uitkwam. Dat was voor het eerst sinds 2023.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Chipbedrijven hebben maandag forse verliezen genoteerd op de Amsterdamse beurs. Dat gebeurde nadat afgelopen weekend grote AI-bedrijven zorgen hadden geuit over de risico's van AI. Anthropic-topman Dario Amodei riep op om de ontwikkelingen van AI-modellen bewust te vertragen en kreeg bijval van OpenAI-topman Sam Altman en xAI-medeoprichter Elon Musk.
9 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het merendeel van de schoonmakers op Schiphol heeft maandag het werk neergelegd tijdens de eerste van vijf stakingsdagen. Dat zegt FNV-bestuurder Caroline Lamberts. Ook op grote treinstations, zoals in Utrecht, Rotterdam, Groningen en Nijmegen, wordt volgens haar "volop gestaakt" door schoonmaakmedewerkers.
10 uur geleden
REDMOND (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Microsoft heeft maandag nieuwe richtlijnen gepresenteerd voor het ontwerpen van zijn AI-modellen. Daarmee probeert het tech- en softwareconcern zorgen over AI weg te nemen. De strekking van de ontwerpgedragscode is "Mensen zijn belangrijker dan AI".
10 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag lager geopend, na de winsten die op vrijdag nog werden geboekt. De chipbedrijven op Wall Street stonden onder druk nadat grote AI-bedrijven hadden opgeroepen om de ontwikkeling van modellen voor kunstmatige intelligentie bewust te vertragen. De olieprijzen stegen weer, wat zorgde voor winsten in de oliesector.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De brancheorganisatie Nederlandse Brouwers is een petitie gestart tegen een verhoging van de belasting op bier, maakte de organisatie bekend in aanloop naar Prinsjesdag. "Uit wat nu bekend is, wacht de biersector een opeenstapeling van lastenverzwaringen: indexering van de bieraccijns, een hogere heffing op water, en afschaffing van het kleinbrouwerstarief", waarschuwen de brouwers.
11 uur geleden
UTRECHT (ANP) - FNV gaat het komende cao-jaar inzetten op een loonsverhoging van 5,5 procent plus 80 euro. De vakbond kiest ervoor om een deel van de loonsverhoging in euro's te eisen. "Hiermee gaan de laagste inkomens er meer op vooruit dan de hoogste", legt arbeidsvoorwaardencoördinator van FNV Jacqie van Stigt uit.
13 uur geleden