Gemeenten erg afhankelijk van Rijksfinanciering
Lokale overheden als provincies en gemeenten zijn de laatste jaren afhankelijker geworden van financiering vanuit het Rijk. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) komt dit vooral doordat gemeenten afgelopen jaren meerdere taken, bijvoorbeeld op het gebied van jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning, hebben overgenomen van de landelijke overheid in Den Haag.
Vorig jaar bestond nog maar ruim een kwart (circa 27 procent) van de inkomsten van de lokale overheid uit eigen inkomsten. Twintig jaar geleden was dit nog 33 procent. Gemeenten hebben maar beperkt eigen inkomsten uit lokale belastingen zoals de onroerendezaakbelasting en overige eigen inkomsten, zoals parkeergelden. De nieuwe taken van de laatste jaren zijn niet gepaard gegaan met mogelijkheden om op andere manieren eigen inkomsten te verwerven.
De eigen inkomsten van de lokale overheid in Nederland namen niettemin toe, van 21 miljard euro in 2000 tot 28,1 miljard euro vorig jaar. Het grootste deel van deze toename vond plaats in de jaren tot 2008. In de nasleep van de financiële crisis van ruim tien jaar terug bleven de eigen inkomsten van de lokale overheid lange tijd rond hetzelfde bedrag steken.
Volgens het CBS is de financiële afhankelijkheid van lagere overheden in Nederland beduidend groter dan in veel andere Europese lidstaten. Nederland staat zelfs bijna onderaan de lijst. Alleen in Bulgarije, Slowakije, Roemenië, Estland, Litouwen en Malta is die afhankelijkheid nog groter.
Nederland hoorde vorig jaar qua overheidsuitgaven wel tot de meest gedecentraliseerde landen van de Europese Unie. In Nederland wordt ruim 30 procent van alle overheidsuitgaven tezamen gedaan door de lokale overheid. Op dit vlak moet Nederland de Scandinavische landen en de landen met deelstaten, zoals België, Spanje, Duitsland en Oostenrijk, nog voor zich dulden.
Over de graphic
Ga voor een interactieve graphic naar https://t.localfocus.nl/anp/?6b89ae3. De graphic is opgemaakt in uw huisstijl en in formats voor print en online. De graphic wordt aangeboden aan klanten van de graphicsdienst van het ANP en LocalFocus.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten ziet dat er nog "werk te doen is" bij het tegengaan van racisme en discriminatie in Nederland. Dat heeft hij gezegd in zijn openingsspeech op de vijfde wereldtop van UNESCO over racisme en discriminatie in Den Haag.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21, SGP en BBB hebben het minderheidskabinet in een gezamenlijke brief, die in handen is van het ANP, een aanbod gedaan tot samenwerking. Zij zijn bereid naast het belastingplan alle begrotingen te steunen, mits er ruimte komt voor "brede lastenverlichting". Hun eerdere eisen op het gebied van asiel, stikstof en medisch-ethische kwesties blijven staan.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie gaat een deel van de ruim 10.000 onbehandelde aangiften en meldingen uit 2024 opnieuw beoordelen. Justitieminister David van Weel (VVD) schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat het in eerste instantie gaat om de aangiften voor moord en doodslag, pogingen daartoe en ernstige zedenzaken.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Onder oppositiepartijen klinkt begrip voor de keuzes die het kabinet heeft gemaakt om geld vrij te maken voor onderhoud van infrastructuur. Een reeks projecten om wegen, spoor en vaarwegen uit te breiden, is daardoor voorlopig stopgezet. Veel partijen willen dat er meer geld voor infrastructuur komt, zodat nieuwe projecten weer een toekomst krijgen.
18 uur geleden
APELDOORN (ANP) - De eerste kerkgebouwen zijn ingericht voor de tijdelijke opvang van statushouders. Met Actie Onderdak kunnen de erkende vluchtelingen daar wachten tot er een huis voor hen is in diezelfde gemeente. Hun plek in het asielzoekerscentrum kan dan vrijkomen voor asielzoekers.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-Kamerlid Bart Bikkers is teruggekomen op zijn opmerkingen waarin hij steun voor rekeningrijden niet uitsloot. "Betalen naar gebruik", de ambtelijke term voor rekeningrijden, kan volgens hem ook slaan op "het betalen naar gebruik dat we al doen aan de pomp" of op tolheffing.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland geeft Oekraïne nog eens een half miljard euro aan militaire steun om het de komende winter door te helpen. In het nieuwe 'winterpakket' zitten onder meer luchtverdedigingswapens en drones, zei premier Rob Jetten. Jetten kondigde het nieuwe steunpakket aan tijdens een persconferentie naast de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die op bezoek is in Den Haag.
20 uur geleden