Gemeenten erg afhankelijk van Rijksfinanciering
Lokale overheden als provincies en gemeenten zijn de laatste jaren afhankelijker geworden van financiering vanuit het Rijk. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) komt dit vooral doordat gemeenten afgelopen jaren meerdere taken, bijvoorbeeld op het gebied van jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning, hebben overgenomen van de landelijke overheid in Den Haag.
Vorig jaar bestond nog maar ruim een kwart (circa 27 procent) van de inkomsten van de lokale overheid uit eigen inkomsten. Twintig jaar geleden was dit nog 33 procent. Gemeenten hebben maar beperkt eigen inkomsten uit lokale belastingen zoals de onroerendezaakbelasting en overige eigen inkomsten, zoals parkeergelden. De nieuwe taken van de laatste jaren zijn niet gepaard gegaan met mogelijkheden om op andere manieren eigen inkomsten te verwerven.
De eigen inkomsten van de lokale overheid in Nederland namen niettemin toe, van 21 miljard euro in 2000 tot 28,1 miljard euro vorig jaar. Het grootste deel van deze toename vond plaats in de jaren tot 2008. In de nasleep van de financiële crisis van ruim tien jaar terug bleven de eigen inkomsten van de lokale overheid lange tijd rond hetzelfde bedrag steken.
Volgens het CBS is de financiële afhankelijkheid van lagere overheden in Nederland beduidend groter dan in veel andere Europese lidstaten. Nederland staat zelfs bijna onderaan de lijst. Alleen in Bulgarije, Slowakije, Roemenië, Estland, Litouwen en Malta is die afhankelijkheid nog groter.
Nederland hoorde vorig jaar qua overheidsuitgaven wel tot de meest gedecentraliseerde landen van de Europese Unie. In Nederland wordt ruim 30 procent van alle overheidsuitgaven tezamen gedaan door de lokale overheid. Op dit vlak moet Nederland de Scandinavische landen en de landen met deelstaten, zoals België, Spanje, Duitsland en Oostenrijk, nog voor zich dulden.
Over de graphic
Ga voor een interactieve graphic naar https://t.localfocus.nl/anp/?6b89ae3. De graphic is opgemaakt in uw huisstijl en in formats voor print en online. De graphic wordt aangeboden aan klanten van de graphicsdienst van het ANP en LocalFocus.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Volgende week verschijnen onder anderen oud-justitieminister Ferd Grapperhaus, oud-RIVM-directeur Jaap van Dissel en de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema voor de parlementaire enquêtecommissie corona. Van Dissel is er voor de tweede keer. Ook Grapperhaus wordt later nog een tweede keer verhoord.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De stikstofuitstoot van industrie en vervoer moet in 2035 de helft lager zijn dan in 2019, zo staat in het stikstofplan van het kabinet. De stikstofuitstoot van de twee sectoren is de afgelopen jaren al hard gedaald, maar ze moeten nog een "extra stap zetten". Daarvoor trekt het kabinet eenmalig 250 miljoen euro uit.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het meeste geld uit de pot van 20 miljard euro voor de stikstofaanpak gaat naar de aanpak rondom natuurgebieden. Daar legt landbouwminister Jaimi van Essen (D66) 9 miljard euro voor klaar. Er is 2,2 miljard euro voor het herstellen van natuur. Van Essen trekt 2,75 miljard euro uit voor boeren die vrijwillig stoppen.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Uiterlijk eind volgend jaar moet het weer mogelijk zijn om bij projecten kleine hoeveelheden stikstof uit te stoten, aldus het kabinet. Nu ligt de grens vanaf wanneer een stikstofvergunning nodig is zo laag, dat in de praktijk altijd een vergunning nodig is voor uitstoot. Omdat daar geen ruimte voor is, kunnen ook projecten of evenementen met lage uitstoot nu niet doorgaan.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De landbouw moet in 2030 23 tot 25 procent minder stikstof in de vorm van ammoniak uitstoten. Als dat doel niet gehaald wordt, komt er strenger beleid. Rondom natuurgebieden moet de stikstofuitstoot nog verder omlaag. Dat staat in de Kamerbrief van landbouwminister Jaimi van Essen (D66) over de stikstofaanpak.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat melkveehouders niet meer dan 2,6 koeien per hectare gaan houden. Dat is een van de maatregelen die in het pakket aan maatregelen in het kader van stikstof staat. Dat bevestigen ingewijden na berichtgeving van de Telegraaf.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een kabinetsplan tegen het cellentekort moet ruim 1700 plekken opleveren, meldt staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid). Om plekken in meer beveiligde cellen vrij te maken, wil ze vaker werken met sobere regimes. Bovendien wil ze meer gaan werken met enkelbanden om gevangenen te helpen terug te keren in de samenleving.
19 uur geleden