Geheime diensten moeten te lang bewaarde gegevens vernietigen
DEN HAAG (ANP) - De inlichtingendiensten AIVD en MIVD moeten vijf pakketten met de verzamelde gegevens van heel veel mensen vernietigen. De informatie wordt al langer bewaard dan toegestaan, heeft de toezichthouder, de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD), bepaald. De uitspraak is bindend.
De inlichtingendiensten mogen veel gegevens tegelijk verzamelen. Dit worden bulkdatasets genoemd. Maar als er informatie tussen staat die niet relevant is voor het werk van de inlichtingendiensten, moet die meteen worden vernietigd. Er zullen namelijk gegevens tussen zitten van burgers naar wie geen onderzoek loopt en naar wie nooit een onderzoek zal lopen, aldus de waakhond.
De ministeries van Binnenlandse Zaken en Defensie hebben eerder gezegd dat de inlichtingendienst een complete set gegevens relevant mag noemen. Het kan best zijn dat er informatie tussen zit waarvan nu nog niet duidelijk is dat die ooit belangrijk gaat worden, was de toelichting.
Bewaren
Om die reden zouden de data langer bewaard mogen worden. Maar de CTIVD wijst dat af: "De beoordeling van de gegevens in de vijf bulkdatasets is door de diensten niet goed uitgevoerd. Inmiddels is de termijn uit de wet van anderhalf jaar voorbij. De AIVD en de MIVD mogen de vijf bulkdatasets daarom niet langer bewaren. Er zitten te veel gegevens in van mensen die niet relevant zijn (of worden) voor de onderzoeken van de AIVD en de MIVD." De toezichthouder vindt dat de inlichtingendiensten de huidige regels "niet zorgvuldig nakomen".
De CTIVD deed de uitspraak na een klacht van privacyorganisatie Bits of Freedom. Die zegt dat de gegevens van miljoenen mensen in de bulkdatasets zitten. "De geheime diensten moeten zich aan de wet houden, maar doen dat keer op keer niet. Deze door datahonger gedreven onrechtmatige praktijk is daar een voorbeeld van", aldus de organisatie. "In een vrije democratie heeft een geheime dienst helemaal niets te zoeken in het leven van onschuldige burgers en daar zouden wij hen niet aan moeten hoeven herinneren."
Ministers Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) en Kajsa Ollongren (Defensie), verantwoordelijk voor respectievelijk de AIVD en de MIVD, laten weten dat de data vernietigd zullen worden. Wel benadrukken zij "dat het gebruik van bulkdatasets door de diensten noodzakelijk is". Een te vernietigen dataset bevat bovendien gegevens die gebruikt worden in onderzoeken naar buitenlandse dreigingen. Meerdere instanties hebben aangegeven dat de huidige wettelijke termijnen voor het bewaren van bulkdata niet toereikend zijn, schrijven de ministers, en het kabinet deelt die opvatting. Daarom wordt de wet op dat punt aangepast, aldus Bruins Slot en Ollongren.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft hoger beroep aangetekend in de zaak van de fatale explosie aan de Schammenkamp in Rotterdam in 2024. Dat moest binnen twee weken na de uitspraak van 27 oktober. Toen sprak de rechtbank verdachte Jalal O. vrij. Justitie weet nog niet of er ook daadwerkelijk een proces volgt, maar heeft meer tijd nodig om het vonnis te bestuderen in deze "complexe zaak", zei een woordvoerder.
1 uur geleden
ANTALYA (ANP) - Greenpeace vindt het "zeer teleurstellend" dat premier Rob Jetten de VN-klimaattop in Antalya heeft afgezegd. "Dit was een kans voor hem geweest om te laten zien dat hij echt leiderschap wil tonen in het tegengaan van de klimaatcrisis. Dat is toch wat we een beetje van hem gemist hebben, als zelfbenoemd klimaatdrammer", reageert klimaatspecialist Maarten de Zeeuw op de top.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima brengen van 9 tot en met 11 december een staatsbezoek aan Qatar. Het is hun eerste officiële bezoek aan het Midden-Oosten sinds ze koning en koningin zijn.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) wil voorkomen dat de opvolging voor het voorzitterschap van de Europese Centrale Bank (ECB) uitdraait op een tegenstelling tussen Noord- en Zuid-Europa. Dat zei hij voorafgaand aan overleg met de ministers van Financiën van de Eurogroep-landen, waar de Nederlander Klaas Knot en Pablo Hernández de Cos uit Spanje worden gepresenteerd als mogelijke opvolgers van Christine Lagarde.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat er veel meer grote batterijen en andere vormen van energieopslag komen. Het heeft daarover afspraken gemaakt met netbeheerders, de brancheorganisatie voor energieopslag, medeoverheden en concurrentiewaakhond ACM. Eind 2040 moet er 110 gigawattuur (GWh) aan batterijcapaciteit zijn, ruim vijftig keer zoveel als eind vorig jaar. Dat is genoeg om zo'n 37.000 huishoudens een jaar van stroom te voorzien.
8 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zijn ruim 2500 meldingen binnengekomen over dieren in de hitte afgelopen zomer. Dat zijn er veel meer dan het jaar daarvoor; in 2025 kreeg de toezichthouder er ruim zevenhonderd.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De waterschapsbelasting gaat volgend jaar opnieuw met enkele tientallen euro's omhoog voor gezinnen met een koopwoning. Voor huurders stijgt de belasting eveneens met gemiddeld 7 procent, voor agrariërs en natuurbeheerders met 7,5 procent. De Unie van Waterschappen verwacht dat op basis van de voorstellen die in de 21 waterschappen op tafel liggen. Zij stellen deze weken hun tarieven voor 2027 vast.
8 uur geleden