Geheime diensten moeten te lang bewaarde gegevens vernietigen
DEN HAAG (ANP) - De inlichtingendiensten AIVD en MIVD moeten vijf pakketten met de verzamelde gegevens van heel veel mensen vernietigen. De informatie wordt al langer bewaard dan toegestaan, heeft de toezichthouder, de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD), bepaald. De uitspraak is bindend.
De inlichtingendiensten mogen veel gegevens tegelijk verzamelen. Dit worden bulkdatasets genoemd. Maar als er informatie tussen staat die niet relevant is voor het werk van de inlichtingendiensten, moet die meteen worden vernietigd. Er zullen namelijk gegevens tussen zitten van burgers naar wie geen onderzoek loopt en naar wie nooit een onderzoek zal lopen, aldus de waakhond.
De ministeries van Binnenlandse Zaken en Defensie hebben eerder gezegd dat de inlichtingendienst een complete set gegevens relevant mag noemen. Het kan best zijn dat er informatie tussen zit waarvan nu nog niet duidelijk is dat die ooit belangrijk gaat worden, was de toelichting.
Bewaren
Om die reden zouden de data langer bewaard mogen worden. Maar de CTIVD wijst dat af: "De beoordeling van de gegevens in de vijf bulkdatasets is door de diensten niet goed uitgevoerd. Inmiddels is de termijn uit de wet van anderhalf jaar voorbij. De AIVD en de MIVD mogen de vijf bulkdatasets daarom niet langer bewaren. Er zitten te veel gegevens in van mensen die niet relevant zijn (of worden) voor de onderzoeken van de AIVD en de MIVD." De toezichthouder vindt dat de inlichtingendiensten de huidige regels "niet zorgvuldig nakomen".
De CTIVD deed de uitspraak na een klacht van privacyorganisatie Bits of Freedom. Die zegt dat de gegevens van miljoenen mensen in de bulkdatasets zitten. "De geheime diensten moeten zich aan de wet houden, maar doen dat keer op keer niet. Deze door datahonger gedreven onrechtmatige praktijk is daar een voorbeeld van", aldus de organisatie. "In een vrije democratie heeft een geheime dienst helemaal niets te zoeken in het leven van onschuldige burgers en daar zouden wij hen niet aan moeten hoeven herinneren."
Ministers Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) en Kajsa Ollongren (Defensie), verantwoordelijk voor respectievelijk de AIVD en de MIVD, laten weten dat de data vernietigd zullen worden. Wel benadrukken zij "dat het gebruik van bulkdatasets door de diensten noodzakelijk is". Een te vernietigen dataset bevat bovendien gegevens die gebruikt worden in onderzoeken naar buitenlandse dreigingen. Meerdere instanties hebben aangegeven dat de huidige wettelijke termijnen voor het bewaren van bulkdata niet toereikend zijn, schrijven de ministers, en het kabinet deelt die opvatting. Daarom wordt de wet op dat punt aangepast, aldus Bruins Slot en Ollongren.
Meer uit Binnenland
MAASTRICHT (ANP) - De twee verdachten die maandag werden opgepakt voor betrokkenheid bij het doodsteken van een meisje (14) in Blerick, zijn haar ouders. De moeder zou de dodelijke steekwonden hebben toegebracht. Het OM verdenkt haar van moord dan wel doodslag. De vrouw blijft veertien dagen langer vast.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op het Nederlandse spoor vonden vorig jaar 586 ernstige verstoringen plaats, meldt ProRail in zijn jaarverslag. De spoorbeheerder waarschuwde in november al dat afspraken met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wat betreft het aantal grote storingen in 2025 niet gehaald zouden worden.
5 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - Vitens heeft steeds meer moeite om iedereen van drinkwater te voorzien. Terwijl Nederlanders afgelopen jaar gemiddeld iets minder drinkwater verbruikten, verwacht het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland tekorten in de drinkwatervoorziening.
5 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) maakt zich zorgen over de toename van het aantal jongeren dat radicaliseert. "Ze radicaliseren online, vormen een terroristische dreiging vanwege hun jihadistische of rechts-terroristische denkbeelden, of worden ingezet door statelijke actoren", aldus AIVD-baas Simone Smit. De dienst presenteert donderdag het jaarverslag over 2025.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Rusland stelt zich steeds aanvallender op tegen Europese landen. De oorlog in Oekraïne is daar slechts een onderdeel van. Ook als die eindigt, zal de confrontatie voortduren. Dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) donderdag in het jaarverslag van 2025. In dat jaar is ook de Chinese dreiging tegen Nederland en andere westerse landen verbreed en verdiept.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De AIVD heeft vorig jaar veel meer waarschuwingen over gevaarlijke personen of organisaties gedeeld dan in voorafgaande jaren. In 2025 werden zogeheten ambtsberichten 93 keer gedeeld met instanties zoals de politie of gemeenten, tegenover 73 een jaar eerder. Deze cijfers komen uit het jaarverslag 2025, dat de AIVD donderdag presenteert.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - In de tachtig jaar dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en zijn voorlopers bestaan, was het nationale dreigingsbeeld nog nooit zo ernstig als nu. De nationale veiligheid staat van veel verschillende kanten "langdurig onder druk", stelt AIVD-directeur Simone Smit donderdag op basis van het jaarverslag van afgelopen jaar. Er is sprake van "een veelvoud aan dreigingen die met elkaar samenhangen".
6 uur geleden