Geheime diensten moeten te lang bewaarde gegevens vernietigen
DEN HAAG (ANP) - De inlichtingendiensten AIVD en MIVD moeten vijf pakketten met de verzamelde gegevens van heel veel mensen vernietigen. De informatie wordt al langer bewaard dan toegestaan, heeft de toezichthouder, de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD), bepaald. De uitspraak is bindend.
De inlichtingendiensten mogen veel gegevens tegelijk verzamelen. Dit worden bulkdatasets genoemd. Maar als er informatie tussen staat die niet relevant is voor het werk van de inlichtingendiensten, moet die meteen worden vernietigd. Er zullen namelijk gegevens tussen zitten van burgers naar wie geen onderzoek loopt en naar wie nooit een onderzoek zal lopen, aldus de waakhond.
De ministeries van Binnenlandse Zaken en Defensie hebben eerder gezegd dat de inlichtingendienst een complete set gegevens relevant mag noemen. Het kan best zijn dat er informatie tussen zit waarvan nu nog niet duidelijk is dat die ooit belangrijk gaat worden, was de toelichting.
Bewaren
Om die reden zouden de data langer bewaard mogen worden. Maar de CTIVD wijst dat af: "De beoordeling van de gegevens in de vijf bulkdatasets is door de diensten niet goed uitgevoerd. Inmiddels is de termijn uit de wet van anderhalf jaar voorbij. De AIVD en de MIVD mogen de vijf bulkdatasets daarom niet langer bewaren. Er zitten te veel gegevens in van mensen die niet relevant zijn (of worden) voor de onderzoeken van de AIVD en de MIVD." De toezichthouder vindt dat de inlichtingendiensten de huidige regels "niet zorgvuldig nakomen".
De CTIVD deed de uitspraak na een klacht van privacyorganisatie Bits of Freedom. Die zegt dat de gegevens van miljoenen mensen in de bulkdatasets zitten. "De geheime diensten moeten zich aan de wet houden, maar doen dat keer op keer niet. Deze door datahonger gedreven onrechtmatige praktijk is daar een voorbeeld van", aldus de organisatie. "In een vrije democratie heeft een geheime dienst helemaal niets te zoeken in het leven van onschuldige burgers en daar zouden wij hen niet aan moeten hoeven herinneren."
Ministers Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) en Kajsa Ollongren (Defensie), verantwoordelijk voor respectievelijk de AIVD en de MIVD, laten weten dat de data vernietigd zullen worden. Wel benadrukken zij "dat het gebruik van bulkdatasets door de diensten noodzakelijk is". Een te vernietigen dataset bevat bovendien gegevens die gebruikt worden in onderzoeken naar buitenlandse dreigingen. Meerdere instanties hebben aangegeven dat de huidige wettelijke termijnen voor het bewaren van bulkdata niet toereikend zijn, schrijven de ministers, en het kabinet deelt die opvatting. Daarom wordt de wet op dat punt aangepast, aldus Bruins Slot en Ollongren.
Meer uit Binnenland
ALMELO (ANP) - "Ik had nooit naar Vroomshoop moeten gaan. Of ik had weg moeten lopen. Ik heb iets heel ernstig fout gedaan, daar ben ik van overtuigd." Dit zei de 66-jarige Ype van der M. uit Ridderkerk donderdag in de rechtbank in Almelo, waar hij terechtstaat voor het opzettelijk veroorzaken van een explosie en een fatale brand in een woning in het Overijsselse Vroomshoop. Daarbij kwamen de twee bewoners en drie honden om het leven.
5 minuten geleden
HAWIJA (ANP) - Minister Ruben Brekelmans (Defensie, VVD) heeft in Hawija persoonlijk excuses aangeboden voor het bombardement op de Iraakse stad in 2015. Dat heeft het ministerie van Defensie donderdag laten weten. Bij de luchtaanval op een bommenfabriek van terreurgroep IS kwamen destijds tientallen mensen om het leven.
58 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair minister Foort van Oosten (Justitie) kijkt of het mogelijk en wenselijk is om AI-tools waarmee mensen kunnen worden uitgekleed, te verbieden. Dat bevestigt het ministerie na berichtgeving van het AD. Die krant onderzocht de mogelijkheden van AI-tool Grok, van X-eigenaar Elon Musk.
1 uur geleden
DEN HELDER (ANP) - De NAVO zou komende tijd een vlootverband naar Groenland kunnen sturen, zegt de commandant van het NAVO-eskader dat afgelopen jaar de noordelijke wateren bewaakte. En Nederland zou "als er een vraag komt" daaraan kunnen bijdragen, verzekert commandeur Arjen Warnaar. Ook al moet de marine ook wel even op adem komen, na een jaar lang aan de leiding van de noordelijke NAVO-missie.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een minderheidskabinet is wat de SGP betreft 'een kwetsbaar construct', maar partijleider Chris Stoffer "sluit niet uit dat het wel eens best heel goed zou kunnen werken". Dat zegt hij na zijn gesprek met de informateur en D66, VVD en CDA.
1 uur geleden
ATHENE (ANP) - Hulporganisaties zijn kritisch op het plan van demissionair asielminister David van Weel (VVD) om asielzoekers terug te sturen naar Griekenland, als dat hun oorspronkelijke land van aankomst was. Dat mocht jarenlang niet van rechters wegens erbarmelijke omstandigheden in opvangkampen. Die zijn volgens Van Weel verbeterd. Hulporganisaties Artsen zonder Grenzen en Stichting Bootvluchteling, maar ook de ombudsman van Griekenland trekken dat in twijfel.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het uitbreiden van het gebruik van de enkelband kan ervoor zorgen dat het cellentekort kleiner wordt, schrijft de Inspectie Justitie en Veiligheid in het rapport Vrijheid aan banden. Volgens de inspectie zijn de voorwaarden voor enkelbandgebruik helder genoeg en werkt het momenteel ook goed.
1 uur geleden