Geheime diensten moeten te lang bewaarde gegevens vernietigen
DEN HAAG (ANP) - De inlichtingendiensten AIVD en MIVD moeten vijf pakketten met de verzamelde gegevens van heel veel mensen vernietigen. De informatie wordt al langer bewaard dan toegestaan, heeft de toezichthouder, de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD), bepaald. De uitspraak is bindend.
De inlichtingendiensten mogen veel gegevens tegelijk verzamelen. Dit worden bulkdatasets genoemd. Maar als er informatie tussen staat die niet relevant is voor het werk van de inlichtingendiensten, moet die meteen worden vernietigd. Er zullen namelijk gegevens tussen zitten van burgers naar wie geen onderzoek loopt en naar wie nooit een onderzoek zal lopen, aldus de waakhond.
De ministeries van Binnenlandse Zaken en Defensie hebben eerder gezegd dat de inlichtingendienst een complete set gegevens relevant mag noemen. Het kan best zijn dat er informatie tussen zit waarvan nu nog niet duidelijk is dat die ooit belangrijk gaat worden, was de toelichting.
Bewaren
Om die reden zouden de data langer bewaard mogen worden. Maar de CTIVD wijst dat af: "De beoordeling van de gegevens in de vijf bulkdatasets is door de diensten niet goed uitgevoerd. Inmiddels is de termijn uit de wet van anderhalf jaar voorbij. De AIVD en de MIVD mogen de vijf bulkdatasets daarom niet langer bewaren. Er zitten te veel gegevens in van mensen die niet relevant zijn (of worden) voor de onderzoeken van de AIVD en de MIVD." De toezichthouder vindt dat de inlichtingendiensten de huidige regels "niet zorgvuldig nakomen".
De CTIVD deed de uitspraak na een klacht van privacyorganisatie Bits of Freedom. Die zegt dat de gegevens van miljoenen mensen in de bulkdatasets zitten. "De geheime diensten moeten zich aan de wet houden, maar doen dat keer op keer niet. Deze door datahonger gedreven onrechtmatige praktijk is daar een voorbeeld van", aldus de organisatie. "In een vrije democratie heeft een geheime dienst helemaal niets te zoeken in het leven van onschuldige burgers en daar zouden wij hen niet aan moeten hoeven herinneren."
Ministers Hanke Bruins Slot (Binnenlandse Zaken) en Kajsa Ollongren (Defensie), verantwoordelijk voor respectievelijk de AIVD en de MIVD, laten weten dat de data vernietigd zullen worden. Wel benadrukken zij "dat het gebruik van bulkdatasets door de diensten noodzakelijk is". Een te vernietigen dataset bevat bovendien gegevens die gebruikt worden in onderzoeken naar buitenlandse dreigingen. Meerdere instanties hebben aangegeven dat de huidige wettelijke termijnen voor het bewaren van bulkdata niet toereikend zijn, schrijven de ministers, en het kabinet deelt die opvatting. Daarom wordt de wet op dat punt aangepast, aldus Bruins Slot en Ollongren.
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - De NPO "is en blijft met alle partijen in gesprek". Dat stelt een woordvoerder als reactie op de brandbrief van ruim vierhonderd NPO-medewerkers die zich boos maken over het besluit om toch aan het Eurovisie Songfestival mee te doen. De NPO laat weten op dit moment verder geen toelichting over de kwestie te geven. 3FM-presentator Mandy Emadi laat namens de ondertekenaars weten nog geen reactie van de NPO te hebben gehad.
2 uur geleden
LAUWERSOOG (ANP) - Het in financiële nood verkerende Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) krijgt behalve veel steun ook kritiek. Zo vindt eigenaar Pim Lollinga van Faunavisie Wildcare in Westernieland, waar wilde dieren worden opgevangen, dat het WEC de penibele situatie "ook wel over zichzelf afgeroepen heeft". Ook dierenactiviste Lenie 't Hart, die de bekende zeehondencrèche in Pieterburen oprichtte en jarenlang het internationale boegbeeld was, is zeer kritisch.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Academische vrijheid moet een plek krijgen in de grondwet en de vrijheid van meningsuiting voor wetenschappers moet door kennisinstellingen beter beschermd worden. Dat staat in een advies van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) aan onderwijsminister Rianne Letschert. De KNAW roept ook op tot een aanscherping van de wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Een wetsvoorstel dat inlichtingen- en veiligheidsdiensten meer ruimte geeft om gegevens te verzamelen, moet gepaard gaan met "effectieve waarborgen en robuust toezicht" om mensenrechten te beschermen, oordeelt het College voor de Rechten van de Mens. Als het aan het kabinet ligt, worden de inlichtingendiensten onder meer sneller bevoegd om informatie te verzamelen over personen en organisaties die een mogelijke dreiging vormen. Zo kunnen ze computers en smartphones hacken zonder onafhankelijke toets vooraf.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse politie heeft dinsdag een server in beslag genomen bij een datacenter in Amsterdam-Oost. Dat bevestigt de politie naar aanleiding van berichtgeving van NRC. De inname gebeurde op verzoek van de Amerikaanse autoriteiten.
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De man die GTST-acteur Bas Muijs in 2023 heeft gegijzeld en mishandeld, is woensdag in hoger beroep veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf, waarvan een half jaar voorwaardelijk. Eerder legde de rechtbank hem dezelfde straf op.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Stichting Be Ok, die in Amsterdam kwetsbare jongeren bijstaat, is mogelijk betrokken bij een witwaszaak. Dat zegt het Openbaar Ministerie Amsterdam na berichtgeving van De Telegraaf. In de zaak werden in mei zes mannen uit Amsterdam aangehouden op verdenking van het witwassen van ten minste 38 miljoen euro. Een van hen, een 26-jarige man, zit nog in voorlopige hechtenis.
3 uur geleden