Geen dwangsom voor Staat om overtreden verbod F-35-onderdelen
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse staat hoeft geen dwangsom te betalen voor elke dag dat het verbod om F-35-onderdelen naar Israël te laten vervoeren, wordt overtreden. Dit heeft de rechtbank in Den Haag vrijdag besloten in een kort geding, aangespannen door meerdere mensenrechtenorganisaties.
Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum wilden dat een dwangsom van 50.000 euro per dag zou worden opgelegd, maar volgens de rechter is niet gebleken dat de Staat "zich niet aan het verbod houdt of niet de bedoeling heeft het verbod na te blijven leven".
Eerder dit jaar werd door het hof geoordeeld dat de Nederlandse staat de uitvoer van F-35 onderdelen met eindbestemming Israël moest staken. De mensenrechtenorganisaties vonden dat dit eerder opgelegde verbod wordt overtreden, omdat de Staat niet ook de door- en uitvoer van deze onderdelen naar andere staten (zoals de VS) heeft stopgezet.
Track and trace
"Sommige van deze vanuit Nederland geleverde onderdelen komen via een omweg alsnog terecht in F-35's, die voor Israël zijn bestemd of waarover Israël beschikt", zo vat de rechter nu samen. De mensenrechtenorganisaties vinden dat het verbod vanuit het hof ook deze uitvoer zou moeten verhinderen. Zij vinden dan ook dat de Staat "sjoemelt" met het begrip eindbestemming.
Maar daar gaat de rechter dus niet in mee, omdat het hof niets heeft gezegd over het traject dat de F-35-onderdelen afleggen via de andere landen. Volgens de rechter hebben de mensenrechtenorganisaties een te ruime uitleg gegeven aan de beslissing van het hof en is duidelijk geworden dat de mensenrechtenorganisaties en de Staat "uiteenlopende visies" hebben op welke invloed de Staat kan uitoefenen op de route die de onderdelen afleggen nadat die bijvoorbeeld naar de VS zijn gegaan.
De mensenrechtenorganisaties opperden tijdens het kort geding een track and trace-systeem, om de onderdelen te volgen. Maar de Staat gaf toen aan dat dit onmogelijk is, omdat het te tijdrovend en complex is om zo'n systeem in elkaar te zetten en de VS niet willen meewerken. De organisaties gingen hier op hun beurt niet in mee, omdat het volgens hen wel mogelijk is om de onderdelen te traceren en Nederland bovendien een goede onderhandelingspositie heeft omdat ze onmisbare F-35-onderdelen maakt. De mensenrechtenorganisaties wilden de dwangsom dan ook inzetten als prikkel om de Staat meer actie te laten ondernemen.
Meer uit Binnenland
LONDEN (ANP) - Het Netflix-drama Adolescence heeft de BAFTA voor de beste minidramaserie gewonnen. De serie werd de grote winnaar, met in totaal vier prijzen. Zo sleepte Stephen Graham, tevens medebedenker van Adolescence, de prijs voor beste acteur in de wacht.
14 minuten geleden
KRALENDIJK (ANP) - Om de inwoners van Bonaire te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering, zijn investeringen van tussen de 1,2 en 1,8 miljard dollar nodig, becijferen onderzoekers van adviesbureau Grant Thornton in opdracht van Greenpeace en het Wereld Natuur Fonds. De prijs voor nietsdoen is naar hun inschatting echter veel hoger. Door de stijgende zeespiegel en de oplopende temperaturen kan het eiland bijvoorbeeld overstromen.
50 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Een steeds groter deel van de dodelijke ongelukken bij spoorovergangen heeft een jongere als slachtoffer. Dat meldt ProRail, die een landelijke campagne opstart om jongeren bewuster te maken van de gevaren. Bijna één op de drie dodelijke slachtoffers tussen 2021 en 2025 was tussen de 10 en 29 jaar oud.
2 uur geleden
AMERSFOORT (ANP) - De NS start een tijdelijke proef met het verstrekken van gratis treinpassen aan mensen met een laag inkomen in de gemeente Amersfoort. De spoorwegdienst stelt dat mensen beter kunnen meedoen in de samenleving als ze gebruik kunnen maken van de trein. "Reizen is vrijheid."
3 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Bij het pand dat bedoeld is voor alleenstaande minderjarige asielzoekers aan de Beverspijken in Den Bosch is een vernieling aangericht met een explosief. De politie spreekt op X alleen van een explosie in de straat, maar het Brabants Dagblad en Omroep Brabant schrijven dat het om het gebouw gaat waar de asielopvang gepland was.
4 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - Studenten en medewerkers van de Universiteit Maastricht kunnen ook maandag nog geen gebruik maken van de onderwijssoftware Canvas. Dat levert hinder op voor het geven van onderwijs, maar de colleges gaan wel gewoon door, laat de universiteit weten.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De uitbreiding van windenergie op land in Nederland is op een historisch laag niveau. Dat meldt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) maandag. Voor dit jaar wordt een daling van het totale opwekvermogen verwacht.
5 uur geleden