Geen dwangsom voor Staat om overtreden verbod F-35-onderdelen
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse staat hoeft geen dwangsom te betalen voor elke dag dat het verbod om F-35-onderdelen naar Israël te laten vervoeren, wordt overtreden. Dit heeft de rechtbank in Den Haag vrijdag besloten in een kort geding, aangespannen door meerdere mensenrechtenorganisaties.
Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum wilden dat een dwangsom van 50.000 euro per dag zou worden opgelegd, maar volgens de rechter is niet gebleken dat de Staat "zich niet aan het verbod houdt of niet de bedoeling heeft het verbod na te blijven leven".
Eerder dit jaar werd door het hof geoordeeld dat de Nederlandse staat de uitvoer van F-35 onderdelen met eindbestemming Israël moest staken. De mensenrechtenorganisaties vonden dat dit eerder opgelegde verbod wordt overtreden, omdat de Staat niet ook de door- en uitvoer van deze onderdelen naar andere staten (zoals de VS) heeft stopgezet.
Track and trace
"Sommige van deze vanuit Nederland geleverde onderdelen komen via een omweg alsnog terecht in F-35's, die voor Israël zijn bestemd of waarover Israël beschikt", zo vat de rechter nu samen. De mensenrechtenorganisaties vinden dat het verbod vanuit het hof ook deze uitvoer zou moeten verhinderen. Zij vinden dan ook dat de Staat "sjoemelt" met het begrip eindbestemming.
Maar daar gaat de rechter dus niet in mee, omdat het hof niets heeft gezegd over het traject dat de F-35-onderdelen afleggen via de andere landen. Volgens de rechter hebben de mensenrechtenorganisaties een te ruime uitleg gegeven aan de beslissing van het hof en is duidelijk geworden dat de mensenrechtenorganisaties en de Staat "uiteenlopende visies" hebben op welke invloed de Staat kan uitoefenen op de route die de onderdelen afleggen nadat die bijvoorbeeld naar de VS zijn gegaan.
De mensenrechtenorganisaties opperden tijdens het kort geding een track and trace-systeem, om de onderdelen te volgen. Maar de Staat gaf toen aan dat dit onmogelijk is, omdat het te tijdrovend en complex is om zo'n systeem in elkaar te zetten en de VS niet willen meewerken. De organisaties gingen hier op hun beurt niet in mee, omdat het volgens hen wel mogelijk is om de onderdelen te traceren en Nederland bovendien een goede onderhandelingspositie heeft omdat ze onmisbare F-35-onderdelen maakt. De mensenrechtenorganisaties wilden de dwangsom dan ook inzetten als prikkel om de Staat meer actie te laten ondernemen.
Meer uit Binnenland
GROESBEEK (ANP) - De gemeenteraad van Berg en Dal gaat akkoord met het verzoek van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) om asielzoekers op te vangen in een hotel in Ooij. Wel wil de raad dat er geen 86, maar maximaal 64 asielzoekers worden opgevangen. Op die manier voldoet de gemeente aan de spreidingswet.
2 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - De proef met een Arriva-nachttrein die op vrijdag- en zaterdagnacht van Schiphol naar Zwolle en terug rijdt is voor het eerste deel van het traject niet rendabel. Dat blijkt uit een rapport dat vervoersbedrijf Arriva heeft gedeeld met de gemeente Lelystad. Lelystad en Almere betalen voor de proef.
2 uur geleden
ORANJESTAD (ANP) - Op Aruba heeft de rechter donderdagmiddag (lokale tijd) twee agenten veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie jaar, waarvan een jaar voorwaardelijk met een proeftijd van een jaar. Ze schoten in januari 2025 de 19-jarige Ayden Lanoy dood.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Lodewijk Asscher gaat het kabinet helpen om tot definitieve afspraken te komen met Tata Steel Nederland over vergroening van het staalbedrijf. De voormalige leider van de PvdA wordt ministerieel gezant, schrijft minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) aan de Tweede Kamer.
2 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De politie heeft twintig mensen aangehouden voor de bezetting van een gebouw van de Universiteit Maastricht (UM). Pro-Palestijnse actievoerders drongen donderdagochtend het pand aan de Oxfordlaan binnen. Rond 17.00 uur zijn zij door de politie uit het gebouw gehaald. Ze worden verdacht van huisvredebreuk en een activist ook van bedreiging.
6 uur geleden
MOSKOU (ANP) - NOS-correspondent Geert Groot Koerkamp mag in Rusland niet langer zijn werkzaamheden als journalist uitvoeren. Dat heeft de NOS donderdagavond bekendgemaakt. Eerder deze week werd bekend dat een Nederlandse journalist Rusland uit zou worden gezet. Volgens de NOS is de persaccreditatie van Groot Koerkamp ingetrokken, maar mag hij voorlopig wel in Rusland blijven wonen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is bereid om een militaire bijdrage te leveren om de vrije doorvaart in de Straat van Hormuz weer mogelijk te maken na het beëindigen van de vijandelijkheden. Dat zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) donderdag tijdens een videovergadering van veertig landen over de situatie in de zeestraat.
8 uur geleden