Geen dwangsom voor Staat om overtreden verbod F-35-onderdelen
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse staat hoeft geen dwangsom te betalen voor elke dag dat het verbod om F-35-onderdelen naar Israël te laten vervoeren, wordt overtreden. Dit heeft de rechtbank in Den Haag vrijdag besloten in een kort geding, aangespannen door meerdere mensenrechtenorganisaties.
Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum wilden dat een dwangsom van 50.000 euro per dag zou worden opgelegd, maar volgens de rechter is niet gebleken dat de Staat "zich niet aan het verbod houdt of niet de bedoeling heeft het verbod na te blijven leven".
Eerder dit jaar werd door het hof geoordeeld dat de Nederlandse staat de uitvoer van F-35 onderdelen met eindbestemming Israël moest staken. De mensenrechtenorganisaties vonden dat dit eerder opgelegde verbod wordt overtreden, omdat de Staat niet ook de door- en uitvoer van deze onderdelen naar andere staten (zoals de VS) heeft stopgezet.
Track and trace
"Sommige van deze vanuit Nederland geleverde onderdelen komen via een omweg alsnog terecht in F-35's, die voor Israël zijn bestemd of waarover Israël beschikt", zo vat de rechter nu samen. De mensenrechtenorganisaties vinden dat het verbod vanuit het hof ook deze uitvoer zou moeten verhinderen. Zij vinden dan ook dat de Staat "sjoemelt" met het begrip eindbestemming.
Maar daar gaat de rechter dus niet in mee, omdat het hof niets heeft gezegd over het traject dat de F-35-onderdelen afleggen via de andere landen. Volgens de rechter hebben de mensenrechtenorganisaties een te ruime uitleg gegeven aan de beslissing van het hof en is duidelijk geworden dat de mensenrechtenorganisaties en de Staat "uiteenlopende visies" hebben op welke invloed de Staat kan uitoefenen op de route die de onderdelen afleggen nadat die bijvoorbeeld naar de VS zijn gegaan.
De mensenrechtenorganisaties opperden tijdens het kort geding een track and trace-systeem, om de onderdelen te volgen. Maar de Staat gaf toen aan dat dit onmogelijk is, omdat het te tijdrovend en complex is om zo'n systeem in elkaar te zetten en de VS niet willen meewerken. De organisaties gingen hier op hun beurt niet in mee, omdat het volgens hen wel mogelijk is om de onderdelen te traceren en Nederland bovendien een goede onderhandelingspositie heeft omdat ze onmisbare F-35-onderdelen maakt. De mensenrechtenorganisaties wilden de dwangsom dan ook inzetten als prikkel om de Staat meer actie te laten ondernemen.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De grote brand die sinds vrijdagmiddag woedt aan de Nieuwe Hemweg in Amsterdam, is onder controle. "De situatie is stabiel", meldt de veiligheidsregio. De brandweer is nog bezig met nablussen.
3 uur geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - Meerdere in opspraak geraakte kandidaten van Forum voor Democratie (FVD) komen in verschillende gemeenteraden. NRC en de Volkskrant onderzochten hoe FVD'ers actief waren bij extreemrechtse organisaties als de Geuzenbond en de nationaalsocialistische Nederlandse Volks-Unie (NVU). De landelijke partij bleef achter hen staan en door verschillende zetelwinsten voor de FVD komt een aantal onderzochte kandidaten in de raden.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gedetineerde die vrijdag in Utrecht met een vuurwapen op de vlucht sloeg, is uren later door de politie in de buurt van het Diakonessenhuis aangehouden. De politie laat weten dat bij de aanhouding waarschuwingsschoten zijn gelost. Niemand raakte gewond. Bij de man is een vuurwapen aangetroffen.
7 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie in Utrecht heeft meldingen binnengekregen van een schietincident in de omgeving van het Diakonessenhuis, waar eerder op de dag een gevangene met een vuurwapen is ontsnapt. Een woordvoerder van de politie weet niet of er daadwerkelijk is geschoten en of er een verband is met de voortvluchtige man.
7 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft twee minderjarige verdachten aangehouden voor een explosie bij een portiekwoning in Rotterdam-Delfshaven begin deze maand. Het gaat om twee 15-jarige jongens uit Rozenburg en Spijkenisse. De politie heeft de aanhoudingen vrijdag bekendgemaakt.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit, D66) vindt het een risico dat de overheid afhankelijk is van buitenlandse berichtenapps als WhatsApp en Signal (beiden uit de Verenigde Staten). Daarom is ze op haar ministerie een kleinschalig experiment gestart met een Europees alternatief. Dat ziet ze als een tussenstap. Uiteindelijk wil ze dat de rijksoverheid gebruikmaakt van een berichtendienst die in eigen beheer is.
8 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De provincie Gelderland wil rond 2035 een kleine, modulaire kernreactor openen. De provincie heeft eerder al laten uitzoeken wat de meest geschikte locaties in Gelderland zijn voor een zogeheten Small Modular Reactor (SMR). Na twee aanvullende onderzoeken dit voorjaar wil Gelderland eind dit jaar twee potentiële locaties aanwijzen.
9 uur geleden