Geen dwangsom voor Staat om overtreden verbod F-35-onderdelen
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse staat hoeft geen dwangsom te betalen voor elke dag dat het verbod om F-35-onderdelen naar Israël te laten vervoeren, wordt overtreden. Dit heeft de rechtbank in Den Haag vrijdag besloten in een kort geding, aangespannen door meerdere mensenrechtenorganisaties.
Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum wilden dat een dwangsom van 50.000 euro per dag zou worden opgelegd, maar volgens de rechter is niet gebleken dat de Staat "zich niet aan het verbod houdt of niet de bedoeling heeft het verbod na te blijven leven".
Eerder dit jaar werd door het hof geoordeeld dat de Nederlandse staat de uitvoer van F-35 onderdelen met eindbestemming Israël moest staken. De mensenrechtenorganisaties vonden dat dit eerder opgelegde verbod wordt overtreden, omdat de Staat niet ook de door- en uitvoer van deze onderdelen naar andere staten (zoals de VS) heeft stopgezet.
Track and trace
"Sommige van deze vanuit Nederland geleverde onderdelen komen via een omweg alsnog terecht in F-35's, die voor Israël zijn bestemd of waarover Israël beschikt", zo vat de rechter nu samen. De mensenrechtenorganisaties vinden dat het verbod vanuit het hof ook deze uitvoer zou moeten verhinderen. Zij vinden dan ook dat de Staat "sjoemelt" met het begrip eindbestemming.
Maar daar gaat de rechter dus niet in mee, omdat het hof niets heeft gezegd over het traject dat de F-35-onderdelen afleggen via de andere landen. Volgens de rechter hebben de mensenrechtenorganisaties een te ruime uitleg gegeven aan de beslissing van het hof en is duidelijk geworden dat de mensenrechtenorganisaties en de Staat "uiteenlopende visies" hebben op welke invloed de Staat kan uitoefenen op de route die de onderdelen afleggen nadat die bijvoorbeeld naar de VS zijn gegaan.
De mensenrechtenorganisaties opperden tijdens het kort geding een track and trace-systeem, om de onderdelen te volgen. Maar de Staat gaf toen aan dat dit onmogelijk is, omdat het te tijdrovend en complex is om zo'n systeem in elkaar te zetten en de VS niet willen meewerken. De organisaties gingen hier op hun beurt niet in mee, omdat het volgens hen wel mogelijk is om de onderdelen te traceren en Nederland bovendien een goede onderhandelingspositie heeft omdat ze onmisbare F-35-onderdelen maakt. De mensenrechtenorganisaties wilden de dwangsom dan ook inzetten als prikkel om de Staat meer actie te laten ondernemen.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het heeft dit jaar al meer dagen gesneeuwd dan in de afgelopen vier jaar. Dat blijkt uit een analyse van weerdata van het KNMI door het ANP. In 2026 is er zes dagen lang sneeuw gevallen in De Bilt. In 2021 sneeuwde het vaker, toen viel er twaalf dagen sneeuw.
5 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - NS kan momenteel volgens de winterdienstregeling rijden, meldt ProRail woensdagochtend. Dat komt volgens de spoorwegbeheerder doordat afgelopen nacht wissels zijn hersteld bij Amsterdam. Het treinverkeer rond de hoofdstad was sinds dinsdagochtend ontregeld, maar rijdt nu weer bijna helemaal.
8 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het treinverkeer rond Amsterdam dat sinds dinsdagochtend ontregeld was, is grotendeels weer opgestart, is te zien in de NS-app. Alleen tussen Schiphol en Amsterdam Bijlmer ArenA rijden geen treinen vanwege het weer.
1 uur geleden
CAPELLE AAN DEN IJSSEL (ANP) - Het lukt jonge starters op de woningmarkt beter een eerste huis te kopen. In het laatste kwartaal van vorig jaar lag het aantal hypotheekaanvragen van deze groep 169 procent hoger dan in dezelfde periode in 2024. Dat meldt De Hypotheker.
6 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI heeft de Waddeneilanden vanaf middernacht ingeschaald op code groen, het laagst mogelijke niveau. Dinsdag gold al code groen op de Waddeneilanden, maar de verwachting was dat het er woensdag code geel zou worden. Die verwachting valt volgens het KNMI weg: het vriest er niet en de temperatuur zakt woensdag ook niet onder nul graden, aldus een woordvoerder. Ook wordt er weinig tot geen sneeuwval verwacht.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Wegenwacht adviseert mensen die woensdag de weg op moeten in elk geval een warme jas en een opgeladen telefoon mee te nemen, ook als ze maar een korte rit willen maken. Daarnaast moeten ze voor vertrek goed naar de actuele situatie op de weg kijken, laat een woordvoerster van de ANWB weten.
8 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De strooiwagens van Rijkswaterstaat hebben dinsdag ongeveer 8 miljoen kilo zout over de Nederlandse wegen gestrooid. Maandag werd 12 miljoen kilo gestrooid. De voorraad is voorlopig nog lang niet op, de organisatie had aan het begin van de winter zo'n 250 miljoen kilo tot haar beschikking.
12 uur geleden