Gedenktekens en 100.000 euro om betaalde tramritten Joden
AMSTERDAM (ANP) - Er komen gedenktekens bij drie tramhaltes in Amsterdam met informatie over de deportatie per tram van Joodse Amsterdammers tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook stelt de gemeente Amsterdam 100.000 euro beschikbaar aan het Centraal Joods Overleg (CJO) ter compensatie van het geld dat vervoersbedrijf GVB verdiende aan de tramritten. Dat melden de gemeente Amsterdam en het GVB vrijdag.
Het zijn de eerste uitkomsten van een gesprek tussen de gemeente, het GVB en het CJO naar aanleiding van het boek en de documentaire Verdwenen Stad. Daaruit blijkt dat onlangs bij het NIOD, het instituut voor oorlogs-, Holocaust- en genocidestudies, tientallen facturen zijn gevonden die het GVB naar de nazi's stuurde voor het zwaarbewaakt vervoeren per tram van Joden naar de treinstations Amsterdam Centraal en Amsterdam Muiderpoort. Daarvandaan werden ze vervoerd naar de Duitse vernietigingskampen. De meeste facturen zijn betaald. Het zou omgerekend gaan om zeker 61.000 euro.
De gedenktekens komen bij de haltes Plantage Middenlaan, Beethovenstraat en het Victorieplein. Ook willen de gemeente en het GVB de naam van halte Artis aan de Plantage Middenlaan veranderen in Artis/Nationaal Holocaust Museum. Verder wordt ook bekeken of er bij het station Muiderpoort een gedenkteken kan komen.
'Teruggave'
De Amsterdamse trams maken deel uit van een onderzoek van het NIOD naar alle gemeentediensten die in de Tweede Wereldoorlog betrokken waren bij de uitsluiting en vervolging van Joodse Amsterdammers. "Dat neemt niet weg dat GVB nu ruimhartig en welgemeend spijt wil betuigen voor de rol die de Gemeentetram en het Gemeentevervoerbedrijf hebben gespeeld", laat de vervoerder weten. Het bedrijf noemt het "afschuwelijk en wreed" dat het tijdens de oorlog facturen heeft gestuurd om Joodse Amsterdammers te vervoeren.
Burgemeester Femke Halsema heeft het CJO laten weten dat de 100.000 euro van de gemeente "niet bedoeld is als schadevergoeding, maar slechts de teruggave is van geld dat de gemeente nooit had mogen ontvangen. Na het verschijnen van het NIOD-rapport beraadt het college zich op de financiële gevolgen van het totaal aan bevindingen", aldus de gemeente.
Het CJO zegt het bedrag te waarderen en gaat met de gemeente in gesprek over waar het aan wordt besteed. "We zijn als CJO tevreden met de voortvarende wijze waarop de gemeente Amsterdam deze voor de Joodse gemeenschap diepdroevige en voor de stad Amsterdam beschamende episode nu benadert", aldus CJO-voorzitter Chanan Hertzberger.
Meer uit Binnenland
VLISSINGEN (ANP) - De evacuatie van drie opvarenden van het cruiseschip Hondius vindt "naar alle waarschijnlijkheid" woensdag plaats. Dat laat cruisemaatschappij Oceanwide Expeditions weten. Het gaat om twee zieke bemanningsleden en een persoon die een relatie had met een Duitse opvarende die is overleden.
39 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft zijn medeleven uitgesproken met landgenoten die vastzitten op het Nederlandse cruiseschip Hondius. "We werken nauw samen met internationale partners om de Britse staatsburgers aan boord te ondersteunen en we stellen plannen op voor hun veilige doorreis", schreef hij op X.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Drie zieke opvarenden van het cruiseschip Hondius, dat voor de kust van Kaapverdië ligt, worden van boord gehaald en naar Nederland gebracht voor medische verzorging. Onder hen is één Nederlander, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. "Alle inzet is erop gericht om dit op zo kort mogelijke termijn te laten plaatsvinden." Op het schip zijn meerdere mensen besmet geraakt met het hantavirus.
3 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Hulpverleners zijn volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bezig met het weghalen van twee ernstig zieke patiënten van het Nederlandse cruiseschip Hondius, om ze vervolgens over te brengen naar Nederland voor behandeling. De zieken verkeren volgens infectieziektendirecteur Maria Van Kerkhove in stabiele toestand. Op het schip was een uitbraak van het hantavirus.
4 uur geleden
WAGENINGEN (ANP) - Voor het Vrijheidsdefilé in Wageningen stonden dinsdagmiddag de toeschouwers weer "rijen dik" mee te kijken, zegt een woordvoerder van de organisatie Wageningen45. Naast veteranen uit de Tweede Wereldoorlog liepen er ook militairen uit 25 landen mee met de militaire optocht, aldus de organisatie.
4 uur geleden
MADRID (ANP) - Een team van epidemiologen gaat dinsdagmiddag het cruiseschip Hondius inspecteren. "Dit zal helpen bij beslissingen over de repatriëringsprocessen en de route van het schip", meldt het Spaanse ministerie van Volksgezondheid na overleg met de Wereldgezondheidsorganisatie.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Valt er vandaag écht iets te vieren? Die vraag stond centraal in de 5 meilezing die schrijver en presentator Splinter Chabot dinsdag uitsprak in de Domkerk in Utrecht. Volgens Chabot nemen donkerte, verharding en verruwing in onze samenleving en in de wereld verder toe. Ook vraagt hij zich af hoe vrij mensen zijn als ze voorzichtig moeten zijn met het ophangen van een regenboogvlag of Palestijnse vlag en hoeveel vrijheid er is als uit onderzoek blijkt dat het antisemitisme toeneemt.
7 uur geleden