Webmail

Kies je webmail

Omdat ZeelandNet ook DELTA webmail aanbiedt, vragen we je eenmalig je voorkeur op te geven.

Free Press Unlimited: juridische druk op journalistiek onderschat

Free Press Unlimited: juridische druk op journalistiek onderschat

AMSTERDAM (ANP) - De impact van juridische druk op de Nederlandse journalistiek wordt onderschat en Nederlandse media hebben zelfcensuur toegepast als reactie op deze druk. Dat concludeert de organisatie Free Press Unlimited uit een eigen onderzoek, gebaseerd op gesprekken met onder meer vijftig journalisten, hoofd- en eindredacteuren, media-advocaten en juristen. Ook zijn gerechtelijke uitspraken, publieke documentatie en andere secundaire bronnen gebruikt.

De onderzoekers vonden achttien voorbeelden van zelfcensuur als gevolg van juridische druk. Media stopten met verder onderzoek naar een bepaald onderwerp om het risico op procedures. Of ze lieten preventief namen weg, ook als ze genoeg bewijsmateriaal hadden.

"In die gevallen komen belangrijke voorwaarden voor journalistiek en nieuwsgaring onder druk te staan, zoals financiële middelen en medewerking van bronnen en deskundigen. In enkele gevallen viel juridische druk samen met (angst voor) fysieke of online-intimidatie, en werd zelfcensuur (ook) om die reden toegepast", schrijven de onderzoekers.

Aantijgingen

NRC-journalist Joep Dohmen kreeg volgens de onderzoekers bijvoorbeeld te maken met een "meldpunt en aantijgingen van (oud)-politici" nadat hij had geschreven over vermeende integriteitsschandalen in Limburg. Journalisten van EenVandaag werden gedagvaard door een fabrikant van injectienaalden en hoofdelijk aansprakelijk gesteld voor schade geschat op 4,5 miljoen euro.

De onderzoekers waarschuwen voor een zogeheten chilling effect op persvrijheid: zelfcensuur door druk, waardoor de toegang van burgers tot informatie beperkt wordt. Journalisten zijn dan minder goed in staat om hun controlerende taak uit te voeren, stellen ze.

Intimideren

De zwaarste en zorgwekkendste vorm van juridische druk zijn zogeheten SLAPPs: Strategic Lawsuits Against Public Participation, schrijven de onderzoekers. "Deze rechtszaken worden ingesteld door rijke en machtige actoren tegen journalisten, mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke organisaties, met als voornaamste doel hen te intimideren." Volgens Free Press Unlimited tekenen de Europese Raad en het Europese parlement deze week een richtlijn om journalisten hiertegen te beschermen. Ook de Nederlandse overheid moet hiermee aan de slag, aldus de onderzoekers.

De studie van Free Press Unlimited is in lijn met onderzoek uit 2023 van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), waaruit bleek dat bijna 50 procent van de deelnemende journalisten en meer dan 90 procent van de Nederlandse hoofdredacties weleens te maken had met dreiging met juridische stappen naar aanleiding van een publicatie.

Meer uit Binnenland

Celstraffen tot 23 jaar voor mislukte aanslag op 'tattookiller'

ZWOLLE (ANP) - Voor een poging de voortvluchtige 'tattookiller' Cor P. in de Dominicaanse Republiek te liquideren heeft de rechtbank in Zwolle dinsdag vier mannen tot celstraffen veroordeeld. P. werd veertien keer getroffen door een schutter op een scooter, maar overleefde de aanslag.

1 dag geleden
Jaar cel voor bedreigen politicus Frans Timmermans

DEN HAAG (ANP) - Een 54-jarige man is dinsdag door de rechtbank in Den Haag veroordeeld tot een jaar cel, waarvan de helft voorwaardelijk, voor het bedreigen van Frans Timmermans en voor wapenbezit. De man had de politicus bedreigd op social media. In zijn huis vond de politie diverse wapens en honderden patronen.

1 dag geleden
2,5 jaar cel voor gooien brandbom naar ambassade Israël

DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft Osama A. dinsdag veroordeeld tot 2,5 jaar cel voor het gooien van een molotovcocktail naar de Israëlische ambassade in Den Haag. Dat gebeurde op 21 maart van dit jaar. De straf is conform de eis van het Openbaar Ministerie

1 dag geleden
Media: Nederlandse motorrijder sterft bij ongeluk in Italië

GENUA (ANP) - Een Nederlandse motorrijder is om het leven gekomen bij een verkeersongeluk in het noorden van Italië. Hij botste tegen een auto op een weg tussen Piana Crixia en Dego, ten westen van Genua, melden Italiaanse media.

1 dag geleden
Negen jaar cel en tbs in hoger beroep voor doodrijden agent

DEN HAAG (ANP) - De vrachtwagenchauffeur die op 7 juli 2021 een motoragent doodreed in Rotterdam is in hoger beroep veroordeeld tot negen jaar cel en tbs met dwangverpleging voor doodslag. Dat heeft het gerechtshof in Den Haag dinsdag besloten. Na het uitzitten van zijn straf mag de man (49) bovendien tien jaar lang geen motorvoertuig besturen.

1 dag geleden
Zuid-Holland onderzoekt andere bestemming van vliegveld Rotterdam

DEN HAAG (ANP) - De provincie Zuid-Holland laat onderzoeken wat het betekent als het vliegveld van Rotterdam wordt omgevormd tot een bedrijventerrein, een recreatie- of natuurgebied of een woningbouwlocatie. Zuid-Holland zoekt hiervoor een gerenommeerd bureau op het gebied van maatschappelijke kosten-batenanalyse. Het onderzoek moet eind dit jaar beginnen en Zuid-Holland hoopt in de winter van 2025 de resultaten te kunnen presenteren.

1 dag geleden
Politieman ontslagen na discriminerende teksten op sociale media

DEN HAAG (ANP) - Een politieman van de eenheid in Den Haag is ontslagen omdat hij "zeer ongepaste" uitlatingen deed via een openbaar profiel op sociale media. "Zijn uitingen konden als stigmatiserend, discriminerend, kwetsend, beledigend en als aanzettend tot geweld worden opgevat", meldt de politie.

1 dag geleden