Formatietafel kreeg vertekend beeld van overheidsfinanciën
DEN HAAG (ANP) - Het sombere beeld dat Pieter Omtzigts NSC schetst over de staat van de overheidsfinanciën is niet zonder meer terecht, zeggen bronnen op verschillende ministeries, rond het kabinet en de formatietafel tegen het ANP. De partijen die eerder aan de formatietafel zaten (PVV, VVD, NSC en BBB) vroegen enkel om mogelijke onverwachte kostenposten, en dit is via het ministerie van Algemene Zaken gegaan. Een optelsom met kanttekeningen die het ministerie van Financiën normaal gesproken maakt, ontbrak daardoor. Door het verzoek vanaf de formatietafel kwam een onvolledig en onnodig negatief beeld naar voren, stellen betrokkenen.
Om mogelijke meevallers heeft informateur Ronald Plasterk niet gevraagd. Wel zijn financiële tegenvallers én mogelijke tegenvallers van 500 miljoen euro of meer opgevraagd. Ministeries moesten die lijsten inleveren bij het ministerie van demissionair premier Mark Rutte, inclusief rechtszaken die de overheid mogelijk geld kosten. Van deze "enigszins waarschijnlijke" tegenslagen hebben ministeries desgevraagd niet alleen de omvang opgeschreven, maar ook het risico dat deze zich daadwerkelijk zullen voordoen.
Via Algemene Zaken is dit teruggekomen bij de formatietafel. Omtzigt zegt dat zijn partij daar dusdanig van is geschrokken dat het zijn beeld op de kabinetsformatie heeft veranderd. "NSC stelt vast dat we sinds vandaag met andere financiële verwachtingen voor de komende jaren zitten", schreef de partijleider dinsdag in een brief aan leden.
Geen realistisch beeld
De optelsom van mogelijke tegenvallers geeft geen realistisch beeld waar de formerende partijen conclusies aan kunnen verbinden over de staat van de overheidsfinanciën, zo valt te horen. Niet iedere potentiële strop voor de staatskas zal zich ook echt voordoen. Het beeld dat het land er financieel veel slechter voorstaat dan gedacht, wordt dan ook niet herkend.
Over meevallers (geld dat ministeries over hebben) hebben de formerende partijen niets meegekregen. Dat was niet gevraagd, en departementen zullen dat niet snel uit zichzelf opgeven: zo'n overschot is een departement dan steevast direct kwijt. Het zou gebruikt kunnen worden om elders gaten te dichten.
Minder risico
Een studiegroep van ambtenaren kwam al voor de verkiezingen met een advies om wat minder risico te gaan nemen met de naleving van de EU-norm voor het begrotingstekort. Om er zekerder van te zijn dat die bij tegenslagen niet direct wordt overschreden, zou volgens dat advies zo'n 17 miljard aan bezuinigingen of extra inkomsten moeten worden gevonden.
De partijen aan de formatietafel zijn overigens niet gehouden dat advies ook op te volgen. Zij kunnen ervoor kiezen wél de grenzen te blijven opzoeken.
Meer uit Politiek
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Democraten winnen bij de midtermverkiezingen een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden. Dat voorspelt Decision Desk HQ, een organisatie die verkiezingsdata verzamelt. Het komt vrijwel altijd voor dat de partij van een zittende president, in dit geval de Republikeinen van Donald Trump, zetels verliest tijdens de midterms.
48 minuten geleden
ATLANTA (ANP) - De Democraat Jon Ossoff wordt als senator herkozen in de Amerikaanse staat Georgia, voorspelt persbureau Reuters op basis van voorlopige uitslagen van Decision Desk HQ. Dat is een bureau dat verkiezingsuitslagen verzamelt. Georgia stemde bij de laatste verkiezingen op Donald Trump, maar Ossoff wist in de peilingen al een ruime voorsprong op de Republikeinse afgevaardigde Mike Collins te houden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PRO blijft achter de verder uitgewerkte stikstofplannen van landbouwminister Jaimi van Essen (D66) staan. Dat laat landbouwwoordvoerder Laura Bromet van de linkse oppositiepartij weten op Bluesky.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil een half jaar eerder dan gepland ervoor zorgen dat bedrijven en bijvoorbeeld woningbouwprojecten met een kleine stikstofuitstoot geen vergunning hoeven aan te vragen. Dat schrijft minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) in de brief over stikstof. Hij wil dit per 1 juli 2027 mogelijk maken.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de zones rond kwetsbare natuur mogen boeren op termijn maximaal 1,5 koe per hectare grond houden. Dat is een van de strengere regels die landbouwminister Jaimi van Essen voorstelt om te zorgen voor minder stikstof op gevoelige natuur. Hij benadrukt dat provincies de mogelijkheid krijgen om daarvan af te wijken en met een eigen plan te komen.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tweede Kamerlid Gidi Markuszower wil nog niet hardop zeggen of zijn fractie voor het aangepaste belastingplan van het kabinet gaat stemmen. Maar hij vindt het naar eigen zeggen "moeilijk argumenten te bedenken" om dat niet te doen. "Volgens mij is er heel veel pijn weggehaald."
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 kan het belastingplan nu nog niet steunen, maar ziet wel "dat er voorzichtig wat stappen worden gezet". Zo vindt partijleider Joost Eerdmans het bijvoorbeeld positief dat de zogenoemde vrijheidsbijdrage wordt gecompenseerd. Tegelijkertijd mist hij plannen voor ondernemers. Ook ziet hij de eisen van hem en bondgenoten BBB en SGP op niet-financiële thema's niet terug, zoals asiel, abortus of stikstof. "Daar moet op bewogen worden."
12 uur geleden