Formatietafel kreeg vertekend beeld van overheidsfinanciën
DEN HAAG (ANP) - Het sombere beeld dat Pieter Omtzigts NSC schetst over de staat van de overheidsfinanciën is niet zonder meer terecht, zeggen bronnen op verschillende ministeries, rond het kabinet en de formatietafel tegen het ANP. De partijen die eerder aan de formatietafel zaten (PVV, VVD, NSC en BBB) vroegen enkel om mogelijke onverwachte kostenposten, en dit is via het ministerie van Algemene Zaken gegaan. Een optelsom met kanttekeningen die het ministerie van Financiën normaal gesproken maakt, ontbrak daardoor. Door het verzoek vanaf de formatietafel kwam een onvolledig en onnodig negatief beeld naar voren, stellen betrokkenen.
Om mogelijke meevallers heeft informateur Ronald Plasterk niet gevraagd. Wel zijn financiële tegenvallers én mogelijke tegenvallers van 500 miljoen euro of meer opgevraagd. Ministeries moesten die lijsten inleveren bij het ministerie van demissionair premier Mark Rutte, inclusief rechtszaken die de overheid mogelijk geld kosten. Van deze "enigszins waarschijnlijke" tegenslagen hebben ministeries desgevraagd niet alleen de omvang opgeschreven, maar ook het risico dat deze zich daadwerkelijk zullen voordoen.
Via Algemene Zaken is dit teruggekomen bij de formatietafel. Omtzigt zegt dat zijn partij daar dusdanig van is geschrokken dat het zijn beeld op de kabinetsformatie heeft veranderd. "NSC stelt vast dat we sinds vandaag met andere financiële verwachtingen voor de komende jaren zitten", schreef de partijleider dinsdag in een brief aan leden.
Geen realistisch beeld
De optelsom van mogelijke tegenvallers geeft geen realistisch beeld waar de formerende partijen conclusies aan kunnen verbinden over de staat van de overheidsfinanciën, zo valt te horen. Niet iedere potentiële strop voor de staatskas zal zich ook echt voordoen. Het beeld dat het land er financieel veel slechter voorstaat dan gedacht, wordt dan ook niet herkend.
Over meevallers (geld dat ministeries over hebben) hebben de formerende partijen niets meegekregen. Dat was niet gevraagd, en departementen zullen dat niet snel uit zichzelf opgeven: zo'n overschot is een departement dan steevast direct kwijt. Het zou gebruikt kunnen worden om elders gaten te dichten.
Minder risico
Een studiegroep van ambtenaren kwam al voor de verkiezingen met een advies om wat minder risico te gaan nemen met de naleving van de EU-norm voor het begrotingstekort. Om er zekerder van te zijn dat die bij tegenslagen niet direct wordt overschreden, zou volgens dat advies zo'n 17 miljard aan bezuinigingen of extra inkomsten moeten worden gevonden.
De partijen aan de formatietafel zijn overigens niet gehouden dat advies ook op te volgen. Zij kunnen ervoor kiezen wél de grenzen te blijven opzoeken.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Volt-leider Laurens Dassen sneert richting de VVD nadat die als enige coalitiepartij tegen het belastingplan stemde. "De VVD gooit de kont tegen de krib op het moment dat ze niet 100 procent hun zin krijgen. En schuift daarmee eigenlijk ook het landsbelang aan de kant."
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de Eerste Kamer is nog geen zicht op een meerderheid voor het pakket aan belastingen voor 2027. Als dezelfde partijen in de senaat voor het plan stemmen als in de Tweede Kamer, zijn er zeker nog vier zetels nodig.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De crisis rond het belastingplan laat zien dat D66, VVD en CDA "een coalitie zonder cement" vormen. Dat zei JA21-leider Joost Eerdmans aan het einde van een tumultueuze dag, waarin de Tweede Kamer na een urenlang debat uiteindelijk met de kleinst mogelijke meerderheid instemde met de lastenverdeling voor volgend jaar. De coalitie stemde verdeeld.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - CDA-leider Henri Bontenbal wil net als zijn coalitiegenoot Jan Paternotte (D66) dat VVD als derde coalitiepartij in het kabinet blijft. Daar is wel een "diepgravend gesprek" over de samenwerking voor nodig. Dat zei hij na de stemmingen over het belastingplan. VVD steunde dat plan niet, nadat D66 en CDA een deal sloten met linkse oppositiepartijen PRO en Volt.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Stap niet uit het kabinet, die oproep doet D66-fractievoorzitter Jan Paternotte aan de VVD. Hij wil "samen werk maken van een serieuze doorstart" in de coalitie, nadat D66 en CDA wel voor het belastingplan stemden maar VVD niet.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Met het aannemen van het belastingplan "neemt een centrumlinkse meerderheid in de Tweede Kamer de verantwoordelijkheid voor het landsbestuur", zegt PRO-leider Jesse Klaver. "Daarmee voorkomen we chaos." Hij is ook blij dat hij lasten op werkenden iets verlaagt ten koste van miljonairs.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten gaat vrijdagochtend praten met de vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA). Dat zegt hij donderdagavond na de stemmingen over het belastingplan. Coalitiepartij VVD stemde namelijk tegen dat pakket aan belastingen voor volgend jaar, nadat D66 en CDA een deal sloten met PRO en Volt.
8 uur geleden