Formatietafel kreeg vertekend beeld van overheidsfinanciën
DEN HAAG (ANP) - Het sombere beeld dat Pieter Omtzigts NSC schetst over de staat van de overheidsfinanciën is niet zonder meer terecht, zeggen bronnen op verschillende ministeries, rond het kabinet en de formatietafel tegen het ANP. De partijen die eerder aan de formatietafel zaten (PVV, VVD, NSC en BBB) vroegen enkel om mogelijke onverwachte kostenposten, en dit is via het ministerie van Algemene Zaken gegaan. Een optelsom met kanttekeningen die het ministerie van Financiën normaal gesproken maakt, ontbrak daardoor. Door het verzoek vanaf de formatietafel kwam een onvolledig en onnodig negatief beeld naar voren, stellen betrokkenen.
Om mogelijke meevallers heeft informateur Ronald Plasterk niet gevraagd. Wel zijn financiële tegenvallers én mogelijke tegenvallers van 500 miljoen euro of meer opgevraagd. Ministeries moesten die lijsten inleveren bij het ministerie van demissionair premier Mark Rutte, inclusief rechtszaken die de overheid mogelijk geld kosten. Van deze "enigszins waarschijnlijke" tegenslagen hebben ministeries desgevraagd niet alleen de omvang opgeschreven, maar ook het risico dat deze zich daadwerkelijk zullen voordoen.
Via Algemene Zaken is dit teruggekomen bij de formatietafel. Omtzigt zegt dat zijn partij daar dusdanig van is geschrokken dat het zijn beeld op de kabinetsformatie heeft veranderd. "NSC stelt vast dat we sinds vandaag met andere financiële verwachtingen voor de komende jaren zitten", schreef de partijleider dinsdag in een brief aan leden.
Geen realistisch beeld
De optelsom van mogelijke tegenvallers geeft geen realistisch beeld waar de formerende partijen conclusies aan kunnen verbinden over de staat van de overheidsfinanciën, zo valt te horen. Niet iedere potentiële strop voor de staatskas zal zich ook echt voordoen. Het beeld dat het land er financieel veel slechter voorstaat dan gedacht, wordt dan ook niet herkend.
Over meevallers (geld dat ministeries over hebben) hebben de formerende partijen niets meegekregen. Dat was niet gevraagd, en departementen zullen dat niet snel uit zichzelf opgeven: zo'n overschot is een departement dan steevast direct kwijt. Het zou gebruikt kunnen worden om elders gaten te dichten.
Minder risico
Een studiegroep van ambtenaren kwam al voor de verkiezingen met een advies om wat minder risico te gaan nemen met de naleving van de EU-norm voor het begrotingstekort. Om er zekerder van te zijn dat die bij tegenslagen niet direct wordt overschreden, zou volgens dat advies zo'n 17 miljard aan bezuinigingen of extra inkomsten moeten worden gevonden.
De partijen aan de formatietafel zijn overigens niet gehouden dat advies ook op te volgen. Zij kunnen ervoor kiezen wél de grenzen te blijven opzoeken.
Meer uit Politiek
AMSTERDAM (ANP) - CDA-leider Henri Bontenbal heeft in de HJ Schoo-lezing gezinspeeld op uitbreidingen van de erfbelasting. "Wij willen een samenleving waarin je kansen meer afhangen van wat je zelf doet, dan van wat je erft", betoogde hij in de Rode Hoed in Amsterdam. "Daarom moeten we ons afvragen of de balans in ons belastingstelsel nog de juiste is."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De coalitie doet "een aantal forse handreikingen" aan de oppositie, zei premier Rob Jetten nadat de begroting is goedgekeurd door het kabinet. Hij denkt zo steun van rechts tot links te kunnen vergaren in de Tweede Kamer.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Coalitiepartijen D66, VVD en CDA zijn het na dagen onderhandelen eens geworden over de begroting, bevestigen ingewijden na berichtgeving van NU.nl en de NOS. Het akkoord moet nog worden goedgekeurd door het kabinet. Dat gebeurt om 18.00 uur.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet begint maandagavond aan de begrotingsraad, het overleg over de financiële stukken die later op de dag naar de Raad van State moeten. De eerste bewindspersonen zijn voor het overleg aangekomen op het ministerie van Algemene Zaken, ziet een ANP-verslaggever. Op het ministerie van Financiën zijn de coalitieleiders vooralsnog niet gezien.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De maandag overleden CDA'er Elco Brinkman nam als partijleider, minister en volksvertegenwoordiger "verantwoordelijkheid wanneer daar een beroep op hem werd gedaan", aldus CDA-leider Henri Bontenbal over zijn voorganger op X. "Vol toewijding, loyaal en veerkrachtig zette hij zich in voor Nederland."
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland wil samen met gelijkgestemde landen de strategische positie op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) versterken. Samen met hen zou ons land volgens staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie) voorop kunnen lopen in betrouwbare en veilige AI en toegang tot de nieuwste AI-modellen. Dat zei ze maandag bij de opening van het academisch jaar van de Universiteit Leiden.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Elco Brinkman was "een man van duidelijke standpunten die moeilijke en principiële keuzes niet uit de weg ging". Dat schrijft minister-president Rob Jetten in een reactie op het overlijden van de voormalig CDA-leider. "Nederland is hem dank verschuldigd."
9 uur geleden