Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het levert geen extra problemen op in Ter Apel als het Europese migratiepact volgende week vrijdag van kracht wordt, verwacht asielminister Bart van den Brink. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) gebruikt vanaf dan een nieuw systeem en gaat dat voorlopig alleen in Ter Apel gebruiken. Daardoor kunnen aanmeldingen niet meer worden afgehandeld door het asielzoekerscentrum in Budel, dat normaal gesproken enkele tientallen aanmeldingen per dag op zich neemt.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tijdens de verhoren van volgende week moeten Mark Rutte, Dick Schoof en Wouter Koolmees voor de parlementaire enquêtecommissie corona verschijnen. Het is de tweede volle verhoorweek en deze staat in het teken van de organisatie van de corona-aanpak.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan vindt dit niet het goede moment om gemeenten die te weinig statushouders opvangen daarop aan te spreken. Gemeenten huisvesten al jaren veel minder vluchtelingen met verblijfspapieren dan moet van de wet. De D66-bewindsvrouw werkt aan afspraken met de gemeenten hierover. "Het zou echt heel raar zijn als ik dan nu hier hele stevige uitspraken doe."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er is geen link tussen het besluit om de begroting van minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, D66) dit jaar bij te plussen en de beslissing om verder te gaan met het wetsvoorstel strafbaarstelling verheerlijking terrorisme. Dat zei vicepremier en VVD-leider Dilan Yeşilgöz vrijdag.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hoewel een groot aantal gemeenten al jarenlang te weinig huizen regelt voor vluchtelingen met een verblijfsvergunning, willen provincies "liever niet" ingrijpen. Ze proberen gemeenten zo goed mogelijk te helpen om oplossingen te vinden, zeggen ze in een rondgang door het ANP. Provincies zijn wettelijk verplicht om erop toe te zien dat gemeenten aan hun taken voldoen. Het Rijk bepaalt ieder halfjaar hoeveel statushouders een gemeente moet huisvesten.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen met een verblijfsvergunning en kansrijke asielzoekers moeten na drie maanden al aan het werk kunnen, vindt minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie). In de komende vier jaar moeten 75.000 extra nieuwkomers een betaalde baan hebben, stelt hij zichzelf ten doel.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als het Outbreak Management Team (OMT) adviesvragen kreeg rondom coronamaatregelen, bijvoorbeeld vanuit het ministerie van Volksgezondheid, waren die soms zo specifiek dat "je je daar kriegelig bij voelde", zei Jaap van Dissel vrijdag. Volgens de toenmalige OMT-voorman was het niet altijd mogelijk dat het team adviesvragen kon beantwoorden.
7 uur geleden