Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
UTRECHT (ANP) - Een "fundamentele koerswijziging" is nodig voor steun van GroenLinks-PvdA. Die boodschap bracht partijleider Jesse Klaver over aan coalitiepartijen D66, VVD en CDA op een bijeenkomst in Utrecht. "Verwar onze uitgestoken hand niet met een blanco cheque."
30 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Amnesty International maakt zich "ernstige zorgen" over de rechten van vluchtelingen in het vrijdag gepresenteerde coalitieakkoord. "Mensen op de vlucht worden al jarenlang gestigmatiseerd en ontmenselijkt in het politieke debat. Het is schokkend om te lezen dat de rechten van mensen die vluchten voor oorlog en vervolging nog verder worden afgebroken", aldus de hulporganisatie over de plannen van D66, VVD en CDA.
1 dag geleden
DEN BOSCH (ANP) - Dat het CDA weer mee gaat regeren, betekent dat het lastig gaat worden, verwacht partijleider Henri Bontenbal. Op een partijcongres in Den Bosch blikt hij vooruit op de fase na het net gepresenteerde coalitieakkoord. "Als we verantwoordelijkheid dragen, worden we ook weer stevig aangesproken op het regeringsbeleid. Dat is nu eenmaal hoe het gaat."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Als Rob Jetten premier van Nederland wordt, is hij de jongste minister-president ooit. Dat blijkt uit data die het ANP vergeleek. In maart wordt Jetten 39 jaar. De gemiddelde leeftijd van Nederlandse premiers is 55,1 jaar.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema verwacht een normaal gesprek te kunnen voeren met toekomstig premier Rob Jetten. Dat vertelt ze in Het Parool. Het vorige kabinet was Amsterdam volgens Halsema "liever kwijt dan rijk".
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Fractieleider Lidewij de Vos van het uiterst rechtse Forum voor Democratie heeft weinig goede woorden over voor het regeerakkoord van D66, VVD en CDA. "Op vrijwel alle vlakken slaan deze partijen de verkeerde richting in", laat De Vos in een verklaring weten.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het demissionaire kabinet gaat geen nieuwe medische evacuatie van kinderen uit Gaza meer regelen. Het is aan het volgende kabinet om hierover een besluit te nemen, schrijven staatssecretaris Aukje de Vries (Ontwikkelingshulp, VVD) en minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) vrijdag aan de Tweede Kamer.
2 dagen geleden