Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Om zorgfraude tegen te gaan, scherpt het kabinet een aantal regels aan. Zorgminister Mirjam Sterk werkt aan een wet die moet helpen voorkomen dat malafide zorgaanbieders beginnen of opnieuw aan de slag gaan. Ze verwacht dat de wet in 2028 naar de Tweede Kamer gaat.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken wil dat overheden kijken naar mogelijke discriminatie bij hun eigen werk. Hij roept hen op om zich te melden voor de zogeheten discriminatietoets, een middel voor overheidsorganisaties om risico's op discriminatie op te sporen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat jonge kinderen niet meer voor commerciële klussen mogen worden ingezet op sociale media. Minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie, VVD) wil dat kinderen van 15 jaar en jonger hier niet meer aan mogen meedoen, laat hij aan de Tweede Kamer weten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook voor het stikstofbeleid wil het kabinet steun zoeken bij zowel linkse als rechtse partijen. Premier Rob Jetten zei tijdens een werkbezoek aan de Veluwe dat hij hoopt op steun van ongeveer honderd zetels in de Tweede Kamer. De minderheidscoalitie (66 zetels) heeft dan niet alleen PRO nodig (20 zetels) maar bijvoorbeeld ook JA21 (9 zetels).
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Pogingen om tot meer maatschappelijk perspectief te komen in de strijd tegen het coronavirus, werden telkens achterhaald door oplopende besmettingscijfers, die toch leidden tot acute maatregelen. Dat zei topambtenaar Mark Roscam Abbing, destijds verantwoordelijk voor de langetermijnstrategie tegen corona, tegen de parlementaire enquêtecommissie die onderzoek doet naar de besluitvorming in die tijd.
6 uur geleden
BREUKELEN (ANP) - Theatermaakster en politica Agaath Witteman is vrijdag op 84-jarige leeftijd overleden. Ze stierf na een kort ziekbed aan de gevolgen van een hersentumor, in het bijzijn van haar familie. Theaterproducent Matthijs Bongertman heeft dat zaterdag namens de familie aan het ANP bevestigd na berichtgeving door de Volkskrant.
2 dagen geleden
HARDERWIJK (ANP) - De leden van de ChristenUnie hebben zich op een congres in Harderwijk geschaard achter de strengere asielkoers van de Tweede Kamerfractie. Maar de uitslag van de stemming kon niet verhullen dat een groot deel van de achterban worstelt met de koerswijziging. Een oproep van oud-partijkopstuk Leen van Dijke om "trouw aan de kernwaarden" van de partij te blijven, kreeg ook brede steun.
2 dagen geleden