Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
STRAATSBURG (ANP) - De BBB stapt in het Europees Parlement over van de centrumrechtse EVP naar de rechtsere partijgroep Europese Conservatieven en Hervormers (ECR). Bij die partijgroep hoort ook de nationalistische en conservatieve partij Fratelli d'Italia van de Italiaanse premier Giorgia Meloni. De EVP is de grootste partij in het Europarlement, waartoe ook voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie behoort.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In 2027 moet minstens 1 procent minder verloren gaan aan zorgfraude. Dat gaat om 100 miljoen euro, omdat fraude de zorg volgens het Openbaar Ministerie ongeveer 10 miljard euro per jaar kost. De kabinetspartijen D66, VVD en CDA zeiden vorige week tegen een doel te zijn. VVD-Kamerlid Hilde Wendel wil niet dat ambtenaren daarop afgerekend kunnen worden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De regeringspartijen D66 en CDA erkennen dat zij er niet bij hebben stilgestaan dat hun bezuinigingen op uitkeringen ook gevolgen hebben voor vrouwen met zwangerschapsverlof. "Daar moeten we wat mij betreft wat aan doen", aldus D66-fractievoorzitter Jan Paternotte voor de camera van het AD. CDA-leider Henri Bontenbal is voorzichtiger, maar laat weten er "evenveel moeite" mee te hebben.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer heeft tegen aangekondigde bezuinigingen op de gehandicaptenzorg van het nieuwe kabinet gestemd. Met een minimale meerderheid van 75 tegen 74 sprak de Kamer zich uit tegen de plannen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) wil optreden als migranten ten onrechte een verblijfsvergunning hebben gekregen door fraude te plegen met de erkenning van het ouderschap van een kind. Als zij hierop worden betrapt, beloofde de CDA-bewindsman tijdens het wekelijkse vragenuur om hun verblijfsvergunning in te trekken, ook als zij die al langere tijd hebben.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Sinds de Groep Markuszower van de PVV is afgesplitst, was die groep het bij ruim één op de vijf moties oneens met de PVV. Dat blijkt uit gegevens die de Tweede Kamer heeft aangeleverd op verzoek van het ANP. Van de 679 moties waarover de Kamer stemde, was in 147 gevallen de PVV tegen en de Groep Markuszower voor, of andersom.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook justitieminister David van Weel (VVD) biedt zijn excuses aan voor zijn communicatie over het dossier-Lisa. Hij zei dat ongeveer 1700 politieagenten in het "dossier" van de vermoorde Lisa hadden gekeken, maar hij corrigeert dat nu naar "politiesystemen". Door zijn eerdere woordkeuze zouden agenten zich geschoffeerd hebben gevoeld.
1 dag geleden