Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
ZOETERMEER (ANP) - De ondernemersorganisatie voor de technologische industrie FME wil dat Nederland met meer steun komt voor bedrijven die in de knel zitten door de energiecrisis door de oorlog in het Midden-Oosten. Dat stelt de lobbyclub voor het bedrijfsleven nadat de Europese Commissie dit mogelijk heeft gemaakt.
44 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandse regering zou excuses moeten maken aan de duizenden Molukse ex-militairen van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) en hun gezinnen die in de jaren vijftig gedwongen naar Nederland kwamen. Dat zou "een betekenisvol gebaar" zijn, zeker nu de eerste generatie Molukkers nog in leven is. Dat zei de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema woensdag bij een herdenking van de aankomst van ruim 4000 Molukkers in Amsterdam, 75 jaar geleden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hart voor Den Haag zou toch weer met D66 moeten onderhandelen over een coalitie in de hofstad. Dat adviseert Ahmed Aboutaleb dinsdag in zijn eindverslag als verkenner.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De vernielingen aan het gemeentehuis in Loosdrecht zijn "onacceptabel", vindt minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma (CDA). "Publieke gebouwen zijn van ons allemaal, en daar blijf je van af. Burgemeesters, wethouders en raadsleden moeten hun werk veilig en zonder intimidatie kunnen doen."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groep lokale partijen maakt formeel bezwaar tegen Progressief Nederland (PRO), de nieuwe naam van GroenLinks-PvdA. ProVeenendaal heeft samen met acht andere partijen een beroepschrift ingediend bij de Raad van State tegen de goedkeuring van de naamsverandering door de Kiesraad. Ze vinden de naam van de landelijke fusiepartij verwarrend.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD en JA21 gaan door met hun wetsvoorstel om taakstraffen bij geweld tegen hulpverleners te verbieden, bevestigt JA21-leider Joost Eerdmans na berichtgeving door De Telegraaf. Ondanks stevige kritiek van de Raad van State passen de twee partijen het voorstel inhoudelijk niet aan.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) heeft geen begrip voor de bezetting van een deel van de A12 nabij Utrecht. Het stuk snelweg is zaterdag bezet door klimaatactivisten van XR.
4 dagen geleden