Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
NIEUWEGEIN (ANP) - De SGP wil dat bij verdeling en opvang van asielzoekers de "culturele en religieuze afstand tot onze samenleving" meeweegt. Dat zegt partijleider Chris Stoffer op een bijeenkomst van de orthodox-christelijke partij in Nieuwegein. De SGP noemt het huidige asielbeleid onhoudbaar en vindt dat dit strenger moet.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De parlementaire enquête over corona gaat volgende week verder met openbare verhoren van toenmalig Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib, Jaap van Dissel en Pieter-Jaap Aalbersberg. De week staat in het teken van het begin van de pandemie.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook premier Rob Jetten schrok van de bedragen die sommige ministeries betaalden voor het inhuren van privéjets, die bewindslieden nodig hadden voor werkreizen. Volgens RTL besteedde de Rijksoverheid de afgelopen vijf jaar bijna 2 miljoen euro aan privévluchten. Vooral het ministerie van Defensie trok hier vaak geld voor uit.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het plan van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu om een groter deel van de Gazastrook te bezetten is "uitermate zorgelijk", zegt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA). Het past volgens hem niet binnen de afspraken die zijn gemaakt over het staakt-het-vuren.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het 'vliegende team' met ambtenaren dat gemeenten moet bijstaan in kwesties rond de asielopvang is inmiddels actief, zegt asielminister Bart van den Brink. Een woordvoerder van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) meldt dat zeker zes gemeenten zich inmiddels hebben gemeld met vragen. Premier Rob Jetten kondigde het team eerder deze maand aan, maar het was onduidelijk hoe het precies te werk zou gaan.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Er is geen geld om de verkeersboetes op het huidige niveau te houden, zei justitieminister David van Weel (VVD) voorafgaand aan de ministerraad. De boetes stijgen net zo snel als de inflatie. Als Van Weel de boetes niet laat oplopen, dan komt hij jaarlijks ongeveer 30 miljoen euro tekort op zijn begroting en dat gaat volgens hem ten koste van bijvoorbeeld de politie of de Mobiele Eenheid (ME).
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - "Roekeloos" noemt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) het gedrag van Rusland nadat een drone van dat land is neergekomen in het oosten van NAVO-bondgenoot Roemenië. "Het is zorgelijk om te zien", zei hij voor aanvang van de ministerraad.
1 dag geleden