Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De rechtspraak gaat door de invoering van het migratiepact vastlopen, vrezen oppositiepartijen als GroenLinks-PvdA en ChristenUnie. De Raad voor de Rechtspraak voorziet dat het aantal rechtszaken hierdoor met 19.000 per jaar oploopt in 2028, terwijl er al een tekort is aan rechters. Don Ceder van de ChristenUnie vergeleek het pact tijdens het debat hierover met een trein die tegen een muur aan gaat rijden.
12 uur geleden
MOERDIJK (ANP) - Bestuurder Onno Hoes gaat aan de slag als informateur in de Brabantse gemeente Moerdijk. Hij gaat verkennen welke partijen kunnen samenwerken in Moerdijk, waarvan het gelijknamige dorp dreigt te worden opgeheven om plaats te maken voor uitbreiding van het haven- en industriecomplex. Daarna brengt Hoes een advies uit.
14 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Lilianne Ploumen wordt verkenner voor de gemeenteraad van Utrecht. De fractie van GroenLinks-PvdA heeft haar daarvoor gevraagd, een opdracht die de oud-politica van de PvdA zelf eervol noemt.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de verdeling van asielzoekers over Europa moet rekening worden gehouden met de bevolkingsdichtheid van landen, vinden rechtse partijen als SGP, BBB, JA21 en de VVD. Die oproep deden zij maandag tijdens het debat over de Nederlandse invoering van het Europese migratiepact, dat op 12 juni van kracht wordt.
15 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Tweede Kamerlid Esmah Lahlah (GroenLinks-PvdA) gaat aan de slag als informateur in Nijmegen. In Zwolle starten MKB-Nederland-voorzitter Jacco Vonhof en burgemeester van Raalte Rob Zuidema als verkenners. Dat melden de gemeenten maandag.
16 uur geleden
GIETEN (ANP) - De provincie Drenthe en de gemeenten Aa en Hunze, Assen en Midden-Drenthe roepen op tot een "urgente en voortvarende aanpak" van schade door aardbevingen. Dat staat in een brief aan Jo-Annes de Bat, staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, waarover RTV Drenthe bericht.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft Forum voor Democratie-leider Lidewij de Vos opgeroepen zich in te zetten tegen antisemitisme binnen haar partij. "Ik doe een beroep op de partijleider, net zoals bij andere partijleiders, om aan het werk te gaan als er overduidelijk signalen zijn dat leden van je partij dingen doen of in het verleden deden die niet door de beugel kunnen."
3 dagen geleden