Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
AMSTERDAM (ANP) - Het zou "slecht doordacht" zijn als het kabinet de regels rond huren versoepelt, waardoor de huurprijzen harder kunnen stijgen. Dat zegt de Amsterdamse wethouder van volkshuisvesting Zita Pels (GroenLinks).
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet treft voorbereidingen voor dreigende tekorten aan fossiele brandstoffen. Daarvoor treedt fase 1 van het Landelijk Crisisplan Olie (LCP-O) in werking. Dat bevestigen ingewijden na een bericht van De Telegraaf. Aanleiding daarvoor zijn de oplopende spanningen in het Midden-Oosten. Van acute tekorten is nog geen sprake, van beperkende maatregelen evenmin.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De PVV doet aan "politieke spelletjes" en creëert "politieke chaos" door de steun voor een asielwet van de eigen oud-minister Marjolein Faber aan het wankelen te brengen, zei VVD-fractieleider Ruben Brekelmans bij de talkshow Café Kockelmann. "Nu hebben we eindelijk de kans om dat strenge asielbeleid te krijgen waar heel veel Nederlanders naar snakken. En dan probeert Geert Wilders op het laatste moment weer een stok in de wielen te steken."
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil een subsidie in het leven roepen om mensen met een laag inkomen of middeninkomen te helpen bij de aanschaf van een elektrische auto, bevestigen bronnen na berichtgeving door RTL Nieuws. Daarvoor zouden zij dan hun brandstofauto moeten inruilen. Er zou 50 miljoen euro voor worden uitgetrokken.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) wil dat Lelystad Airport in oktober 2027 opengaat voor burgerluchtvaart. Het vliegveld heeft nog geen natuurvergunning, maar de VVD-minister werkt "parallel" aan de andere zaken die nog moeten worden geregeld voordat vakantievluchten vanuit Flevoland kunnen beginnen.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het tempo van de voorbereidingen voor de missie in de Straat van Hormuz moet omhoog. Dan kunnen de landen direct aan de slag zodra er een permanent staakt-het-vuren is, zei premier Rob Jetten vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie. Eerder op de middag was hij bij een videoconferentie van de bijna vijftig landen die zich hebben aangesloten bij de internationale coalitie.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het zou een "gemiste kans" zijn als de twee strenge asielwetten komende dinsdag worden weggestemd in de Eerste Kamer, vindt Rob Jetten. Tijdens zijn wekelijkse persconferentie zei de minister-president dat de wetten "de snelste weg zijn" om het aantal asielzoekers omlaag te krijgen, zoals zijn kabinet beoogt. Dat terwijl zijn eigen partij D66 neigt naar een tegenstem.
2 dagen geleden