Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
GORINCHEM (ANP) - De inwoners van de gemeente Gorinchem kunnen op woensdag 29 april opnieuw naar de stembus. Het stadsbestuur heeft deze datum vastgesteld, nadat een meerderheid van de gemeenteraad een herstemming wilde. Aanleiding zijn vermoedens van stemfraude bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart.
22 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland en de NAVO hadden deze week contact met de Verenigde Staten nadat president Donald Trump had gedreigd uit de NAVO te vertrekken. "Daar is contact over. Ook om de Amerikanen te wijzen op dat we juist meer uitgeven aan Defensie", zei premier Rob Jetten tijdens zijn wekelijkse persconferentie.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Rianne Letschert (Cultuur) vindt het "ontzettend goed nieuws" dat de Roemeense kunstschatten die vorig jaar werden geroofd uit het Drents Museum in Assen, waaronder een eeuwenoude gouden helm, weer zijn teruggevonden. "Wat een heugelijke dag", aldus de D66-bewindsvrouw.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het handelen van minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingshulp, D66) rond het terugdraaien van bezuinigingen op subsidie voor UNRWA is niet voor herhaling vatbaar, vindt asielminister en vicepremier Bart van den Brink (CDA).
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet verlengt de missie van het fregat Zr. Ms. Evertsen in het oosten van de Middellandse Zee "tot in beginsel begin mei". Dat heeft minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) de Tweede Kamer laten weten. Het schip vertrok vorige maand naar de regio om bij te dragen aan de verdediging van NAVO-bondgenoten die bedreigd worden door de oorlog in het Midden-Oosten.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Robert van Gasteren geeft zijn zetel niet terug aan de BBB in de Eerste Kamer. Hij gaat verder als zelfstandig senator, bevestigt BBB-fractievoorzitter Ilona Lagas woensdag na berichtgeving van WNL.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PVV, SP en 50PLUS vinden het een slecht idee om een eigen bijdrage te vragen voor wijkverpleging vanwege de nadelige gevolgen. Dat bleek woensdag tijdens een zorgdebat. Coalitiepartij CDA gaf aan niet doof te zijn voor de zorgen, maar desondanks voor het plan te zijn.
19 uur geleden