Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink is nog bezig met een wetsvoorstel om mensen die illegaal in Nederland verblijven, te kunnen straffen. Dat is onderdeel van drie maatregelen die hij snel wil invoeren om de niet aangenomen asielnoodmaatregelenwet te vervangen. Vrijdag is zijn voorstel voor het ongewenst verklaren van bepaalde mensen wel door de ministerraad gekomen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Alle mensen die aan boord waren van een KLM-vliegtuig uit Johannesburg, waarin een Nederlandse vrouw met het hantavirus kortstondig aanwezig was, worden in de gaten gehouden, zegt minister Sophie Hermans (Volksgezondheid). "Die mensen zijn in beeld bij de GGD en daar is ook contact mee en er wordt gemonitord of er bij hen klachten ontstaan."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is "in principe" alleen verantwoordelijk voor de repatriëring van Nederlandse reizigers van het cruiseschip m/v Hondius, aldus minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA). "Maar we voelen wel degelijk de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat iedereen uiteindelijk ook veilig thuiskomt", voegt hij eraan toe.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken kan nog geen informatie geven over het plan dat wordt gemaakt voor de Nederlandse opvarenden van het cruiseschip Hondius. "We zijn druk aan het kijken wat er precies moet gebeuren", zegt een woordvoerder. "We zullen dat plan eerst richting alle betrokkenen communiceren en daarna publiek. Meer kan ik er nu niet over zeggen."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Over het motief van de aanslag op het partijkantoor van D66 is nog niets bekend, maar volgens premier Rob Jetten is wel duidelijk dat het heel gericht tegen de partij was. "Er zijn heel veel panden in de Haagse binnenstad. Ik denk wel dat deze dader heel bewust naar ons partijkantoor is gelopen om daar met een voorbereide vuurwerkbom deze actie uit te voeren", zei de premier en D66-leider vrijdag voor aanvang van de ministerraad.
1 dag geleden
NEW YORK (ANP) - Op internationaal niveau wil asielminister Bart van den Brink vooral benadrukken dat "terugkeer een essentieel onderdeel moet zijn" van migratiebeleid. Die boodschap heeft hij naar eigen zeggen naar voren kunnen brengen op een VN-migratiebijeenkomst in New York.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - "Protesteren doe je niet met bakstenen," zegt asielminister Bart van den Brink naar aanleiding van de vernielingen die zijn aangebracht aan het gemeentehuis in IJsselstein. Dat dit is gebeurd, noemt de CDA'er onacceptabel in een bericht op X.
6 dagen geleden