Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Landbouwminister Jaimi van Essen stelt zijn plan dat ervoor moet zorgen dat grond- en oppervlaktewater minder worden vervuild door mest met een halfjaar uit. De D66-bewindsman verschuift de deadline van 1 januari naar 1 juli 2027. Dat doet hij omdat hij de mestregels wil laten aansluiten op beleidsvoorstellen op het gebied van stikstof die hij over een paar weken bekend zal maken.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De ministerraad is vrijdag akkoord gegaan met de maatregel die de handel in goederen uit illegale Israëlische nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden en de Syrische Golanhoogte moet verbieden. Verder onderzoekt het kabinet nog of ook een verbod op diensten en investeringen mogelijk is.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) zegt "heel blij" te zijn met de "inhoudelijke bijdrage" die werkgeversvoorman Coen van Oostrom heeft geleverd aan de discussie rond de AOW en de sociale zekerheid. Maar hij wil nog niet zeggen wat hij vindt van diens pleidooi om de voorgenomen bezuinigingen te heroverwegen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Dilan Yeşilgöz van Defensie vindt dat uitgaven zonder aanbestedingsprocedure wel goed genoeg zijn onderbouwd. De Algemene Rekenkamer zei woensdag dat dit niet het geval is. Het zou gaan om ongeveer 6 miljard euro die niet goed is onderbouwd volgens de Rekenkamer.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) verwacht niet met alle gemeenten die niet voldoen aan de spreidingswet te spreken. Dat zei hij vrijdag voorafgaand aan de ministerraad. Nieuwsuur meldde donderdag dat de bewindsman gemeenten die niet genoeg asielzoekers opvangen vanaf volgende week op de vingers gaat tikken.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat het goedkopere abonnement om in de zomer in daluren onbeperkt te kunnen reizen op 21 juni ingaat. Dat abonnement moet tot 1 september geldig blijven. Dat is de uitwerking van het voorstel van GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver voor een ticket van 49 euro per maand.
2 dagen geleden
HELSINGBORG (ANP) - Europa moet kalm blijven en zich niet laten leiden door president Donald Trumps uitlatingen over bijvoorbeeld de terugtrekking van Amerikaanse troepen, vindt buitenlandminister Tom Berendsen. De VS zijn onvoorspelbaarder geworden, erkent hij. Extra reden om "ons eigen huiswerk te doen" en Europa's verdediging te versterken, zei Berendsen voor een vergadering met NAVO-collega's.
2 dagen geleden