Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Belastingen) noemt geen cijfers over kosten en compensatie voor de gewenste aanpassing van de vermogensbelasting (box 3). De discussie over de inkomstentegenvallers voor de staatskas is volgens de D66-bewindsman "het politieke gesprek van het najaar."
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer vindt "zonder twijfel" dat het kabinet tijdens de coronapandemie kinderrechten heeft geschonden, onder meer door de scholen te sluiten. Vooral de argumentatie daarbij verbijsterde haar, zei zij tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nieuwe regels die ingrepen tegen wolven makkelijker maken, komen er hoe dan ook voor de zomer. Staatssecretaris Silvio Erkens (Natuur) wil er graag over praten met de Kamer, maar ook zonder debat zet hij zijn maatregelen door. "Ik vind het onverantwoord om het over de zomer heen te tillen", zei hij woensdag.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De basisschool van Forum voor Democratie in Almere heropent in augustus haar deuren. Twee jaar geleden werd de Renaissanceschool gesloten, omdat deze de financiering niet rondkreeg. De organisatie draaide alleen op private financiering van ouders en donateurs. Maar nu is het gelukt om financiering te krijgen van het Rijk, meldt FVD-oprichter Thierry Baudet op de website van de partij. Een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs bevestigt dat.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kinderen stonden volgens Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer "niet bovenaan het prioriteitenlijstje" tijdens de coronapandemie. Kalverboer zei tegen de parlementaire enquêtecommissie corona dat het belang van kinderen niet genoeg werd meegenomen in de besluitvorming.
8 uur geleden
MOERDIJK (ANP) - Het alternatieve scenario voor Moerdijk waarin het dorp blijft bestaan en uitbreiding van het stroomnet rondom het dorp plaatsvindt, is totaal ongeloofwaardig, vindt gemeenteraadslid Jolijn Koevoets van de VVD. Burgemeester Aart-Jan Moerkerke vindt dat deze optie te weinig garanties biedt voor het dorp. "Er blijft nog te veel boven de markt hangen."
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer snapt niet goed waarom van tevoren al is vastgelegd hoeveel lokale omroepen er nog mogen overblijven na een hervorming. Dinsdagavond debatteert de Kamer over een wetswijziging die de lokale omroepen moet versterken. Onderdeel daarvan is dat het aantal lokale omroepen wordt teruggebracht van ruim tweehonderd lokale omroepen naar tachtig streekomroepen.
20 uur geleden