Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het financiële plaatje van de drie formerende partijen krijgt steeds meer vorm en daar worden donderdag delen van voorgelegd aan experts van De Nederlandsche Bank, het Centraal Planbureau en het ministerie van Financiën. D66-leider Rob Jetten zei na de formatiegesprekken van woensdag dat zij "een beter beeld hebben over hoe die financiële plaat eruit komt te zien".
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet moet zorgen dat er nog dit jaar nieuwe stikstofwetten komen om Nederland van het stikstofslot te halen. Dat is volgens VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen nodig. In die wet moeten wat haar betreft harde doelen staan voor het verminderen van de stikstofuitstoot in 2030.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De senatoren van de PVV blijven loyaal aan de partij. Over die vraag heeft fractieleider Alexander van Hattem na het vertrek van zeven Tweede Kamerleden ook "geen seconde twijfel" gehad. "We blijven gewoon vierkant achter Geert staan", zegt hij na berichtgeving van RTL Nieuws.
19 uur geleden
DAVOS (ANP) - Premier Dick Schoof hoopt dat de hoogopgelopen ruzie tussen de Verenigde Staten en Europa over Groenland berust op een misverstand. De Amerikaanse president Donald Trump zou de Europese verkenningsmissie naar het eiland volgens meerdere media per abuis hebben opgevat als bedoeld om Groenland tegen de VS te verdedigen.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kim Putters ziet dat de beoogde coalitie open staat voor samenwerking met werkgevers en werknemers op het gebied van de economie en de arbeidsmarkt. "Het is cruciaal dat een kabinet een goede verstandhouding heeft met ons", vindt de voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER) na afloop van zijn gesprek met de informateur en de leiders van D66, VVD en CDA.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Op sociale media spreken meerdere lokale PVV-fracties hun steun uit voor Geert Wilders. Dat is te zien op de Facebookpagina's van de lokale afdelingen, waar vergelijkbare berichten zijn geplaatst met een afbeelding van de PVV-leider. De steun volgt nadat zeven PVV-Kamerleden aankondigden zich af te splitsen van de partij.
23 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De maximaal 2 miljard euro die het demissionaire kabinet wil bijdragen aan de verduurzaming van Tata Steel is juridisch onhoudbaar. Dit concludeert de juridische organisatie Advocates for the Future (AftF) na een uitgebreide analyse van de intentieverklaring uit september vorig jaar.
23 uur geleden