Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De VVD staat achter het kabinetsbeleid om geen expliciete steun uit te spreken voor de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran. Maar de liberalen staan wel "aan de kant van de Amerikanen en de Israëli's", verzekerde fractievoorzitter Ruben Brekelmans in een Kamerdebat over de oorlog in het Midden-Oosten.
32 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland moet aandringen op een gesprek tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten over de oorlog die het laatstgenoemde land met Israël voert tegen Iran, vindt CDA-leider Henri Bontenbal. Dat zal moeten gaan over een exitstrategie uit de oorlog, wat de doelstellingen zijn en hoe perspectief kan worden geboden aan de Iraanse bevolking.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland moet niet betrokken worden bij de oorlog in Iran, aldus Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) in een Kamerdebat over het conflict. "Loop niet achter Netanyahu en Trump aan."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - DENK, SP en Partij voor de Dieren vinden dat het kabinet een "rode lijn" moet trekken tegen de VS en Israël vanwege de oorlog die de landen zijn begonnen tegen Iran. Stephan van Baarle van DENK opende het Kamerdebat over de oorlog door te stellen dat de Amerikaanse president Donald Trump het "internationaal recht bij het grofvuil" heeft gezet. Hij vindt de reactie van Nederland en uit de Tweede Kamer "echt schrikbarend".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een grote meerderheid van de Tweede Kamer steunt het besluit van het kabinet om het marineschip Zr. Ms. Evertsen naar het oosten van de Middellandse Zee te sturen voor een defensieve missie om Cyprus en NAVO-bondgenoten te beschermen. Dat bleek woensdag tijdens een debat in de Tweede Kamer.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 deelt de zorgen van veel oppositiepartijen over de gevolgen van de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid voor met name gehandicapten en chronisch zieken. De partij werd daar hard op aangevallen in een Kamerdebat over de begroting van het ministerie van Sociale Zaken.
1 dag geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen komen de lokale partijen weer als grootste uit de bus, verwacht onderzoeksbureau Ipsos I&O. Van de landelijke partijen maakt GroenLinks-PvdA kans om de grootste te worden, denkt het bureau.
1 dag geleden