Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) komt met een landelijke aanpak van fatbikes, zei hij in de Tweede Kamer. Wat die aanpak behelst, maakte hij nog niet duidelijk. Wel houdt de VVD'er vast aan de coalitiewens om een juridisch onderscheid te maken tussen fatbikes en andere elektrische fietsen.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De wereldwijde energiesituatie zal voorlopig zorgwekkend blijven, verwacht energieminister Stientje van Veldhoven na het aankondigen van een staakt-het-vuren tussen de VS en Iran. Dat is goed nieuws, vindt Van Veldhoven, "maar veel energie-infra is ernstig beschadigd in de regio". Herstel daarvan kan maanden tot jaren duren.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) nu niet aan de orde dat Nederland militairen stuurt om de Straat van Hormuz te beveiligen. Dat zei hij in het programma Goedemorgen Nederland en op NPO Radio 1 nadat een staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran werd afgekondigd.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 gaat met Hart voor Den Haag praten over de vorming van een nieuwe coalitie in Den Haag, heeft de fractie besloten. Eerder verzette de partij zich tegen samenwerking, maar vorige week deed verkenner Ahmed Aboutaleb een dringend beroep op D66 om toch in gesprek te gaan met partijleider Richard de Mos. Dat heeft D66 over de streep getrokken.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Net als het Verenigd Koninkrijk moet Nederland rapper Ye (ook bekend als Kanye West) de toegang weigeren, vinden ChristenUnie en CDA. Ye geeft begin juni twee concerten in Arnhem. "Wat mij betreft komt hij ons land niet binnen", zegt Mirjam Bikker (ChristenUnie). "Als dat juridisch kan, heel graag", reageert Tijs van den Brink (CDA).
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten hoopt op terughoudendheid van de Verenigde Staten in de oorlog tegen Iran. De Amerikaanse president Donald Trump dreigt op sociale media dat komende nacht "een hele beschaving" zal worden gedood als de blokkade van de Straat van Hormuz niet wordt opgeheven. "Dat zijn geen behulpzame teksten", vindt de premier.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het UWV maakt te vaak fouten bij het handmatig beoordelen of iemand een werkloosheidsuitkering (WW) krijgt. Dat meldt minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) op basis van controles door het UWV. Daaruit blijkt dat bij 11 procent van de handmatig gecontroleerde dossiers fouten zijn gemaakt.
1 dag geleden