Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De Belgische premier Bart De Wever is de meest liberale politicus van 2025, in de ogen van de jongerenafdeling van de VVD. Het is de eerste keer dat de JOVD een politicus uit het buitenland uitroept tot 'Liberaal van het Jaar'. De Wever werd vorig jaar premier van België, namens de Vlaams-nationalistische partij N-VA.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet kijkt "welwillend" naar deelname aan een eventuele NAVO-missie bij Groenland, zegt demissionair defensieminister Ruben Brekelmans (VVD) in het programma Café Kockelmann. Concrete plannen daarvoor liggen er nog niet, benadrukte hij.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - D66, VVD en CDA willen een minderheidskabinet vormen, meldt D66-leider Rob Jetten. De leiders van de drie partijen hebben donderdag en vrijdag met elkaar gesproken op het Hilversumse landgoed De Zwaluwenberg. De VVD had graag JA21 willen betrekken bij een meerderheidskabinet, maar dat ziet Jetten niet zitten.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) vindt het "ontzettend dapper dat zoveel Iraniërs de straat opgaan om te demonstreren tegen de slechte omstandigheden waarin ze moeten leven". Tegelijk vindt hij het "zorgelijk dat de signalen over repressie toenemen" en "echt onacceptabel" dat daarbij doden en gewonden vallen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Als minderjarigen via internet alcohol bestellen, moet niet alleen de verkoper maar ook de bezorgdienst worden beboet, vindt staatssecretaris Judith Tielen (Jeugd, VVD). De demissionair bewindsvrouw stelt voor om de Alcoholwet daarop aan te passen. De aanscherping is volgens haar nodig omdat jongeren onder de 18 jaar te makkelijk via internet aan bier, wijn of sterke drank komen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Klimaatminister Sophie Hermans (VVD) vindt het "zorgelijk" dat de Verenigde Staten een belangrijk klimaatverdrag van de Verenigde Naties verlaten. Maar de demissionaire bewindsvrouw benadrukte vrijdag voor aanvang van de ministerraad ook dat andere landen, waaronder Nederland, samen blijven optrekken om klimaatverandering tegen te gaan.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Veel leden zijn weggelopen bij Nieuw Sociaal Contract (NSC) nadat de partij is gedecimeerd bij de Tweede Kamerverkiezingen in oktober. Het aantal leden is teruggelopen van zo'n 8000 begin vorig jaar naar 3000, bevestigt partijvoorzitter Reinout van Malenstein na berichtgeving van RTV Oost.
2 dagen geleden