Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
NIEUWEGEIN (ANP) - Politieke partijen die bereid zijn om samen te werken met het minderheidskabinet zijn 'lichtpuntjes' voor Rob Jetten. Dat zegt de nieuwbakken premier en D66-leider zaterdag op een partijcongres in Nieuwegein. Hij schetst dit als contrast met de afgelopen jaren van veel geruzie in de politiek.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De veiligheid van Nederlandse militairen in het Midden-Oosten heeft de "hoogste prioriteit", laat minister Dilan Yeşilgöz van Defensie weten. Het aantal Nederlandse militairen in de regio is beperkt. Ze zijn onder meer voor missies in Irak, Israël en de Golfstaten.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor partijen in de Tweede Kamer komt de aanval op Iran niet als een verrassing, blijkt uit de eerste reacties. Wel vragen verschillende politici zich af of de oorlog het einde zal betekenen voor het onderdrukkende regime.
10 uur geleden
KYIV (ANP) - Ministers Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) en Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) zijn zaterdag in Oekraïne aangekomen. Het is hun eerste buitenlandse reis na hun aantreden begin deze week. Het bezoek is bedoeld om solidariteit te tonen en duidelijk te maken dat de steun aan Oekraïne onverminderd zal doorgaan.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een grote opgave, zo noemen de commissarissen van de Koning in de twaalf provincies de opdracht die hun gemeenten hebben gekregen voor de opvang van asielzoekers. De nieuwe asielminister Bart van den Brink (CDA) maakte vrijdag bekend hoeveel opvangplaatsen in elke provincie geregeld moeten worden. Wettelijk gezien had dat al voor 1 februari bekend moeten zijn, maar Van den Brinks voorganger Mona Keijzer besloot dat aan de nieuwe minister over te laten.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Rob Jetten wil de komende tijd in contact komen met jongeren en mensen buiten zijn bubbel, vertelde de nieuwe premier vrijdagmiddag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. "Organiseer voor mij werkbezoeken op plekken waar ze misschien niet verwachten dat de premier of een D66'er langskomt", heeft de nieuwe premier zijn ambtenaren gevraagd. "Want ik wil juist daar van mensen horen: hoe kijken ze tegen de overheid aan, waar lopen ze tegenaan, waar zijn ze boos over?"
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten gaat aanstaande dinsdag voor het eerst in zijn huidige functie naar Brussel. Hij spreekt daar in de avond onder anderen met NAVO-baas en voormalig premier Mark Rutte. Jetten was in het laatste kabinet-Rutte minister voor Klimaat en Energie.
1 dag geleden