Flinke daling aandeel lokale partijen op stembiljet grote steden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen in de grote steden lijkt op zijn retour. In de tien grootste gemeenten in Nederland is het aandeel lokale lijsten sinds 2014 sterk gedaald. Lag dat destijds op 53 procent, dit jaar is slechts een op de drie lijsten lokaal. Dat blijkt uit een analyse van ANP/LocalFocus van de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022. Herindelingsverkiezingen zijn hierbij buiten beschouwing gelaten.
Opvallend is dat de vijf grootste gemeenten, Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven, nog minder lokaal georiënteerd zijn. Het percentage lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen, waaronder ook de afsplitsingen en combinaties van landelijke fracties vallen, is in die steden sinds 2010 niet zo laag geweest. Een verklaring voor deze afname is volgens Julien van Ostaaijen, onderzoeker van Tilburg University, moeilijk te geven. "Maar het kan zijn dat doordat er in die gemeenten zoveel landelijke partijen meedoen, zij als het ware de wind uit de zeilen halen van lokale partijen. Het aanbod is al zo groot, dat mensen wellicht minder de behoefte voelen zelf een partij op te richten. Ze kunnen zich al vinden in het huidige aanbod."
In kleinere gemeenten is het beeld anders. Daar is het aandeel lokale partijen dat meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen over de jaren heen stabieler. In de tien kleinste gemeenten bijvoorbeeld, ligt het percentage sinds 2010 tussen de 50 en 60 procent. Landelijk is het aantal lokale partijen dit jaar iets toegenomen ten opzichte van vorige verkiezingen. Ging het in 2018 nog om gemiddeld 38,2 procent van het totale aantal kieslijsten, deze keer is dat licht gestegen naar 39,1 procent. In de jaren daarvoor ging het om gemiddeld 33,3 procent (2010) en 37,4 procent (2014).
De sterke toename tussen 2010 en 2014 van het percentage lokale partijen is mogelijk te verklaren door het aantreden van Rutte II in 2012. Dat stelt Gerrit Voerman, hoogleraar Ontwikkeling en functioneren van het Nederlandse en Europese partijstelsel bij de Rijksuniversiteit Groningen. "In dat jaar werd de decentralisatie van bijvoorbeeld de jeugdzorg aangekondigd in het regeerakkoord en kregen gemeenten meer te zeggen", zegt Voerman. "Het is mogelijk dat dat een stimulans voor mensen is geweest om met een lokale partij uit te komen."
Aan de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart doen 334 van de 345 gemeenten mee. In elf gemeenten wordt dus nu niet gestemd. In acht daarvan zijn vanwege herindelingen in de afgelopen jaren al raadsverkiezingen geweest, en in drie gemeenten volgt de stembusgang vanwege een fusie op een later moment.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Thierry Baudet, oprichter en voormalig fractievoorzitter van Forum voor Democratie, verlaat tijdelijk de Tweede Kamer. Naar eigen zeggen doet hij dat om de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen "in goede banen te leiden". Hij zal "tot de zomer" wegblijven uit de Kamer, eerst om "de campagne te organiseren" en daarna om "alle fracties stabiel in het zadel te helpen". De gemeenteraadsverkiezingen zijn op 18 maart.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wat Rob Jetten betreft moeten de formerende partijen "de komende dagen of weken de knoop doorhakken" over de manier van samenwerken in een nieuwe coalitie. Dat zegt de D66-leider na zijn eerste gesprek met informateur Rianne Letschert na de kerstvakantie.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Wat Rob Jetten betreft moeten de formerende partijen "de komende dagen of weken de knoop doorhakken" over de manier van samenwerken in een nieuwe coalitie. Dat zegt de D66-leider na zijn eerste gesprek met informateur Rianne Letschert na de kerstvakantie.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Amerikaanse optreden in Venezuela roept "terechte vragen" op over de "verenigbaarheid" daarvan met het internationaal recht. Dat schrijft demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer. De VVD-bewindsman geeft zelf evenwel opnieuw geen expliciet antwoord. Hij verwijst naar een eerdere EU-verklaring die evenmin een duidelijk oordeel bevatte.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland steunt 'onze Deense vrienden' volledig als het gaat om de toekomst van Groenland. Dat schrijft buitenlandminister David van Weel (VVD) op sociaal medium X. "De toekomst van Groenland is aan Denemarken en Groenland", aldus de bewindsman.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair minister David van Weel van Buitenlandse Zaken belde met zijn Amerikaanse collega Marco Rubio over de Amerikaanse aanval in Venezuela waarbij president Nicolás Maduro werd opgepakt. Op X schrijft Van Weel dat hij ook de gevolgen van de Amerikaanse ingreep op het Caribische deel van het koninkrijk met Rubio heeft besproken.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer onderbreekt donderdag het kerstreces voor een debat over de Amerikaanse operatie in Venezuela en de gevangenneming van president Nicolás Maduro. Het commissiedebat is na een verzoek van ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder ingepland om 17.00 uur.
2 dagen geleden