Experts: tientallen dagen meer met riskante hitte door opwarming
LONDEN (ANP) - Door klimaatverandering hebben mensen het afgelopen jaar gemiddeld 41 extreem warme dagen meer te verduren gekregen, met hogere gezondheidsrisico's als gevolg. Wetenschappers van het initiatief World Weather Attribution (WWA) hebben dat berekend.
"Dit rapport benadrukt dat aanzienlijke schade van door menselijk handelen veroorzaakte klimaatverandering geen toekomstige bedreiging is, maar de realiteit van vandaag", zegt klimaatwetenschapper Friederike Otto, die meewerkte aan het onderzoek. Het is volgens haar van groot belang dat de mensheid "zo snel mogelijk" wegbeweegt van fossiele brandstoffen. Het gebruik daarvan is de voornaamste bron van CO2-uitstoot, de drijvende kracht achter de opwarming.
Rond de evenaar, met name in kleine eilandstaten, zijn de uitschieters qua hitte het grootst. Inwoners van die landen leven nu wel 130 dagen meer in verzengende hitte dan zonder klimaatverandering het geval zou zijn, schrijven de klimaatexperts. Als definitie voor een "gevaarlijk hete dag" gebruiken ze de 10 procent heetste dagen uit de periode van 1991 tot 2020.
Extreme regenbuien
Het is al duidelijk dat 2024 de boeken in zal gaan als het warmste jaar sinds het begin van de metingen. Gemiddeld is het op aarde nu 1,3 graden warmer dan tussen 1850 en 1900. Door de opwarming houdt de atmosfeer ook 9 procent meer vocht vast. In combinatie met opwarmende oceanen, waaruit meer water verdampt, levert dat een grotere kans op extreme regenbuien op. Die waren er in het afgelopen jaar dan ook regelmatig.
Centraal-Europa beleefde een klimaatgerelateerde ramp tijdens de storm Boris in september. In vier dagen tijd viel in de regio meer regen dan ooit eerder was gemeten. De overstromingen die daarop volgden, kostten 24 mensen het leven. Toch had het nog veel ernstiger kunnen zijn als mensen niet vooraf waren gewaarschuwd. "Dagen van tevoren werden mensen geëvacueerd, waterbergingen geleegd en beschermingsmaatregelen genomen." Daarmee is de waarde van goede waarschuwingssystemen volgens WWA duidelijk bewezen.
Hoe groot de gevolgen kunnen zijn als een klimaatramp niet vooraf wordt voorzien, bleek een jaar eerder toen in Libië meerdere dammen braken doordat het waterpeil in korte tijd sterk steeg na hevige regenval. Meer dan 12.000 mensen kwamen toen om het leven.
Meer uit Buitenland
ISLAMABAD/KABUL (ANP/AFP/RTR) - De Pakistaanse strijdkrachten hebben naar eigen zeggen in Afghanistan met luchtaanvallen 22 doelen aangevallen. Daarbij zijn volgens de Pakistaanse cijfers 274 Talibanstrijders of terroristen om het leven gekomen. Ze maken ook melding van de inname van achttien posten van de Taliban in het Afghaans-Pakistaanse grensgebied.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - België schaft de verplichte anonimiteit van spermadonoren af. Dat is vrijdag in de ministerraad in dat land besloten, aldus minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke en zijn ambtgenoot op Justitie Annelies Verlinden. Met de afschaffing wordt het voor donorkinderen makkelijker informatie over hun donorouder op te vragen, ook als die wenst anoniem te blijven.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft vrijdag met de Slowaakse premier Robert Fico gebeld over hun ruzie over energieleveringen. Zelensky's kantoor meldt op X dat hij Fico heeft uitgenodigd om naar Oekraïne te komen, zodat ze het uit kunnen praten.
1 uur geleden
TOKYO (ANP) - De Japanse keizerstroon staat niet open voor vrouwen. Dat heeft premier Sanae Takaichi gezegd in het parlement. Ze verwees daarbij naar een oordeel van een expertpanel uit 2021 dat het "gepast" is de troonopvolging te beperken tot mannelijke nakomelingen.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Een Nederlandse activist meldt het Winston Churchill-standbeeld nabij het Britse parlement in Londen te hebben besmeurd met spuitverf. De man, Olax Outis (38, een schuilnaam), claimt dat op Instagram. Eerder gooide hij een steen door de ruit van de Britse ambassade in Den Haag.
2 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - Personeelsleden van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem mogen van de ambassadeur vertrekken in verband met de spanningen in de regio. Ambassadeur Mike Huckabee dringt er wel op aan dat mensen die liever weggaan uit Israël, dat beter vrijdag nog kunnen doen.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran roept de VS opnieuw op zijn "buitensporige eisen" te laten vallen als het een deal met Teheran wil bereiken. Dat zegt buitenlandminister Abbas Araghchi. Afvaardigingen van de twee landen spraken elkaar donderdag in Genève, onder bemiddeling van Oman.
6 uur geleden