Experts: Problemen met evacuaties Afghanistan staan niet op zich
DEN HAAG (ANP) - Het gebrek aan actie rond de machtsovername van de taliban in Afghanistan in 2021 staat niet op zichzelf. Experts vinden een gebrek aan Nederlandse daadkracht op basis van inlichtingen een "structureel probleem". Ze reageren op een kritisch rapport van de commissie-Ruys, waarin slechte voorbereiding van de ministeries van Defensie en Buitenlandse Zaken als reden worden genoemd voor de chaotische evacuaties uit Afghanistan ruim twee jaar geleden.
"Keer op keer werd gerapporteerd over de verrassend snelle opmars van de taliban, en de opvallend zwakke positie van de Afghaanse regering", valt Hugo Vijver op aan het rapport. Hij werkte voorheen bij de AIVD, MIVD en Defensie en is gespecialiseerd in het werk van inlichtingendiensten. Vijver benadrukt dat er een groot gat is tussen de inlichtingen en de afnemers die er iets mee moeten. In het geval van de evacuaties uit Afghanistan waren dat beleidsmakers van de ministeries van Defensie en Buitenlandse Zaken. "Inlichtingen verzamelen heeft geen zin als er niet naar gehandeld wordt."
Dat komt volgens Vijver vaker voor dan alleen in 2021 in Afghanistan. Hij wijst onder meer op de spionagerisico's uit China en Rusland, die volgens hem al sinds 2010 worden vermeld maar waarvoor pas de afgelopen jaren aandacht is.
Bekend fenomeen
Inlichtingenexpert Danny Pronk herkent dat beeld. Hij werkte twintig jaar voor de MIVD, onder meer in Afghanistan. Pronk zegt dat het een "bekend fenomeen uit de wereld van veiligheidsdiensten" is dat er geen vervolg wordt gegeven aan de informatie van inlichtingendiensten. Dat komt volgens hem onder meer doordat beleidsmakers rekening houden met meer dan alleen informatie van inlichtingendiensten, die vaak ook nog in termen van onzekerheden spreken. "Inlichtingendiensten hebben geen glazen bol", zegt Pronk.
In het geval van Afghanistan zegt Pronk dat er in november 2020, ruim negen maanden voor de machtsovername van de taliban, door de MIVD al scenario's werden geschetst op basis waarvan de overheid plannen had kunnen maken. Die zijn "pijnlijk afwezig" gebleven, concludeert Pronk.
Pronk en Vijver geven aan dat het vaker fout kan gaan als belangrijke informatie van veiligheidsdiensten genegeerd blijft worden. "Vaak gaat het goed, maar als het fout gaat kun je achteraf niet zeggen dat je niet gewaarschuwd bent", zegt Vijver.
Meer uit Binnenland
VLISSINGEN (ANP) - De evacuatie van drie opvarenden van het cruiseschip Hondius vindt "naar alle waarschijnlijkheid" woensdag plaats. Dat laat cruisemaatschappij Oceanwide Expeditions weten. Het gaat om twee zieke bemanningsleden en een persoon die een relatie had met een Duitse opvarende die is overleden.
2 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft zijn medeleven uitgesproken met landgenoten die vastzitten op het Nederlandse cruiseschip Hondius. "We werken nauw samen met internationale partners om de Britse staatsburgers aan boord te ondersteunen en we stellen plannen op voor hun veilige doorreis", schreef hij op X.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Drie zieke opvarenden van het cruiseschip Hondius, dat voor de kust van Kaapverdië ligt, worden van boord gehaald en naar Nederland gebracht voor medische verzorging. Onder hen is één Nederlander, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. "Alle inzet is erop gericht om dit op zo kort mogelijke termijn te laten plaatsvinden." Op het schip zijn meerdere mensen besmet geraakt met het hantavirus.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Hulpverleners zijn volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bezig met het weghalen van twee ernstig zieke patiënten van het Nederlandse cruiseschip Hondius, om ze vervolgens over te brengen naar Nederland voor behandeling. De zieken verkeren volgens infectieziektendirecteur Maria Van Kerkhove in stabiele toestand. Op het schip was een uitbraak van het hantavirus.
3 uur geleden
WAGENINGEN (ANP) - Voor het Vrijheidsdefilé in Wageningen stonden dinsdagmiddag de toeschouwers weer "rijen dik" mee te kijken, zegt een woordvoerder van de organisatie Wageningen45. Naast veteranen uit de Tweede Wereldoorlog liepen er ook militairen uit 25 landen mee met de militaire optocht, aldus de organisatie.
4 uur geleden
MADRID (ANP) - Een team van epidemiologen gaat dinsdagmiddag het cruiseschip Hondius inspecteren. "Dit zal helpen bij beslissingen over de repatriëringsprocessen en de route van het schip", meldt het Spaanse ministerie van Volksgezondheid na overleg met de Wereldgezondheidsorganisatie.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Valt er vandaag écht iets te vieren? Die vraag stond centraal in de 5 meilezing die schrijver en presentator Splinter Chabot dinsdag uitsprak in de Domkerk in Utrecht. Volgens Chabot nemen donkerte, verharding en verruwing in onze samenleving en in de wereld verder toe. Ook vraagt hij zich af hoe vrij mensen zijn als ze voorzichtig moeten zijn met het ophangen van een regenboogvlag of Palestijnse vlag en hoeveel vrijheid er is als uit onderzoek blijkt dat het antisemitisme toeneemt.
7 uur geleden