Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Duizenden mensen zijn zaterdag iets na 16.00 uur aangekomen op het Museumplein in Amsterdam na een mars tegen fascisme en racisme. Die vertrok rond 15.00 uur vanaf de Dam. Toen ging het nog om een paar honderd demonstranten, maar onderweg sloten veel mensen zich bij de stoet aan, zag een ANP-verslaggever.
12 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Sarah Janneh en Kiki Schippers maken dit jaar kans op de Annie M.G. Schmidtprijs, de prijs voor het beste theaterlied van het voorgaande jaar. De nominaties werden zaterdag bekendgemaakt in het NPO Radio 1-programma De Taalstaat.
16 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem heeft zaterdagochtend in Arnhem de Nederlandse regering opgeroepen om excuses te maken aan Molukkers in Nederland voor de wijze waarop zij zijn behandeld vanaf 1951. In dat jaar kwamen duizenden mensen naar Nederland na een dienstbevel van de regering. Nederland haalde hen na de Indonesische onafhankelijkheid in 1949 hierheen, in afwachting van de vestiging van een eigen onafhankelijke republiek op het eiland Ambon. Die staat is er tot op heden niet gekomen.
16 uur geleden
SCHOONHOVEN (ANP) - De politie is nog altijd op zoek naar de auto waarin vermoedelijk de schutter is gevlucht na het neerschieten van een uit Iran afkomstige politiemedewerker. Dat laat een politiewoordvoerster weten. Of er al tips zijn binnengekomen over de Toyota Yaris, die wegreed richting Lopik, kan ze in het belang van het onderzoek niet delen.
17 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De anti-abortusorganisatie Schreeuw om Leven heeft op een misleidende manier reclame gemaakt voor hulp aan onbedoeld zwangere vrouwen. Op de gratis Boomerangkaart, waar de hulp werd aangeboden, ontbreekt de naam en visie van de adverteerder. Hierdoor is de kaart volgens de Reclame Code Commissie (RCC) in strijd met de Nederlandse Reclame Code. Dat blijkt uit een uitspraak van de commissie van begin maart.
17 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft een verdachte aangehouden voor de dodelijke schietpartij vorig weekend op het Koningin Wilhelminaplein in Amsterdam Nieuw-West. Het gaat om een 24-jarige man uit de hoofdstad, meldt de politie.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tienduizenden vrijwilligers ruimen zaterdag door heel Nederland zwerfafval op tijdens de 24e editie van de Landelijke Opschoondag. Bij organisator Verpact, dat namens het bedrijfsleven verantwoordelijk is voor de inzameling en recycling van verpakkingen, zijn zeker 1525 acties aangemeld.
21 uur geleden