Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Twee verdachten zijn dinsdag door de rechtbank van Amsterdam schuldig bevonden aan de zware mishandeling van realityster Tamara Elbaz. Een 18-jarige verdachte kreeg een taakstraf van 160 uur en 23 dagen jeugddetentie. De andere verdachte (17) is veroordeeld tot een taakstraf van 140 uur en 10 dagen jeugddetentie.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - Ook in Noord-Holland, Flevoland en Overijssel geldt dinsdagavond code geel, meldt het KNMI. Eerder gaf het weerinstituut de waarschuwing voor gladheid door sneeuwval al af voor de Waddeneilanden, Friesland, Groningen en Drenthe.
1 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - De rechtbank in Zwolle heeft dinsdag de 42-jarige Amanuel W. veroordeeld tot twintig jaar cel voor het leiden van een grote, zeer gewelddadige bende mensensmokkelaars. Volgens de rechtbank is bewezen dat de Eritreeër W. op grote schaal landgenoten via Libië naar Europa heeft gesmokkeld en daar grof geld mee heeft verdiend. De opgelegde straf is de maximale en conform de eis van het Openbaar Ministerie.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft dinsdag de 33-jarige John B. uit Raalte (Overijssel) veroordeeld tot een jaar cel, waarvan vier maanden voorwaardelijk, omdat hij illegaal vuurwerk in een politieauto gooide bij een uit de hand gelopen anti-immigratieprotest op 20 september op het Malieveld. Het voertuig brandde die dag volledig uit, maar de rechtbank ziet geen bewijs dat B. hiervoor verantwoordelijk is en sprak hem dan ook vrij van brandstichting.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In het onderzoek naar de gewelddadige dood van twee tieners op nieuwjaarsdag in het Piet Wiedijkpark in Amsterdam Nieuw-West is een 25-jarige man aangehouden. Hij komt uit Amsterdam, meldt de politie. De man werd vorige week dinsdag aangehouden, staat in het bericht dat de politie deelt.
2 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het aantal asielzoekers in het aanmeldcentrum in Ter Apel is ineens flink toegenomen, nadat het ruim een maand lang vrij stabiel was. In de nacht van maandag op dinsdag sliepen 2092 mensen in het complex. Dat is het hoogste aantal sinds 10 december. In een dag tijd steeg de bezetting met 92 mensen.
2 uur geleden
ANTWERPEN (ANP/BELGA) - De rechtbank van Antwerpen doet dinsdag geen uitspraak in de zaak rond de Nederlandse chef-kok Nick Bril. De sterrenchef staat terecht voor het onder invloed veroorzaken van een zwaar ongeval op de parkeerplaats van restaurant The Jane. De rechtbank wil het intoxicatieniveau van Nick Bril op het moment van het ongeval berekenen, meldt Belga.
3 uur geleden