Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Acteur en schrijver Maarten Spanjer is zaterdag in besloten kring begraven in Amsterdam, op de dag dat hij 74 jaar zou zijn geworden. Onder anderen René van der Gijp, Theo Hiddema en Keje Molenaar waren bij de uitvaart aanwezig.
8 uur geleden
GILZE (ANP) - Bij een aanrijding tussen een vrachtwagen en een personenauto op de N260 bij het Noord-Brabantse Gilze zijn zaterdagochtend beide voertuigen in brand gevlogen. De auto ligt grotendeels onder de vrachtwagen. Het is nog niet bekend hoeveel slachtoffers in de auto zitten, aldus de politie, die vermoedt dat het onderzoek naar de oorzaak nog de hele middag duurt. De vrachtwagenchauffeur is niet gewond geraakt, meldt een woordvoerder.
12 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI waarschuwt voor zware windstoten in de kustgebieden, het westelijk Waddengebied en de Limburgse heuvels vanaf zaterdagavond tot ten minste zondagochtend. Op die plekken geldt code geel en worden met plaatselijke verschillen windstoten tussen de 75 en de 100 kilometer per uur verwacht.
13 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een brandend pand aan de Sydneystraat in Rotterdam moet als verloren worden beschouwd. Dat meldt de veiligheidsregio zaterdagochtend. Het gaat om een groothandel in levensmiddelen op bedrijventerrein Rotterdam Noord-West, aan de rand van de stad. De brandweer blust inmiddels vooral rondom het pand. Daar staan auto's, bestelbusjes en vrachtwagens. Een NL-Alert is uitgezonden vanwege rook. Zaterdagochtend meldde de brandweer nog uren bezig te zijn met blussen.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rijkswaterstaat heeft het eenrichtingsverkeer voor de scheepvaart op de Boven-IJssel opgeheven na de regenval van de afgelopen dagen. De maatregel gold sinds 14 oktober vanwege de lage waterstand, waardoor de binnenvaart alleen in stroomopwaartse richting van Zutphen naar Arnhem mocht varen.
16 uur geleden
LAUWERSOOG (ANP) - Het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) gaat zijn faillissementsaanvraag met een week uitstellen. Dat maakte het bestuur van het WEC op vrijdag bekend. Het centrum wil in die tijd meer mogelijkheden onderzoeken om te blijven bestaan.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Internationaal Strafhof (ICC) moet in staat blijven om onafhankelijk, zonder druk of intimidatie, recht te spreken. Dat heeft EU-buitenlandchef Kaja Kallas vrijdag gezegd na een bezoek aan het ICC in Den Haag. De EU gaat de komende zes maanden benutten voor een dialoog met de VS om te voorkomen dat de Amerikaanse president Donald Trump daadwerkelijk sancties tegen het hele hof oplegt, zei Kallas .
1 dag geleden