Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
GORINCHEM (ANP) - Bij drie stembureaus in Gorinchem zijn woensdag geen opmerkelijkheden geweest. Dat laten de verschillende leden weten tijdens het tellen van de stemmen in het stadhuis. Rond de verkiezingen in maart ontstonden vermoedens van stemfraude met onder meer het ronselen van volmachten. Daarom was er woensdag een herstemming.
16 minuten geleden
'T HARDE (ANP) - Burgemeester Harm-Jan van Schaik van Elburg, waar 't Harde onder valt, prijst de inzet van de vele brandweermensen bij de natuurbrand. "Ik vind het prettig om te merken dat ons land zo goed georganiseerd is, dat uit het hele land tot Limburg aan toe hier brandweerkorpsen staan." Ook burgemeester Céline Blom van het naastgelegen Nunspeet spreekt "grote waardering" uit voor de hulpdiensten.
31 minuten geleden
'T HARDE (ANP) - Het is nog niet duidelijk of er materiaal tot ontploffing is gebracht woensdag op het militaire oefenterrein bij 't Harde waar een grote natuurbrand ontstond. Dat meldt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee. Op het terrein Artillerie Schietkamp (ASK) waren meerdere oefeningen. Of er tijdens die oefeningen iets gebeurd is dat heeft geleid tot de brand wordt nog onderzocht.
56 minuten geleden
GORINCHEM (ANP) - De stembureaus in Gorinchem, waar een herstemming voor de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvond, zijn om 21.00 uur gesloten. Het tellen van de stemmen begint nu.
1 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De brandweer verwacht dat de natuurbrand op het militaire oefenterrein bij 't Harde niet verder uitbreidt. Dat zegt een woordvoerster van de veiligheidsregio. De brand is nog niet volledig onder controle, zegt ze er wel bij en het vuur kan "her en der" nog oplaaien. Het gaat om een gebied van 500 hectare.
1 uur geleden
'T HARDE (ANP) - Een deel van de natuurbrand in 't Harde is onder controle, zegt een woordvoerster van de veiligheidsregio die ter plaatse is. "Wij verwachten en hopen dat het binnen nu en afzienbare tijd voor het hele gebied geldt."
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - De rook van de grote natuurbrand op de Veluwe heeft ook Engeland bereikt. Op satellietbeelden is zichtbaar dat de rookpluim over Norwich trekt. Rond 17.00 uur was de pluim duidelijk voor de kust van Engeland te zien.
2 uur geleden