Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Duitse bondspresident Frank-Walter Steinmeier en zijn vrouw Elke Büdenbender gaan tijdens hun aanstaande staatsbezoek aan Nederland samen met het koningspaar onder meer langs bij het Nationaal Holocaustmuseum, het Internationaal Strafhof (ICC) en chipfabrikant ASML. De Rijksvoorlichtingsdienst maakte het volledige programma woensdag bekend. Het paar bezoekt Nederland van 9 tot en met 11 juni.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In het H'ART Museum in Amsterdam is later dit jaar een bijzondere bruikleen te zien. Het is het schilderij La Blouse Roumaine (1940) van de Franse schilder Henri Matisse (1869-1954). Het hangt normaal in het Centre Pompidou in Parijs en wordt vrijwel nooit uitgeleend: dit wordt pas de tweede keer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Verhuurders van grote schermen krijgen veel aanvragen voor de wedstrijden van Oranje tijdens het WK voetbal. Met name voor de wedstrijd op 20 juni, als Nederland vanaf 19.00 uur tegen Zweden speelt, is grote belangstelling.
1 uur geleden
APELDOORN (ANP) - Drie slachtoffers van een grote zedenzaak in Apeldoorn eisen een publicatieverbod van een boek waarin hun zus vertelt over de mishandeling en het seksueel misbruik in het strenggelovige gezin. Vrijdagmiddag dient bij de rechtbank in Arnhem een kort geding, bevestigt advocaat Xander Sijmons.
1 uur geleden
BREDA (ANP) - De rechtbank in Breda heeft woensdag twaalf jaar cel opgelegd aan de 24-jarige Jordy C. voor de dodelijke schietpartij in een supermarkt in Vlissingen op 22 juni vorig jaar. Daarbij kwam de 44-jarige Thomas van Wanrooij om het leven.
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - Van dinsdag op woensdag hebben ongeveer 140 asielzoekers de nacht doorgebracht in de opvang in congrescentrum Hanzeplaza in Groningen, net als de nacht ervoor. Voor hen was geen plek in het opvangcentrum in Ter Apel. Zo'n 20 tot 30 mensen hebben ervoor gekozen om in Ter Apel te blijven en buiten te slapen, zegt een woordvoerster van het Rode Kruis.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Koninklijke Marechaussee heeft vorige week dinsdag op Schiphol een medewerker van een vrachtafhandelingsbedrijf aangehouden die mogelijk gegevens uit bedrijfssystemen met criminelen heeft gedeeld. Dat heeft de marechaussee woensdag bekendgemaakt.
4 uur geleden