Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De stroomstoring waardoor het treinverkeer tussen Rotterdam en het zuiden ruim een week lang stillag, is verholpen. Rond 04.45 uur meldde NS dat de beperkingen voorbij waren. Volgens ProRail is de treindienst rond 05.00 uur weer volledig opgestart.
5 uur geleden
ANKARA (ANP) - Nederland zal bij de NAVO-top meer dan 3 miljard euro aan defensiecontracten en plannen daartoe aankondigen, meldt defensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD). Zo trekt ze samen op met België om de luchtverdediging te versterken en met het Verenigd Koninkrijk voor de marine. Ook met Duitsland staan investeringsplannen op stapel, bevestigt het ministerie van Defensie na berichtgeving van persbureau Reuters.
13 uur geleden
TIEL (ANP) - De politie heeft zondagmiddag vijf mensen aangehouden, omdat zij een 33-jarige man uit het Gelderse Meteren zouden hebben gegijzeld in een woning aan de Hertog Arnoldstraat in Tiel. De Dienst Speciale Interventies viel rond 17.30 uur binnen in de woning, waar ze de gegijzelde man en vier van de vijf verdachten vonden. Later hield de politie de vijfde verdachte aan in een woning aan de Diderik Vijghstraat, een paar honderd meter verderop.
15 uur geleden
BEVERWIJK (ANP) - De gemeente Beverwijk zegt graag met de minister van Asiel en Migratie in gesprek te willen over de opvang van asielzoekers. De gemeente noemt het "jammer" dat zij in de media moesten vernemen dat minister Bart van den Brink de gemeente ontbiedt omdat ze niet voldoen aan hun wettelijke taak om voor voldoende opvangplekken voor asielzoekers te zorgen. Naast Beverwijk moeten ook Aalten, Achtkarspelen, Bergen (Limburg), Gemert-Bakel, Overbetuwe, Sluis, Valkenswaard, Voerendaal en Westland zich melden op het ministerie voor gesprekken die ertoe moeten leiden dat de gemeenten alsnog opvanglocaties gaan regelen.
16 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De NPO brengt het aantal directies binnen de organisatie terug van zes naar vijf en het aantal directeuren van zeven naar vijf. De koepelorganisatie van de publieke omroep zet daarmee de laatste stap in de al eerder aangekondigde reorganisatie, meldt de NPO maandag in een bericht op de eigen website.
16 uur geleden
ZWIJNDRECHT (ANP) - De politie heeft vrijdag een 23-jarige man uit de gemeente Zwijndrecht aangehouden op verdenking van het maken en bezitten van beelden van kindermisbruik. Hij wordt ook verdacht van sextortion, het online afpersen van mensen met naaktbeelden. De man zou een "groot aantal" slachtoffers hebben gemaakt in Nederland en in het buitenland. Zijn slachtoffers waren minderjarige meisjes en jonge vrouwen. Een politiewoordvoerder wilde maandagmiddag niet zeggen om hoeveel meisjes het gaat.
17 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Solvinity heeft aangeklopt bij de Nederlandse overheid met de vraag of zij het bedrijf dat het DigiD-platform beheert wilde kopen, maar de overheid heeft van die mogelijkheid geen gebruikgemaakt. Dat stelden advocaten van het bedrijf maandag in de rechtbank in Rotterdam.
20 uur geleden