Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
GORINCHEM (ANP) - In Gorinchem waren er ruim voor de verkiezingen al signalen dat er stemmen werden geronseld. Dat vertelde burgemeester Reinie Melissant tijdens een informatieavond naar aanleiding van het vermoeden dat een kandidaat heeft gefraudeerd met volmachten. "Mensen zijn aan de deur gekomen, telefonisch benaderd en onder druk gezet om een volmacht te geven."
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Meer dan vier op de tien Nederlandse scholieren vinden niet dat mensen met een andere seksuele geaardheid gelijk zijn. Dat concluderen wetenschappers na een onderzoek onder middelbare scholieren in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
6 uur geleden
DORDRECHT (ANP) - Meer dan 1700 mensen hebben zich aangesloten bij de nieuwe massaclaim tegen chemieconcern Chemours in Dordrecht. De stichting PFAS Vrij Green Claim kondigde bijna twee weken geleden aan namens omwonenden van de fabriek naar de civiele rechter te stappen. De organisatie wil afdwingen dat Chemours per direct stopt met het uitstoten van PFAS-stoffen en dat inwoners in en rond Dordrecht een schadevergoeding krijgen.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het hoger beroep in de zaak tegen Ali B heeft paniek teweeggebracht bij zangeres Jill Helena, die aangifte van aanranding heeft gedaan tegen de rapper. Dat zei haar advocaat Sébas Diekstra bij het hof in Amsterdam.
6 uur geleden
BALI (ANP/AFP) - Op het Indonesische eiland Bali is maandagavond een Nederlandse toerist doodgestoken. Het gaat om een 49-jarige man, meldt persbureau AFP.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het uitblijven van antwoorden over de moord op zijn vader is "buitengewoon zwaar", laat de zoon van de in 1992 vermoorde Loek van Dam weten via zijn advocaat Sébas Diekstra. De rechtbank sprak verdachte Ruben B. dinsdag vrij van betrokkenheid bij de moord.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De vrouw die tegen Ali B aangifte heeft gedaan van aanranding en verkrachting in Heiloo, "is in dit hele proces alleen maar uit op erkenning". Dit zei haar advocaat Bernard Sprenger dinsdag op de eerste zittingsdag in de zedenzaak tegen Ali B.
6 uur geleden