Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Het cruiseschip Hondius waarop het hantavirus uitbrak, is gereinigd en kan weer in bedrijf worden gesteld. Dat maakte de GGD Rotterdam-Rijnmond zaterdag bekend. Bij een eerdere inspectie zag de GGD nog tekortkomingen bij de schoonmaak. De geplande terugvaart van Rotterdam naar de thuislocatie in Vlissingen moest daarom worden uitgesteld.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - DPG Media verlengt het project waarbij jaarlijks 5000 gratis krantenabonnementen worden verstrekt aan mensen met een laag inkomen. Aanleiding is onderzoek van Hogeschool Windesheim, waaruit blijkt dat deelnemers zich door de abonnementen beter geïnformeerd en meer betrokken voelen bij de samenleving.
7 uur geleden
WARFFUM (ANP) - In het Groningse Warffum zijn in de nacht van vrijdag op zaterdag 45 asielzoekers opgevangen, meldt het Rode Kruis. Dat is minder dan een nacht eerder, toen er 82 mensen in de nachtopvang sliepen. Volgens een woordvoerster van het Rode Kruis wijst het lagere aantal er vermoedelijk op dat meer mensen zijn doorgestroomd naar andere opvanglocaties.
8 uur geleden
OSS (ANP) - De politie heeft zaterdagochtend vroeg een 35-jarige Nederlandse man uit Oss opgepakt voor mogelijke betrokkenheid bij de dood van een 47-jarige man uit Berghem. Een 33-jarige man die eerder vrijdag in Berghem werd opgepakt, geldt niet langer als verdachte.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het scenario waarin Moerdijk blijft bestaan, is "nadrukkelijker" in beeld gekomen bij het kabinet. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei) meldt in een Kamerbrief dat hij de optie overweegt dat "een kleinere uitbreiding van het haven- en industriecluster Moerdijk wordt gerealiseerd". Als hiervoor wordt gekozen, hoeft het Noord-Brabantse dorp niet te verdwijnen om plaats te maken voor de uitbreiding van het haven- en industriegebied en grootschalige energieprojecten.
20 uur geleden
DE BILT (ANP) - Voor het oosten van het land is code oranje afgegeven vanwege zware onweersbuien die plaatselijk kunnen voorkomen. Het KNMI meldt dat er bij de buien kans is op grote hagelstenen, zware windstoten en veel regen in korte tijd.
1 dag geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een groep van zes mensen heeft vernielingen aangericht bij de Mevlana Moskee in Rotterdam-West. Dat gebeurde op het moment dat er in het gebouw mensen aanwezig waren, meldt de politie.
1 dag geleden