Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
OBDAM (ANP) - De brand in een bedrijfsverzamelpand in het Noord-Hollandse Obdam is onder controle. Dat heeft de brandweer om 23.00 uur gemeld. Het gebouw is door het vuur en de bluswerkzaamheden verwoest. Voor zover bekend zijn er geen slachtoffers.
1 uur geleden
HOLTEN (ANP) - Op diverse plekken in Nederland zijn zondagavond paasvuren ontstoken. Rond het Overijsselse Holten strijden ieder jaar verschillende buurtschappen om de mooiste paasbult, al ging dat vroeger om de hoogste. Dit jaar was de winnaar Espelo.
5 uur geleden
DEVENTER (ANP) - De gemeente Zwolle, de gemeente Deventer, de politie en voetbalclubs Go Ahead Eagles en PEC Zwolle zijn "zeer teleurgesteld" dat de wedstrijd tussen Go Ahead Eagles en PEC Zwolle zondagmiddag na een ontruimingsactie van de ME van start moest gaan zonder gevuld uitvak. Dat laten ze in een gezamenlijke verklaring weten.
9 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - De gemeente Eindhoven feliciteert PSV met de landstitel en kondigt aan dat de huldiging dinsdag plaatsvindt op het Stadhuisplein.
9 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De douane heeft zaterdag ruim 1400 kilo cocaïne gevonden in de haven van Rotterdam. De drugs waren verspreid over drie containers, waarbij "afwijkingen" werden gezien, meldt het Openbaar Ministerie.
10 uur geleden
NIJKERK (ANP) - De politie neemt een video over de explosie bij het Israëlcentrum in Nijkerk mee in het onderzoek. Dat zegt een woordvoerster van de politie. Die video is door de pro-Iraanse groep Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya (HAYI) online gezet. Vrijdagavond ontplofte er een voorwerp bij het hek van het gebouw waar de stichting Christenen voor Israël is gehuisvest. De schade bleef beperkt en er raakte niemand gewond.
12 uur geleden
NIJKERK (ANP) - De pro-Iraanse groep Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya (HAYI) heeft een video online gezet over de explosie in Nijkerk. Dat meldt de SITE Intelligence Group, een Amerikaanse groep die wereldwijd extremistische groeperingen monitort. Onduidelijk is of de beweging de ontploffing daarmee opeist.
22 uur geleden