Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De drie terrorismeverdachten die in de nacht van dinsdag op woensdag werden aangehouden blijven twee weken langer in hechtenis. Dat meldt de rechtbank van Rotterdam. Het drietal is vrijdag voorgeleid voor de rechter-commissaris.
1 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - Tata Steel heeft toestemming gekregen om de gietwalsinstallatie, waarin vloeibaar staal wordt omgezet in rollen staal, opnieuw te testen. Het in Noord-Holland gevestigde bedrijf moest de zogeheten Direct Sheet Plant (DSP) begin april stilleggen, omdat de uitstoot van de zeer schadelijke stof chroom-6 veel te hoog was. Tata Steel zegt sindsdien "allerlei technische aanpassingen" te hebben gedaan.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De speciale tribune in de Amsterdamse Prinsengracht, die is gebouwd voor de Canal Parade van zaterdag, is uitverkocht. Volgens een woordvoerder van Pride Amsterdam zijn er nog wat laatste kaarten beschikbaar, vooral door annuleringen.
3 uur geleden
BABBERICH (ANP) - Bij het ongeval op de A12 ter hoogte van Babberich in de buurt van de Duitse grens waren vier voertuigen betrokken, meldt de politie. Het gaat om een personenauto, twee vrachtwagens en een bestelauto. De drie inzittenden van de personenauto zijn gewond geraakt en naar een ziekenhuis gebracht. Over de ernst van hun verwondingen zegt de politie niets.
4 uur geleden
BABBERICH (ANP) - Op de snelweg A12 bij Babberich in de buurt van de Duitse grens is een ernstig ongeval gebeurd. Bij het ongeval zijn meerdere voertuigen betrokken en zijn meerdere gewonden gevallen, meldt de politie Oost-Nederland. Volgens de veiligheidsregio zijn er meerdere vrachtwagens bij het ongeluk betrokken.
5 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Vanaf het weekend tot en met woensdag zijn 8141 vrachtwagens en touringcars over de verzwakte Merwedebrug gereden, meldt Rijkswaterstaat (RWS). Daarvan had ongeveer 80 procent een buitenlands kenteken. Zij konden vanwege regelgeving nog niet worden beboet via het camerasysteem dat RWS op zaterdag en zondag heeft geïnstalleerd.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Parool, The Moscow Times en De Balie gaan een jaarlijks nieuw evenement organiseren over persvrijheid en onafhankelijke journalistiek: de Derk Sauerlezing. Het evenement wordt gehouden ter ere van de vorig jaar overleden journalist en mediaondernemer Derk Sauer.
13 uur geleden