Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
BREDA (ANP) - Inwoners en bedrijven in Midden- en West-Brabant mogen vanaf dinsdag tussen 09.00 uur en 21.00 uur geen water meer halen uit sloten, beken en rivieren om bijvoorbeeld tuinen en gewassen te besproeien. Waterschap Brabantse Delta heeft net als vier jaar geleden een 'urenverbod' ingesteld. In een deel van het werkgebied van Brabantse Delta, tussen Bergen op Zoom en Tilburg, gold sinds eind april al een zogeheten onttrekkingsverbod.
23 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Richard de Mos, leider van de lokale partij Hart voor Den Haag, wordt opnieuw wethouder in de hofstad. Hij gaat weer deel uitmaken van het Haagse college. Zijn partij, de grootste in de stad, gaat besturen met VVD, CDA en DENK.
24 minuten geleden
DEN BOSCH (ANP) - De rechtbank in Den Bosch heeft een 56-jarige vrouw uit Woerden veroordeeld tot een celstraf van twee jaar, waarvan een half jaar voorwaardelijk, voor het uitbuiten van een kwetsbare jonge vrouw. Zij moest ruim elf jaar lang lange dagen werken in paardenstallen op een stoeterij in het Utrechtse Kamerik, zonder dat zij salaris kreeg. Ook werd zij mishandeld en agressief toegesproken.
59 minuten geleden
NOORDWIJK (ANP) - De vier astronauten die in april een ronde om de maan vlogen zijn in Nederland. In een complex van het Europees Ruimteagentschap ESA bij Noordwijk bespreken ze de Artemis II-missie.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Waterschappen nemen steeds meer maatregelen om de gevolgen van het warme, droge weer aan te pakken. Zo heeft Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden maandag de aanvoer van zoetwater richting West-Nederland verhoogd van 7 naar 11 kuub per seconde, om verzilting langs de kust te voorkomen. Delfland begint aan de tweede maaironde dit jaar van sloten, vaarten en dijken. Het waterschap doet dit om te voorkomen dat de doorstroming wordt belemmerd en om dijken goed te kunnen inspecteren op eventuele scheuren.
2 uur geleden
HOUTEN (ANP) - De derde regionale hittegolf van deze zomer is een feit. In Gilze-Rijen werd maandag een temperatuur van 25,4 graden gemeten. Sinds afgelopen donderdag was het volgens Weeronline in het Brabantse dorp al drie keer tropisch warm geweest en is met de zomerse dag van maandag voldaan aan de criteria voor een hittegolf.
3 uur geleden
ALKMAAR (ANP) - De 37-jarige Adil Q., die wordt verdacht van het doodsteken van een 59-jarige vrouw op de parkeerplaats van station Nieuw-Vennep, viel volgens het Openbaar Ministerie meerdere vrouwen lastig. Vier vrouwen hebben bij de politie verklaard die dag te zijn lastiggevallen door een man die gebrekkig Engels sprak, meldde de officier van justitie maandag tijdens een eerste openbare zitting in de rechtbank in Alkmaar.
3 uur geleden