Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
LOOSDRECHT (ANP) - De politie heeft het azc-protest in Loosdrecht woensdagavond beëindigd en daarbij is tegen enkele demonstranten het waterkanon gebruikt. Dat was rond 22.00 uur.
22 minuten geleden
ORANJESTAD (ANP) - De zes Caribische eilanden binnen het koninkrijk Nederland kunnen volgens premier Rob Jetten een goed voorbeeld zijn voor hoe de energietransitie goed kan werken. Dat Aruba momenteel juist inzet op gas hoeft volgens de minister-president geen probleem te zijn.
23 minuten geleden
ANTALYA (ANP) - Zangeres Karsu heeft woensdag in de Turkse stad Antalya een koninklijke onderscheiding gekregen. Ze is benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. De Nederlandse ambassadeur in Turkije, Joep Wijnands, heeft namens de koning de onderscheiding uitgereikt.
24 minuten geleden
LOOSDRECHT (ANP) - De politie heeft de demonstranten in Loosdrecht woensdagavond opgedragen weg te gaan. De situatie rond het protest begon in de loop van de avond grimmig te worden en er werd ook vuurwerk afgestoken. De mobiele eenheid is ter plaatse met onder meer een waterkanon.
37 minuten geleden
LOOSDRECHT (ANP) - In Loosdrecht wordt woensdagavond opnieuw gedemonstreerd tegen de noodopvang van asielzoekers in het gemeentehuis. De ruim 150 demonstranten staan vanwege een noodverordening en een veiligheidsrisicogebied die door de gemeente zijn ingesteld iets verderop.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bijna een derde van de 430 klachten die het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) tot nu toe heeft binnengekregen over geluidsoverlast gaat over fatbikes. Dat zegt bestuurslid en woordvoerder Inass Jagour. Het gaat bijvoorbeeld om alarmen van fatbikes op het schoolplein.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Vereniging van Nederlandse Gemeenten wil een spoedoverleg met het kabinet over de rellen en ongeregeldheden die plaatsvonden tijdens demonstraties tegen de opvang van asielzoekers. De VNG heeft het zelfs over "vormen van terreur en intimidatie". Overleg is volgens de gemeenten nodig om te kijken "welke aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn om verdere escalatie te voorkomen, de uitvoerbaarheid van de opvangopgave overeind te houden en gemeenten te ondersteunen".
2 uur geleden