Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - Talpa maakt geen nieuwe afleveringen van Familie Gillis: Massa is Kassa "zolang er sprake is van hoger beroep of cassatie" in de zaken waarin Peter Gillis donderdag is veroordeeld. Dat laat een woordvoerder van het mediabedrijf desgevraagd weten aan het ANP.
1 uur geleden
SANTA CRUZ (ANP) - Het Nederlandse cruiseschip Hondius legt niet aan bij Tenerife, maar gaat daar alleen voor anker. Dat meldt de president van de Canarische Eilanden, Fernando Clavijo, volgens Spaanse media. Hij stelt dat passagiers er met een boot worden opgehaald en zo naar het vliegveld worden gebracht. De Spaanse minister van Volksgezondheid bevestigt dat het schip wegblijft uit de haven.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Cruisemaatschappij Oceanwide Expeditions heeft de "juiste procedure" gevolgd toen bleek dat er aan boord van de Hondius een 69-jarige Nederlander was overleden. Dat laat het bedrijf weten in reactie op een video die online rondgaat, waarop te zien is dat de kapitein spreekt van een natuurlijk overlijden.
1 uur geleden
LEIDEN (ANP) - De opvarende van het cruiseschip Hondius die woensdagavond is overgebracht naar het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) is geïnfecteerd met het hantavirus. "De patiënt is hiervan op de hoogte gesteld en heeft toestemming gegeven om deze informatie te delen", meldt het Leidse ziekenhuis.
3 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Op het cruiseschip Hondius zijn voorzorgsmaatregelen getroffen om de kans op verspreiding van het hantavirus zo klein mogelijk te houden. Zo worden de kamers aan boord gedesinfecteerd, blijven opvarenden zoveel mogelijk in hun hut waar ze eten en water krijgen en er is gevraagd een mondmasker te dragen. Dat zei de Amerikaanse epidemioloog Maria Van Kerkhove tijdens een persconferentie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
4 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De opvarende van het cruiseschip de m/v Hondius die donderdag is opgenomen in het Radboudumc, is positief getest op het hantavirus. Dat bevestigt het ziekenhuis in Nijmegen op basis van informatie van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). De patiënt ligt in isolatie.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De natuurbrand die op 29 april uitbrak op het Artillerie Schietkamp (ASK) in 't Harde is veroorzaakt door een oefening met springstoffen. Dat meldt de Koninklijke Marechaussee (KMAR) op basis van feitenonderzoek naar de brand. Er zijn geen aanwijzingen gevonden voor strafbare feiten.
5 uur geleden