Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het contactformulier van de overheid voor Nederlanders die in het Midden-Oosten zijn gestrand, is tot nu toe zeker 9000 keer ingevuld. Dat bevestigt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken na berichtgeving door RTL Nieuws. De vragenlijst sluit vrijdagmiddag.
3 uur geleden
BREDA (ANP) - De ontnemingszaak tegen Klaas Otto (58) is uitgesteld. De rechtbank concludeerde donderdagmiddag dat er te weinig tijd was om de zaak nog inhoudelijk te behandelen. Nu moet dat gebeuren op 31 maart. Het Openbaar Ministerie wil bijna 1,9 miljoen euro afnemen van de oprichter van motorclub No Surrender. Volgens justitie is dat geld niet op legale wijze verdiend.
6 uur geleden
BREDA (ANP) - De wrakingskamer van de rechtbank Breda heeft een verzoek om andere rechters in een ontnemingszaak over Klaas Otto (58) donderdag afgewezen. De advocaat van de oprichter van motorclub No Surrender had de rechtbank gewraakt, omdat Otto vond dat die vooringenomen was. Hiervan was volgens de wrakingskamer die het verzoek behandelde geen sprake.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Enkele tientallen Iraniërs hebben donderdagmiddag in Den Haag op het Lange Voorhout aandacht gevraagd voor de situatie in hun land van herkomst. Bij de Britse ambassade scandeerden ze leuzen en draaiden ze harde muziek. Ze riepen onder meer op tot een einde van het Iraanse regime.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nabestaanden dringen er bij het gerechtshof in Den Haag op aan dat het hoger beroep doorgaat in de zaak over de dodelijke schietpartij bij winkelcentrum Walburg in Zwijndrecht komende maandag. Dit laat slachtofferadvocaat Willem Backer weten. Hij staat drie dochters en de kleinkinderen bij van Michel (66), die bij de schietpartij om het leven kwam. Hun zus Anneke (38) overleefde de aanslag van haar ex-partner.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er is een akkoord over een derde vlucht om gestrande Nederlanders op te halen, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken donderdag. Komende zaterdag zal in samenwerking met Corendon een vliegtuig van Muscat (Oman) naar Amsterdam vliegen.
8 uur geleden
BREDA (ANP) - De verdediging heeft donderdag de rechtbank in Breda gewraakt in een ontnemingsprocedure tegen Klaas Otto (58). Otto meent dat de rechtbank vooringenomen is en wil daarom andere rechters. De wraking volgde nadat de rechtbank het horen van een getuige had afgewezen.
9 uur geleden