Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
HOUTEN (ANP) - Het aantal mensen dat gebruikmaakt van voedselbanken is vorig jaar gestegen. Voedselbanken Nederland denkt dat mensen de voedselbanken beter weten te vinden, maar ziet ook steeds meer gepensioneerden zonder aanvullend pensioen, zzp'ers en andere werkenden die niet kunnen rondkomen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Honderd verdachten van oplichting zijn vanaf maandag te zien op digitale schermen langs de weg, op stations, in reclames op televisie, op sociale media en op de website van de politie. De verdachten worden eerst onherkenbaar getoond. Als zij zich niet melden, gebeurt dat vanaf 23 maart herkenbaar. Deze campagne wordt naast opsporing van verdachten ingezet om nieuwe daders te ontmoedigen.
1 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - In een restaurant aan de Kruisstraat in Eindhoven is brand uitgebroken nadat vermoedelijk zwaar vuurwerk naar binnen was gegooid. Dat meldt de politie op X. Het vuurwerk veroorzaakte een explosie. Er is niemand gewond geraakt.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vanuit meerdere plekken in het land melden mensen via sociale media dat ze zondagavond rond 19.00 uur een soort vuurbol hebben gezien in de lucht. Waarschijnlijk gaat het om een meteoor, zegt meteoroloog Wouter van Bernebeek, ofwel een stukje ruimtepuin dat in de dampkring verbrandt en daarmee een geel lichtspoor achterlaat aan de hemel.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groep Nederlanders die in Oman was gestrand, reist maandag door naar Schiphol vanaf de luchthaven van Hurghada in Egypte. Het gaat om de Nederlanders die eerst in de Omaanse hoofdstad Muscat worden opgehaald met een militair vliegtuig van Defensie. Zij worden door Defensie naar Hurghada gebracht en vliegen vanaf daar door naar Amsterdam, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken.
13 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het treinverkeer tussen Den Bosch en Tilburg ligt tot zeker dinsdagochtend stil nadat eerder dit weekend een werktrein ontspoorde bij Vught. Eerder was de verwachting dat er maandagochtend weer treinen konden rijden op het traject, maar die prognose is bijgesteld, meldt een woordvoerder van ProRail. Het treinverkeer tussen beide Brabantse steden ligt sinds zaterdagochtend vroeg stil.
14 uur geleden
MAARSSEN (ANP) - Door een ongeluk op de Zuilense Ring (N230) bij Maarssen zijn zondagmiddag zeven mensen gewond geraakt, meldt een woordvoerder van de politie. Onder hen zijn enkele kinderen. Bij het ongeval waren twee voertuigen betrokken. De politiewoordvoerder spreekt van een zwaar ongeval.
15 uur geleden