Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Tegen een 17-jarige jongen uit Uithoorn is een jaar jeugddetentie geëist voor het veroorzaken van een explosie bij het Atrium, een kantoorgebouw aan de Zuidas in Amsterdam. De explosie was in de nacht van 15 op 16 maart.
42 minuten geleden
OUDDORP (ANP) - Vanwege de natuurbrand in de duinen bij het Zuid-Hollandse Ouddorp is een NL-Alert verstuurd. "Voor de eigen veiligheid is het belangrijk om het gebied te verlaten en uit de rook te blijven", meldt de veiligheidsregio.
46 minuten geleden
VENRAY (ANP) - Tussen Boxmeer en Venray rijden vrijdag geen treinen als gevolg van werkzaamheden na de grote brand in natuurgebied Boschhuizerbergen ten oosten van Venray. Arriva zet bussen in, meldt de vervoerder.
1 uur geleden
OUDDORP (ANP) - Voor de bestrijding van de natuurbrand in de duinen bij Ouddorp wordt donderdagavond een helikopter van Defensie ingezet, meldt de veiligheidsregio. De bijstand is aangevraagd omdat de harde wind het bestrijden van het vuur vanaf de grond bemoeilijkt. Vanaf naar verwachting 19.30 uur is de helikopter ter plaatse. Mogelijk gaat het om twee blushelikopters. De veiligheidsregio kon dit nog niet bevestigen.
1 uur geleden
OUDDORP (ANP) - De natuurbrand die donderdagmiddag in het duingebied langs het Oosterduinpad bij het Zuid-Hollandse Ouddorp woedt, breidt zich uit. Voor het incident is opgeschaald van Grip 1 naar Grip 2. Dat betekent onder meer dat een Regionaal Operationeel Team de coördinatie van de brandbestrijding en informatievoorziening op zich neemt. De brandweer krijgt ook hulp van korpsen uit de regio.
1 uur geleden
BLARICUM (ANP) - Zangeres Jerney Kaagman is op 79-jarige leeftijd overleden. Dat heeft haar familie donderdag bekendgemaakt. Kaagman overleed op 31 juli na een lang ziekbed. Van de zangeres was al bekend dat ze jarenlang leed aan de ziekte van Parkinson.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) overweegt om meer vaste borden te plaatsen en de belijning te veranderen op de snelwegen naar de Duitse grensovergang. Sinds de oosterburen grenscontroles uitvoeren, zijn er vaak files en meer ongelukken op de laatste kilometers voor de grens.
2 uur geleden