Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Tegen Ali B is donderdag een celstraf van dertig maanden geëist in het hoger beroep van zijn zedenzaak. Het Openbaar Ministerie acht hem schuldig aan een aanranding en twee verkrachtingen.
38 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft in het hoger beroep van de zedenzaak tegen Ali B gevraagd om de artiest vrij te spreken van het aanranden van Jill Helena. Op de tweede zittingsdag heeft het OM aangegeven dat er in hoger beroep geen aanvullend bewijs is gevonden voor de aanklacht.
50 minuten geleden
GORINCHEM (ANP) - De verkiezingsuitslag in het Zuid-Hollandse Gorinchem is formeel vastgesteld, ondanks vermoedens van stemfraude. Dat heeft het Centraal Stembureau (CSB) onder leiding van burgemeester Reinie Melissant donderdagochtend bekendgemaakt.
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - In het aanmeldcentrum in Ter Apel zitten donderdag veel minder asielzoekers dan in de afgelopen dagen. Het aantal daalde van 2170 naar 2074. Dat betekent dat er in de afgelopen dag 96 plekken zijn vrijgekomen. Het is niet bekend waar de asielzoekers naartoe zijn gebracht.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Toezichthouders hebben vorig jaar 10.341 meldingen gekregen dat mensen waren overleden door euthanasie. Dat is bijna 4 procent meer dan het jaar ervoor, toen er 9958 meldingen over euthanasie kwamen. De Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE) geven geen verklaring voor de toename, dat is volgens een woordvoerster "niet aan de RTE". Voorzitter Mariëtte Moussault stelt in het jaarverslag wel dat het aantal meldingen van euthanasie al jaren stijgt, "maar dit jaar is die stijging lager dan voorgaande jaren".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De kwaliteit van de kraamzorg staat onder druk. Door stijgende personeelstekorten krijgen zwangeren en kraamvrouwen steeds minder uren dan ze nodig hebben. Dat brengt risico's met zich mee, vooral voor vrouwen in een kwetsbare situatie. Dat meldt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd op basis van onderzoek door het RIVM, Zorginstituut Nederland en toezicht van de inspectie zelf.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Ali B is ook op de tweede dag van het hoger beroep aanwezig. De rapper, die terechtstaat voor twee aanrandingen en twee verkrachtingen, arriveerde rond 9.00 uur bij het gerechtshof in Amsterdam.
2 uur geleden