Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
GORINCHEM (ANP) - De burgemeester van Gorinchem, Reinie Melissant, zegt dat het aan de gemeenteraad is om een afweging te maken over of er een herstemming voor die raad moet plaatsvinden. "Gelukkig is het niet aan mij. Ik ben eigenlijk blij dat ik nu geen raadslid ben. Je moet op basis van heel weinig informatie een keuze maken over wat te doen", zei zij tegen een ANP-verslaggever.
8 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - HEMA en reclamebureau Hotel L'Amour hebben voor het derde jaar op rij de Ster Gouden Loeki gewonnen voor de beste tv-commercial van afgelopen jaar. Het kerstspotje van het warenhuis was opnieuw favoriet onder het Nederlandse publiek, werd donderdag bekendgemaakt in Amsterdam.
8 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - Jill Helena is "verbijsterd en van slag" dat het Openbaar Ministerie heeft gevraagd om Ali B vrij te spreken van het aanranden van de zangeres. Ze hoorde er pas vlak voor het hoger beroep van, laat ze weten via haar advocaat Sébas Diekstra.
10 uur geledenGORINCHEM (ANP) - Burgemeester Reinie Melissant van Gorinchem heeft woensdag aangifte gedaan van meerdere vormen van verkiezingsfraude. Het gaat onder meer om beïnvloeding en ronselen van volmachten. Dat zei ze donderdag bij aanvang van een tweede informatiebijeenkomst voor de raad over het onderzoek naar mogelijke stemfraude in de Zuid-Hollandse gemeente.
11 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - Het is baanbrekend dat een omstreden 'uitkleedfunctie' in de chatbot Grok wordt verboden. Dat zegt Robbert Hoving, directeur van Offlimits, een kenniscentrum over onlinemisbruik. Die organisatie spande met Fonds Slachtofferhulp een kort geding aan tegen de dienst en kreeg donderdag gelijk van de rechtbank in Amsterdam.
12 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - VluchtelingenWerk Nederland steunt de oproep van asielminister Bart van den Brink (CDA) aan gemeenten. De minister wil dat die met spoed nieuwe opvangplekken voor asielzoekers regelen.
12 uur geledenWEESP (ANP) - Criminelen gebruiken zwaardere en meer explosieven bij plofkraken op geldautomaten. Dat ziet Geldmaat, het bedrijf dat beheer en onderhoud van de automaten regelt voor de grote banken in Nederland. Na nieuwe aanvallen op zogeheten sealbagautomaten heeft Geldmaat donderdag maatregelen genomen om plofkraken te voorkomen.
13 uur geleden