Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
MAASTRICHT (ANP) - De politie heeft twintig mensen aangehouden voor de bezetting van een gebouw van de Universiteit Maastricht (UM). Pro-Palestijnse actievoerders drongen donderdagochtend het pand aan de Oxfordlaan binnen. Rond 17.00 uur zijn zij door de politie uit het gebouw gehaald. Ze worden verdacht van huisvredebreuk en een activist ook van bedreiging.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP) - NOS-correspondent Geert Groot Koerkamp mag in Rusland niet langer zijn werkzaamheden als journalist uitvoeren. Dat heeft de NOS donderdagavond bekendgemaakt. Eerder deze week werd bekend dat een Nederlandse journalist Rusland uit zou worden gezet. Volgens de NOS is de persaccreditatie van Groot Koerkamp ingetrokken, maar mag hij voorlopig wel in Rusland blijven wonen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is bereid om een militaire bijdrage te leveren om de vrije doorvaart in de Straat van Hormuz weer mogelijk te maken na het beëindigen van de vijandelijkheden. Dat zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) donderdag tijdens een videovergadering van veertig landen over de situatie in de zeestraat.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag 4,5 jaar cel geëist tegen Inez Weski. Justitie vervolgt de 71-jarige oud-advocate voor deelname aan de criminele organisatie van haar oud-cliënt Ridouan Taghi.
6 uur geleden
ASSEN (ANP) - De twee gouden armbanden en de wereldberoemde gouden helm van Cotofenesti, die zijn teruggevonden na de kunstroof uit het Drents Museum in Assen, gaan zo snel mogelijk terug naar Roemenië. De kunstschatten verlieten donderdag na de persbijeenkomst onder gewapende politiebegeleiding het museum.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie (OM) van Aruba heeft het dossier over de verdwijningszaak van Natalee Holloway overgedragen aan het OM in Amsterdam. Dit volgt op de aangifte die de moeder van Holloway in Nederland heeft gedaan tegen Joran van der Sloot. Het OM heeft het dossier nodig om die aangifte te kunnen beoordelen.
6 uur geleden
ASSEN (ANP) - De beroemde gouden helm die in januari vorig jaar werd gestolen uit het Drents Museum in Assen, is een klein beetje ingedeukt. Het gaat niet om een onherstelbare beschadiging. Dit meldde de directeur van het museum, Robert van Langh, donderdag tijdens een persconferentie. Daarin werd bekend dat de helm en twee van de drie gestolen gouden armbanden zijn teruggevonden.
8 uur geleden