Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Ondanks de lichte neerslag van afgelopen week en de gebruikelijke temperatuur voor eind juli, is het neerslagtekort in Nederland verder toegenomen. Het tekort ligt ver boven het gemiddelde voor deze periode van het jaar, blijkt uit de nieuwste droogtemonitor van Rijkswaterstaat. Ook zijn de grondwaterstanden op veel plaatsen laag tot zeer laag.
1 uur geleden
DEVENTER (ANP) - De haven van Deventer is vanaf zaterdag voor onbepaalde tijd dicht. De gemeente heeft aangekondigd dat de sluis dan niet meer opengaat, omdat de waterstand in de IJssel naar verwachting onder een kritieke grens zakt. Schepen moeten vrijdagavond de binnenhaven hebben verlaten, anders zitten ze voorlopig vast in Deventer.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie in Amsterdam-West heeft dinsdagmiddag bij de Nierkerkestraat de omgeving afgezet en gebouwen ontruimd. In een auto die crashte na een politieachtervolging zit mogelijk explosief materiaal, meldt de veiligheidsregio.
1 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - In de jeugdgevangenis in Lelystad staat de veiligheid van jongeren en personeel ernstig onder druk. Dat concluderen de Inspectie Justitie en Veiligheid en de Inspectie van het Onderwijs na onderzoek.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag bij de rechtbank in Amsterdam 200 uur werkstraf en een voorwaardelijke celstraf van drie maanden geëist tegen de 29-jarige Berkan D. uit Best voor illegale handel in jonge hondjes. Volgens justitie verkocht D. piepjonge pomeriaantjes (dwergkeeshondjes), die hij van een fokker in Bulgarije betrok. De pups waren veelal ziek en werden in Nederland en België verkocht met vervalste hondenpaspoorten. Vijf hondjes overleden na de verkoop.
2 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het kabinet moet voor het einde van dit jaar een besluit nemen over het verlenen van een natuurvergunning aan Lelystad Airport. Landbouw- en natuurminister Jaimi van Essen verwacht daar in 2030 over te beslissen, maar dat duurt volgens de rechter "onnodig lang". Het vliegveld vroeg ruim zes jaar geleden al een vergunning aan, maar een besluit daarover werd steeds uitgesteld.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De rechtbank heeft dinsdag een 55-jarige Rotterdammer veroordeeld tot twee jaar cel en tbs met dwangverpleging voor verkrachting en aanranding van een 7-jarig meisje. Hij zou het kind op 12 augustus hebben aangevallen in het Zuiderpark in Rotterdam.
2 uur geleden