Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
ZEIST (ANP) - Het herstel van de Nederlandse zoetwaternatuur hapert. Milieubeleid wierp jarenlang zijn vruchten af, maar op meerdere terreinen is de stijgende lijn gestopt of gaat het zelfs weer de verkeerde kant op. "Het biodiversiteitsherstel in beken en rivieren is omgeslagen in achteruitgang", waarschuwen het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL), SoortenNL en Sovon in een dinsdag verschenen editie van het Living Planet Report.
15 minuten geleden
CADIER EN KEER (ANP) - Bij een opvanglocatie voor minderjarige asielzoekers in het Limburgse Cadier en Keer is maandagavond brand uitgebroken. De politie doet onderzoek naar mogelijke brandstichting en heeft een verdachte aangehouden.
19 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - Bij de Gelredome in Arnhem wordt opnieuw geprotesteerd tegen de komst van Ye naar Nederland. De Amerikaanse rapper geeft maandagavond een concert in het stadion, zijn tweede in Nederland sinds 2013. Het protest is met een handvol demonstranten een stuk kleinschaliger dan dat van zaterdag. Toen waren er enkele tientallen betogers.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Overheid en politiek houden zich te afzijdig als het gaat om discriminatie en racisme. Dat zei Joyce Sylvester, voorzitter van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme, maandag bij de presentatie van haar eindrapport. "Wie de macht heeft om grenzen te stellen, en zwijgt wanneer mensen worden gediscrimineerd om wie zij zijn, houdt de status quo in stand."
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Aanbevelingen om discriminatie en racisme tegen te gaan zijn onvoldoende opgevolgd door de overheid. Dat stelt de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme in haar eindrapport. Daarom is er volgens de commissie nog steeds sprake van wijdverbreide discriminatie bij de overheid. De commissie komt met tien aanbevelingen die "vragen om politieke moed, leiderschap, bestuurlijke en ambtelijke inzet en maatschappelijke betrokkenheid".
10 uur geleden
RODEN (ANP) - Er is nog steeds geen structurele opvangplek gevonden voor asielzoekers die niet in het overvolle aanmeldcentrum bij Ter Apel kunnen slapen. Tot en met donderdagochtend hoeven zij niet buiten op het gras bij het azc te slapen, maar kunnen ze terecht in een sporthal van Sportcentrum De Hullen in het Drentse Roden.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een nieuwe groep wil dat vrouwen een schadevergoeding krijgen van het laboratorium Clinical Diagnostics. Hackers hadden daar vorig jaar ingebroken, waarna ze de medische gegevens buitmaakten van honderdduizenden vrouwen die hadden meegedaan aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarom start het Women's Rights Collective een massaclaim, waarvoor vrouwen zich nu kunnen aanmelden.
11 uur geleden