Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
ZEIST (ANP) - Een half miljoen overvliegende trekvogels zijn volgens Vogelbescherming Nederland zaterdag in Nederland geteld. Dit gebeurde tijdens de jaarlijkse Euro Birdwatch, die dit jaar voor de 31e keer werd georganiseerd door Vogelbescherming Nederland. In Nederland telden vogelaars op meer dan 126 verschillende plekken en telden zij 208 soorten vogels. Het is het grootste evenement voor het tellen van trekvogels.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft een 32-jarige man aangehouden die wordt verdacht van betrokkenheid bij een dodelijke schietpartij op de Amstelveenseweg in Amsterdam Oud-Zuid. Bij de schietpartij in de nacht van vrijdag op zaterdag kwam een 34-jarige man uit Amsterdam om het leven.
4 uur geleden
GELEEN (ANP) - De politie heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag een minderjarige jongen uit de gemeente Sittard-Geleen aangehouden voor zware mishandeling. De jongen wordt verdacht van het gooien van zwaar vuurwerk afgelopen zondag op de Markt in Sittard.
13 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Het Familiediner stopt na een kwart eeuw op de Nederlandse televisie. Dat hebben de EO en presentator Bert van Leeuwen bekendgemaakt. "Ik heb goed en slecht nieuws. Het slechte nieuws is: Het Familiediner stopt. Echt waar", zegt Van Leeuwen op sociale media. "Maar het goede nieuws is: we maken nog één serie, dus grijp je kans, voordat het te laat is."
15 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Bij een ongeval tussen een auto en een fietser op het Oostmolenerf in Rotterdam is in de nacht van vrijdag op zaterdag een 40-jarige Rotterdammer overleden. Dat meldt de Rotterdamse politie.
21 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Truly Naked is de grote winnaar geworden bij de uitreiking van de Gouden Kalveren, de belangrijkste filmprijzen van Nederland. De film verzilverde maar liefst zes van de zeven nominaties, waaronder die van beste film, beste regie en beste scenario, werd vrijdag duidelijk tijdens de slotavond van het Nederlands Film Festival in de Stadsschouwburg in Utrecht.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen hebben in de afgelopen week iets meer dan 1600 kilo vuurwerk ingeleverd. Dat kon bij speciale inzamelpunten van de overheid. Volgens cijfers van het ministerie van Justitie en Veiligheid kwam 528 kilo binnen in Zwolle, 342,1 kilo in Amsterdam, 254 kilo in Haarlem en 179,5 kilo in Leiden.
1 dag geleden