Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Prinses Amalia heeft donderdag de Algemene Militaire Opleiding (AMO) afgerond. Zij is nu bevorderd tot korporaal, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst vrijdag. Daarom draagt zij in de toekomst een militair uniform wanneer ze aan het werk is voor Defensie.
55 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - ME'ers kregen donderdagavond te maken met fors geweld van KRC Genk-supporters voorafgaand aan de voetbalwedstrijd tegen FC Utrecht. Dit is te lezen in een reactie van de Utrechtse driehoek (politie, justitie en burgemeester). KRC Genk sprak vrijdagochtend in een verklaring van buitensporig politioneel geweld. De driehoek stelt dat geweld nodig was om het forse geweld van de uitsupporters te beteugelen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie vervolgt een oud-medewerker voor het bezit van kinderporno en harddrugs. Bij de 51-jarige man uit Doetinchem zijn 46.000 afbeeldingen en 450 video's met kinderporno aangetroffen. Ook had de man 150 milliliter GHB in bezit.
2 uur geleden
DEN HOORN (ANP) - Een 16-jarige jongen uit Delft is donderdagavond om het leven gebracht in het nabijgelegen Den Hoorn. In de nacht van donderdag op vrijdag werd een 18-jarige man uit het Zuid-Hollandse Rijswijk aangehouden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Prins Bernhard en prinses Annette gaan scheiden na 25 jaar huwelijk. Dat doen ze "in goed overleg en met wederzijds respect", meldt het paar via de Rijksvoorlichtingsdienst. "We blijven samen de zorg dragen voor onze drie kinderen. Desondanks blijft het een moeilijke stap. We doen daarom een beroep op ieders begrip en respect voor onze privacy." Ze ondertekenen met Bernhard van Oranje en Annette Sekrève.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na een paar proeven gaat het Hoogheemraadschap van Delfland nu op grote schaal Amerikaanse rivierkreeften in het water vangen. Op 170 locaties, verspreid over het werkgebied van Delfland in de provincie Zuid-Holland, wil het waterschap de explosief gegroeide populatie rivierkreeften fors terugdringen. Het wegvangen van de diertjes in 59 kilometer aan water kost zeker 20 miljoen euro.
4 uur geleden
HOUTEN (ANP) - In het noorden van het land houdt de ijzel mogelijk tot de middag aan, meldt Weeronline. Ook daarna kan het lokaal nog steeds glad zijn, omdat het kwik rond het vriespunt blijft. Voor de Waddeneilanden en Friesland geldt nog tot 09.00 uur code oranje om verraderlijke gladheid. In Groningen en Drenthe is de weerwaarschuwing inmiddels overgegaan naar code geel.
7 uur geleden