Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nederland is niet genegen de toetredingseisen voor Oekraïne tot de EU te versoepelen, zei demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) vrijdag. Het plan waaraan de Europese Commissie zou werken om Oekraïne een lichte variant van het EU-lidmaatschap toe te kennen zodat Oekraïne snel kan toetreden, is hem niet bekend, zei Van Weel na afloop van de ministerraad. De huidige toetredingscriteria zijn voor Nederland heilig.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag veertien jaar cel en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 46-jarige Mels van B. uit Barendrecht voor het jarenlang ernstig seksueel misbruiken van jonge meisjes.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Tientallen getroffen bewoners van Utrecht zijn na de grote explosie in het centrum naar het gemeentelijk informatiepunt gekomen in het stadhuis. Ze werden daar toegesproken door burgemeester Dijksma, die hen een hart onder de riem stak.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht heeft regelingen met hotels in de stad getroffen om bewoners die nog niet naar huis kunnen na de explosie van donderdag "zo lang als nodig" op te vangen. Dat zegt de Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft mensen naar Utrecht gestuurd om een indruk te krijgen van de situatie na de explosie in de binnenstad. Later beslist de raad of daadwerkelijk een onderzoek wordt ingesteld.
2 uur geleden
ANTWERPEN (ANP/BELGA) - De Nederlandse drugscrimineel Bolle Jos Leijdekkers is vrijdag door de Antwerpse rechtbank veroordeeld tot zeven jaar cel in de zaak-Hippix. Bij deze omvangrijke drugszaak gaat het om de invoer van ettelijke tonnen cocaïne via de Antwerpse haven.
3 uur geleden
ALPHEN AAN DEN RIJN (ANP) - Op de parkeerplaats van de gevangenis in Alphen aan den Rijn heeft een schietincident plaatsgevonden. Een politiewoordvoerder meldt dat een gewonde naar het ziekenhuis is vervoerd, maar wil niet zeggen hoe de persoon gewond is geraakt. De persoon is niet geraakt door een kogel. De schutter is na het incident gevlucht. "Op dit moment onderzoeken we wat zich daar precies heeft afgespeeld", aldus de woordvoerder.
3 uur geleden