Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
SCHOONHOVEN (ANP) - De politie heeft tot dusver ongeveer tien tips ontvangen in het onderzoek naar het neerschieten van een uit Iran afkomstige politiemedewerker in Schoonhoven. Dat meldt een politiewoordvoerster zondag desgevraagd. Ze ging niet in op de inhoud van de tips.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tussen de twee- en driehonderd mensen demonstreren zondagmiddag op de Dam in Amsterdam tegen de oorlog in Iran. Het land wordt sinds eind vorige maand aangevallen door Israël en de Verenigde Staten. De protestactie is georganiseerd door de Internationale Stichting voor Iraanse Vrouwen. De demonstranten zijn aanhangers van Maryam Rajavi, de voorzitster van de Nationale Raad van het Iraanse verzet.
2 uur geleden
HOOFDDORP (ANP) - Een groep van zeker honderd personen met fakkels heeft zondag op de snelweg A4 kort de spelersbus van Ajax tegengehouden. Dat gebeurde ter hoogte van Hoofddorp. De groep liep daarna de weg over naar de middenberm. Het overige verkeer werd hierdoor gehinderd.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De landmacht gaat drone- en counterdrone-eenheden toevoegen aan alle gevechtseenheden. Vanaf april moeten daarvoor 1000 tot 1200 mensen worden aangenomen, zei Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim in het televisieprogramma WNL Op Zondag.
6 uur geleden
KLUNDERT (ANP) - De politie heeft vrijdag 3223 kilo cocaïne in beslag genomen, meldt het Openbaar Ministerie zondag. Ook zijn acht personen aangehouden. Zij zitten vast. Een deel van de drugs werd bij Papendrecht aangetroffen in een bestelbus. De meerderheid van de verdovende middelen zat verstopt in een perscontainer op een vrachtwagentrailer.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Duizenden mensen zijn zaterdag iets na 16.00 uur aangekomen op het Museumplein in Amsterdam na een mars tegen fascisme en racisme. Die vertrok rond 15.00 uur vanaf de Dam. Toen ging het nog om een paar honderd demonstranten, maar onderweg sloten veel mensen zich bij de stoet aan, zag een ANP-verslaggever.
1 dag geleden
HILVERSUM (ANP) - Sarah Janneh en Kiki Schippers maken dit jaar kans op de Annie M.G. Schmidtprijs, de prijs voor het beste theaterlied van het voorgaande jaar. De nominaties werden zaterdag bekendgemaakt in het NPO Radio 1-programma De Taalstaat.
1 dag geleden