Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
WILLEMSTAD (ANP) - Een KLM-vlucht die vanuit Amsterdam onderweg was naar Panama-Stad is vanwege de zware aardbeving voor de kust van het Midden-Amerikaanse land omgeleid naar Curaçao, zo is te zien op de website Flightradar24.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De nieuwe sancties die de Verenigde Staten eerder vrijdag aankondigden voor het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag zijn volgens Henk Naves, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, "onacceptabel", zo laat hij weten in een reactie.
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - De nachtopvang voor mensen die nog niet bij het aanmeldcentrum van het COA in Ter Apel naar binnen kunnen zit komende nacht "naar alle waarschijnlijkheid" weer vol. Dat meldt een woordvoerder van het Rode Kruis, dat op de twee opvanglocaties in Warffum en Zuidwolde onder meer de beveiliging en het dagelijkse beheer verzorgt.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Politieke partijen scharen zich achter het Internationaal Strafhof (ICC) waartegen de VS nieuwe sancties hebben aangekondigd. "Dit is het moment voor Europa om het internationaal recht voluit te verdedigen. Want oorlogsmisdadigers mogen nooit, nooit, nooit vrijuit gaan, ook niet onder Amerikaanse druk", reageert Jan Paternotte (D66).
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In De Nieuwe Kerk in Amsterdam is een gedenksteen onthuld voor schrijver Frank Martinus Arion. De zogeheten schrijverssteen werd onthuld door Errold Bishop, gevolmachtigd minister van Curaçao in Nederland. Ook familie van de auteur was erbij.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) roept haar leden op om "op korte termijn (nood)opvang aan te bieden" voor asielzoekers. In de nacht van donderdag op vrijdag hebben enkele tientallen mensen buiten het aanmeldcentrum in Ter Apel geslapen, omdat zowel binnen als bij de nachtopvang geen plek voor ze was. De vereniging noemt dat schrijnend.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het hoofdkantoor van Topsport Amsterdam, de organisatie die olympische en nationale topsporters ondersteunt, moet op zoek naar een nieuwe kantoorruimte. De brand van donderdagnacht in de kruipruimte van het Olympisch Stadion heeft zoveel schade achtergelaten dat het kantoor onbruikbaar is, laat de organisatie in een statement weten. De oorzaak van de brand wordt nog onderzocht.
11 uur geleden