Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
OVERASSELT (ANP) - Het huis in Overasselt, dat dinsdag werd aangevallen door tientallen bewapende mensen, is donderdag op last van de burgemeester gesloten voor de duur van een jaar. Ook geldt er een noodbevel jegens een van de bewoners van het adres, zo is te lezen in een verklaring op de website van de gemeente. Deze persoon mag "in beginsel voor de duur van twee weken" niet in de gemeente Heumen komen.
21 minuten geleden
OVERASSELT (ANP) - Het onderzoek bij het huis aan de Ewijkseweg in Overasselt waar in de nacht van maandag op dinsdag een schietpartij plaatsvond, is donderdagochtend nog in volle gang. Dat laat een woordvoerder van de politie weten. Zolang het onderzoek gaande is, wordt het huis bewaakt door zwaarbewapende agenten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlandse meren en zwemplassen voldoen nergens helemaal aan de chemische normen, stellen Natuur & Milieu en het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) in een onderzoek. Ze hebben data over de waterkwaliteit van 205 officiële en 57 officieuze zwemlocaties onderzocht. "Het aantal zwemwateren dat voldoet aan alle chemische kwaliteitseisen, is teruggelopen naar nul", concluderen ze.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland gaat Libanon helpen bij het onderzoek naar mogelijke schendingen van het oorlogsrecht tijdens het conflict tussen Israël en Hezbollah. Dat maakte minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) donderdag bekend tijdens een bezoek aan dat land. Ook maakt hij 18 miljoen euro vrij voor hulp aan vluchtelingen en het waterbeheer.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Binnen het ecosysteem van de cybercrime lopen de verschillende types cybercriminelen steeds vaker door elkaar en werken daders onderling samen. Dat blijkt uit het nieuwe tweejaarlijkse rapport Cybercrimebeeld Nederland van het OM en de politie.
5 uur geleden
ENSCHEDE (ANP) - Het is "extreem pijnlijk" dat het vermeende brein achter de moord in 2017 op een journalist in Malta woensdag is vrijgesproken. Dat zegt oud-politicus Pieter Omtzigt. Als speciaal onderzoeker voor de Raad van Europa hield hij zich bezig met de afhandeling van de moord op Daphne Caruana Galizia.
8 uur geleden
BALGOIJ (ANP) - Er gaan nepbeelden rond van een arrestatie in het Gelderse Balgoij, meldt de politie. Daarvan wordt beweerd dat die werd gedaan in verband met het geweld in het nabijgelegen Overasselt. Maar, zegt de politie, "er is vandaag niemand aangehouden in Balgoij".
11 uur geleden