Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
BREDA (ANP) - De gemeente Breda roept carnavalsvierders op niet meer naar de binnenstad te komen vanwege de drukte. "De binnenstad van Breda raakt vol! Kom er niet meer naartoe", zegt de gemeente.
20 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Tijdens de herstelwerkzaamheden van de defecte bovenleiding bij Utrecht zijn meer kapotte onderdelen gevonden dan eerder werd aangenomen. Een woordvoerder van ProRail laat weten dat nieuwe onderdelen naar de locatie moeten worden gebracht, omdat de schade groter is dan gedacht. De herstelwerkzaamheden lopen hierdoor opnieuw vertraging op. ProRail verwacht tot zeker 20.00 uur nodig te hebben voor de reparatie.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De NS zegt overrompeld te zijn door de puinhoop die carnavalsvierders in de trein achterlaten. De spoorwegmaatschappij roept treinreizigers op hun rommel mee te nemen.
1 uur geleden
BREDA (ANP) - Gemeenten in Brabant waarschuwen carnavalsvierders zaterdag voor de kou. Mensen moeten zich warm aankleden, zeggen ze. De eerste carnavalsdag op vrijdag verliep volgens Breda "gezellig en veilig". Het weer blijft een "aandachtspunt", aldus de gemeente. Tilburg en Den Bosch geven dezelfde waarschuwing. Het advies is laagjes kleding te dragen tijdens de koude nachten.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het duurt langer dan verwacht om de kapotte bovenleiding bij Utrecht te repareren, laat een woordvoerder van ProRail weten. Aanvankelijk hoopte de spoorbeheerder dat het herstelwerk om 15.30 uur klaar zou zijn en dat dan het treinverkeer weer volledig zou kunnen worden opgestart. Die prognose is nu bijgesteld naar ten minste 18.00 uur.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De versterking van huizen in door aardbevingen getroffen Groningse gemeenten moet sneller, constateert het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Volgens de toezichthouder hebben de gemeenten Eemsdelta, Groningen, Het Hogeland, Midden-Groningen en Oldambt weliswaar zorgvuldige versterkingsplannen opgesteld, maar is "meer voortvarendheid" nodig om woningen zo snel mogelijk te versterken en bewoners duidelijkheid te geven.
5 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Vanaf zondagmiddag geldt stapsgewijs in het hele land code geel vanwege sneeuw en gladheid. Het KNMI verwacht dat het als eerste gaat sneeuwen in het zuidwesten, daarna volgt de rest van het land. Het weerinstituut waarschuwt voor een sneeuwdek waardoor gladheid kan ontstaan. In de loop van de avond gaat het vanaf het zuidwesten dooien, maar in het noordoosten kan het volgens het KNMI nog tot in de nacht naar maandag glad zijn.
6 uur geleden