Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Een hacker heeft ingebroken bij een onlinedienst van de gemeente Den Haag en enkele buurgemeenten voor mensen die zich willen laten omscholen of bijscholen. Door de hack bij Haaglanden Leert Door zijn mogelijk de persoonlijke gegevens van ongeveer 1200 mensen gestolen.
2 minuten geleden
HEEMSKERK (ANP) - Zo'n honderd mensen demonstreren donderdagavond voor de deur van het gemeentehuis in Heemskerk tegen een nog te openen asielzoekerscentrum, ziet een verslaggever van het ANP. De gemeenteraad vergadert 's avonds over de kwestie. Demonstranten hebben Nederlandse vlaggen bij zich met de tekst 'Nee azc' en ook is er een Prinsenvlag te zien.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Enkele tientallen mensen zijn donderdagavond in Utrecht afgekomen op een demonstratie tegen politiegeweld. Het protest begon op het Vredenburgplein en verplaatste zich daarna naar het hoofdbureau van de politie. De demonstratie is naar aanleiding van het geweldsincident eerder deze week onder het bollendak op het Utrechtse stationsplein.
2 uur geleden
HEEMSKERK (ANP) - Het gebied rond het gemeentehuis van Heemskerk en de omgeving van het station in de Noord-Hollandse plaats zijn donderdag aangewezen als veiligheidsrisicogebied. Burgemeester Alexander Luijten heeft dat besluit genomen omdat er demonstraties zijn aangekondigd rond de gemeenteraadsvergadering van donderdagavond. Tijdens die vergadering wordt onder meer gesproken over een asielzoekerscentrum in de gemeente.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland kan de industrie in zijn geheel kwijtraken als de politiek geen keuzes maakt over verduurzaming. Dat signaleert de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) donderdag in een belangrijk rapport over de industrie op de vooravond van een nieuw kabinet.
4 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - Tata Steel heeft 8,5 miljoen euro moeten betalen, omdat de staalproducent te veel schadelijke stoffen zou hebben uitgestoten. Het is een van de hoogste straffen ooit voor Tata Steel, gevestigd in de Noord-Hollandse IJmond. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft die miljoenen ingevorderd op basis van metingen van het bedrijf zelf.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie is bekend met bedreigingen aan het adres van de politieman die maandag betrokken was bij een geweldsincident onder het bollendak op het stationsplein in Utrecht. "Wij zien natuurlijk ook bepaalde berichten online jegens collega's en hebben daar uiteraard aandacht voor", reageert een politiewoordvoerder na berichtgeving door RTV Utrecht.
6 uur geleden