Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
TILBURG (ANP) - Bij een steekpartij in een huis aan de Tilburgse Trouwlaan is in de nacht van maandag op dinsdag een persoon overleden. Dat meldt de politie. De twee andere bewoners zijn aangehouden.
49 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten en provincies hebben het Rijk opgeroepen meer geld te geven voor onderhoud en vervanging van infrastructuur, zoals wegen, bruggen, sluizen, viaducten en kades. Gebeurt dat niet, dan dreigt volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) een "bereikbaarheidsinfarct" in Nederland. De lobbyclubs baseren zich op een rapport van de adviesbureaus Arcadis en Berenschot.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland telt steeds meer megastallen, terwijl het aantal boerderijen juist afneemt. Volgens Wakker Dier komt dat door schaalvergroting: kleine boeren stoppen ermee, de groten worden groter.
3 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het Rode Kruis vreest dat "straks ook vrouwen en kinderen in Ter Apel zonder opvangplek" staan als er door de overheid niet "onmiddellijk" wordt ingegrepen. De afgelopen dagen werden asielzoekers opgevangen in een congrescentrum in Groningen, vorige week gebeurde dat in Stadskanaal en Gieten. De hulporganisatie noemt het "onbegrijpelijk" dat er niet voldoende slaapplekken gerealiseerd kunnen worden.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het verzuim onder personeel van Nederlandse gemeenten is vorig jaar gestegen naar 7,1 procent. Dat meldt A&O fonds Gemeenten, dat cijfers bijhoudt en dinsdag publiceert. Volgens het fonds is dat het hoogst in ruim twintig jaar.
5 uur geleden
AMERSFOORT (ANP) - Jaarlijks zijn minstens 7750 sociale huurwoningen nodig voor mensen met psychische klachten die bijvoorbeeld klaar zijn met een langdurige behandeling in een instelling of uit de gevangenis komen. De Nederlandse ggz heeft dat laten berekenen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In een reeks rouwadvertenties in Trouw wordt dinsdag stilgestaan bij het overlijden van de oprichter en directeur van de klimaatorganisatie Urgenda, Marjan Minnesma, die vrijdag op 59-jarige leeftijd overleed. "Jij was onze onverschrokken voorvrouw, onze drijvende kracht, ons kompas", schrijft Urgenda onder meer in een rouwadvertentie.
7 uur geleden