Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
EINDHOVEN (ANP) - Het vliegtuig met opvarenden van het Nederlandse cruiseschip Hondius is zondag rond 20.30 uur geland op het vliegveld van Eindhoven. Dat ziet een ANP-verslaggever. Het toestel vertrok rond 16.50 uur vanaf Tenerife, waar de passagiers eerder op de dag van het schip waren gehaald.
1 uur geleden
TENERIFE (ANP) - Meer dan negentig van de bijna 150 opvarenden van het door het hantavirus getroffen cruiseschip Hondius zullen tegen het einde van zondag zijn geëvacueerd vanaf de Canarische Eilanden. Dat meldt de Spaanse staatssecretaris van Volksgezondheid, Javier Padilla, in een op sociale media gedeelde video.
1 uur geleden
PARIJS (ANP) - Een van de Fransen die aan boord was van het Nederlandse cruiseschip Hondius vertoont symptomen van het hantavirus. Dat schrijft de Franse premier Sébastien Lecornu op X. Alle vijf de Fransen die zijn gerepatrieerd vanaf Tenerife zijn in "strikte isolatie geplaatst tot nader order".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft Spanje bedankt voor de hulp bij de repatriëring van de opvarenden van cruiseschip Hondius van rederij Oceanwide Expeditions uit Vlissingen. Een vliegtuig met onder anderen acht Nederlandse passagiers is zondag onderweg van het Spaanse eiland Tenerife naar Eindhoven.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland stuurt maandag opnieuw een vliegtuig naar Tenerife om daar een deel van de bemanning van het cruiseschip Hondius op te halen. Dat laat het ministerie van Buitenlandse Zaken weten.
4 uur geleden
GRANDILLA DE ABONA (ANP) - De Nederlandse chartervlucht voor opvarenden van het cruiseschip m/v Hondius is opgestegen vanaf het vliegveld Tenerife Zuid, ziet een ANP-verslaggever ter plaatse. Nadat het van boord halen van de opvarenden iets langer duurde dan voorzien, is tegen 16.52 uur Nederlandse tijd het toestel vertrokken richting Eindhoven. Naar verwachting zal het toestel daar na een kleine vijf uur arriveren.
4 uur geleden
MADRID (ANP/AFP) - De veertien Spanjaarden die zich bevonden op het Nederlandse cruiseschip Hondius, dat werd getroffen door het hantavirus, zijn aangekomen in Madrid. De groep werd zondag als eerste geëvacueerd van het cruiseschip dat bij Tenerife voor anker ligt.
5 uur geleden