Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Ook de HEMA roept klanten op speel- en knutselzand terug te brengen naar de winkel, omdat er mogelijk asbest in het product zit. "Na extra onderzoek is gebleken dat in minimaal één buisje van de producten asbest is aangetroffen", meldt de HEMA op de website. Eerder riepen winkels als Action en Top1Toys speelgoed met zand terug.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In Irak worden IS-strijders "met een Nederlandse link" vastgehouden die eerder waren gedetineerd in kampen in het noordoosten van Syrië, bevestigt het demissionaire kabinet aan de Tweede Kamer. Zij waren onder de 5704 mannelijke strijders van de terreurgroep die de afgelopen weken door de Verenigde Staten zijn overgebracht.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) is "onprettig verrast" door het besluit dat een journalist van De Twentsche Courant Tubantia vervolgd moet worden voor smaad. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft het Openbaar Ministerie onlangs opgedragen de journalist te vervolgen na een beklagprocedure.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mirjam Sterk verwacht dat haar een 'complexe opgave' wacht als minister van Langdurige Zorg. "Of de zorg in de toekomst ook houdbaar is, dat is het vraagstuk waar we voor staan," aldus de CDA'er.
12 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Tot nu toe hebben vijf landen toegezegd om met troepen mee te doen aan de internationale veiligheidsmacht in Gaza. Dat kondigde de Amerikaanse bevelhebber van die macht aan bij de eerste bijeenkomst van de Vredesraad, die de Amerikaanse president Donald Trump oprichtte om toe te zien op het staakt-het-vuren in Gaza. Het zou gaan om Indonesië, Marokko, Kazachstan, Kosovo en Albanië.
13 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie moet een journalist van De Twentsche Courant Tubantia vervolgen voor smaad. Dat heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden onlangs bepaald in een beklagprocedure. Die was aangespannen door onder anderen een vrouw uit Hengelo die jarenlang spirituele sessies organiseerde en leidde.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Rudi Bakker, voormalig directeur van SE Fireworks in Enschede, is woensdag op 63-jarige leeftijd overleden. Zijn advocaat Peter Plasman bevestigde donderdag een bericht hierover in De Twentsche Courant Tubantia.
13 uur geleden