Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
HAARLEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie wil dat een inmiddels 18-jarige man uit Heemskerk zeker zes maanden de cel in gaat voor poging tot doodslag in vereniging en openlijke geweldpleging in Beverwijk. Die misdrijven zou hij hebben gepleegd in september met jongeren uit Beverwijk, rond een langer lopend conflict met jongeren uit Haarlem. Volgens het OM heeft hij bekend betrokken te zijn.
25 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Mediabedrijf Talpa moet Yvonne Coldeweijer blijven doorbetalen in het conflict over de beëindiging van een overeenkomst voor een televisieprogramma dat uiteindelijk niet doorging. Dat heeft de voorzieningenrechter in Amsterdam bepaald.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 38-jarige Marvin B. die vastzit omdat hij in januari in Leiderdorp zijn ex-vriendin (52) zou hebben gedood, heeft het geweld dat hij gebruikte gefilmd. B. maakte zes filmpjes, meldde het Openbaar Ministerie donderdag bij een eerste inleidende zitting in de rechtbank in Den Haag. De opnames, sommige met commentaar, zou hij hebben verstuurd naar een dochter van het slachtoffer en naar twee van haar vriendinnen.
1 uur geleden
ALKMAAR (ANP) - Vier verdachten die donderdag terechtstonden in de zaak rond de dood van de broer van zangeres S10, mogen hun proces in vrijheid afwachten. Dat heeft de rechtbank in Alkmaar beslist aan het slot van een regiezitting, waarbij de verdediging wensen voor verder onderzoek kenbaar kon maken. Het viertal komt op 14 april op vrije voeten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensenrechtenorganisaties stappen naar de rechter om vervolging van verhuurplatform Booking.com af te dwingen. Het gaat om de organisatie The Rights Forum samen met enkele partnerorganisaties.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Softwareleverancier ChipSoft heeft woensdagavond softwaresystemen van elektronische patiëntendossiers offline gehaald. Dat bevestigen diverse ziekenhuizen na berichtgeving van techsite Tweakers. ChipSoft heeft te maken met een cyberaanval.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De natuur van de Waddenzee staat onder grote druk, schrijft het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in een notitie. "Het ecosysteem vertoont structurele tekenen van overbelasting." Onder meer door visserij, defensie-activiteiten en baggeren gaat de natuur steeds verder achteruit.
3 uur geleden