Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De hitte en het noodweer van zaterdag- op zondagnacht zorgen voor problemen op het spoor, maar het is nog onduidelijk wat de invloed daarvan is op de dienstregeling van maandag en dinsdag. Dat meldt een woordvoerder van de NS. "Treinen moeten wel naar een onderhoudslocatie kunnen en dat is op sommige plekken nu een probleem."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De stikstofplannen van het kabinet leiden tot "ongekende juridische chaos en onteigening" en betekenen "einde oefening" voor veel veehouders in Nederland. Dat zeggen Agractie, Dutch Dairymen Board, Farmers Defence Force, de Nederlandse Melkveehouders Vakbond, de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders en Stichting Stikstof Claim in een gezamenlijke verklaring.
2 uur geleden
HOUTEN (ANP) - In De Bilt is voor de derde dag op rij een officiële tropennacht gemeten. De temperatuur daalde gedurende het etmaal van zaterdag niet onder de 20 graden en kwam uit op een minimum van 20,3 graden. Nooit eerder werden drie aaneengesloten tropennachten gemeten, meldt Weeronline.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam zorgt het noodweer voor veel wateroverlast. De veiligheidsregio vraagt mensen de hulpdiensten alleen nog te bellen bij direct gevaar, om zo de meldkamer niet te overbelasten.
10 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op verschillende plekken in Nederland is brand uitgebroken door blikseminslag. In het hele land geldt code oranje vanwege zware onweersbuien, die gepaard gaan met bliksem.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een concert van Lil Kleine in het Olympisch Stadion in Amsterdam is zaterdagavond voortijdig gestopt wegens het slechte weer. Een bezoeker van het concert heeft dat laten weten aan het ANP.
13 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Er rijden zaterdagavond en zondagochtend geen treinen tussen Utrecht en Den Haag. Door een blikseminslag op het traject is de treindienst verstoord. Wel kunnen reizigers nog naar Gouda, dat halverwege de twee steden ligt.
15 uur geleden