Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - In verschillende steden zijn in de nacht van vrijdag op zaterdag opnieuw honderden mensen op de fiets gestapt om aandacht te vragen voor de veiligheid van vrouwen. Een jaar na de eerdere actie van Wij eisen de nacht op fietsten mensen mee in onder meer Amsterdam, Leeuwarden, Apeldoorn, Den Bosch, Middelburg, Zutphen en Deventer.
1 uur geleden
HILVARENBEEK (ANP) - De Nederlandse dj LNY TNZ is van de line-up van het Nederlandse festival Decibel Outdoor gehaald, omdat hij zaterdag optreedt in Moskou. Dat meldt organisator B2S.
2 uur geleden
OUDEWATER (ANP) - Zwemmer Maarten van der Weijden heeft zijn 22-stedentocht beëindigd. Na aanhoudende klachten van buikgriep en bijkomende koorts heeft hij vrijdag besloten definitief te stoppen.
10 uur geleden
ZANDVOORT (ANP) - De NS heeft vrijdag 50.000 raceliefhebbers per trein van en naar Zandvoort vervoerd. Dat meldt de vervoerder aan het einde van de eerste van drie racedagen van de Dutch Grand Prix in de kustplaats.
11 uur geleden
OOSTRUM (ANP) - Het natuurgebied Boschhuizerbergen bij Venray blijft voorlopig afgesloten, omdat het er na een grote natuurbrand nog niet veilig is. De brand die deze maand woedde, heeft veel bomen beschadigd. Ze kunnen omvallen en er kunnen takken afbreken. Dat melden de gemeente Venray en stichting Het Limburgs Landschap vrijdag.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Defensie deelt later dan gepland nieuwe gevechtskleding uit aan militairen. De vertraging is indirect een gevolg van hitte in Tunesië, staat in documenten die staatssecretaris Derk Boswijk (CDA) met de Tweede Kamer heeft gedeeld. In plaats van in september wordt de kleding naar verwachting in het eerste kwartaal van volgend jaar uitgedeeld aan militairen.
15 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De winning van aardgas in Groningen mag dan in 2023 gestopt zijn, de aardbevingen die erdoor worden veroorzaakt zijn nog niet gestopt. Daarop wijst de Groninger Bodem Beweging. "Het kan nog vele jaren duren voordat de ondergrond tot rust komt", voegt de organisatie eraan toe.
15 uur geleden