Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Op zaterdag 28 februari en zondag 1 maart rijden er geen treinen van en naar station Amsterdam Zuid, meldt ProRail. Dat komt door werkzaamheden. Het station wordt vernieuwd.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag in hoger beroep vijftien jaar cel en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 37-jarige Sander K. voor het verkrachten en doden van Arina Sasina (34) uit Amsterdam. K. sneed het lichaam van de vrouw daarna in stukken. Hij werd opgepakt voordat hij de lichaamsdelen kon laten verdwijnen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De alarmcentrales van de ANWB en Eurocross hebben dit wintersportseizoen voorlopig meer hulpverzoeken gekregen na wintersportongelukken vergeleken met vorig jaar. De hulpdiensten staan Nederlandse wintersporters bij na ongevallen. Beide centrales repatrieerden dit jaar al meer dan tweehonderd onfortuinlijke wintersporters.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie is in december gestopt met het Criminaliteits Anticipatie Systeem (CAS), een algoritme dat het risico op criminaliteit voorspelde. Dat bevestigt de politie na berichtgeving in de Volkskrant. De Algemene Rekenkamer constateerde jaren geleden al dat het algoritme niet voldeed.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Shell en Eneco hebben afgelopen najaar meerdere adviezen genegeerd om vogels te beschermen door windturbines op zee enkele uren stil te zetten. De bedrijven wilden hun windpark maximaal 15 uur stilzetten, terwijl de minister van Klimaat en Groene Groei adviezen heeft afgegeven om ze dat seizoen in totaal 36 uur te laten stilstaan.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie houdt er rekening mee dat de twee jongens die op nieuwjaarsdag in het Amsterdamse Piet Wiedijkpark werden doodgeschoten, uit willekeur zijn gedood. Dat meldt zij dinsdag.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het online journalistieke platform De Correspondent is op zoek naar een nieuwe hoofdredactie. Hoofdredacteur en oprichter Rob Wijnberg gaat in een andere rol verder bij het platform en ook adjunct-hoofdredacteuren Rosan Smits en Maaike Goslinga gaan bij De Correspondent verder in een nieuwe rol, maakte de vertrekkende hoofdredactie dinsdag bekend.
4 uur geleden