Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
VENEZUELA (ANP) - Het Nederlandse reddingsteam USAR dat in Venezuela na de aardbevingen naar overlevenden heeft gezocht, vertrekt weer naar huis. Het team begon afgelopen vrijdag en "pakt vandaag weer in", zei een woordvoerder woensdagochtend op NPO Radio 1.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De woningbouw neemt de komende twee jaar sterk toe, verwacht onderzoeksbureau ABF. Uit de aantallen vergunningen en bouwprojecten leiden de onderzoekers af dat het dieptepunt van nieuwe woningen achter de rug is.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft recent een minderjarige verdachte aangehouden voor het plannen van een terroristisch misdrijf vanuit zogenoemd nihilistisch gewelddadig extremisme. Een woordvoerster van de politie bevestigt berichtgeving van Nieuwsuur hierover. Waar en wanneer de verdachte is aangehouden, wil de politie niet zeggen, omdat volgens de woordvoerster het onderzoek nog loopt.
10 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Treinverkeer tussen Rotterdam en het zuiden van Nederland ligt nog langer stil dan gedacht. Dat meldt ProRail. Volgens de spoorbeheerder duurt het nog ten minste tot aankomende zaterdagmiddag voordat de stroomstoring na een brand in een kabelgoot verholpen is.
13 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht verbiedt wederom een demonstratie van XR-klimaatactivisten op de Ring A12. Dat is te lezen in een bericht op de gemeentewebsite. Burgemeester Sharon Dijksma laat weten dat mensen die de snelweg toch op gaan vervolgd kunnen worden. De demonstratie staat gepland voor 4 juli.
13 uur geleden
DE BILT (ANP) - Na een reeks dagen van extreme hitte en meerdere warmterecords is de officiële hittegolf dinsdag ten einde gekomen. Dat laat Weeronline weten. In De Bilt werden dinsdag temperaturen gemeten tussen de 21 en 22 graden en daarmee is het geen zomerse dag meer.
15 uur geleden
CARACAS (ANP) - Het Nederlandse USAR-team in Venezuela is maandag "volop ingezet, onder zware omstandigheden", laat de organisatie dinsdag weten. Zo hebben zij het Venezolaanse Rode Kruis ondersteund bij de stabilisatie van een jongen die kort daarvoor was gered. De jongen is overgebracht naar een ziekenhuis in Caracas.
15 uur geleden