Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Er wordt door de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening niet genoeg gedaan met aanbevelingen rondom de in 2024 deels ingestorte parkeergarage in Nieuwegein, meldt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). Die organisatie ziet graag dat een en ander vastgelegd wordt in de wet, maar de minister "ziet helaas geen aanleiding om hier nu mee aan de slag te gaan", zo luidt de conclusie.
50 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Alleen de voorlopige verkiezingsuitslagen van Amsterdam en Hoorn ontbreken nog. Amsterdam hoopt dat donderdagochtend alle stemmen geteld zijn, maar het kan ook middagwerk worden, zei een woordvoerder. Hoorn verwacht de uitslag in de loop van donderdag te brengen, meldt de gemeente op de site.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - NSC haalt in geen van de vijf gemeenten waar die partij meedeed een raadszetel. Dat blijkt uit de voorlopige uitslagen die de ANP Verkiezingsdienst heeft gemeld. In Amersfoort, Apeldoorn, Den Haag, Eindhoven en Zoetermeer stond NSC op het stembiljet.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hart voor Den Haag, de partij van oud-wethouder Richard de Mos, is zoals verwacht de grootste geworden bij de verkiezingen woensdag. De partij komt volgens de Verkiezingsdienst van het ANP uit op 16 zetels. Dat is er eentje minder dan bij de exitpolls van woensdagavond.
9 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - GroenLinks-PvdA wordt de grootste fractie in de Rotterdamse gemeenteraad en lost daarmee Leefbaar Rotterdam af. De partij krijgt 11 zetels. Dat zijn er 2 meer dan vier jaar geleden. Ook Leefbaar Rotterdam krijgt 11 zetels, een winst van 1, maar met een kleiner aantal stemmen, meldt de ANP Verkiezingsdienst.
10 uur geleden
WILLEMSTAD (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft woensdagavond (lokale tijd) op Curaçao een bijeenkomst bezocht waar met verschillende burgers werd gesproken over de geopolitieke situatie rondom Venezuela en de spanningen die dat heeft opgeleverd op het eiland. De koning luisterde, samen met staatssecretaris Eric van der Burg (Koninkrijksrelaties), naar verschillende verhalen over 3 januari van dit jaar.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks en D66 groeien in Nijmegen, blijkt uit de voorlopige uitslag die de ANP Verkiezingsdienst heeft gemeld. GroenLinks gaat van 9 naar 11 zetels, D66 van 6 naar 7.
10 uur geleden