Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De pro-Palestijnse demonstranten die dinsdag zijn aangehouden in Den Haag in de buurt van de Tweede Kamer beklagen zich over de opstelling van de politie. De politie zou zich zonder duidelijke reden agressief hebben opgesteld en geweld hebben gebruikt.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie is bezig om drie pro-Palestijnse activisten te verwijderen van het spoor, ziet een ANP-verslaggever. Zij hadden zich, ergens tussen sporen 6 en 7, vastgeketend aan een seinpaal.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rond de 70 à 80 mensen zijn dinsdag in Den Haag aangehouden. De groep demonstreerde bij het Tweede Kamergebouw voor de door Israël opgepakte opvarenden van de Global Sumud Flotilla. De politie laat weten dat de demonstranten weigerden naar een toegewezen demonstratievak te gaan en toen zijn aangehouden.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het treinverkeer van en naar Den Haag Centraal ligt stil omdat demonstranten zich op het spoor hebben begeven, meldt de NS. Hoeveel sporen ze bezetten is niet bekend, maar uit veiligheidsoverwegingen is het volledige treinverkeer stilgelegd, aldus een woordvoerster.
9 uur geleden
TILBURG (ANP) - Bij een actie in Brabant waaraan bijna tweehonderd agenten meewerkten zijn dinsdagochtend negen aanhoudingen verricht, meldt de politie. De personen worden verdacht van het overtreden van de Opiumwet en zijn tussen de 21 en 29 jaar oud. Ze zijn aangehouden bij invallen in panden in de Brabantse plaatsen Tilburg en Oisterwijk.
14 uur geleden
MARMARIS (ANP) - De Nederlandse Cerisa van Kesteren, die deel uitmaakt van de vloot naar Gaza, meldt een nieuwe onderschepping door Israël. "Interceptie is begonnen! Boot voor ons is nu aan de beurt", liet ze rond 13.15 uur Nederlandse tijd weten. Kort daarop kwamen berichten aan haar niet meer aan. Young European Greens meldt inmiddels de "ontvoering door Israël" van Van Kesteren.
14 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag een gevangenisstraf van 24 jaar geëist tegen de 58-jarige René F. uit Schiedam voor het medeplegen van de moord op ggz-directeur Rob Zweekhorst. De dood van de ggz-directeur staat te boek als een vergismoord.
15 uur geleden