Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
LOOSDRECHT (ANP) - De mobiele eenheid heeft opnieuw moeten ingrijpen bij een demonstratie tegen de opvang van asielzoekers in Loosdrecht. Er zijn minstens twee personen aangehouden voor openbare geweldpleging, meldt een woordvoerder van de politie. Meer aanhoudingen worden niet uitgesloten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet onderzoekt of de Amerikaanse rapper Ye, voorheen bekend als Kanye West, toch geweigerd kan worden. Minister David van Weel (Veiligheid, VVD) zei dat zijn collega Bart van den Brink van Asiel en Migratie (CDA) kijkt of er redenen zijn om Ye de toegang tot Nederland te ontzeggen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In een deel van de provincie Utrecht kunnen burgers en bedrijven vanaf juli geen nieuwe of zwaardere stroomaansluiting krijgen. Aanvragen komen dan op een wachtlijst te staan, tot er weer ruimte is op het stroomnet. Dat heeft staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei bekendgemaakt na een overleg met betrokken netbeheerders en provincies. Wanneer er wel weer nieuwe aansluitingen mogelijk zijn, is nog niet te zeggen.
6 uur geleden
EPE (ANP) - Het lukt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers niet om mensen die het heeft ondergebracht in een hotel in Epe over andere locaties te verspreiden en moet vanaf woensdag aan de gemeente dwangsommen gaan betalen. Het COA zegt dat tot het laatste moment is gewerkt om de noodlocatie in het Fletcher Hotel te sluiten, maar dat het "helaas niet gelukt" is om de mensen elders in het land op te vangen.
6 uur geleden
BOEKAREST (ANP) - In Roemenië zijn de kunstschatten die vorig jaar waren gestolen in Nederland getoond aan de pers. Het ging dinsdagavond nog om een besloten presentatie. De historische objecten worden de komende anderhalve week aan het publiek getoond in het Nationaal Historisch Museum.
6 uur geleden
OTTERLO (ANP) - In het Gelderse Otterlo heeft op dinsdag een grote natuurbrand gewoed, meldt de gemeente. Die brand was op de heide bij de Planken Wambuisweg tussen Ede en Otterlo. Een woordvoerder van de veiligheidsregio zegt rond 17.00 uur dat de brand uit is.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Pluimvee van hobbyhouders en commerciële bedrijven mag weer naar buiten, behalve in de Gelderse Vallei. Dat heeft staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw) bekendgemaakt. In de Gelderse Vallei zijn veel pluimveebedrijven gevestigd. Het risico op verspreiding van vogelgriep is daar hoger dan in de rest van Nederland. Daarom blijft daar de ophok- en afschermplicht wel gelden.
9 uur geleden