Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
OOSTRUM (ANP) - Bij de brand in het natuurgebied De Rosmolen staat 21 hectare in brand. Dat is ongeveer een vijfde van het gebied, zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio Noord-Limburg. De brand is nog niet onder controle.
31 minuten geleden
HOUTEN (ANP) - In het zuidoosten van het land is de temperatuur maandag opgelopen tot boven de 35 graden. Daarmee wordt volgens Weeronline het record uit 2020 geëvenaard, toen het ook regionaal zeven dagen extreem heet was.
55 minuten geleden
ROSMALEN (ANP) - Aan de Waterleidingstraat ten oosten van de Brabantse plaats Rosmalen is een grote natuurbrand uitgebroken. Dat meldt de veiligheidsregio. Meerdere brandweereenheden zijn bezig de brand te bestrijden. De brand was even voor 16.00 uur ingesloten en kan zich niet meer verspreiden.
2 uur geleden
OOSTRUM (ANP) - Het is voor de vierde keer dit jaar dat er in Nederland een blushelikopter is opgeroepen voor een natuurbrand, meldt een woordvoerder van de Koninklijke Luchtmacht. De veiligheidsregio Limburg-Noord heeft defensie maandag om hulp gevraagd bij het bestrijden van de zeer grote brand die woedt in natuurgebied De Rosmolen bij Oostrum, in de gemeente Venray.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Aanbieders van riviercruises moeten reizen annuleren of aanpassen door de lage waterstanden. Vooral vaartochten naar Duitsland worden niet of in een andere vorm uitgevoerd.
3 uur geleden
BREDA (ANP) - De uitlatingen van Sophie Straat tijdens festival Best Kept Secret zijn niet strafbaar. Die conclusie trekt het Openbaar Ministerie Zeeland-West-Brabant. De zangeres kwam in opspraak nadat zij tijdens haar optreden in juni witte mannen opriep naar achteren te gaan.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Afgelopen weekend hebben opnieuw vele tientallen mensen melding gemaakt van discriminatie rondom evenementen van WorldPride in Amsterdam. Ook vorig weekend, tijdens de start van WorldPride, was dat het geval. De cijfers laten volgens organisatie RITA zien dat veel lhbt+'ers zich nog altijd onveilig voelen in de openbare ruimte. "Het gaat niet zozeer om de cijfers. Dit is een signaal dat er iets moet veranderen", zegt een woordvoerder.
4 uur geleden