Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Om het afsteken van vuurwerk in stadions effectiever tegen te gaan, moet onder meer de toegangscontrole in stadions verbeteren, adviseert het onafhankelijke Auditteam Voetbal en Veiligheid in een maandag verschenen rapport. Technologie kan daarbij helpen. Als voorbeelden noemt het team scanpoorten, handscanners en slimme camera's. Ook betere controle van personeel, leveranciers en stadionruimtes kan verbetering opleveren.
6 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Bij het gemeentehuis in Den Bosch zijn maandagavond zo'n honderd mensen samengekomen voor een raadsbijeenkomst over asielopvang in Engelen. Tijdens de inspraakavond kunnen bewoners hun mening geven over de komst van een opvanglocatie voor alleenstaande jonge asielzoekers.
7 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI gaat gebruikers van zijn app vanaf komende week waarschuwen voor lokale zware onweersbuien. Als zo'n zware bui binnen een kwartier op de locatie van de gebruiker wordt verwacht, krijgt die een melding. Het gaat niet om alle buien, maar alleen om "zware onweersbuien die overlast kunnen veroorzaken", legt het instituut uit.
9 uur geleden
WEZEP (ANP) - Vijf gewonden van het ongeval met een touringcar op de A28 bij Wezep liggen nog in het ziekenhuis. Dat laat de gemeente Oldebroek weten, waar Wezep onder valt.
11 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De politie heeft niemand aangehouden na de wedstrijd SC Cambuur tegen Feyenoord in Leeuwarden van zondag. De bezoekende fans van de Rotterdamse ploeg gooiden vuurwerk richting het vak met Cambuur-supporters. Daarbij raakten vijf mensen gewond.
14 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De Nederlandse Publieke Omroep gaat geen verzoek indienen bij mediaminister Rianne Letschert om maatregelen te nemen tegen aspirant-omroep Ongehoord Nederland (ON!). De andere ledenomroepen vroegen begin juni aan de NPO om een dergelijk verzoek in te dienen. Volgens de NPO is het echter onduidelijk of er voldoende "juridische grondslag" is "voor het indienen van een verzoek tot intrekking van de voorlopige erkenning van ON!", meldt de NPO maandag.
15 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - Een crowdfunding voor de zoektocht naar de vermiste Nederlandse filmproducent Rodney Leysner heeft inmiddels bijna 15.000 euro opgeleverd. Dat is te zien op de GoFundMe-pagina waar de actie door de familie van Leysner is opgezet. De producent wordt sinds 15 augustus vermist in Suriname.
15 uur geleden