Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - In een flat in een seniorencomplex aan de Wagenstraat in Den Haag heeft in de nacht van zaterdag op zondag brand gewoed. Daarbij zijn geen gewonden gemeld, aldus de veiligheidsregio.
2 uur geleden
TER APEL (ANP) - Twee bussen met tientallen asielzoekers zijn rond 21.00 uur vanuit Ter Apel vertrokken naar congrescentrum Hanzeplaza in Groningen. Het gaat om mensen voor wie de komende nacht geen plek is in het opvangcentrum in Ter Apel. Zij brengen de nacht door in Groningen en worden zondagochtend weer teruggebracht.
11 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De patiënt die op 21 mei in het Radboudumc is opgenomen wegens een lage verdenking op ebola, is negatief getest op die ziekte. "Dat betekent dat uit bloedonderzoek blijkt dat deze patiënt geen ebola heeft. De patiënt krijgt de nodige zorg op een normale zorgafdeling", meldt het Nijmeegse ziekenhuis zaterdag.
12 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft 27 actievoerders van Extinction Rebellion (XR) aangehouden na hun blokkade van het spoor op station Utrecht Centraal. Ze stapten rond 13.15 uur meerdere sporen op. Pas toen alle treinen waren stilgezet, kon de politie zelf veilig het spoor op.
12 uur geleden
ZANDVOORT/SCHEVENINGEN (ANP) - Veel mensen hebben het zomerse weer aangegrepen om naar het strand te gaan. In Zandvoort zijn de parkeerplaatsen vol en roept de gemeente op met het openbaar vervoer, de fiets of de scooter te komen. In Scheveningen zijn de parkeergarages bij het Kurhaus en de Nieuwe Parklaan vol, maar er blijken nog ruim vierhonderd parkeerplaatsen te zijn in de parkeergarage aan de Zwolseweg, meldt een woordvoerder van de gemeente.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De coalitieonderhandelingen tussen Hart voor Den Haag en D66 zijn definitief geklapt. Daarmee is de deur voor coalitievorming tussen Hart voor Den Haag en D66 in het slot gevallen, melden zowel Hart voor Den Haag-voorman Richard de Mos als D66-fractievoorzitter Yousef Assad.
16 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Rode Kruis gaat 175 bedden klaarzetten in congrescentrum Hanzeplaza in Groningen. Dat meldt een woordvoerder van de organisatie. Rond 16.00 uur zal de opbouw van de opvanglocatie beginnen.
17 uur geleden