Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag tbs met dwangverpleging geëist tegen de 30-jarige Hamzah L. voor het doodsteken van de 11-jarige Sohani op 1 februari vorig jaar in de Anemoonstraat in Nieuwegein. Volgens het OM is L. volledig ontoerekeningsvatbaar en moet de rechtbank hem ontslaan van rechtsvervolging.
46 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het afsplitsen van zeven PVV-fractieleden was een "emotioneel" moment voor PVV-leider Geert Wilders. "Het is een zwarte dag voor de PVV."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower wordt de partijleider van de nieuwe fractie van opgestapte PVV'ers. Hidde Heutink, de voormalig campagneleider van de PVV, wordt zijn vicevoorzitter.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Reizigersvereniging Rover en Translink, het bedrijf achter de ov-chipkaart, hebben gelijk gekregen van de rechter in het kort geding tegen Kings Online, dat via twee websites ov-chipkaarten verkoopt voor hoge bedragen. Dat meldt Rover. Honderden reizigers hadden zich bij de vereniging gemeld, omdat zij tientallen euro's te veel hadden betaald voor een persoonlijke ov-chipkaart. Mensen dachten vanwege de huisstijl van de website, die leek op die van de NS en Translink, via een officiële aanbieder een bestelling te plaatsen.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De advocaat van de ouders van de 11-jarige Sohani, die op 1 februari vorig jaar in Nieuwegein werd doodgestoken, wil dat de rechtbank Hamsah L. (30) tot een strafbare dader verklaart. Hij vindt dat L. naast tbs ook een celstraf moet krijgen. Volgens raadsman Sébas Diekstra heeft L. in de periode voor het misdrijf drugs gebruikt, terwijl hij wist dat dit tot psychoses kan leiden. Dat betoogde hij dinsdag tijdens de rechtszaak tegen L. bij de rechtbank in Utrecht.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De IJ-tunnel gaat vanaf de zomer van 2027 ruim een jaar dicht. De afsluiting heeft grote gevolgen voor de bereikbaarheid van Amsterdam, de regio en in het bijzonder Amsterdam-Noord, aldus de gemeente. De tunnel, die het centrum met het stadsdeel Noord verbindt, is aan groot onderhoud toe.
4 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De 24-jarige Signiomar D. uit Zwaag blijft vastzitten in de zaak rond Emiel den Hollander, de tweelingbroer van zangeres S10. De rechtbank heeft het verzoek om zijn voorarrest op te heffen afgewezen.
5 uur geleden