Experts: ambtenaar moet met allerlei soorten 'bazen' kunnen werken
DEN HAAG (ANP) - Het is prematuur als (rijks)ambtenaren nu al openlijk ageren tegen een mogelijk kabinet met de PVV, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Zo is het nog niet bekend hoe een regeerakkoord eruit gaat zien en of de nieuwe kabinetsplannen indruisen tegen de Grondwet of andere wetten. Los daarvan hoort het bij het "ambtelijk werk dat je met allerlei soorten bazen moet kunnen werken", zegt Van der Wal. Daar sluit Thijs Jansen, directeur van de Stichting Beroepseer, zich bij aan.
In het verkiezingsprogramma van de PVV staan voorstellen die lijnrecht tegenover de Grondwet staan, zoals het verbod op islamitische scholen. Ook wil de PVV een asielstop.
Op de verkiezingen van vorige week is niets aan te merken, die zijn democratisch verlopen, zegt Van der Wal. "Als privépersoon kun je wat van de uitslag vinden, maar als ambtenaar moet je je niet op voorhand activistisch opstellen. Als ambtenaar moet je je loyaal gedragen naar je baas, ongeacht de politieke kleur", zegt de hoogleraar.
Kritisch adviseren
Als een nieuw kabinet straks met voorstellen komt die (grond)wettelijk niet kunnen, moeten ambtenaren wél kritisch adviseren en tegenwicht geven, benadrukt de hoogleraar. De ambtelijke en politieke top moet die ruimte geven. Als er niets met dat advies wordt gedaan en de ambtenaar heeft moeite met het uiteindelijke besluit, dan moet de ambtenaar opstappen of om een andere functie vragen, vindt hij.
Stevig adviseren moet, maar als dat advies wordt genegeerd en "je blijft zeggen dat je er niet achterstaat, dan kun je beter vragen om een andere functie", vindt ook Jansen. "Als ambtenaar kun je ook niet weigeren om te werken voor een kabinet met een bepaalde politieke signatuur. Als je dat niet wilt, moet je weg."
Tegengas
Volgens Jansen is de ruimte voor ambtenaren om tegengas te geven de laatste jaren "in beweging gekomen". In de Ambtenarenwet staat dat de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren aan voorwaarden is gebonden. "Zij moeten daarom wel opletten wat ze naar buiten brengen", zegt hij.
Er is volgens Jansen een grijs gebied dat de laatste jaren is gegroeid. Want na het toeslagenschandaal wordt van ambtenaren nadrukkelijk verwacht dat ze niet 'blind' beleid (blijven) uitvoeren, als ze weten dat dit voor burgers verkeerd uitpakt. Het Rijk heeft diverse programma's en een nieuwe ambtseed in het leven geroepen om ambtenaren nadrukkelijk aan te moedigen de ruimte die er is, te pakken. Volgens hem is nu "de opgave voor ambtenaren om te balanceren tussen verplichtingen aan de politiek en die aan burgers."
Meer uit Binnenland
RAMALLAH (ANP) - Israël heeft de diplomatieke status van Nederlandse ambassademedewerkers in Ramallah ingetrokken. Om hoeveel mensen het gaat, wat hun functies zijn en wat voor gevolgen deze stap heeft, is nog niet bekend.
1 uur geleden
DEN HELDER (ANP) - Vanuit Den Helder is het marineschip Zr.Ms. Evertsen zondagmiddag voor ruim drie maanden vertrokken naar het Midden-Oosten. Het luchtverdedigings- en commandofregat vaart de komende weken richting de Middellandse Zee en kan worden ingezet in de Straat van Hormuz, meldt Defensie.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - "Dit had nooit mogen gebeuren", zegt de familie van de omgekomen man die op de NDSM-kade is neergeschoten. "Wat een mooie, zonnige en gezellige vrijdagmiddag voor ons was, is geëindigd in een drama. Ineens moeten we in de verleden tijd praten over mijn lieve man, vader en supertrotse opa", schrijft de familie van de 61-jarige man in een reactie die Namens de Familie heeft uitgestuurd.
6 uur geleden
LOBITH (ANP) - Het waterpeil van de Rijn heeft door de droogte een nieuw dieptepunt bereikt. Bij Lobith, waar de rivier Nederland binnenstroomt, werd zondag rond het middaguur een peil van 6,10 meter gemeten, laten de meetuitslagen van Rijkswaterstaat zien. Zo laag stond het water nog nooit sinds de waterstanden er worden gemeten. Dat gebeurt sinds 1866.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Nationaal Vredesprotest 'Stop de Oorlogskoorts' heeft duizenden mensen naar De Dam in Amsterdam getrokken. Zo'n 3000 aanwezigen scharen zich achter de organisatie die "ziet dat de regering zich voorbereidt op oorlog waar de Nederlander de prijs voor betaalt".
7 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De Universiteit Maastricht schorst een uit Gaza afkomstige student na commotie over een door hem geposte onlinevideo, waarin hij naar beelden kijkt over Palestijnse strijders in gevechtsuniformen en lijkt te zeggen: "Seventh of October. This is me" (7 oktober, dit ben ik), terwijl hij naar het tv-scherm wijst.
7 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Weeronline verwacht aankomende week uitzonderlijke temperaturen voor eind september. In grote delen van het land kan het kwik boven de 25 graden uitkomen. Halverwege de week wordt de hitte verdreven door buien met mogelijk onweer.
8 uur geleden