Expert: partijen moeten zeggen met wie ze wél willen samenwerken
LEIDEN (ANP) - Politieke partijen zeggen in aanloop naar de verkiezingen vaak met wie ze niet in een coalitie willen, maar volgens politicoloog Tom Louwerse (Universiteit Leiden) kunnen ze beter aangeven met wie ze wél willen samenwerken. "Ik denk dat het duidelijker zou maken welke richting partijen op willen met de coalitieformatie. En als kiezers dat weten, geeft ze dat meer mogelijkheid om hier in hun stemkeuze rekening mee te houden", zegt de politicoloog tegen het ANP.
Hij pleit hiervoor omdat de verkiezingsuitslag in ons stelsel geen sterke relatie heeft met de vorming van het kabinet. "Met elke stap in de keten wordt die relatie een beetje zwakker". Zo'n 12,5 procent van de Nederlanders gaf in het Nationaal Kiezersonderzoek 2021 aan niet het idee te hebben verschil te kunnen maken met zijn of haar stem. Dit sentiment snapt Louwerse "tot op zekere hoogte" omdat de kiezer al relatief weinig vinger in de pap heeft bij die coalitievorming, en als ie er eenmaal is veel plannen verzanden in compromissen. Wel ligt het aantal vervulde verkiezingsbeloftes bij coalitiepartijen volgens hem hoger dan bij oppositiepartijen.
"Iedereen kan stemmen op iets dat ie aardig vindt", noemt de politicoloog als voordeel van het Nederlandse stelsel. "En er ontstaat consistent beleid voor de lange termijn. Maar veel Nederlanders vinden dat echte verandering uitblijft, of te langzaam gaat", stelt Louwerse. "Sinds 1917 is er in Nederland nooit een regeringswissel geweest." Een regeringswissel vindt plaats als de volledige regering uit nieuwe partijen bestaat.
Minderheidskabinet
Een minderheidskabinet, waar een van de koplopers in de peilingen NSC voor openstaat, kan volgens de politicoloog meer gewicht aan een stem geven. Bij deze constructie moet het kabinet telkens op zoek naar meerderheden voor een voorstel in de Tweede Kamer, waardoor onderwerpen los behandeld worden en steeds een 'nieuwe kans' krijgen. Maar een minderheidskabinet kan volgens Louwerse "minder stabiel" zijn.
Ook kan het voor oppositiepartijen aantrekkelijk zijn om mede het beleid vorm te geven, maar daarmee verbinden ze zich ook aan het beleid, vertelt de politicoloog. Daar voegt hij aan toe dat kleine partijen terughoudender kunnen zijn om in een coalitie te stappen omdat ze vooraf minder duidelijke toezeggingen kunnen krijgen op hun speerpunten, want zonder meerderheid is steun niet gegarandeerd.
Voor nu zou het kiezers volgens de politicoloog in ieder geval meer sturing geven als partijen aangeven welke coalitie ze wel zien zitten, in plaats van te zeggen met welke partijen ze niet willen samenwerken.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Na zijn taak als verkenner gaat Ahmed Aboutaleb ook de formatie leiden in Den Haag. Dat verzoek is aan de oud-burgemeester van Rotterdam gedaan en na er een nachtje over geslapen te hebben, neemt hij die opdracht aan, zei Aboutaleb zondag bij het programma WNL Op Zondag.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hart voor Den Haag, de partij van oud-wethouder Richard de Mos, zou met de Haagse D66 moeten praten over een nieuw college in die stad. Dat adviseert verkenner Ahmed Aboutaleb.
2 dagen geleden
GORINCHEM (ANP) - De inwoners van de gemeente Gorinchem kunnen op woensdag 29 april opnieuw naar de stembus. Het stadsbestuur heeft deze datum vastgesteld, nadat een meerderheid van de gemeenteraad een herstemming wilde. Aanleiding zijn vermoedens van stemfraude bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland en de NAVO hadden deze week contact met de Verenigde Staten nadat president Donald Trump had gedreigd uit de NAVO te vertrekken. "Daar is contact over. Ook om de Amerikanen te wijzen op dat we juist meer uitgeven aan Defensie", zei premier Rob Jetten tijdens zijn wekelijkse persconferentie.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Rianne Letschert (Cultuur) vindt het "ontzettend goed nieuws" dat de Roemeense kunstschatten die vorig jaar werden geroofd uit het Drents Museum in Assen, waaronder een eeuwenoude gouden helm, weer zijn teruggevonden. "Wat een heugelijke dag", aldus de D66-bewindsvrouw.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het handelen van minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingshulp, D66) rond het terugdraaien van bezuinigingen op subsidie voor UNRWA is niet voor herhaling vatbaar, vindt asielminister en vicepremier Bart van den Brink (CDA).
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet verlengt de missie van het fregat Zr. Ms. Evertsen in het oosten van de Middellandse Zee "tot in beginsel begin mei". Dat heeft minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) de Tweede Kamer laten weten. Het schip vertrok vorige maand naar de regio om bij te dragen aan de verdediging van NAVO-bondgenoten die bedreigd worden door de oorlog in het Midden-Oosten.
3 dagen geleden