Ex-Sovjetleider Gorbatsjov overleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De voormalige en laatste leider van de Sovjet-Unie, Michail Gorbatsjov, is op 91-jarige leeftijd overleden, melden het Russische persbureau Interfax en andere staatsmedia. Hij geldt als hervormer van de alleenheersende communistische partij van de Sovjet-Unie. Dat leidde tot het einde van de Koude Oorlog en uiteindelijk ook tot het uiteenvallen van het land. Maar hij maakte ook de hereniging van Duitsland mogelijk. Hij stierf na een langdurige ziekte.
Gorbatsjov ontving in 1990 de Nobelprijs voor de Vrede. Hij was kort president, van maart 1990 tot eind december 1991. Maar daarvoor was hij vanaf 1985 de machtige secretaris-generaal van de communistische partij. Met zijn nieuwe economische en politieke beleid maakte hij Russische begrippen wereldwijd bekend, zoals glasnost (openheid) en perestrojka (hervorming).
Tijdens zijn bezoeken aan het Westen besefte 'Gorbi' al snel dat zijn land achter het IJzeren Gordijn hopeloos achterliep. De Sovjet-Unie zou alleen zijn positie als wereldmacht kunnen behouden als er ingrijpende hervormingen zouden komen. De toch al belabberde economie liep nog meer averij op door de Sovjetinvasie van Afghanistan in 1979. Een nieuwe wapenwedloop stuwde de defensie-uitgaven op.
Afghanistan
Hij besloot in 1989 een einde te maken aan de kostbare bezetting van Afghanistan. Ook verbeterde hij de relatie met Washington en zette Moskou de eerste voorzichtige stapjes naar een vrijemarkteconomie. De Sovjetburgers kregen na zeventig jaar meer vrijheden dan ooit. Politieke gevangen kwamen vrij en dissidente bewegingen schoten als paddenstoelen uit de grond.
Gorbatsjovs hervormingen kregen al snel een sneeuwbaleffect in andere Oostbloklanden. Moskou greep niet in om dat te voorkomen, zoals dat in 1968 in Tsjechoslowakije nog wel het geval was. Deze ontwikkelingen leidden in november 1989 onverwacht tot de val van de Berlijnse Muur. Moskou stemde in met de Duitse hereniging en zelfs met de terugtrekking van de Sovjettroepen uit alle Oost-Europese landen.
Jeltsin
In 1990 liet Gorbatsjov zich kiezen tot president van de Sovjet-Unie om zijn macht als staatshoofd te behouden. Zo werd hij de eerste gekozen president van de Sovjet-Unie, maar tevens de laatste. Hij werd opgevolgd door Boris Jeltsin, die vorm probeerde te geven aan een vernieuwde en verkleinde Unie met slechts acht republieken.
Gorbatsjov werd in het buitenland geprezen. In eigen land gold hij vooral als de man die de Sovjet-Unie naar de ondergang hielp. Hij richtte een paar keer een politieke partij op, maar zonder enig succes. Hij had ook nog herhaaldelijk kritiek op president Vladimir Poetin, die de verworvenheden van glasnost, zoals vrijheid van meningsuiting, weer terugdraaide.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP/RTR/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft de Amerikaanse president Donald Trump bedankt voor het ondertekenen van een wet die voorziet in sancties tegen Rusland. Trump tekende de wet vrijdag nadat het Huis van Afgevaardigden eerder in de week akkoord was gegaan.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft besloten diverse media per direct uit het Witte Huis te weren. Het gaat om CNN, Politico en MSNOW. Trump beschuldigt ze van het constant delen van "nepnieuws".
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - FBI-topman Kash Patel heeft de samenwerking met de Canadese autoriteiten deze maand deels laten stilleggen. Dat zeggen bronnen tegen de krant The New York Times. De aanleiding was onvrede over de manier waarop de Canadese omroep CBC berichtte over de aanslagen van 11 september 2001.
7 uur geleden
JOÃO PESSOA (ANP/AFP) - De Braziliaanse politie heeft zondag een verdachte seriemoordenaar gearresteerd. De man wordt in verband gebracht met ten minste zestien sterfgevallen sinds mei, meldt de politie.
7 uur geleden
DAMASCUS (ANP/AFP) - De Syrische autoriteiten hebben de aanhouding gemeld van vijf voormalige luchtmachtofficieren. Die worden verdacht van betrokkenheid bij luchtaanvallen op burgers toen president Bashar al-Assad nog aan de macht was.
7 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP/RTR) - Rebeca Grynspan uit Costa Rica is koploper in de derde informele stemming om de nieuwe secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Zij stond in de tweede informele stemming ook al in de top drie. Als Grynspan gekozen wordt, wordt ze de eerste vrouw aan het hoofd van de VN. Tot dusver waren alle secretarissen-generaal man, waardoor de roep om een vrouw te benoemen luider wordt.
8 uur geleden
WENEN (ANP) - Een koeltoren van een Russische kerncentrale in Koersk zou geraakt zijn door een drone. Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) laat via X weten dat het daar een melding van heeft ontvangen.
9 uur geleden