Ex-Sovjetleider Gorbatsjov overleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De voormalige en laatste leider van de Sovjet-Unie, Michail Gorbatsjov, is op 91-jarige leeftijd overleden, melden het Russische persbureau Interfax en andere staatsmedia. Hij geldt als hervormer van de alleenheersende communistische partij van de Sovjet-Unie. Dat leidde tot het einde van de Koude Oorlog en uiteindelijk ook tot het uiteenvallen van het land. Maar hij maakte ook de hereniging van Duitsland mogelijk. Hij stierf na een langdurige ziekte.
Gorbatsjov ontving in 1990 de Nobelprijs voor de Vrede. Hij was kort president, van maart 1990 tot eind december 1991. Maar daarvoor was hij vanaf 1985 de machtige secretaris-generaal van de communistische partij. Met zijn nieuwe economische en politieke beleid maakte hij Russische begrippen wereldwijd bekend, zoals glasnost (openheid) en perestrojka (hervorming).
Tijdens zijn bezoeken aan het Westen besefte 'Gorbi' al snel dat zijn land achter het IJzeren Gordijn hopeloos achterliep. De Sovjet-Unie zou alleen zijn positie als wereldmacht kunnen behouden als er ingrijpende hervormingen zouden komen. De toch al belabberde economie liep nog meer averij op door de Sovjetinvasie van Afghanistan in 1979. Een nieuwe wapenwedloop stuwde de defensie-uitgaven op.
Afghanistan
Hij besloot in 1989 een einde te maken aan de kostbare bezetting van Afghanistan. Ook verbeterde hij de relatie met Washington en zette Moskou de eerste voorzichtige stapjes naar een vrijemarkteconomie. De Sovjetburgers kregen na zeventig jaar meer vrijheden dan ooit. Politieke gevangen kwamen vrij en dissidente bewegingen schoten als paddenstoelen uit de grond.
Gorbatsjovs hervormingen kregen al snel een sneeuwbaleffect in andere Oostbloklanden. Moskou greep niet in om dat te voorkomen, zoals dat in 1968 in Tsjechoslowakije nog wel het geval was. Deze ontwikkelingen leidden in november 1989 onverwacht tot de val van de Berlijnse Muur. Moskou stemde in met de Duitse hereniging en zelfs met de terugtrekking van de Sovjettroepen uit alle Oost-Europese landen.
Jeltsin
In 1990 liet Gorbatsjov zich kiezen tot president van de Sovjet-Unie om zijn macht als staatshoofd te behouden. Zo werd hij de eerste gekozen president van de Sovjet-Unie, maar tevens de laatste. Hij werd opgevolgd door Boris Jeltsin, die vorm probeerde te geven aan een vernieuwde en verkleinde Unie met slechts acht republieken.
Gorbatsjov werd in het buitenland geprezen. In eigen land gold hij vooral als de man die de Sovjet-Unie naar de ondergang hielp. Hij richtte een paar keer een politieke partij op, maar zonder enig succes. Hij had ook nog herhaaldelijk kritiek op president Vladimir Poetin, die de verworvenheden van glasnost, zoals vrijheid van meningsuiting, weer terugdraaide.
Meer uit Buitenland
CAMPO GRANDE (ANP) - Honderden migrerende zoetwatervissoorten hebben dringend internationale bescherming nodig. Dat staat in een VN-rapport dat dinsdag in Brazilië wordt gepresenteerd. Volgens het rapport is de populatie trekkende zoetwatervissen sinds 1970 met zo'n 81 procent afgenomen, wat dit type vis een van de meest bedreigde diersoorten ter wereld maakt.
37 minuten geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Justitie in Frankrijk heeft een onderzoek ingesteld naar de voormalige directeur van het Europese grensagentschap Frontex, meldt een bron bij de rechtspraak aan persbureau AFP. De mensenrechtenorganisatie Ligue des droits de l'homme (LDH) had daarom gevraagd. De organisatie beschuldigt de Fransman Fabrice Leggeri van misdaden tegen de menselijkheid en marteling door de manier waarop migranten werden geweerd op zee.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - In Iran zijn meer dan vierhonderd arrestaties verricht voor het ondermijnen van de nationale veiligheid, melden Iraanse staatsmedia. Het zou gaan om de grootste actie sinds het uitbreken van de oorlog met de VS en Israël. De 466 arrestanten zouden illegale uitingen hebben gedaan op internet, met als doel het veroorzaken van instabiliteit in het land.
2 uur geleden
CHISINAU (ANP) - Nachtelijke Russische aanvallen op Oekraïne hebben de belangrijkste hoogspanningslijn tussen Moldavië en Europa verbroken. Dat schrijft de Moldavische president Maia Sandu op X.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft maandag laten weten dat journalisten niet langer mogen werken in het Pentagon. Er zal op het terrein een aparte werkplaats voor media worden ingericht en medewerkers van de pers zijn alleen nog "onder begeleiding van geautoriseerd personeel" welkom in het hoofdkwartier van Defensie.
9 uur geleden
TEHERAN/TEL AVIV/RIYAD (ANP/AFP/RTR) - Meerdere landen in het Midden-Oosten melden in de nacht van maandag op dinsdag opnieuw aanvallen. Zo meldde de Iraanse staatstelevisie dat er een "nieuwe reeks raketten is afgevuurd op Israël". Israël trof volgens Al Jazeera doelen in de Libanese hoofdstad Beiroet. Journalisten van The New York Times meldden zeker zeven explosies in de stad.
9 uur geleden
BOGOTÁ (ANP/DPA) - Het dodental door de crash met een militair vliegtuig in Colombia loopt op. Tot dusver zijn zeker 34 mensen overleden, laat gouverneur Jhon Gabriel Molina Acosta van Putumayo, de regio waar het toestel neerstortte, weten.
12 uur geleden