Ex-baas FIOD: vasthouden aan Fraudewet oorzaak van hard beleid
DEN HAAG (ANP) - Voormalig directeur Hans van der Vlist van de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst FIOD vindt het "vreselijk" dat er mensen en vooral kwetsbaren zijn gedupeerd door de overheid. Hij wijt dat met name aan een combinatie van "de Fraudewet, het halsstarrig vasthouden aan de alles-of-niets-regeling, de stapeling van toeslagen en daarna het onrechtmatig handelen van de Belastingdienst".
Dat zei hij vrijdag tegen de parlementaire enquêtecommissie die het fraudebeleid van de overheid onderzoekt. Van der Vlist was van 2011 tot 2020 als hoogste baas van de FIOD betrokken bij onderzoeken naar fraude met kinderopvangtoeslagen. Hij moest vertrekken toen de toeslagenaffaire in volle omvang bekend raakte. De topambtenaar meldde destijds aan zijn personeel dat hij daarbij geen betrokkenheid, wetenschap en directe verantwoordelijkheid heeft gehad.
Door de harde fraudeaanpak zijn vele duizenden mensen onterecht als fraudeur bestempeld waardoor ze in grote problemen kwamen, omdat ze alle toeslagen en daarbovenop boetes moesten terugbetalen. Van der Vlist zei dat hij in 2014 pas goed bewust werd van de gevolgen voor ouders en die ook intern aankaartte. Voor die tijd had hij naar eigen zeggen al benadrukt dat er zwakheden zaten in het systeem en dat het mis ging. Hij concludeerde dat omdat medio 2013 het aantal signalen van fraude al was toegenomen tot 3800, tien keer zoveel als de twee jaar ervoor.
Verkeerde handen
De FIOD was volgens hem vooral uit op criminele samenwerkingsverbanden en foute toeslagenbureaus. Destijds werden er per jaar veertig tot zestig zaken onderzocht, waarbij zeker 80 procent door de rechter werd veroordeeld, zei Van de Vlist.
Voor de commissie meldde hij dat hij er erg kien op was dat strafrechtelijke informatie over personen niet in verkeerde handen kwam. Zo mogen gegevens niet worden gedeeld met organisaties die handelen in het bestuursrecht, zoals de Belastingdienst.
Afgeronde onderzoeken
Maar Van der Vlist kwam er niet helemaal uit toen het ging over het fraudesignaleringsvoorziening (FSV) van de Belastingdienst. Op deze 'zwarte lijst' stond informatie over tienduizenden mensen zonder dat zij dat wisten. Zij ondervonden daar veel problemen van, omdat het zou gaan om fraudesignalen. Bij de Belastingdienst hadden zo'n vijfduizend medewerkers toegang tot deze gegevens. Onder meer KPMG heeft geconcludeerd dat de FSV in strijd was met de privacywetgeving en dat de signalen onjuist en inconsistent zijn vastgelegd.
Van der Vlist kon niet zeggen hoe ook strafrechtelijke informatie over individuen in de FSV kwam, zoals de commissie hem voorhield. Volgens hem ging het om afgeronde onderzoeken en ging hij ervan uit dat de informatie voldeed aan de Wet Politie Gegevens.
Meer uit Binnenland
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft zijn medeleven uitgesproken met landgenoten die vastzitten op het Nederlandse cruiseschip Hondius. "We werken nauw samen met internationale partners om de Britse staatsburgers aan boord te ondersteunen en we stellen plannen op voor hun veilige doorreis", schreef hij op X.
11 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Drie zieke opvarenden van het cruiseschip Hondius, dat voor de kust van Kaapverdië ligt, worden van boord gehaald en naar Nederland gebracht voor medische verzorging. Onder hen is één Nederlander, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. "Alle inzet is erop gericht om dit op zo kort mogelijke termijn te laten plaatsvinden." Op het schip zijn meerdere mensen besmet geraakt met het hantavirus.
1 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Hulpverleners zijn volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bezig met het weghalen van twee ernstig zieke patiënten van het Nederlandse cruiseschip Hondius, om ze vervolgens over te brengen naar Nederland voor behandeling. De zieken verkeren volgens infectieziektendirecteur Maria Van Kerkhove in stabiele toestand. Op het schip was een uitbraak van het hantavirus.
2 uur geleden
WAGENINGEN (ANP) - Voor het Vrijheidsdefilé in Wageningen stonden dinsdagmiddag de toeschouwers weer "rijen dik" mee te kijken, zegt een woordvoerder van de organisatie Wageningen45. Naast veteranen uit de Tweede Wereldoorlog liepen er ook militairen uit 25 landen mee met de militaire optocht, aldus de organisatie.
2 uur geleden
MADRID (ANP) - Een team van epidemiologen gaat dinsdagmiddag het cruiseschip Hondius inspecteren. "Dit zal helpen bij beslissingen over de repatriëringsprocessen en de route van het schip", meldt het Spaanse ministerie van Volksgezondheid na overleg met de Wereldgezondheidsorganisatie.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Valt er vandaag écht iets te vieren? Die vraag stond centraal in de 5 meilezing die schrijver en presentator Splinter Chabot dinsdag uitsprak in de Domkerk in Utrecht. Volgens Chabot nemen donkerte, verharding en verruwing in onze samenleving en in de wereld verder toe. Ook vraagt hij zich af hoe vrij mensen zijn als ze voorzichtig moeten zijn met het ophangen van een regenboogvlag of Palestijnse vlag en hoeveel vrijheid er is als uit onderzoek blijkt dat het antisemitisme toeneemt.
5 uur geleden
GENÈVE (ANP/AFP) - De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) denkt dat aan boord van het Nederlandse schip Hondius mensen elkaar kunnen hebben aangestoken met het hantavirus. Dat zou ook gebeurd kunnen zijn met het Nederlandse echtpaar dat is overleden, zei een deskundige van de WHO. Het staat nog niet vast; de WHO "werkt met die aanname". Het schip vaart volgens de WHO richting de Canarische Eilanden.
6 uur geleden