Europese Commissie wil in noodgeval gasbesparingen verplichten
BRUSSEL (ANP) - Burgers, bedrijven en overheden in de EU moeten snel hun gasverbruik verminderen om de komende winter door te komen indien Rusland de gastoevoer verder of helemaal afsluit. Als de lidstaten tussen 1 augustus en 31 maart 2023 niet vrijwillig 15 procent minder gas consumeren dan gemiddeld de afgelopen vijf jaar, wil de Europese Commissie verplichte doelen stellen. Ze wil voorkomen dat huishoudens en essentiële voorzieningen als ziekenhuizen letterlijk in de kou komen te staan.
Uit het energienoodplan met de naam Save gas for a safe winter (Spaar gas voor een veilige winter) blijkt dat de commissie niet is overtuigd dat het Russische gas zal blijven vloeien. Dat is niet alleen een risico voor dagelijkse dingen als verwarming en koken, maar kan ook de economie schaden. Brussel vreest dat bij een volledige Russische leverantiestop de Europese economie tot 1,5 procent kan krimpen.
Ze stelt voor een waarschuwingssysteem op te zetten met de naam Unie Alert, dat in overleg met de lidstaten in werking treedt bij een substantieel tekort aan gas of bijzonder hoge vraag naar gas. Op dat moment wil ze kunnen ingrijpen en bepaalde maatregelen om de gasvraag te reduceren voor alle landen verplicht stellen. Voor eind september moeten de lidstaten hun nationale energienoodplannen aanpassen en aangeven hoe ze 15 procent gaan besparen.
Voorbereidingen
"Europa moet haar voorbereidingen opvoeren om de directe gevolgen van verdere verstoringen, inclusief volledig afsluiten van Russische gastoevoer te kunnen opvangen", maant de commissie. Overal moeten campagnes komen of worden opgevoerd om huishoudens en bedrijven aan te zetten de thermostaat en watertemperatuur thuis, op kantoor en in de fabriek lager te zetten. De overheid moet daarin het goede voorbeeld geven en maatregelen in openbare ruimtes treffen.
In het voorstel somt het dagelijks bestuur van de EU een reeks suggesties voor energiebesparing in de industrie op, waarbij het overschakelen op andere energiebronnen dan gas prioriteit heeft en in bepaalde gevallen ook gesubsidieerd kan worden. Het moedigt bedrijven aan samen te werken en bijvoorbeeld bij gastekorten in een bepaalde regio tijdelijk productie over te nemen.
Minder afhankelijk
De EU is nog niet klaar om nu al zonder Russische brandstof te kunnen, hoewel ze zich heeft voorgenomen er zo snel mogelijk minder afhankelijk van te worden. Dat kan door elders in te kopen en sneller over te schakelen op groene en hernieuwbare energie. Ook hebben de lidstaten afgesproken de gasopslag voor 1 november tot 80 of zo mogelijk 90 procent te vullen, maar het is niet zeker dat deze percentages worden gehaald.
De lidstaten moeten instemmen met de voorstellen. Volgende week is daarom een extra bijeenkomst van de ministers van energie in Brussel ingelast.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - Mensen gaan minder vaak uit eten in een restaurant en bestellen vaker een maaltijd online. Dat constateert ABN AMRO op basis van transactiedata. De bank stelt dat "een soort herwaardering" van bezorg- en afhaalrestaurants lijkt te ontstaan. "Nu prijzen niet meer bovengemiddeld stijgen, wordt er langzaam weer vaker voor het gemak van bezorg- of afhaalmaaltijd gekozen. Een restaurant bezoeken lijkt daardoor iets minder aantrekkelijk geworden."
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Kinderen vanaf 10 jaar oud kunnen vanaf dinsdag met hun smartphone betalen bij de jongerenbank van ABN AMRO. Die bank, BUUT, is naar eigen zeggen de eerste in Nederland die jongeren onder de 16 jaar betalingen laat doen via hun mobiel. Daarmee wil BUUT jongeren onder begeleiding van hun ouders leren bewuster met hun uitgaven om te gaan.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag opnieuw met winsten de handelsdag uitgegaan. Daarmee zijn de recordstanden op Wall Street verder aangescherpt. Nvidia hoorde bij de stijgers met een plus van 6,3 procent, na de aankondiging van een nieuwe chip voor pc's door de grootste verkoper van AI-chips ter wereld.
7 uur geleden
CHICAGO (ANP/BLOOMBERG) - McDonald's wil meer kwaliteit gaan bieden. De fastfoodketen kondigde maandag een vernieuwde strategie aan, waarbij het bedrijf onder meer wil inzetten op luxere kipgerechten, aantrekkelijkere restaurants en nieuwe speeltuinen. Volgens topman Chris Kempczinski past dit in de brede verwachting van de consument die "meer eist voor zijn geld".
8 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG/AFP) - AI-bedrijf Anthropic, bekend van chatbot Claude, heeft bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC vertrouwelijk documenten ingediend voor een beursnotering. Het bedrijf is in een race met rivaal OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, om mogelijk nog dit najaar een debuut op Wall Street te kunnen maken.
10 uur geleden
MIAMI (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse staat Florida klaagt ChatGPT-maker OpenAI aan vanwege de verzameling van gegevens van kinderen onder de 13 jaar. "Sam Altman (topman van OpenAI) en ChatGPT hebben de AI-race verkozen boven de veiligheid van kinderen", zei James Uthmeier, procureur-generaal van Florida, tijdens een persconferentie. "Ze hebben winst verkozen boven de publieke veiligheid. Dat pikken we hier in Florida niet."
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse aandelenbeurs is maandag licht hoger gesloten. Beleggers verwerkten onder meer het bericht dat Iran de communicatie met de Verenigde Staten staakt om de situatie in Libanon. De onderhandelingen met de Amerikanen zouden stilliggen totdat de VS de Iraanse eis van een volledig staakt-het-vuren in zowel Gaza als Libanon inwilligen. Ook zinspeelt het land op een zeeblokkade in de zeestraat Bab el Mandeb, aan de Rode Zee, hetzelfde als wat het al tijden met de Straat van Hormuz doet.
11 uur geleden