Europese Commissie wil in noodgeval gasbesparingen verplichten
BRUSSEL (ANP) - Burgers, bedrijven en overheden in de EU moeten snel hun gasverbruik verminderen om de komende winter door te komen indien Rusland de gastoevoer verder of helemaal afsluit. Als de lidstaten tussen 1 augustus en 31 maart 2023 niet vrijwillig 15 procent minder gas consumeren dan gemiddeld de afgelopen vijf jaar, wil de Europese Commissie verplichte doelen stellen. Ze wil voorkomen dat huishoudens en essentiële voorzieningen als ziekenhuizen letterlijk in de kou komen te staan.
Uit het energienoodplan met de naam Save gas for a safe winter (Spaar gas voor een veilige winter) blijkt dat de commissie niet is overtuigd dat het Russische gas zal blijven vloeien. Dat is niet alleen een risico voor dagelijkse dingen als verwarming en koken, maar kan ook de economie schaden. Brussel vreest dat bij een volledige Russische leverantiestop de Europese economie tot 1,5 procent kan krimpen.
Ze stelt voor een waarschuwingssysteem op te zetten met de naam Unie Alert, dat in overleg met de lidstaten in werking treedt bij een substantieel tekort aan gas of bijzonder hoge vraag naar gas. Op dat moment wil ze kunnen ingrijpen en bepaalde maatregelen om de gasvraag te reduceren voor alle landen verplicht stellen. Voor eind september moeten de lidstaten hun nationale energienoodplannen aanpassen en aangeven hoe ze 15 procent gaan besparen.
Voorbereidingen
"Europa moet haar voorbereidingen opvoeren om de directe gevolgen van verdere verstoringen, inclusief volledig afsluiten van Russische gastoevoer te kunnen opvangen", maant de commissie. Overal moeten campagnes komen of worden opgevoerd om huishoudens en bedrijven aan te zetten de thermostaat en watertemperatuur thuis, op kantoor en in de fabriek lager te zetten. De overheid moet daarin het goede voorbeeld geven en maatregelen in openbare ruimtes treffen.
In het voorstel somt het dagelijks bestuur van de EU een reeks suggesties voor energiebesparing in de industrie op, waarbij het overschakelen op andere energiebronnen dan gas prioriteit heeft en in bepaalde gevallen ook gesubsidieerd kan worden. Het moedigt bedrijven aan samen te werken en bijvoorbeeld bij gastekorten in een bepaalde regio tijdelijk productie over te nemen.
Minder afhankelijk
De EU is nog niet klaar om nu al zonder Russische brandstof te kunnen, hoewel ze zich heeft voorgenomen er zo snel mogelijk minder afhankelijk van te worden. Dat kan door elders in te kopen en sneller over te schakelen op groene en hernieuwbare energie. Ook hebben de lidstaten afgesproken de gasopslag voor 1 november tot 80 of zo mogelijk 90 procent te vullen, maar het is niet zeker dat deze percentages worden gehaald.
De lidstaten moeten instemmen met de voorstellen. Volgende week is daarom een extra bijeenkomst van de ministers van energie in Brussel ingelast.
Meer uit Financieel
TOKIO (ANP/AFP/RTR) - De economie van Japan, de op drie na grootste ter wereld, is in het eerste kwartaal van 2026 sterker gegroeid dan verwacht. De groei werd gestuwd door een sterke export en binnenlandse consumptie. Het groeicijfer geeft echter nog niet de volledige impact weer van de oorlog in het Midden-Oosten, die eind februari begon.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenmarkten wisten maandag in het laatste handelsuur een belangrijk deel van de eerdere verliezen goed te maken. Dat gebeurde nadat de Amerikaanse president Donald Trump had gezegd dat een op dinsdag voorziene aanval op Iran niet doorgaat. Er zijn momenteel diplomatieke inspanningen om Iran en de VS tot een overeenkomst te brengen. De aanval is volgens hem tot nader order uitgesteld.
12 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Schiphol kan niet uitsluiten dat er dinsdag opnieuw lange wachtrijen bij de beveiliging ontstaan, zoals maandag het geval was. "Op basis van de ontwikkeling die we vanochtend hebben meegemaakt, durven we nog niet te zeggen wat het beeld dinsdag definitief zal zijn", zegt een woordvoerder van de luchthaven.
12 uur geleden
OAKLAND (ANP/RTR) - Een Amerikaanse jury heeft Elon Musk maandag in het ongelijk gesteld in zijn rechtszaak tegen OpenAI, het moederbedrijf van ChatGPT. De jury vond dat het bedrijf niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor het feit dat het volgens Musk zou zijn afgeweken van zijn oorspronkelijke doel: de mensheid helpen. Daarbij was de wettelijke termijn om de zaak aan te spannen volgens de jury al verstreken.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het olie- en gasbedrijf Petrogas uit Oman heeft een internationale arbitrageprocedure tegen Nederland aangespannen. Dat laat minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel, D66) weten. Volgens de onderneming heeft Nederland een investeringsverdrag met Oman geschonden.
15 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse regering staat met een vrijstelling toe dat Russische olie die al op tankers is geladen alsnog verkocht mag worden. Dat gebeurt slechts enkele dagen nadat de vorige vrijstelling was verlopen. De beslissing om opnieuw een vrijstelling toe te staan onderstreept de druk waarmee de regering van president Donald Trump te maken heeft om stijgende brandstofkosten te beperken. Tegelijkertijd heeft de regering te maken met een wereldwijd tekort aan olieaanbod dat door de oorlog in het Midden-Oosten is ontstaan.
15 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De beurshandel op het Damrak liet maandag gaandeweg herstel zien, na de verliezen van vrijdag. Daarbij kreeg de markt steun van olieprijzen die weliswaar nog stegen, maar minder hard dan tijdens de ochtendhandel. Dat kwam door een Iraans mediabericht dat meldde dat Amerikaanse functionarissen zouden hebben ingestemd met het opschorten van sancties op Iraanse ruwe olie. Dit zou gelden zolang de onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog doorgaan.
17 uur geleden