Europese Commissie wil 'EU first' voor leverancier in crisistijd
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie wil leveranciers kunnen dwingen de EU voorrang te geven als die in crisistijd om bepaalde producten verlegen zit. De unie moet leren van de jacht op mondkapjes en coronavaccins tijdens de pandemie en het getouwtrek om aardgas en andere brandstoffen sinds het oplaaien van het conflict met Rusland.
De Europese Unie moet zich kunnen weren als aanvoerlijnen haperen en tekorten ontstaan, vindt het dagelijks bestuur van de EU. Nu heeft Europa soms het nakijken wanneer bijvoorbeeld de Verenigde Staten met behulp van noodwetgeving schaarse producten opeisen.
De commissie vraagt daarom bevoegdheden om de aanvoer van essentiële producten in crisistijd veilig te stellen. Ze zou de aanleg van minimumvoorraden moeten kunnen opleggen, aanvoerlijnen reorganiseren en de vervaardiging van een product opvoeren of opstarten. Bedrijven moeten daartoe laten zien wat ze op voorraad hebben, waar ze mee bezig zijn en wat ze zouden kunnen doen.
Opdragen
In noodgevallen zou de commissie een bedrijf moeten kunnen opdragen om bijvoorbeeld een virusremmer, een brandstof of een levensmiddel voor de EU te gaan produceren. Voor een weigering moet zo'n bedrijf hele goede redenen hebben. Heeft het die niet en komt het de opdracht niet na, dan kunnen dwangsommen en boetes volgen.
De voorgestelde nieuwe regels gaan niet gelden voor bijvoorbeeld chips, medicamenten en energie. Daarvoor zijn al afzonderlijke regels van kracht of in de maak.
Planeconomie
Het bedrijfsleven en meerdere EU-landen voelen er weinig voor zo diep in te grijpen in de vrije markt en de commissie daarvoor de macht te geven. Onder meer Nederland is daar beducht voor. De plannen vergen de instemming van de lidstaten en het Europees Parlement.
Verantwoordelijke Eurocommissarissen Margrethe Vestager en Thierry Breton bezweren dat Brussel niet uit is op een "planeconomie", maar slechts wil kunnen bijsturen als de nood aan de man is. Bedrijven worden juist ook beschermd door de regels, stellen Brusselse ambtenaren. Bijvoorbeeld tegen lidstaten die in crisistijd de grenzen willen sluiten en zo hun aanvoerlijnen afsluiten.
Ook EU-landen die vrezen voor een machtsgreep van de commissie kunnen ze geruststellen, zeggen EU-bronnen. Wanneer de commissie zulke maatregelen wil afkondigen heeft zij de steun van de lidstaten nodig. En de commissie hoopt dat het nooit nodig blijkt, aldus Breton.
Meer uit Financieel
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse regering slaat wereldwijd alarm over vermeende diefstal van AI-kennis door Chinese bedrijven. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft diplomaten opgedragen hun zorgen daarover te delen in het buitenland, meldt persbureau Reuters op basis van een intern bericht.
10 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse regering heeft sancties opgelegd aan een Chinese raffinaderij, omdat die voor miljarden dollars aan Iraanse olie zou hebben gekocht. Het gaat om een zogenoemde 'theepot-raffinaderij'.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Beleggers laten zich niet afschrikken door de oorlog in het Midden-Oosten en beschouwen de onrust juist als kans om goede zaken te doen, constateren analisten. Dit verklaart volgens hen waarom de beursgraadmeters op Wall Street afgelopen week weer recordstanden lieten zien. Ook de Amsterdamse AEX-index zit inmiddels in de buurt van een nieuw record, ondanks het conflict en de vele zorgen over de hoge energieprijzen.
14 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met overwegend winsten het weekend ingegaan. Chipbedrijf Intel was een uitblinker op Wall Street dankzij kwartaalcijfers en verwachtingen die zeer goed werden ontvangen door beleggers. Daarnaast bleef de aandacht uitgaan naar de ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten.
1 dag geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Verenigde Staten hebben tegoeden aan cryptomunten ter waarde van 344 miljoen dollar bevroren omdat die gelinkt zijn aan Iran. Dat heeft de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent vrijdag gemeld.
1 dag geleden
WASHINGTON (ANP) - De Europese Unie en de Verenigde Staten hebben een intentieverklaring ondertekend waarin ze afspreken samen te werken aan de ontginning van kritieke mineralen. Dit moet voorkomen dat ze bij de inkoop van deze belangrijke grondstoffen voor high-techproducten te afhankelijk worden "van slechts één plek", zei de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio bij de ondertekening.
1 dag geleden
HOUSTON (ANP/BLOOMBERG) - De grote Amerikaanse dienstverlener aan de olie- en gasindustrie Baker Hughes verwacht meer investeringen door oliemaatschappijen in eigen productie door de oorlog in het Midden-Oosten. Volgens topman Lorenzo Simonelli zorgen de sterk gestegen olieprijzen door het conflict voor een stimulering van de investeringen in Noord- en Zuid-Amerika, Afrika en Azië.
1 dag geleden