Europese Commissie wil 'EU first' voor leverancier in crisistijd
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie wil leveranciers kunnen dwingen de EU voorrang te geven als die in crisistijd om bepaalde producten verlegen zit. De unie moet leren van de jacht op mondkapjes en coronavaccins tijdens de pandemie en het getouwtrek om aardgas en andere brandstoffen sinds het oplaaien van het conflict met Rusland.
De Europese Unie moet zich kunnen weren als aanvoerlijnen haperen en tekorten ontstaan, vindt het dagelijks bestuur van de EU. Nu heeft Europa soms het nakijken wanneer bijvoorbeeld de Verenigde Staten met behulp van noodwetgeving schaarse producten opeisen.
De commissie vraagt daarom bevoegdheden om de aanvoer van essentiële producten in crisistijd veilig te stellen. Ze zou de aanleg van minimumvoorraden moeten kunnen opleggen, aanvoerlijnen reorganiseren en de vervaardiging van een product opvoeren of opstarten. Bedrijven moeten daartoe laten zien wat ze op voorraad hebben, waar ze mee bezig zijn en wat ze zouden kunnen doen.
Opdragen
In noodgevallen zou de commissie een bedrijf moeten kunnen opdragen om bijvoorbeeld een virusremmer, een brandstof of een levensmiddel voor de EU te gaan produceren. Voor een weigering moet zo'n bedrijf hele goede redenen hebben. Heeft het die niet en komt het de opdracht niet na, dan kunnen dwangsommen en boetes volgen.
De voorgestelde nieuwe regels gaan niet gelden voor bijvoorbeeld chips, medicamenten en energie. Daarvoor zijn al afzonderlijke regels van kracht of in de maak.
Planeconomie
Het bedrijfsleven en meerdere EU-landen voelen er weinig voor zo diep in te grijpen in de vrije markt en de commissie daarvoor de macht te geven. Onder meer Nederland is daar beducht voor. De plannen vergen de instemming van de lidstaten en het Europees Parlement.
Verantwoordelijke Eurocommissarissen Margrethe Vestager en Thierry Breton bezweren dat Brussel niet uit is op een "planeconomie", maar slechts wil kunnen bijsturen als de nood aan de man is. Bedrijven worden juist ook beschermd door de regels, stellen Brusselse ambtenaren. Bijvoorbeeld tegen lidstaten die in crisistijd de grenzen willen sluiten en zo hun aanvoerlijnen afsluiten.
Ook EU-landen die vrezen voor een machtsgreep van de commissie kunnen ze geruststellen, zeggen EU-bronnen. Wanneer de commissie zulke maatregelen wil afkondigen heeft zij de steun van de lidstaten nodig. En de commissie hoopt dat het nooit nodig blijkt, aldus Breton.
Meer uit Financieel
BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - Het Chinese ministerie van Handel dreigt met tegenmaatregelen tegen de Verenigde Staten. Aanleiding zijn uitspraken van hoge functionarissen in de VS dat Chinese AI-bedrijven mogelijk worden onderzocht om vermeende diefstal van Amerikaanse technologie.
20 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag met winsten geopend. Het sentiment onder beleggers op Wall Street werd gesteund door de gevechtspauze tussen de Verenigde Staten en Iran en een flinke daling van de olieprijzen. Oliebedrijven kwamen daardoor onder druk te staan, maar in de luchtvaart- en cruisesector stegen de koersen.
32 minuten geleden
STUTTGART (ANP/DPA) - De Duitse sportwagenfabrikant Porsche gaat nog eens 5000 banen in de regio Stuttgart schrappen. Volgens het bedrijf wordt de banenreductie op een sociaal verantwoorde manier uitgevoerd, voornamelijk door natuurlijk personeelsverloop, regelingen voor gedeeltelijk vervroegd pensioen en vrijwillige beëindigingsovereenkomsten.
1 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Gasunie heeft de capaciteit voor groen gas vergroot met een nieuwe koppeling tussen de gasnetwerken bij Ossendrecht in Noord-Brabant en Axel in Zeeland. Noord-Brabant kan dankzij reststromen uit de landbouw veel groen gas produceren en met de nieuwe verbinding kan er meer aan het bestaande netwerk worden geleverd. Met volgende vernieuwingen wil Gasunie de capaciteit in de provincie de komende tijd verder laten groeien.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Prins Bernhard van Oranje verkoopt al zijn zakelijke belangen, onder meer die in circuit Zandvoort en vastgoed. De belangen worden verkocht aan zijn zakenpartners Menno de Jong en Coen Groeneveld. Dat meldt een woordvoerder van prins Bernhard in een verklaring.
5 uur geleden
BORDEAUX (ANP/RTR) - De grote natuurbrand nabij de Franse stad Bordeaux is een grote klap voor de lokale economie omdat bijvoorbeeld toerisme en horeca worden geraakt. Dat heeft de Franse minister van Financiën en Economische Zaken Roland Lescure gezegd. Hij heeft overleg gevoerd met de burgemeester van Bordeaux over de economische impact van de natuurbrand.
5 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Vakbonden CNV en FNV dreigen met acties van beveiligers op luchthaven Schiphol. In een gezamenlijke verklaring laten de vakbonden weten te zijn "uitonderhandeld". Volgens de bonden zijn de voorstellen van de luchthaven te vaag, te traag en onvoldoende om de hoge werkdruk en gezondheidsklachten van het beveiligingspersoneel op korte termijn aan te pakken.
5 uur geleden