Europese Commissie wil 'EU first' voor leverancier in crisistijd
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie wil leveranciers kunnen dwingen de EU voorrang te geven als die in crisistijd om bepaalde producten verlegen zit. De unie moet leren van de jacht op mondkapjes en coronavaccins tijdens de pandemie en het getouwtrek om aardgas en andere brandstoffen sinds het oplaaien van het conflict met Rusland.
De Europese Unie moet zich kunnen weren als aanvoerlijnen haperen en tekorten ontstaan, vindt het dagelijks bestuur van de EU. Nu heeft Europa soms het nakijken wanneer bijvoorbeeld de Verenigde Staten met behulp van noodwetgeving schaarse producten opeisen.
De commissie vraagt daarom bevoegdheden om de aanvoer van essentiële producten in crisistijd veilig te stellen. Ze zou de aanleg van minimumvoorraden moeten kunnen opleggen, aanvoerlijnen reorganiseren en de vervaardiging van een product opvoeren of opstarten. Bedrijven moeten daartoe laten zien wat ze op voorraad hebben, waar ze mee bezig zijn en wat ze zouden kunnen doen.
Opdragen
In noodgevallen zou de commissie een bedrijf moeten kunnen opdragen om bijvoorbeeld een virusremmer, een brandstof of een levensmiddel voor de EU te gaan produceren. Voor een weigering moet zo'n bedrijf hele goede redenen hebben. Heeft het die niet en komt het de opdracht niet na, dan kunnen dwangsommen en boetes volgen.
De voorgestelde nieuwe regels gaan niet gelden voor bijvoorbeeld chips, medicamenten en energie. Daarvoor zijn al afzonderlijke regels van kracht of in de maak.
Planeconomie
Het bedrijfsleven en meerdere EU-landen voelen er weinig voor zo diep in te grijpen in de vrije markt en de commissie daarvoor de macht te geven. Onder meer Nederland is daar beducht voor. De plannen vergen de instemming van de lidstaten en het Europees Parlement.
Verantwoordelijke Eurocommissarissen Margrethe Vestager en Thierry Breton bezweren dat Brussel niet uit is op een "planeconomie", maar slechts wil kunnen bijsturen als de nood aan de man is. Bedrijven worden juist ook beschermd door de regels, stellen Brusselse ambtenaren. Bijvoorbeeld tegen lidstaten die in crisistijd de grenzen willen sluiten en zo hun aanvoerlijnen afsluiten.
Ook EU-landen die vrezen voor een machtsgreep van de commissie kunnen ze geruststellen, zeggen EU-bronnen. Wanneer de commissie zulke maatregelen wil afkondigen heeft zij de steun van de lidstaten nodig. En de commissie hoopt dat het nooit nodig blijkt, aldus Breton.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - Vertrekkend TenneT-topvrouw Manon van Beek pleit in De Telegraaf voor nieuwe industrie aan de kust. Hoewel het stroomnet in Nederland overvol is, ziet ze op plekken waar veel windstroom van de Noordzee aan land komt juist te weinig stroomvraag.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De openhuizendag van makelaarsorganisatie NVM heeft zaterdag meer belangstellenden getrokken. Bij de deelnemende huizen kwamen ongeveer 66.000 huizenzoekers over de vloer. Dat zijn er meer dan tijdens de vorige editie in maart. Toen trok de NVM Open Huizen Dag 52.000 bezoekers.
1 uur geleden
DÜSSELDORF (ANP/DPA) - Een Nederlands binnenvaartschip dat op een zandbank in de haven van Düsseldorf was vastgelopen door het aanhoudend lage waterpeil van de Rijn, ligt weer vlot en vaart vijf dagen te laat alsnog richting Nederland. Het schip heeft inmiddels de haven van Düsseldorf verlaten, heeft een woordvoerder van het logistieke bedrijf Mosolf gezegd tegen het Duitse persbureau dpa.
2 uur geleden
BERLIJN (ANP) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz gaat praten met de twee grootste kanshebbers voor de opvolging van president Christine Lagarde van de Europese Centrale Bank (ECB), meldt persbureau Bloomberg op basis van ingewijden. Met Klaas Knot praat hij naar verluidt ergens de komende dagen. Het gesprek met zijn grootste rivaal, voormalig president van de Spaanse centrale bank Pablo Hernández de Cos, moet in de komende weken plaatsvinden.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse regering praat met Rusland over een oliedeal waarmee miljarden dollars gemoeid zijn, meldt The New York Times zaterdag op basis van ingewijden. Volgens de Amerikaanse krant is zo'n mogelijke deal onderdeel van de Amerikaanse onderhandelingen over een einde aan de oorlog in Oekraïne.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - Het Amerikaanse ministerie van Justitie heropent het strafrechtelijk onderzoek naar oud-voorzitter Jerome Powell van de Federal Reserve niet. Onlangs werd het voormalige centralebankhoofd in een rapport grotendeels vrijgepleit van beschuldigingen rond kostenoverschrijdingen bij de verbouwing van het Fed-gebouw in Washington. President Donald Trump drong er echter op aan dat justitie opnieuw naar de zaak zou kijken.
7 uur geleden
CUPERTINO (ANP/BLOOMBERG) - Apple zegt dat "een klein aantal" Amerikaanse klanten met de nieuwe iPhone 18 Pro Max hun toestel moet laten vervangen. Door een bug verloren deze klanten met een abonnement bij telecombedrijf AT&T hun mobiele verbinding.
8 uur geleden