Europa gaat zwaartekrachtgolven zoeken en Venus bestuderen
PARIJS (ANP) - Europa heeft vrijdag twee nieuwe missies in de ruimte aangekondigd. Een satelliet moet op weg gaan naar Venus om die planeet van binnen en van buiten te bestuderen. Ook wil Europa vanuit de ruimte zoeken naar zwaartekrachtgolven, trillingen in de haarvaten van het universum.
Zwaartekrachtgolven ontstaan wanneer bijvoorbeeld zwarte gaten botsen. Dan schiet een schokgolf door het heelal, als de rimpels op het water wanneer een steen in een vijver plonst. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Vanuit de ruimte zijn ook zwaartekrachtgolven te meten die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk Laser Interferometer Space Antenna (LISA). Drie sondes moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer, ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan.
Zwavelzuur
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. Nederland wil het systeem bouwen dat ervoor zorgt dat die straal precies op de goede plek aankomt. Als de straal onderweg iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. De drie sondes moeten in 2035 worden gelanceerd.
De missie naar Venus, EnVision, staat gepland voor 2031. Venus is de planeet die het dichtst bij de aarde staat. Hij lijkt op onze planeet, maar is totaal onleefbaar. De dampkring bestaat uit dikke wolken zwavelzuur, de temperatuur is gemiddeld 464 graden en de luchtdruk is er 92 keer zo hoog als op aarde. De EnVision moet onder meer uitzoeken hoe de binnenkant van de planeet eruit ziet. Die is nog nooit gemeten. Ook moet de satelliet uitzoeken hoe het weer en het klimaat op de planeet zijn.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP) - In Libanon zijn in minder dan vier dagen tijd zeker 300.000 mensen ontheemd geraakt door de Israëlische bombardementen en evacuatieoproepen, schat de Norwegian Refugee Council (NRC). Israël riep deze week op het zuiden van Libanon en de zuidelijke buitenwijken van hoofdstad Beiroet te verlaten. De hulporganisatie waarschuwt voor een humanitaire ramp als Israël deze bevelen niet intrekt.
11 minuten geleden
GENÈVE (ANP/RTR/AFP) - VN-mensenrechtenchef Volker Türk verlangt van de VS dat ze zo snel mogelijk duidelijkheid geven over hun mogelijke betrokkenheid bij een bombardement op een Iraanse school, waarbij volgens Iran zeker 150 doden vielen. Militaire onderzoekers zien het als aannemelijk dat de VS daar verantwoordelijk voor zijn, zeggen twee Amerikaanse officials tegen persbureau Reuters.
1 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - De Duitse christendemocratische bondskanselier Friedrich Merz waarschuwt voor "Syrische toestanden" indien de oorlog tegen Iran zich voortsleept en de staatsinstellingen daar ineenstorten. Een lange oorlog zou tot een chaos leiden die "verstrekkende negatieve gevolgen heeft op het gebied van migratie, energievoorziening en de veiligheid voor Europa", melden Duitse media.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De bedreigingen van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aan het adres van de Hongaarse premier Viktor Orbán zijn voor de Europese Commissie "onaanvaardbaar". Dat zei een woordvoerder van de Commissie vrijdag. "Er mogen geen bedreigingen aan het adres van EU-lidstaten worden geuit en we zijn hierover actief in gesprek met alle betrokken partijen."
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump wil met Iran alleen een deal sluiten als het land zich onvoorwaardelijk overgeeft. Dat schrijft Trump in een bericht op Truth Social, waarin hij het land ook een "geweldige toekomst" in het vooruitzicht stelt.
2 uur geleden
TOKIO (ANP/AFP) - De Canadese premier Mark Carney beloofde vrijdag de defensiesamenwerking en economische veiligheid met Tokio te versterken. Dat deed hij tijdens het Japanse deel van zijn rondreis door meerdere landen, die erop gericht is de afhankelijkheid van de Verenigde Staten te verminderen.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De ondergrondse bunker van de voormalige Iraanse opperste leider ayatollah Ali Khamenei is vrijdagochtend door de Israëlische luchtmacht vernietigd, meldt het leger volgens The Times of Israel.
4 uur geleden