Europa gaat zwaartekrachtgolven zoeken en Venus bestuderen
PARIJS (ANP) - Europa heeft vrijdag twee nieuwe missies in de ruimte aangekondigd. Een satelliet moet op weg gaan naar Venus om die planeet van binnen en van buiten te bestuderen. Ook wil Europa vanuit de ruimte zoeken naar zwaartekrachtgolven, trillingen in de haarvaten van het universum.
Zwaartekrachtgolven ontstaan wanneer bijvoorbeeld zwarte gaten botsen. Dan schiet een schokgolf door het heelal, als de rimpels op het water wanneer een steen in een vijver plonst. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Vanuit de ruimte zijn ook zwaartekrachtgolven te meten die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk Laser Interferometer Space Antenna (LISA). Drie sondes moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer, ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan.
Zwavelzuur
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. Nederland wil het systeem bouwen dat ervoor zorgt dat die straal precies op de goede plek aankomt. Als de straal onderweg iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. De drie sondes moeten in 2035 worden gelanceerd.
De missie naar Venus, EnVision, staat gepland voor 2031. Venus is de planeet die het dichtst bij de aarde staat. Hij lijkt op onze planeet, maar is totaal onleefbaar. De dampkring bestaat uit dikke wolken zwavelzuur, de temperatuur is gemiddeld 464 graden en de luchtdruk is er 92 keer zo hoog als op aarde. De EnVision moet onder meer uitzoeken hoe de binnenkant van de planeet eruit ziet. Die is nog nooit gemeten. Ook moet de satelliet uitzoeken hoe het weer en het klimaat op de planeet zijn.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump overweegt een kleinschalige aanval op Iran om het land onder druk te zetten, zei hij tegen verslaggevers in het Witte Huis. De aanval zou bedoeld zijn om Iran te dwingen tot een akkoord te komen over zijn nucleaire programma.
26 minuten geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne is klaar voor onderhandelingen met Rusland op staatshoofdniveau. Dat schrijft president Volodymyr Zelensky in een lang bericht op X. Volgens Zelensky kan dergelijk overleg "de doorslag" geven aan de onderhandeltafel. Ook schrijft hij dat nog afspraken gemaakt moeten worden over "humanitaire onderwerpen" en dat het uitwisselen van (krijgs)gevangenen moet blijven doorgaan. Een gevangenenruil tussen de twee landen acht hij "zeer snel mogelijk".
1 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - Frankrijk staat toe dat zo'n 200 wolven in het land worden afgeschoten. Dat zei minister van Landbouw Annie Genevard in een radio-interview bij FranceInter. Maandag werd al aangekondigd dat de regels rond het afschieten van de dieren worden versoepeld. 21 procent van de populatie mag nu worden afgeschoten, naar Europese maatstaven veel.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Experts van de Verenigde Naties hebben Iran gevraagd om transparant te zijn over wat er is gebeurd met de mensen die tijdens de grootschalige protesten zijn opgepakt of verdwenen. Ook roepen ze op tot het stoppen van het uitvoeren van executies. Amnesty International deelt die oproep en zegt dat tot nu toe acht mensen ter dood zijn veroordeeld voor hun rol bij de protesten in januari. Nog 22 anderen riskeren diezelfde straf.
2 uur geleden
MADRID/CARACAS (ANP/AFP) - De uit Venezuela gevluchte oppositieleider Edmundo González Urrutia heeft gewaarschuwd dat er "geen duurzame verzoening komt zonder geheugen en verantwoordelijkheid". Hij reageerde zo met bedenkingen op een donderdag in Caracas aangenomen algemene amnestiewet, waarmee mogelijk veel politieke gevangenen vrij kunnen komen. "Een legitieme amnestie" moet gepaard gaan met "waarheidsvinding, erkenning en genoegdoening".
2 uur geleden
JERUZALEM (ANP/DPA) - Zo'n 80.000 moslims zijn bij de Al-Aqsamoskee in Jeruzalem geweest voor het eerste vrijdaggebed van de ramadan. Dat schat de Jordaanse stichting Waqf, die het dagelijks bestuur van het gebedshuis voert.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Verenigde Staten hebben Iran tijdens de onderhandelingen van dinsdag niet gevraagd volledig te stoppen met het verrijken van uranium. Dat zegt buitenlandminister Abbas Aragchi in een interview met MSNBC.
3 uur geleden