Europa gaat zwaartekrachtgolven zoeken en Venus bestuderen
PARIJS (ANP) - Europa heeft vrijdag twee nieuwe missies in de ruimte aangekondigd. Een satelliet moet op weg gaan naar Venus om die planeet van binnen en van buiten te bestuderen. Ook wil Europa vanuit de ruimte zoeken naar zwaartekrachtgolven, trillingen in de haarvaten van het universum.
Zwaartekrachtgolven ontstaan wanneer bijvoorbeeld zwarte gaten botsen. Dan schiet een schokgolf door het heelal, als de rimpels op het water wanneer een steen in een vijver plonst. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Vanuit de ruimte zijn ook zwaartekrachtgolven te meten die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk Laser Interferometer Space Antenna (LISA). Drie sondes moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer, ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan.
Zwavelzuur
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. Nederland wil het systeem bouwen dat ervoor zorgt dat die straal precies op de goede plek aankomt. Als de straal onderweg iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. De drie sondes moeten in 2035 worden gelanceerd.
De missie naar Venus, EnVision, staat gepland voor 2031. Venus is de planeet die het dichtst bij de aarde staat. Hij lijkt op onze planeet, maar is totaal onleefbaar. De dampkring bestaat uit dikke wolken zwavelzuur, de temperatuur is gemiddeld 464 graden en de luchtdruk is er 92 keer zo hoog als op aarde. De EnVision moet onder meer uitzoeken hoe de binnenkant van de planeet eruit ziet. Die is nog nooit gemeten. Ook moet de satelliet uitzoeken hoe het weer en het klimaat op de planeet zijn.
Meer uit Buitenland
ANKARA/BUENOS AIRES/CAÏRO (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft ook zijn Argentijnse, Egyptische en Turkse ambtgenoten uitgenodigd om zitting te nemen in een 'Raad van Vrede'. Die moet toezicht gaan houden op het overgangsbestuur in de Gazastrook. De uitnodigingen zijn in de betrokken hoofdsteden bevestigd. Er is niets gezegd over eventuele aanvaardingen van deze uitnodiging.
1 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - Bij een zware aanrijding in de Surinaamse hoofdstad Paramaribo zijn zaterdagochtend vroeg vier doden gevallen, meldt de politie. Kort na 06.00 uur lokale tijd, nog voor de zonsopgang, was er een botsing tussen een personenauto en een personenbus. De bus is waarschijnlijk enkele malen over de kop geslagen en er zijn passagiers uit de ramen geslingerd. Een van de doden zou een kind zijn. De juiste toedracht wordt onderzocht.
2 uur geleden
KAMALA (ANP/AFP) - De zittende president Yoweri Museveni heeft de presidentsverkiezingen in Oeganda gewonnen. Hij sleept daarmee een zevende termijn binnen. Volgens de kiescommissie kreeg Museveni ruim 70 procent van de stemmen. Zijn belangrijkste tegenstander, zanger Bobi Wine, behaalde 24 procent van de stemmen. Wine rept van fraude.
2 uur geleden
AKEN (ANP/DPA) - Mario Draghi, de voormalige president van de Europese Centrale Bank (ECB) en oud-premier van Italië, ontvangt dit jaar de Karelsprijs. Hij krijgt deze omdat hij "met vastberadenheid en onwrikbare wilskracht een grote bijdrage aan Europa heeft geleverd".
2 uur geleden
KOPENHAGEN/NUUK (ANP/AFP) - Voor het stadhuis van Kopenhagen zijn duizenden mensen bijeengekomen om te demonstreren tegen Amerikaanse aanspraken op Groenland, dat bij het koninkrijk Denemarken hoort. De betogers zwaaien met Deense en Groenlandse vlaggen en zijn in een optocht naar de Amerikaanse ambassade getrokken. Volgens waarnemers verloopt de betoging kalm. De organisatie spreekt van 15.000 demonstranten in de Deense hoofdstad.
3 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense leider Volodymyr Zelensky heeft bevolen snel meer stroom uit het buitenland te importeren. Volgens zijn energieminister Denys Sjmyhal is er in zijn land geen enkele energiecentrale meer te vinden die niet is aangevallen door de Russen. Hij vertelde het parlement afgelopen week dat de energievoorziening "heel moeilijk" is en dat er nog maar genoeg brandstof is voor een week of drie.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse leider, ayatollah Ali Khamenei, noemt de Amerikaanse president Donald Trump een crimineel voor het "veroorzaken van slachtoffers, schade en laster jegens het Iraanse volk" tijdens de protesten in het land. Iran geeft de VS al langer de schuld van het geweld in Iran.
5 uur geleden