Europa gaat zwaartekrachtgolven zoeken en Venus bestuderen
PARIJS (ANP) - Europa heeft vrijdag twee nieuwe missies in de ruimte aangekondigd. Een satelliet moet op weg gaan naar Venus om die planeet van binnen en van buiten te bestuderen. Ook wil Europa vanuit de ruimte zoeken naar zwaartekrachtgolven, trillingen in de haarvaten van het universum.
Zwaartekrachtgolven ontstaan wanneer bijvoorbeeld zwarte gaten botsen. Dan schiet een schokgolf door het heelal, als de rimpels op het water wanneer een steen in een vijver plonst. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Vanuit de ruimte zijn ook zwaartekrachtgolven te meten die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk Laser Interferometer Space Antenna (LISA). Drie sondes moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer, ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan.
Zwavelzuur
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. Nederland wil het systeem bouwen dat ervoor zorgt dat die straal precies op de goede plek aankomt. Als de straal onderweg iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. De drie sondes moeten in 2035 worden gelanceerd.
De missie naar Venus, EnVision, staat gepland voor 2031. Venus is de planeet die het dichtst bij de aarde staat. Hij lijkt op onze planeet, maar is totaal onleefbaar. De dampkring bestaat uit dikke wolken zwavelzuur, de temperatuur is gemiddeld 464 graden en de luchtdruk is er 92 keer zo hoog als op aarde. De EnVision moet onder meer uitzoeken hoe de binnenkant van de planeet eruit ziet. Die is nog nooit gemeten. Ook moet de satelliet uitzoeken hoe het weer en het klimaat op de planeet zijn.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie heeft vrijdag bevestigd dat Groenland valt onder de beschermingsgarantie van het Europees Verdrag. Dagenlang weigerde de Commissie antwoord te geven op de vraag of artikel 42.7, dat die garantie aan EU-lidstaten biedt, ook op Groenland van toepassing is, omdat het een overzees gebiedsdeel is.
25 minuten geleden
KYIV (ANP/RTR) - Volgens de Oekraïense energieminister Denys Sjmyhal is er in zijn land geen enkele energiecentrale meer te vinden die niet is aangevallen door de Russen. Hij vertelde het parlement dat de situatie van de energievoorzieningen "heel moeilijk" is en dat Oekraïne nog maar genoeg brandstof heeft voor ruim twintig dagen.
43 minuten geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse veiligheidsdiensten pleegden massamoorden op demonstranten nadat de grote protesten in het land op 8 januari escaleerden, meldt mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch. Naar schatting zijn hierbij duizenden demonstranten omgekomen, hoewel het door een internetblokkade moeilijk is een dodental vast te stellen.
3 uur geleden
SEOUL (ANP/RTR) - In de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul heeft een bus een gebouw geramd. Daarbij zijn dertien gewonden gevallen, onder wie twee zwaargewonden. Dat melden persbureaus YTN TV en Yonhap.
3 uur geleden
SEOUL (ANP/RTR) - De Zuid-Koreaanse oud-president Yoon Suk-yeol is veroordeeld tot vijf jaar cel wegens het belemmeren van de rechtsgang. Hij zou de politie hebben tegengewerkt bij zijn arrestatie in januari 2025. Yoon riep een maand eerder kortstondig de militaire noodtoestand uit om het parlement buitenspel te zetten. Aanklagers hadden een gevangenisstraf van tien jaar tegen hem geëist.
4 uur geleden
SEOUL (ANP/RTR) - In een achtergestelde wijk van het chique district Gangnam in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul woedt een grote brand. Bijna 300 brandweerlieden bestrijden de brand. In totaal werden 85 brandweerwagens naar de plek gestuurd.
6 uur geleden
CANBERRA (ANP/RTR) - Ruim een maand nadat in Australië het verbod op sociale media voor jongeren onder de 16 jaar is ingegaan, zijn ongeveer 4,7 miljoen accounts van Australische tieners gedeactiveerd. Dat meldde de Australische internettoezichthouder vrijdag.
7 uur geleden