Europa gaat zwaartekrachtgolven zoeken en Venus bestuderen
PARIJS (ANP) - Europa heeft vrijdag twee nieuwe missies in de ruimte aangekondigd. Een satelliet moet op weg gaan naar Venus om die planeet van binnen en van buiten te bestuderen. Ook wil Europa vanuit de ruimte zoeken naar zwaartekrachtgolven, trillingen in de haarvaten van het universum.
Zwaartekrachtgolven ontstaan wanneer bijvoorbeeld zwarte gaten botsen. Dan schiet een schokgolf door het heelal, als de rimpels op het water wanneer een steen in een vijver plonst. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Vanuit de ruimte zijn ook zwaartekrachtgolven te meten die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk Laser Interferometer Space Antenna (LISA). Drie sondes moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer, ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan.
Zwavelzuur
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. Nederland wil het systeem bouwen dat ervoor zorgt dat die straal precies op de goede plek aankomt. Als de straal onderweg iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. De drie sondes moeten in 2035 worden gelanceerd.
De missie naar Venus, EnVision, staat gepland voor 2031. Venus is de planeet die het dichtst bij de aarde staat. Hij lijkt op onze planeet, maar is totaal onleefbaar. De dampkring bestaat uit dikke wolken zwavelzuur, de temperatuur is gemiddeld 464 graden en de luchtdruk is er 92 keer zo hoog als op aarde. De EnVision moet onder meer uitzoeken hoe de binnenkant van de planeet eruit ziet. Die is nog nooit gemeten. Ook moet de satelliet uitzoeken hoe het weer en het klimaat op de planeet zijn.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth heeft gewaarschuwd dat zijn land klaar is om gevechtsoperaties te hervatten als Iran geen deal sluit. Als het land een "slechte keus" maakt, kunnen er naast de huidige blokkade van Iraanse havens ook weer bommen vallen, stelde de minister. Die benadrukte dat zijn land nog steeds essentiële infrastructuur, waaronder de energiesector, in het vizier heeft.
3 uur geleden
BAMENDA (ANP/RTR) - Paus Leo heeft in een toespraak in het westen van Kameroen gezegd dat "de wereld wordt verwoest door een handvol tirannen" die miljarden aan wapens verspillen. Hij uitte ook kritiek op leiders "die religieuze taal bezigen om oorlogen te rechtvaardigen".
3 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP) - Medewerkers van het Hongaarse staatspersbureau MTI komen in verzet na de verkiezingsnederlaag van premier Viktor Orbán. Ze eisen in een brief aan hun management hun redactionele vrijheid terug.
3 uur geleden
WISMAR (ANP/DPA/AFP) - Een nieuwe poging om de aan de Duitse kust gestrande bultrugwalvis Timmy te redden, is volgens Duitse media begonnen. Het dier zit sinds begin deze maand vast bij het eilandje Poel in de Baai van Wismar en was eerder door de Duitse autoriteiten opgegeven.
4 uur geleden
MIDDELBURG (ANP) - Het Franse verkrachtingsslachtoffer Gisèle Pelicot heeft in Middelburg de Four Freedoms Award (Freedom from Fear) uitgereikt gekregen. Die ontving de Française, die internationaal bekendheid verwierf door het openbare proces tegen haar verkrachters, van modeontwerper en vrouwenrechtenambassadeur Olcay Gulsen.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De Libanese president Joseph Aoun heeft benadrukt dat er een staakt-het-vuren moet komen tussen Israël en Hezbollah, voordat de Libanese regering directe onderhandelingen kan houden met Israël. De Amerikaanse president Donald Trump meldde dat de leiders van Libanon en Israël elkaar donderdag zouden spreken, maar Aoun heeft dat niet bevestigd.
4 uur geleden
QASMIYEH/TYRUS (ANP/AFP/RTR) - Bij Israëlische luchtaanvallen op een cruciale brug over de rivier de Litani ten noorden van Tyrus is de laatste verbinding tussen de Zuid-Libanese stad en de rest van het land verwoest, meldt staatspersbureau NNA. De brug was eerder doelwit, maar zou nu niet meer kunnen worden gerepareerd.
5 uur geleden