Europa gaat zwaartekrachtgolven zoeken en Venus bestuderen
PARIJS (ANP) - Europa heeft vrijdag twee nieuwe missies in de ruimte aangekondigd. Een satelliet moet op weg gaan naar Venus om die planeet van binnen en van buiten te bestuderen. Ook wil Europa vanuit de ruimte zoeken naar zwaartekrachtgolven, trillingen in de haarvaten van het universum.
Zwaartekrachtgolven ontstaan wanneer bijvoorbeeld zwarte gaten botsen. Dan schiet een schokgolf door het heelal, als de rimpels op het water wanneer een steen in een vijver plonst. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Vanuit de ruimte zijn ook zwaartekrachtgolven te meten die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk Laser Interferometer Space Antenna (LISA). Drie sondes moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer, ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan.
Zwavelzuur
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. Nederland wil het systeem bouwen dat ervoor zorgt dat die straal precies op de goede plek aankomt. Als de straal onderweg iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. De drie sondes moeten in 2035 worden gelanceerd.
De missie naar Venus, EnVision, staat gepland voor 2031. Venus is de planeet die het dichtst bij de aarde staat. Hij lijkt op onze planeet, maar is totaal onleefbaar. De dampkring bestaat uit dikke wolken zwavelzuur, de temperatuur is gemiddeld 464 graden en de luchtdruk is er 92 keer zo hoog als op aarde. De EnVision moet onder meer uitzoeken hoe de binnenkant van de planeet eruit ziet. Die is nog nooit gemeten. Ook moet de satelliet uitzoeken hoe het weer en het klimaat op de planeet zijn.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP) - De in de VS gevestigde Iraanse dissident en voormalig kroonprins Reza Pahlavi heeft Iraniërs opgeroepen tot meer protest. "Ons doel is niet langer om alleen de straten op te gaan; het doel is om ons voor te bereiden op het innemen en behouden van de stadscentra", aldus de criticus van het regime op sociale media. Pahlavi voegde eraan toe dat hij denkt "in de nabije toekomst" te kunnen terugkeren naar Iran.
2 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP) - In de Amerikaanse stad Minneapolis zijn vrijdagavond (lokale tijd) protesten uitgebroken bij zeker twee hotels, meldt een verslaggever van CNN. De demonstranten vermoeden dat agenten van de immigratiepolitie (ICE) in die hotels verblijven, aldus de zender. Volgens een verslaggever zijn het de "hevigste protesten tot nu toe". In Minneapolis wordt al enkele dagen gedemonstreerd.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - In New York is een zeldzaam exemplaar van een comic uit 1938 van Superman verkocht voor 15 miljoen dollar (zo'n 13 miljoen euro). Volgens Amerikaanse media is het een recordbedrag dat is neergeteld voor een oud stripboek. De strip, met als titel Action Comics No. 1, lag in 1938 in de winkel voor 10 dollarcent.
4 uur geleden
PYONGYANG (ANP) - Noord-Korea meldt zaterdag dat er afgelopen zondag een Zuid-Koreaanse "observatiedrone" door hun luchtruim vloog. De drone schond volgens Pyongyang de soevereiniteit van Noord-Korea en is neergehaald, aldus staatszender KCNA. Op foto's die staatspersbureau KCNA deelt, zijn brokstukken van een drone te zien. Zuid-Korea ontkent het nieuws en zegt niet te werken met het type drone dat is afgebeeld.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het duurt nog zeker tot woensdag voordat vier astronauten met een SpaceX-capsule vanuit het Internationale Ruimtestation (ISS) terugkeren naar de aarde. Het eerst mogelijke vertrekmoment is woensdagavond om 23.00 uur (Nederlandse tijd), laat de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA weten. Of de bemanning van Crew 11 dan ook daadwerkelijk kan vertrekken, hangt van de weersomstandigheden af.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Nationale Opera van de Verenigde Staten vertrekt uit het Kennedy Center in Washington. In een verklaring, die vrijdag als eerste naar buiten werd gebracht door The New York Times, laat de Nationale Opera weten "te streven naar een vroegtijdige beëindiging van de samenwerking" met het centrum. Het centrum was sinds 1971 de thuisbasis van de Nationale Opera.
7 uur geleden
SYDNEY (ANP/AFP/RTR) - De Australische premier Anthony Albanese waarschuwt zaterdag voor "extreem en gevaarlijk" weer en "bosbranden in meerdere staten". In deelstaat Victoria is zaterdag de noodtoestand afgekondigd om de hulpdiensten meer bevoegdheden te geven bij het blussen van bosbranden. Zeker 130 gebouwen in die staat zijn in vlammen opgegaan.
9 uur geleden