Europa gaat zwaartekrachtgolven zoeken en Venus bestuderen
PARIJS (ANP) - Europa heeft vrijdag twee nieuwe missies in de ruimte aangekondigd. Een satelliet moet op weg gaan naar Venus om die planeet van binnen en van buiten te bestuderen. Ook wil Europa vanuit de ruimte zoeken naar zwaartekrachtgolven, trillingen in de haarvaten van het universum.
Zwaartekrachtgolven ontstaan wanneer bijvoorbeeld zwarte gaten botsen. Dan schiet een schokgolf door het heelal, als de rimpels op het water wanneer een steen in een vijver plonst. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Vanuit de ruimte zijn ook zwaartekrachtgolven te meten die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk Laser Interferometer Space Antenna (LISA). Drie sondes moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer, ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan.
Zwavelzuur
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. Nederland wil het systeem bouwen dat ervoor zorgt dat die straal precies op de goede plek aankomt. Als de straal onderweg iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. De drie sondes moeten in 2035 worden gelanceerd.
De missie naar Venus, EnVision, staat gepland voor 2031. Venus is de planeet die het dichtst bij de aarde staat. Hij lijkt op onze planeet, maar is totaal onleefbaar. De dampkring bestaat uit dikke wolken zwavelzuur, de temperatuur is gemiddeld 464 graden en de luchtdruk is er 92 keer zo hoog als op aarde. De EnVision moet onder meer uitzoeken hoe de binnenkant van de planeet eruit ziet. Die is nog nooit gemeten. Ook moet de satelliet uitzoeken hoe het weer en het klimaat op de planeet zijn.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP/DPA) - De al vaker veroordeelde Iraanse Nobelprijswinnares Narges Mohammadi heeft nieuwe celstraffen gekregen, meldt haar advocaat. De activiste kreeg in 2023, toen ze in de gevangenis zat, de Nobelprijs voor de Vrede toegekend voor haar strijd tegen de onderdrukking van vrouwen in Iran en voor haar strijd voor mensenrechten en vrijheid. Het islamitische regime was uiterst kritisch over dat besluit.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De rechterhand van de Britse premier Keir Starmer is opgestapt in de nasleep van het schandaal rond de Amerikaanse zedendelinquent en zakenman Jeffrey Epstein. Ex-stafchef Morgan McSweeney zegt dat hij de verantwoordelijkheid neemt voor het advies om Peter Mandelson te benoemen tot ambassadeur in de Verenigde Staten, meldt hij zelf op X.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Iran twijfelt of de Verenigde Staten werkelijk serieuze intenties hebben bij de onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma. De Amerikaanse sancties en recente militaire acties "doen twijfels rijzen over de ernst en bereidheid" om daadwerkelijk tot een oplossing te komen, stelt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi.
7 uur geleden
TOKYO (ANP/AFP/RTR/BLOOMBERG) - De coalitie van de Japanse premier Sanae Takaichi stevent af op forse winst bij de vervroegde verkiezingen die ze zelf had uitgeroepen. Volgens de jongste prognose van de Japanse publieke omroep NHK behaalt de conservatieve coalitie zeker 310 van de 465 zetels in het Lagerhuis van het parlement. Daarmee is er een machtige tweederdemeerderheid voor de Liberaal-Democratische Partij (LDP) van Takaichi en de veel kleinere Japanse Innovatiepartij.
7 uur geleden
MILAAN (ANP/RTR) - De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft de demonstranten die protesteren tegen de Winterspelen "vijanden van Italië" genoemd. Dat deed de bewindsvrouw op Instagram, waar ze ook haar lof uitsprak voor de vele Italianen die zich inzetten voor een soepel verloop van het sporttoernooi.
8 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De dader van de moordaanslag op de Russische luitenant-generaal Vladimir Aleksejev is opgepakt in Dubai. Dat meldt de Russische geheime dienst FSB. De Russische topmilitair werd vrijdag neergeschoten in een appartementencomplex in Moskou en ligt sindsdien in het ziekenhuis. Een Russische handlanger, Viktor Vasin (1959), werd opgepakt in Moskou.
12 uur geleden
PYONGYANG (ANP/AFP) - Het Noord-Koreaanse regime houdt later deze maand een partijcongres, het eerste grote partijberaad sinds 2021. Dat meldt het staatsnieuwsagentschap KCNA.
13 uur geleden