EU-leiders ondertekenen verklaring voor een socialer Europa
PORTO/BRUSSEL (ANP) - De 27 EU-leiders hebben in de Portugese stad Porto een gezamenlijke verklaring onderschreven waarin ze beloven actie te ondernemen voor een socialere Europese Unie. Sociale rechten zijn een fundamenteel element bij het herstel van de coronacrisis, schrijven ze. De EU zal zich inzetten voor "eenheid en solidariteit en dit betekent ook gelijke kansen voor iedereen. Niemand mag achterblijven", zo staat in de Verklaring van Porto.
Europese sociale wetgeving moet ertoe bijdragen dat in 2030 minstens 78 procent van alle EU-burgers tussen 20 en 64 jaar een baan heeft. Ten minste 60 procent van alle volwassenen moet elk jaar minimaal één cursus volgen en 15 miljoen Europeanen moeten uit armoede worden getild. Van hen 5 miljoen kinderen, is de plechtige belofte.
De sociale top is het initiatief van de premier van Portugal, dat dit half jaar het roterende EU-voorzitterschap bekleedt. Het was vier jaar geleden dat de EU een top wijdde aan sociale zaken en werkgelegenheid. Daar schaarden de lidstaten zich al achter de doelstellingen maar het wordt volgens premier Antonio Costa tijd om woorden in daden om te zetten. Het herstel van de coronapandemie moet niet alleen economisch zijn, maar hand in hand gaan met een hoger sociaal niveau in de hele EU.
Onderwijs
Premier Mark Rutte volgde de EU-top online vanuit Den Haag. Nederland is een van de landen die hecht aan de nationale bevoegdheid op sociaal wetgevingsgebied, waaronder het loon- en pensioenbeleid. Maar Nederland ondertekent de verklaring wel. Die bevat volgens Den Haag voldoende garanties, zeggen ingewijden. De verklaring spreekt van "respect voor de bevoegdheid" van de lidstaten.
Centraal in het Europese beleid moeten volgens de leiders onderwijs en vaardigheden staan. Daar moet fors in geïnvesteerd worden omdat duurzaamheid en digitalisering een steeds grotere rol in de samenleving gaan spelen en de werkgelegenheid in de EU zal verschuiven naar nieuwe sectoren. Tegelijk zullen arbeidsrechten, socialezekerheidsstelsels en regels voor veiligheid en gezondheid moeten worden aangepast aan nieuwe uitdagingen als kunstmatige intelligentie, telewerk en de platformeconomie. De leiders beloven ook zich meer te zullen inspannen om discriminatie en ongelijke lonen en pensioenen te bestrijden.
Eerlijker Europa
De koepelorganisatie van Europese vakbonden ETUC noemt de Verklaring van Porto "een belangrijk resultaat, dat het begin kan zijn van een eerlijker Europa. Maar om de verduurzaming en digitalisering te managen is wel veel meer nodig dan vaardigheidstrainingen", zegt secretaris-generaal Luca Visentini. "Er moet gigantisch geïnvesteerd worden in het scheppen van kwaliteitsbanen en nieuwe industrieën, en dat moet door een dialoog tussen regeringen, werkgevers, vakbonden en burgers."
Volgens Europarlementariër Kim van Sparrentak (GroenLinks) ontbreekt het in de verklaring aan concrete ambities. "Het risico is groot dat de sociale woorden alleen op papier blijven bestaan", reageert ze. "De opstelling van een aantal landen, waaronder Nederland, die systematisch dwarsliggen wanneer sociale wetgeving wordt voorgesteld, is ontgoochelend. Ze plukken wel de vruchten van de interne markt, maar willen daar geen solidariteit tegenover zetten. Dat premier Rutte als een van de weinigen niet fysiek in Porto aanwezig was, is tekenend."
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenbeurzen zijn vrijdag op de eerste dag van het nieuwe beursjaar gemengd gesloten. Chipaandelen hebben hun opmars van 2025, dankzij het aanhoudende optimisme over AI, voortgezet.
4 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - De prijs van aluminium is vrijdag voor het eerst sinds 2022 gestegen tot meer dan 3000 dollar per ton, omgerekend ongeveer 2551 euro. Daarmee zet het metaal, dat veel wordt gebruikt in bijvoorbeeld de auto-industrie en de bouw, zijn opmars van vorig jaar voort.
5 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Franse ministers hebben een melding gemaakt bij justitie over Grok. Dat is de chatbot van Elon Musks start-up xAI. De chatbot heeft "seksuele en seksistische" inhoud gegenereerd die "overduidelijk illegaal" was, melden de ministers vrijdag in een verklaring.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de beurs in Amsterdam heeft de eerste handelsdag van 2026 met een flinke plus afgesloten. Besi, ASML en ASMI voerden de lijst aan. De chipbedrijven profiteerden op het Damrak van een techrally in Azië.
9 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Op Schiphol worden zaterdag naar verwachting nog eens honderden vluchten geannuleerd door het winterse weer. Ook verwacht de luchthaven honderden vertragingen door onder meer sneeuwbuien, het ijsvrij maken van vliegtuigen en de ongunstige windrichting.
9 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Veel gepensioneerden krijgen dit jaar een flink hoger pensioen. Van zo'n 1,4 miljoen mensen die zijn gestopt met werken en al over zijn naar het nieuwe stelsel, gaat de uitkering gemiddeld met 13 procent omhoog. Pensioenconsultant Corine Reedijk van adviesbureau Aon, dat de cijfers deelde, kan zich zo'n hoge gemiddelde stijging op jaarbasis niet herinneren.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal meldingen van schade rond de jaarwisseling loopt langzaam op. Bij verzekeraar NN was het aantal tot en met vrijdagochtend verdubbeld ten opzichte van een dag eerder. Het gaat nu om vijftig tot zestig meldingen door particulieren, meldt een woordvoerder van het concern, dat ook de merken ING Verzekeringen, OHRA, ASN Verzekeringen en ABN AMRO Verzekeringen voert.
10 uur geleden