EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - De zogenoemde Hormuz-coalitie eist dat Iran de Straat van Hormuz onmiddellijk heropent. Ministers uit veertig landen waaronder Nederland vergaderden donderdag over de situatie in de zeestraat, die zo belangrijk is voor de wereldwijde handel in bijvoorbeeld olie en kunstmest.
55 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Justitie Pam Bondi is ontslagen door president Donald Trump, meldden Amerikaanse media. Er gingen al geruchten rond dat Bondi binnenkort mogelijk zou worden vervangen. Trump bevestigde op Truth Social dat Bondi vertrekt.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - VN-chef António Guterres waarschuwt dat de wereld "op de rand van een bredere oorlog staat" die grote gevolgen zal hebben voor de hele wereld. De "spiraal van dood en vernietiging" moet stoppen, zei de secretaris-generaal donderdag tegen journalisten in New York.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Meer dan 7 miljoen Iraniërs hebben zich aangemeld om te vechten in het geval van een eventuele Amerikaanse invasie. Dat schrijft de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf op X. Het land met meer dan 90 miljoen inwoners is bezig met een campagne om vrijwilligers te werven. Dinsdag meldden Iraanse staatsmedia dat zeker 5 miljoen mensen zich hadden aangemeld.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse advocaat en mensenrechtenactivist Nasrin Sotoudeh is gearresteerd in Iran. Dat meldt de dochter van de 62-jarige Sotoudeh. Gedurende haar carrière stond de advocaat meerdere prominente dissidenten bij, onder wie Nobelprijswinnaar en mensenrechtenactivist Shirin Ebadi.
5 uur geleden
BOEKAREST (ANP) - De vondst van de Roemeense kunstobjecten die werden gestolen uit het Drents Museum is "ongelofelijk nieuws", vindt de Roemeense minister van Buitenlandse Zaken Oana Toiu. "Het was cruciaal dat de Nederlandse autoriteiten begrepen dat het voor ons absoluut noodzakelijk was dat de schatten werden teruggevonden, ook al was het verzekeringsgeld al overgemaakt aan de Roemeense staat."
6 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Frankrijk verscherpt de veiligheidsmaatregelen in Parijs na de verijdelde aanslag op een kantoor van Bank of America in de Franse hoofdstad vorige week, meldt de Parijse politie in een verklaring aan persbureau Reuters. Autoriteiten vermoeden dat er banden zijn tussen het incident en de pro-Iraanse groep HAYI.
6 uur geleden