EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Revolutionaire Garde heeft vanuit Iran meerdere ballistische raketten afgevuurd op Amerikaanse militaire bases in het Midden-Oosten. Dat meldt het Amerikaanse leger, dat tevens zegt dat het alle projectielen heeft onderschept. Volgens de Amerikaanse nieuwssite Axios was een basis in Jordanië een van de doelwitten.
1 uur geleden
KUMAMOTO (ANP) - Volgens de Japanse staatsomroep NHK zijn twee vrouwen omgekomen na een explosie dinsdag in een winkelcentrum in de Japanse zuidelijke regio Kumamoto. Eerder meldde NHK dat er mogelijk nog twintig tot dertig mensen in het gebouw aanwezig waren, die echter niet bereikbaar waren. Een persoon was "in een toestand van hartstilstand", aldus NHK.
1 uur geleden
WINDER (ANP/RTR) - De 16-jarige Colt Gray is veroordeeld tot levenslang voor het doodschieten van vier mensen op de Apalachee High School in de staat Georgia toen hij 14 jaar oud was. Hij gebruikte daarvoor een aanvalsgeweer dat hij van zijn vader voor Kerst had gekregen.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de overleden senator Lindsey Graham een laatste eer bewezen bij een herdenkingsceremonie. Trump prees zijn partijgenoot als een "legende" en "echt een geweldige politicus".
6 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha zegt een "openhartig" gesprek te hebben gevoerd met zijn Iraanse ambtgenoot Abbas Araghchi. Dat gesprek volgde op een boze reactie vanuit Iran nadat Oekraïne een vrachtschip aanviel op de Kaspische Zee. Daarbij zou een Iraniër zijn omgekomen. Araghchi zegt ook geen escalatie te willen.
7 uur geleden
MADRID (ANP) - De autoriteiten in de regio Madrid hebben een deel van de beperkingen die waren ingesteld vanwege de grote natuurbranden in de buurt weer opgeheven, berichten Spaanse media als El País en Europa Press. Nadat eerder op de dag al was aangekondigd dat de inwoners van een aantal geëvacueerde dorpen weer terug naar huis mochten, zijn nu ook belangrijke autowegen in de regio heropend.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump gesproken over het produceren van Patriot-raketten in Oekraïne. Trump zei tijdens de NAVO-top begin deze maand dat Kyiv mogelijk een licentie krijgt om zelf die wapens te maken. Die zijn belangrijk voor de Oekraïense luchtverdediging.
9 uur geleden