EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/AFP/RTR) - Luigi Mangione, die in de VS wordt verdacht van de moord op de topman van zorgverzekeraar UnitedHealthcare, kan geen doodstraf meer krijgen. Een rechter heeft twee van de vier federale aanklachten tegen hem verworpen, waaronder die voor moord. Daarvoor kon de doodstraf worden opgelegd.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft meer dan 3 miljoen pagina's aan nieuwe Epstein-bestanden vrijgegeven. Het zou ook gaan om meer dan 2000 video's en zeker 180.000 afbeeldingen. Volgens onderminister van Justitie Todd Blanche gaat het om grote hoeveelheden "commerciële pornografie en afbeeldingen".
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse recherchedienst FBI heeft het onderzoek naar de dood van Alex Pretti overgenomen, de anti-ICE-demonstrant die afgelopen week door kogels van federale agenten om het leven kwam in Minneapolis, Minnesota. Dat meldt CBS News op basis van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid, waaronder onder meer de omstreden migratiedienst ICE en de grenspolitie valt.
2 uur geleden
ST. PAUL (ANP/RTR) - Journalist Don Lemon, een bekende oud-presentator van CNN, is opgepakt vanwege betrokkenheid bij een anti-ICE-protest in een kerk in St. Paul, Minnesota, op 18 januari. Dat meldt zijn advocaat. Lemon en twee anderen werden opgepakt op last van minister van Justitie Pam Bondi.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran heeft militairen uit landen van de Europese Unie bestempeld als terroristen. Het is een reactie op het Europese besluit de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) aan te merken als terroristische organisatie. Het hoofd van de Iraanse justitie, Gholamhossein Mohseni Ejei, zei eerder dat Iran die Europese stap zou vergelden. Het is niet duidelijk wat de Iraanse bestempeling praktisch betekent.
3 uur geleden
RAFAH (ANP) - Israël opent de grensovergang bij Rafah, in het zuiden van Gaza met Egypte, zondag voor beperkt personenverkeer. De Israëlische defensieorganisatie COGAT heeft bekendgemaakt dat mensen Gaza alleen binnen kunnen komen of verlaten na een Israëlische veiligheidscheck en onder coördinatie van Egypte.
5 uur geleden
GENÈVE (ANP/AFP) - Zeker 170 burgers zijn in Myanmar gedood bij militaire luchtaanvallen tijdens de recente verkiezingen, melden de Verenigde Naties. De verkiezingen werden gehouden in een periode van twee maanden.
5 uur geleden