EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
BOEDAPEST (ANP/RTR) - De burgemeester van Boedapest is aangeklaagd voor het mede-organiseren van een pridemars afgelopen juni. Het evenement in de Hongaarse hoofdstad trok ondanks een politieverbod veel deelnemers, onder wie buitenlandse politici zoals de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema.
41 minuten geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De Russische president Vladimir Poetin heeft bij de ontvangst van de Syrische president Ahmed al-Sharaa in Moskou diens werk geprezen om Syrië weer te herenigen. Al-Sharaa's troepen zijn bezig met het innemen van stukken van het noorden en noordoosten die jarenlang in handen waren van Koerdische milities.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump waarschuwt de burgemeester van Minneapolis dat hij een "zeer ernstige schending van de wet" pleegt. Hij verwijst naar een bericht van burgemeester Jacob Frey op X waarin die schrijft dat zijn stad geen federale immigratiewetten gaat handhaven. Daar neemt Trump aanstoot aan.
1 uur geleden
MEITAR (ANP/AFP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft gewaarschuwd dat de vijanden van zijn land een hoge prijs zullen betalen voor een aanval. Dat deed hij op de begrafenis van de laatste naar Israël teruggekeerde gijzelaar, agent Ran Gvili (24).
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De defensieman van de Europese Commissie gaat langs bij Europese raketfabrieken om de productie van het schaarse wapentuig op te voeren. Eurocommissaris Andrius Kubilius hoopt het succes van een eerdere 'munitietoer' te herhalen.
2 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft de situatie in Groenland "een strategische wake-upcall voor heel Europa" genoemd. Hij sprak bij het Parijsbezoek van de Deense en Groenlandse premiers, Mette Frederiksen en Jens-Frederik Nielsen.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De militaire vloot die de VS richting Iran hebben gestuurd, is groter dan die nabij Venezuela lag. Dat schrijft Donald Trump op zijn socialemediaplatform Truth Social. Volgens de Amerikaanse president is de "enorme armada" die afstevent op Iran, net als bij Venezuela, "desnoods klaar om, snel en met geweld, zijn missie te vervullen". "Hopelijk komt Iran snel om de tafel om een eerlijke en rechtvaardige deal te sluiten", aldus Trump.
2 uur geleden