EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - De EU-ministers van Buitenlandse Zaken zijn het erover eens dat de focus van de Europese Unie in de oorlog in Iran moet liggen op de-escalatie en de vrijheid van scheepvaart. Dat zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas maandag na afloop van de vergadering van de ministers in Brussel. "Europa heeft geen belang bij een eindeloze oorlog."
10 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft opnieuw bondgenoten opgeroepen zich te melden voor de bescherming van de Straat van Hormuz. De aan Iran grenzende zeestraat is door dat land grotendeels afgesloten, wat al leidde tot aanvallen op containerschepen. Dat heeft grote gevolgen voor de wereldwijde oliemarkt, de Straat van Hormuz is goed voor circa een vijfde van het wereldwijde olietransport.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De BBC wil de zaak die de Amerikaanse president Donald Trump tegen de Britse omroep heeft aangespannen laten verwerpen. Trump klaagde de BBC eind vorig jaar aan vanwege de montage van een van zijn toespraken in een documentaire en eiste 10 miljard dollar.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU-lidstaten hebben maandag nog eens zestien Iraniërs en drie Iraanse bedrijven op de EU-sanctielijst gezet. Zij speelden een sleutelrol in de onderdrukking van de straatprotesten in januari 2026, aldus de EU. Daarbij vielen duizenden burgerslachtoffers. Het gaat onder meer om de Iraanse viceminister van Binnenlandse Zaken.
3 uur geleden
MINAB (ANP) - Amnesty International wil dat degenen die verantwoordelijk zijn voor de luchtaanval op een school in Iran ter verantwoording worden geroepen. De mensenrechtenorganisatie zegt uitgebreid onderzoek te hebben gedaan en stelt dat het Amerikaanse leger waarschijnlijk niet genoeg voorzorgsmaatregelen heeft genomen om burgerslachtoffers te voorkomen. In de school werden zeker 168 mensen gedood, onder wie meer dan honderd kinderen.
3 uur geleden
MADRID (ANP) - Spanje doet niet mee aan een militaire missie in de Straat van Hormuz, zegt defensieminister Margarita Robles. Spanje noemt de oorlog van de Verenigde Staten en Israël tegen Iran al langer illegaal. Het peinst er volgens haar niet over om mee te gaan in pogingen om die oorlog te ondersteunen.
4 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland heeft met Kenia afgesproken dat er geen Kenianen meer zullen worden ingezet in de oorlog met Oekraïne. De Keniaanse minister van Buitenlandse Zaken Musalia Mudavadi zei die toezegging te hebben gekregen in een gesprek met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov in Moskou.
5 uur geleden