EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump dreigt een honderden jaren oude wet tegen opstanden te gebruiken in Minnesota. In die staat ontstond grote onrust nadat een agent van vreemdelingenpolitie ICE een vrouw had doodgeschoten in de stad Minneapolis.
2 minuten geleden
GENÈVE (ANP) - Een medewerker van hulporganisatie Rode Halve Maan is gedood in Iran, meldt koepelorganisatie IFRC, waar ook het Rode Kruis onder valt. Dat gebeurde toen hij op 10 januari aan het werk was in de noordelijke provincie Gilan, net als vijf collega's die gewond raakten.
24 minuten geleden
BARCELONA (ANP) - Een Turks verkeersvliegtuig van Istanbul op weg naar Spanje is na een bommelding in Barcelona geland, apart gezet en doorzocht. Het alarm bleek vals maar ontketende een grote actie van Spaanse veiligheidsdiensten en van de luchtmacht van Spanje en het buurland Frankrijk.
36 minuten geleden
LONDEN (ANP) - Kemi Badenoch, de partijleider van de Britse Conservatieven, heeft de prominente politicus Robert Jenrick uit haar partij gezet. Volgens Badenoch was Jenrick van plan om over te stappen naar de radicaal-rechtse partij Reform, een rivaal van de Conservatieven.
1 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Hamas is bereid de macht in de Gazastrook over te dragen aan het Palestijnse comité dat tijdelijk de Gazastrook moet besturen, zegt een functionaris van de Palestijnse groepering. Egypte maakte woensdag bekend dat er overeenstemming is bereikt over de vijftien leden van het technocratische comité.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Een deel van het Europees Parlement wil een stemming over de handelsdeal met de Verenigde Staten uitstellen in het licht van de huidige geopolitieke ontwikkelingen, waaronder die rondom Groenland. Deze maand stond een stemming op de planning over een deel van de handelsafspraak die de EU en de VS afgelopen zomer sloten. Maar de sociaaldemocraten, het liberale Renew en de Groenen willen uitstel.
3 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/AFP) - De Deense premier Mette Frederiksen heeft in een verklaring op Facebook haar Europese bondgenoten bedankt voor het sturen van militairen naar Groenland. Ze is inmiddels door haar buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen bijgepraat over het overleg met de Amerikanen en zegt dat het "geen makkelijk gesprek" was.
3 uur geleden