EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Democratische fractievoorzitter in het Huis van Afgevaardigden, Hakeem Jeffries, heeft zich kandidaat gesteld voor het voorzitterschap van het Huis. Een dag na de verkiezingszege van de Democraten vroeg Jeffries zijn collega's in een brief om zijn kandidatuur te steunen.
22 minuten geleden
HOUSTON (ANP) - De Amerikaanse ruimtetelescoop Swift is woensdag vergaan in de dampkring. Hij eindigde als een vuurbal. Het is nog niet bekend of brokstukken de ondergang hebben overleefd en zijn ingeslagen op aarde.
1 uur geleden
GENEVE (ANP/RTR) - De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft goedkeuring gegeven om klinische testen uit te voeren met twee nieuwe ebolavaccins. Het gaat om de eerste vaccins die speciaal zijn ontwikkeld tegen de bundibugyovariant van het virus, dat de afgelopen maanden al voor duizenden doden heeft gezorgd in de Democratische Republiek Congo.
4 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Oekraïne meldt een verdere stijging van het dodental na een Russische aanval maandag op een distributiepunt voor humanitaire hulpgoederen. Het gaat om veertig doden. Daarmee is het een van de dodelijkste aanvallen op burgers in Oekraïne dit jaar.
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Montenegro stevent af op EU-lidmaatschap per 2028 en Albanië is op weg om in 2029 tot de EU toe te treden. Dat stelt de Europese Commissie woensdag op basis van de voortgang die beide kandidaat-leden hebben gemaakt met hervormingen die nodig zijn om tot de EU te kunnen toetreden. De laatste uitbreiding vond in 2013 plaats, met de toetreding van Kroatië tot de EU.
10 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - De hoogste leider van Iran, Mojtaba Khamenei, heeft gezegd dat iedereen die een koerswijziging in het beleid van de Verenigde Staten verwacht zich ernstig vergist. Dit zei hij nadat de eerste uitslagen van de midterms in de VS wijzen op een nederlaag voor de Republikeinse partij van president Donald Trump.
10 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - De Israëlische president Isaac Herzog heeft uitspraken tegen Arabische burgers tijdens de verkiezingscampagne veroordeeld en "racistisch" genoemd. Premier Benjamin Netanyahu had meermaals Arabische partijen beschuldigd van verkiezingsfraude.
11 uur geleden