EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
BOEKAREST (ANP/RTR/AFP) - Roemenië heeft boos gereageerd op een schending van het luchtruim door drones tijdens Russische aanvallen op Oekraïne. De autoriteiten in het EU-land zeggen dat een toestel met mogelijk explosieve lading is neergekomen in bewoond gebied. Ze hebben de Russische ambassadeur ontboden om te protesteren.
1 uur geleden
BAMAKO (ANP/AFP/RTR/DPA) - Strijders hebben in Mali op verschillende plekken aanvallen uitgevoerd. Volgens het leger hebben "terroristische groeperingen" onder meer militaire barakken aangevallen. Er zijn schoten gemeld in de hoofdstad Bamako, maar ook in onder meer de steden Gao en Kidal. Aan het begin van de middag zei het leger de situatie onder controle te hebben, al gingen de gevechten door.
3 uur geleden
BAKOE (ANP/RTR) - Oekraïne is klaar voor vredesbesprekingen met Rusland in Azerbeidzjan "als Moskou er ook klaar voor is". Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gezegd in Azerbeidzjan, waar hij op bezoek is en onder meer een ontmoeting heeft met de president daar, Ilham Aliyev.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Amerikaanse regering is op zoek naar een manier om zich uit de oorlog te redden, zegt het ministerie van Defensie van Iran. Op dit moment is een Iraanse minister in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad voor gesprekken. Deze zaterdag worden daar ook gezanten van de VS verwacht, al is nog onduidelijk of die met Iran zullen spreken.
6 uur geleden
KYIV (ANP) - Russische aanvallen door heel Oekraïne hebben volgens president Volodymyr Zelensky aan zeker vier mensen het leven gekost. Dertig mensen raakten gewond. "De meeste doelen zijn burgerinfrastructuur in steden", schrijft hij op X.
9 uur geleden
BERLIJN (ANP) - Duitsland stuurt een mijnenjager en een bevoorradings- en commandoschip naar de Middellandse Zee om zich voor te bereiden op mogelijke inzet in de Straat van Hormuz, zegt minister van Defensie Boris Pistorius in de Rheinische Post. Wanneer de schepen vertrekken, zegt hij niet.
9 uur geleden
SANTA MARTA (ANP) - In de Colombiaanse kustplaats Santa Marta is vrijdag de eerste internationale conferentie over de afbouw van fossiele brandstoffen begonnen, die Colombia samen met Nederland organiseert. Voor de zesdaagse conferentie hebben zich 56 landen aangemeld, zei de Colombiaanse milieuminister Irene Vélez Torres bij aanvang. Samen zijn die landen goed voor zo'n 20 procent van de wereldwijde productie van fossiele brandstoffen en 30 procent van de mondiale vraag.
19 uur geleden