EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer heeft zijn kabinet laten weten dat hij niet opstapt. "De Labourpartij heeft een procedure om een partijleider aan te vechten en die is niet in gang gezet", staat in een verklaring van zijn kantoor. "Het land verwacht van ons dat we aan de slag gaan met regeren. Dat is wat ik doe en wat we als kabinet moeten doen."
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De productie van defensiemateriaal in Europa blijft achter en moet fors omhoog, zegt EU-buitenlandchef Kaja Kallas. Ook de gezamenlijke inkoop van defensiemateriaal blijft achter. "We moeten de lidstaten echt aansporen tot meer gezamenlijke aankopen en innovatie", zei Kallas voor het begin van de vergadering met de EU-ministers van Defensie. Daar wordt onder meer gesproken over de defensieparaatheid van de EU.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse parlementariër Ebrahim Rezaei zegt dat Iran uranium zou kunnen verrijken tot 90 procent als het land nog een keer wordt aangevallen. De woordvoerder voor de parlementaire commissie Nationale Veiligheid en Buitenlands Beleid zegt dat dit besproken zal worden in het parlement.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het staat nog niet vast dat de Britse premier Keir Starmer onder druk opstapt. Dat zei minister Darren Jones, de hoofdsecretaris van de premier, tegen Times Radio. Starmer heeft in de loop van de ochtend een kabinetsbijeenkomst met ministers die willen dat hij vertrekt. Ondertussen hebben zeker 72 van de 403 parlementariërs van zijn Labourpartij duidelijk gemaakt dat ze een andere leider willen.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Bij een Israëlische luchtaanval op Kfar Dounine in het zuiden van Libanon zijn zes personen omgekomen. Dat meldt het Libanese staatspersbureau NNA.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - Een Amerikaanse organisatie die zich inzet voor meer transparantie, stelt het ongeveer 3,5 miljoen pagina's tellende dossier rond Jeffrey Epstein tentoon in New York. Voor de pop-up-expositie in de wijk Tribeca zijn de documenten gebundeld in 3437 delen.
8 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/DPA) - In de eerste nacht na het driedaagse staakt-het-vuren heeft Rusland droneaanvallen uitgevoerd op de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Dat meldt de militaire leiding van de stad op Telegram. Bij aanvallen op de regio Dnipropetrovsk vielen daarnaast een dode en vier gewonden, melden de regionale autoriteiten.
8 uur geleden