EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP/AFP/RTR) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft zich kritisch uitgelaten over de plannen van de Amerikaanse president Donald Trump voor internationale raden die een Palestijns overgangsbestuur in de Gazastrook moeten controleren of bijstaan.
10 minuten geleden
ANKARA/BUENOS AIRES/CAÏRO (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft ook zijn Argentijnse, Egyptische en Turkse ambtgenoten uitgenodigd om zitting te nemen in een 'Raad van Vrede'. Die moet toezicht gaan houden op het overgangsbestuur in de Gazastrook. De uitnodigingen zijn in de betrokken hoofdsteden bevestigd. Er is niets gezegd over eventuele aanvaardingen van deze uitnodiging.
3 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - Bij een zware aanrijding in de Surinaamse hoofdstad Paramaribo zijn zaterdagochtend vroeg vier doden gevallen, meldt de politie. Kort na 06.00 uur lokale tijd, nog voor de zonsopgang, was er een botsing tussen een personenauto en een personenbus. De bus is waarschijnlijk enkele malen over de kop geslagen en er zijn passagiers uit de ramen geslingerd. Een van de doden zou een kind zijn. De juiste toedracht wordt onderzocht.
3 uur geleden
KAMALA (ANP/AFP) - De zittende president Yoweri Museveni heeft de presidentsverkiezingen in Oeganda gewonnen. Hij sleept daarmee een zevende termijn binnen. Volgens de kiescommissie kreeg Museveni ruim 70 procent van de stemmen. Zijn belangrijkste tegenstander, zanger Bobi Wine, behaalde 24 procent van de stemmen. Wine rept van fraude.
3 uur geleden
AKEN (ANP/DPA) - Mario Draghi, de voormalige president van de Europese Centrale Bank (ECB) en oud-premier van Italië, ontvangt dit jaar de Karelsprijs. Hij krijgt deze omdat hij "met vastberadenheid en onwrikbare wilskracht een grote bijdrage aan Europa heeft geleverd".
4 uur geleden
KOPENHAGEN/NUUK (ANP/AFP) - Voor het stadhuis van Kopenhagen zijn duizenden mensen bijeengekomen om te demonstreren tegen Amerikaanse aanspraken op Groenland, dat bij het koninkrijk Denemarken hoort. De betogers zwaaien met Deense en Groenlandse vlaggen en zijn in een optocht naar de Amerikaanse ambassade getrokken. Volgens waarnemers verloopt de betoging kalm. De organisatie spreekt van 15.000 demonstranten in de Deense hoofdstad.
4 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense leider Volodymyr Zelensky heeft bevolen snel meer stroom uit het buitenland te importeren. Volgens zijn energieminister Denys Sjmyhal is er in zijn land geen enkele energiecentrale meer te vinden die niet is aangevallen door de Russen. Hij vertelde het parlement afgelopen week dat de energievoorziening "heel moeilijk" is en dat er nog maar genoeg brandstof is voor een week of drie.
5 uur geleden