EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Witte Huis zegt nog "vier tot zes weken nodig te hebben" om de Verenigde Staten hun doelen in Iran te laten bereiken. Daarvoor is ook genoeg munitie voorhanden, verzekerde Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt vrijdag op een persconferentie.
1 uur geleden
PARIJS (ANP) - Iran heeft Europese landen gewaarschuwd dat ze "legitieme doelen" worden als ze zich mengen in de oorlog tegen Iran. Dat zei de Iraanse onderminister van Buitenlandse Zaken Majid Takht-Ravanchi tegen de Franse zender France 24. Teheran zou Europese landen al hebben gewaarschuwd dat zij ook doelwit kunnen worden van Iraanse vergeldingsacties als ze zich aansluiten bij de VS en Israël.
1 uur geleden
PRISTINA (ANP/DPA) - Kosovo dreigt in een constitutionele crisis te verzanden nu de zittende president Vjosa Osmani het parlement wil ontbinden en om nieuwe verkiezingen vraagt - de derde in krap een jaar.
2 uur geleden
BEIROET (ANP) - In Libanon zijn in minder dan vier dagen tijd zeker 300.000 mensen ontheemd geraakt door de Israëlische bombardementen en evacuatieoproepen, schat de Norwegian Refugee Council (NRC). Israël riep deze week op het zuiden van Libanon en de zuidelijke buitenwijken van hoofdstad Beiroet te verlaten. De hulporganisatie waarschuwt voor een humanitaire ramp als Israël deze bevelen niet intrekt.
3 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR/AFP) - VN-mensenrechtenchef Volker Türk verlangt van de VS dat ze zo snel mogelijk duidelijkheid geven over hun mogelijke betrokkenheid bij een bombardement op een Iraanse school, waarbij volgens Iran zeker 150 doden vielen. Militaire onderzoekers zien het als aannemelijk dat de VS daar verantwoordelijk voor zijn, zeggen twee Amerikaanse officials tegen persbureau Reuters.
5 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - De Duitse christendemocratische bondskanselier Friedrich Merz waarschuwt voor "Syrische toestanden" indien de oorlog tegen Iran zich voortsleept en de staatsinstellingen daar ineenstorten. Een lange oorlog zou tot een chaos leiden die "verstrekkende negatieve gevolgen heeft op het gebied van migratie, energievoorziening en de veiligheid voor Europa", melden Duitse media.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De bedreigingen van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aan het adres van de Hongaarse premier Viktor Orbán zijn voor de Europese Commissie "onaanvaardbaar". Dat zei een woordvoerder van de Commissie vrijdag. "Er mogen geen bedreigingen aan het adres van EU-lidstaten worden geuit en we zijn hierover actief in gesprek met alle betrokken partijen."
6 uur geleden