EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
KOPENHAGEN (ANP/AFP) - De onderhandelingen tussen de VS en Denemarken over het versterken van de veiligheid in de Noordpoolregio kunnen "redelijk snel" beginnen. Dat heeft de Deense minister van Buitenlandse Zaken, Lars Løkke Rasmussen, gezegd tegen de Deense publieke omroep. Rasmussen zei niet publiek te zullen maken wanneer die gesprekken plaatsvinden, omdat dat een "kalm proces" in de weg staat.
1 uur geleden
KARACHI (ANP/AFP) - Het dodental door een brand in het grootste winkelcentrum van Pakistan is gestegen naar 67. Donderdag meldden lokale autoriteiten nog een dodental van 55. "Er zijn autopsies uitgevoerd op 67 lichamen", aldus de woordvoerder van de provinciale overheid, die eraan toevoegde dat DNA-onderzoek om de slachtoffers te identificeren nog gaande is.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP/DPA) - Premier Pedro Sánchez heeft gezegd dat Spanje zich niet aansluit bij de door de Amerikaanse president Donald Trump opgerichte Vredesraad, een initiatief dat volgens critici de Verenigde Naties ondermijnt. "We stellen de uitnodiging op prijs, maar we wijzen deze af", zei Sánchez tegen verslaggevers na een EU-top in Brussel.
4 uur geleden
AIR FORCE ONE (ANP/RTR) - President Donald Trump zei donderdag dat de Verenigde Staten een "armada" onderweg hebben naar Iran, die hij hoopt "niet te hoeven gebruiken". Hij herhaalde zijn waarschuwingen aan Teheran om geen demonstranten te doden of het nucleaire programma te hervatten.
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Er moet snel meer worden geïnvesteerd in de Arctische veiligheid en het Arctische gebied, zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie na afloop van de extra top van EU-regeringsleiders. "We hebben collectief te weinig geïnvesteerd. Het is dus hoog tijd om de verantwoordelijkheid te nemen."
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Unie zal haar belangen en haar lidstaten blijven verdedigen tegen elke vorm van dwang, zei voorzitter van de EU-leiders António Costa na afloop van de extra top donderdag. "Zij heeft de macht en de middelen om dit te doen en zal dit doen wanneer nodig", benadrukte hij.
9 uur geleden
AIR FORCE ONE (ANP/AFP) - Foto's van blauwe plekken op de hand van Donald Trump leidden onlangs tot hernieuwde speculaties over de gezondheid van de 79-jarige Amerikaanse president. Trump wuifde die aan boord van het presidentiële vliegtuig Air Force One weg: hij zou simpelweg zijn hand aan een tafel hebben gestoten.
10 uur geleden