EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP) - Israël zit niet te wachten op "een eindeloze oorlog met Iran". Dat heeft minister Gideon Saar van Buitenlandse Zaken verklaard.
5 minuten geleden
BERLIJN (ANP) - Oekraïne krijgt 35 extra Patriot-onderscheppingsraketten om zich tegen Russische bombardementen te verdedigen. Een aantal bondgenoten, waaronder Nederland, heeft wegens de grote tekorten van Oekraïne nog wat uit eigen voorraden geschraapt.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - Iran beschuldigt de Verenigde Staten en Israël van het beschadigen van een historische locatie: het honderden jaren oude paleis Chehel Sotoun in Isfahan. "De wereld kan niet zwijgen terwijl de brute misdaden van de agressors het gedeelde erfgoed van de mensheid bedreigen", schreef een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken op X.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwt in Iran voor "zwarte regen", na aanvallen op olie-installaties. De rook die bij de aanvallen vrijkomt, kan olie bevatten die daarna in zwarte druppels weer naar beneden komt. De WHO heeft hier deze week meerdere meldingen over ontvangen.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP/AFP) - Rusland pleegde misdaden tegen de menselijkheid door het "deporteren en gedwongen overbrengen" van Oekraïense kinderen naar Rusland. Tot die conclusie komt een onafhankelijke VN-commissie na onderzoek. Het onderzoek werd ingesteld in 2022, vlak nadat de Russische invasie van Oekraïne was begonnen.
2 uur geleden
BERLIJN (ANP/AFP/DPA) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz maakt zich naar eigen zeggen zorgen dat de Verenigde Staten en Israël geen gezamenlijk plan hebben om een duidelijk einde te maken aan de oorlog in Iran. De situatie wordt volgens hem zelfs steeds onduidelijker.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth stelt dat zijn land de aanvallen op Iran verder opvoert, terwijl de Iraanse oorlogsinspanningen juist verzwakken. Hij zei op een persconferentie dat de VS dinsdag de meest intensieve aanvallen op Iran uitvoeren sinds het begin van de oorlog.
3 uur geleden