EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
BEDFORD (ANP) - Nabij het Britse Bedford, ten noorden van Londen, zijn twee treinen op elkaar gebotst. Dat meldt onder meer de Britse transportpolitie. Volgens de eerste berichten zouden enkele inzittenden ernstige verwondingen hebben opgelopen, schrijft The Telegraph op basis van een getuige.
57 minuten geleden
WARSCHAU (ANP/RTR) - De Poolse president Karol Nawrocki ontneemt zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky de Orde van de Witte Adelaar, de hoogste civiele onderscheiding in Polen. Nawrocki had eerder al die intentie aangekondigd, nadat Polen en Oekraïne verzeild waren geraakt in een diplomatieke rel over een in Polen omstreden Oekraïense legereenheid.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Volgens een Amerikaans inlichtingenrapport kan Israël het gesloten bestand tussen Iran en de Verenigde Staten in gevaar brengen, meldt The Washington Post. De Amerikaanse krant concludeert op basis van het rapport dat premier Benjamin Netanyahu in zijn eigen land onder druk staat om de oorlog voort te zetten en dat dit zijn relatie met de VS op het spel zet.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer neemt dit weekend een besluit over een eventueel aftreden. Dat meldt de Britse krant The Times. Meerdere ministers zouden hem daar vrijdag toe hebben opgeroepen.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU zal geen bemiddelaar zijn in gesprekken tussen Oekraïne en Rusland, herhaalde voorzitter van de EU-leiders António Costa na afloop van de EU-top. Costa kreeg chagrijn over zich heen nadat zijn team eerder deze week had geprobeerd contact te zoeken met Rusland.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Bij de volgende EU-top in oktober moet duidelijk worden waar het geld van de EU-meerjarenbegroting vandaan komt. Dat zei voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen na afloop van een bijeenkomst van EU-leiders in Brussel.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De toegang die atoomenergiewaakhond IAEA krijgt tot Irans nucleaire faciliteiten, hangt af van de uitkomst van onderhandelingen met de VS. Dat zegt de woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken, Esmaeil Baghaei. Ook ontkent hij eerdere geruchten dat het Internationaal Atoomenergieagentschap toestemming zou hebben gekregen tot de Iraanse faciliteiten.
3 uur geleden