EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
HAVANA (ANP/AFP) - Een stroomstoring heeft zaterdag heel Cuba getroffen, meldt het Cubaanse ministerie van Energie. Het is de tweede keer in minder dan een week tijd dat het hele land zonder stroom zit. Het eiland kampt met een ernstige energiecrisis door een Amerikaans olie-embargo.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft zaterdag gedreigd dat de VS Iraanse energiecentrales zullen aanvallen als Iran de Straat van Hormuz niet binnen 48 uur heropent. Iran heeft die strategisch gelegen doorvaarroute tussen de Perzische Golf en de Indische Oceaan vrijwel afgesloten na het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op het land. Dat leidt tot sterk gestegen mondiale gas- en olieprijzen.
1 uur geleden
ARAD (ANP/AFP) - Israëlische brandweerlieden meldden dat een "voltreffer" van een Iraanse raket op de Zuid-Israëlische stad Arad zaterdag grote schade heeft aangericht. Volgens medische hulpverleners raakten zeker 59 mensen gewond.
4 uur geleden
BELGOROD (ANP/DPA) - In de Russische regio Belgorod zijn zeker vier vrouwen omgekomen door Oekraïense beschietingen. Dat heeft de regionale gouverneur gemeld. De doden vielen in het dorp Smorodino, enkele kilometers van de grens met Oekraïne. Ze waren in een pand dat werd getroffen. Een andere vrouw werd zwaargewond onder het puin vandaan gehaald.
6 uur geleden
PRAAG (ANP/DPA/BLOOMBERG) - Honderdduizenden mensen zijn zaterdag de straat opgegaan in de Tsjechische hoofdstad Praag om te demonstreren tegen de rechts-populistische regering van premier Andrej Babiš. Volgens de organisatie waren er tot 250.000 deelnemers bijeen.
7 uur geleden
TAMPA (ANP) - Het Amerikaanse leger heeft tijdens drie weken oorlog meer dan 8000 doelen aangevallen, claimt admiraal Brad Cooper in een videoboodschap op X. Ook zei hij dat de Amerikanen een Iraanse bunker hebben aangevallen. Daarin zouden wapens zijn opgeslagen die een bedreiging vormden voor de olie- en gastransporten in de Straat van Hormuz.
7 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - Het Verenigd Koninkrijk heeft de "roekeloze aanvallen" van Iran veroordeeld, nadat het land twee ballistische raketten afvuurde op de Amerikaans-Britse militaire basis Diego Garcia. Geen daarvan raakte de basis die ongeveer 3800 kilometer van Iran ligt.
13 uur geleden