EU-leiders beraden zich weer over strijd tegen corona
BRUSSEL (ANP) - De strijd tegen het coronavirus in Europa is opnieuw het hoofdthema van een videovergadering van de 27 EU-leiders. Op uitnodiging van de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel overleggen ze donderdag vanaf 15.00 uur over de stand van zaken rond de productie en levering van vaccins en de voortgang met het inenten van de EU-bevolking. Aan de orde komt ook de zorg over de nieuwe virusvarianten die geleidelijk de overhand in de EU krijgen. Onder aanvoering van Griekenland leggen de zuidelijke vakantielanden de invoering van een coronapaspoort voor gevaccineerde reizigers weer op tafel. Ze willen zo snel en veilig mogelijk toeristen kunnen verwelkomen.
Vijf premiers hebben Michel in de aanloop naar de top geschreven dat er "meer Europese ambitie nodig is" op het gebied van vaccinproductie. Ze storen zich aan de trage leveringen van goedgekeurde vaccins door de farmaceuten en willen dat er snel nieuwe productielijnen worden geopend. "Een verandering in onze manier van denken is nodig. Deze strategische kwestie gaat ons, leiders, allemaal aan," schrijven de Belgische premier Alexander De Croo en zijn ambtsgenoten uit Denemarken, Spanje, Polen en Litouwen.
Ze pleiten voor de oprichting van een nieuw agentschap, dat de vaccinproductie in de EU van ontwikkeling tot levering kritisch volgt en aanstuurt en ingrijpt als er bijvoorbeeld een grondstoffentekort is. Den Haag vindt dat de markt de gelegenheid moet krijgen meer productiecapaciteit op te zetten en dat nu denken en praten over een 'strategische autonomie' op de korte termijn geen oplossing brengt.
Intussen bereidt de EU zich erop voor dat nieuwe virusvarianten mogelijk aangepaste vaccins nodig maken, zoals bij de griepprik. De Europese Commissie, die namens de 27 onderhandelt, krijgt volgens een hoge diplomaat alle ruimte om in contracten met farmaceuten deze nieuwe vaccins veilig te stellen. De zorg over de verspreiding van mutaties is zo groot dat zes lidstaten hun grenzen met andere EU-lidstaten nagenoeg dicht houden. In zijn uitnodiging erkent Michel dat beperkende maatregelen en het ontmoedigen van niet-essentiële reizen nodig blijven, maar dat mag niet ten koste gaan van een soepele goederen- en dienstenstroom tussen de lidstaten.
Intussen blijven de landen die sterk afhankelijk zijn van het toerisme aandringen op een vaccinatiebewijs waarmee het reizen weer zou kunnen. Over de technische uitvoering zijn echter nog veel vragen. Verschillende internationale partijen waaronder wereldgezondheidsorganisatie WHO en IATA (de luchtvaartmaatschappijen) zijn hierover druk met elkaar in gesprek. Nederland wil geen paspoort waarmee EU-burgers alleen binnen de EU vrij zouden kunnen reizen maar dat in een keer internationaal geregeld zien. Dat zou al in juni rond kunnen zijn.
Michel heeft meteen ook maar vrijdagmorgen geclaimd om over Europese veiligheid en defensie te vergaderen. Het is vooral door de coronaperikelen meer dan twee jaar geleden dat de leiders met elkaar over dit thema hebben gesproken. Ze beginnen om 09.00 uur en NAVO-chef Jens Stoltenberg schuift ook aan.
Zowel donderdag als vrijdag wordt de top afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
NUUK (ANP/AFP) - De Deense premier Mette Frederiksen is aangekomen in Groenland. Ze is daar om te tonen dat ze het semiautonome deel van het Deense koninkrijk steunt in deze "zeer moeilijke tijd", nu de Amerikanen hun oog hebben laten vallen op het arctische eiland.
2 uur geleden
MADRID (ANP) - Het Spaanse Openbaar Ministerie heeft de zaak tegen Julio Iglesias geseponeerd. De reden is dat Spaanse rechtbanken geen bevoegdheid hebben om de zaak te behandelen omdat het vermeende misbruik niet in Spanje plaatsvond. Ook wonen de vermeende slachtoffers in het buitenland.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer vindt de uitspraken die de Amerikaanse president Donald Trump deed over het optreden van NAVO-landen in Afghanistan "beledigend en ronduit afschuwelijk". Trump beledigde bondgenoten rond zijn bezoek aan Davos met de opmerking dat in de strijd in Afghanistan Amerikanen aan het front vochten en andere NAVO-landen de frontlinie schuwden.
2 uur geleden
DAMASCUS (ANP/AFP) - De Iraakse premier Mohammed Shia al-Sudani vindt dat Europese landen IS-gevangenen moeten terughalen die door de VS vanuit Syrië naar Irak worden overgebracht. Hij zei tegen de Franse president Emmanuel Macron dat landen, met name uit de EU, hun "verantwoordelijkheid moeten nemen door deze personen met hun nationaliteit terug te halen" en te vervolgen.
5 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR/AFP) - Het geweld tegen demonstranten in Iran van de voorbije weken is het dodelijkste sinds de Iraanse Revolutie van 1979. Dat zegt de VN-verkenningsmissie die onderzoek doet naar de situatie.
5 uur geleden
NUUK (ANP/AFP) - Militairen die Denemarken naar Groenland had gestuurd, kregen de opdracht mee gevechtsklaar te zijn voor het geval de Verenigde Staten het gebied zouden aanvallen. Dat meldde de Deense publieke omroep DR vrijdag.
7 uur geleden
MADRID (ANP) - Uit de voorlopige onderzoeksresultaten naar de dodelijke treinbotsing bij het Spaanse Adamuz blijkt dat een scheur in het spoor daar al zat voordat het voorval plaatsvond. Dat schrijft het instituut dat het voorval onderzoekt.
7 uur geleden