EU-landen willen bewegingsvrijheid Russische diplomaten beperken

Dat Russische diplomaten vrij kunnen reizen door het Schengengebied werkt ondermijnende activiteiten in de hand, staat in de brief. "Voor een groot aantal van hen is inlichtingenwerk, propaganda of zelfs het voorbereiden van sabotage-acties hun voornaamste opdracht", schrijven demissionair buitenlandminister Hanke Bruins Slot en haar collega's van onder andere Polen en de Baltische landen. De diplomaten zouden daarom in landen moeten blijven waar ze geaccrediteerd zijn.

Binnen het Schengengebied kan vrij worden gereisd omdat er normaliter geen grenscontroles zijn. Diplomaten genieten onschendbaarheid en worden geregeld in verband gebracht met spionageactiviteiten. Zo maakte het Verenigd Koninkrijk, dat overigens geen lid is van de EU, vorige maand nog bekend om die reden een Russische militair attaché uit te wijzen.

Contraspionage

Nederland zette ook al meermaals ambassadepersoneel uit dat het ervan verdacht eigenlijk voor de Russische inlichtingendiensten te werken. Rusland slaat doorgaans terug door Nederlandse diplomaten uit te wijzen, wat het werk op de Nederlandse vertegenwoordigingen in Rusland haast tot het minimum heeft teruggebracht.

Nederland en zijn zeven medestanders vragen Borrell in de brief om "dringend" in actie te komen. Ze verwachten een concreet voorstel van de hoogste diplomaat van de EU om Russische diplomaten en hun familieleden voortaan niet meer vrij te laten reizen.

NAVO-topman Jens Stoltenberg rekent er ook op dat de NAVO-landen "strengere beperkingen voor Russisch inlichtingenpersoneel" zullen invoeren, zei hij donderdagochtend. Spionage en niet-militaire oorlogvoering door Rusland tegen NAVO-lidstaten zijn een grote zorg, memoreert hij. Stoltenberg wijst op de "diverse voorbeelden van sabotage, brandstichting, cyberaanvallen en desinformatie". De leden van het westerse militaire bondgenootschap zullen onder meer "medische infrastructuur beter gaan beveiligen" en meer werk maken van contraspionage en het onderling uitwisselen van informatie, denkt hij.