EU-landen eens over gasbesparingen om winter door te komen
BRUSSEL (ANP) - De 27 EU-landen zijn het eens geworden over vrijwillige gasbesparingen van 15 procent in het komende half jaar. Die moeten voorkomen dat huishoudens, belangrijke bedrijven en ziekenhuizen zonder verwarming komen te zitten als Rusland de gaskraan volledig zou dichtdraaien. Als de energiezekerheid in gevaar dreigt te komen, kunnen de lidstaten bovendien besluiten om verplichte besparingsmaatregelen in te voeren. "Het bleek toch geen onmogelijke missie te zijn", tweet het Tsjechische EU-voorzitterschap.
De klimaat- en energieministers schaarden zich dinsdag na enkele uren onderhandelen in Brussel achter een noodplan met de naam Save gas for a safe winter (Spaar gas voor een veilige winter) dat de Europese Commissie vorige week lanceerde omdat ze er geen vertrouwen in heeft dat het Russische gas zal blijven vloeien. Volgens ingewijden zou slechts één land zich uiteindelijk openlijk tegen het noodplan hebben verzet, naar verluidt Hongarije. Het plan werd wel flink afgezwakt om tegensputterende landen aan boord te krijgen.
De lidstaten zijn overeengekomen hun gasverbruik tussen augustus 2022 en 31 maart 2023 met 15 procent te verminderen ten opzichte van hun gemiddelde consumptie in de afgelopen vijf jaar. Ze kunnen zelf bepalen hoe ze dat doel willen bereiken. De ministers werden het ook eens over het activeren van een waarschuwingsmechanisme, Union Alert gedoopt, als er desondanks een groot gastekort ontstaat of de vraag te groot is. In dat geval kunnen de lidstaten besluiten om bepaalde maatregelen verplicht te stellen.
'Belangrijk akkoord'
Lidstaten kunnen wegens bijzondere omstandigheden vragen te worden uitgezonderd van verplichte maatregelen, zoals de eilandstaten Cyprus en Malta, die niet zijn aangesloten op gasnetwerken van andere landen. Een uitzondering kan ook worden aangevraagd als een land, zoals België, vooral een doorvoerland is. Daar blijft maar een kwart van het ingevoerde gas in het land zelf, terwijl de overige 75 procent wordt doorgesluisd naar buurlanden. Ook landen waar de gasopslagcapaciteit voor de komende winter al is gevuld, zoals Polen, of waar gas de belangrijkste grondstof is voor cruciale industrieën, kunnen worden ontzien.
Minister Rob Jetten zei na afloop dat het om "een belangrijk akkoord" gaat. "Dit helpt echt." Hij vindt het ook "knap" dat de EU-landen het in vijf dagen eens zijn geworden, al had de ambitie van hem hoger mogen liggen en meteen verplichtend mogen zijn. Volgens Jetten blijft Nederland in nauw overleg met de noordwestelijke EU-landen over de ontwikkelingen op de energiemarkt.
Meer uit Financieel
TOKIO (ANP/BLOOMBERG) - De aandelenbeurzen in Azië lieten vrijdag herstel zien na verliezen van een dag eerder. Beleggers trokken zich op aan een bericht dat Iran samen met Oman aan een protocol werkt rondom de Straat van Hormuz. Japan en Zuid-Korea zijn voor olie erg afhankelijk van import uit het Midden-Oosten.
12 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - Ruimtevaartbedrijf SpaceX mikt op een veel hogere waardering bij zijn beursgang dan eerder gemeld. De onderneming van multimiljardair Elon Musk hoopt dat de waarde bij de beursnotering uitkomt op meer dan 2 biljoen dollar, omgerekend 1,73 biljoen of 1730 miljard euro. Dat melden bronnen aan persbureau Bloomberg. Na de overname van Musks AI-bedrijf xAI in februari werd de waarde nog geschat op 1,25 biljoen dollar.
23 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse maakindustrie dreigt te verdwijnen als er niet wordt ingezet op robotisering en automatisering. Door vergrijzing, aanhoudende personeelstekorten en hoge loonkosten staat de sector zwaar onder druk. Dat stelt onderzoeksinstituut TNO, dat vrijdag pleit voor een nationale robotiseringsagenda.
2 uur geleden
CAPELLE AAN DEN IJSSEL (ANP) - Huizenkopers zijn terughoudend nu de hypotheekrente door de oorlog in het Midden-Oosten omhooggaat. De Hypotheker ziet daardoor dat het gemiddelde hypotheekbedrag afgelopen kwartaal voor het eerst in drie jaar niet steeg. Ook het aantal aanvragen bleef in het eerste kwartaal gelijk vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Leden van het Amerikaanse congres hebben een wetsvoorstel ingediend waarmee ze de exportbeperkingen voor hoogwaardige chiptechnologie bij bondgenoten willen aanscherpen, waaronder Nederland. Dit kan verdere gevolgen hebben voor de Veldhovense chipmaker ASML.
8 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump schrapt importheffingen voor producten die minder dan 15 procent staal, aluminium of koper bevatten. Voor andere producten met die metalen past hij de importheffingen ook aan, maakte het Witte Huis bekend.
8 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York hebben donderdag veel van hun eerdere verliezen goedgemaakt. De belangrijkste beursgraadmeters eindigden niet ver van hun slotstanden van een dag eerder, terwijl eerder op de dag nog aanzienlijke verliezen op de koersenborden stonden. De hoop op een spoedige opening van de Straat van Hormuz nam toe.
9 uur geleden