EU-landen eens over gasbesparingen om winter door te komen
BRUSSEL (ANP) - De 27 EU-landen zijn het eens geworden over vrijwillige gasbesparingen van 15 procent in het komende half jaar. Die moeten voorkomen dat huishoudens, belangrijke bedrijven en ziekenhuizen zonder verwarming komen te zitten als Rusland de gaskraan volledig zou dichtdraaien. Als de energiezekerheid in gevaar dreigt te komen, kunnen de lidstaten bovendien besluiten om verplichte besparingsmaatregelen in te voeren. "Het bleek toch geen onmogelijke missie te zijn", tweet het Tsjechische EU-voorzitterschap.
De klimaat- en energieministers schaarden zich dinsdag na enkele uren onderhandelen in Brussel achter een noodplan met de naam Save gas for a safe winter (Spaar gas voor een veilige winter) dat de Europese Commissie vorige week lanceerde omdat ze er geen vertrouwen in heeft dat het Russische gas zal blijven vloeien. Volgens ingewijden zou slechts één land zich uiteindelijk openlijk tegen het noodplan hebben verzet, naar verluidt Hongarije. Het plan werd wel flink afgezwakt om tegensputterende landen aan boord te krijgen.
De lidstaten zijn overeengekomen hun gasverbruik tussen augustus 2022 en 31 maart 2023 met 15 procent te verminderen ten opzichte van hun gemiddelde consumptie in de afgelopen vijf jaar. Ze kunnen zelf bepalen hoe ze dat doel willen bereiken. De ministers werden het ook eens over het activeren van een waarschuwingsmechanisme, Union Alert gedoopt, als er desondanks een groot gastekort ontstaat of de vraag te groot is. In dat geval kunnen de lidstaten besluiten om bepaalde maatregelen verplicht te stellen.
'Belangrijk akkoord'
Lidstaten kunnen wegens bijzondere omstandigheden vragen te worden uitgezonderd van verplichte maatregelen, zoals de eilandstaten Cyprus en Malta, die niet zijn aangesloten op gasnetwerken van andere landen. Een uitzondering kan ook worden aangevraagd als een land, zoals België, vooral een doorvoerland is. Daar blijft maar een kwart van het ingevoerde gas in het land zelf, terwijl de overige 75 procent wordt doorgesluisd naar buurlanden. Ook landen waar de gasopslagcapaciteit voor de komende winter al is gevuld, zoals Polen, of waar gas de belangrijkste grondstof is voor cruciale industrieën, kunnen worden ontzien.
Minister Rob Jetten zei na afloop dat het om "een belangrijk akkoord" gaat. "Dit helpt echt." Hij vindt het ook "knap" dat de EU-landen het in vijf dagen eens zijn geworden, al had de ambitie van hem hoger mogen liggen en meteen verplichtend mogen zijn. Volgens Jetten blijft Nederland in nauw overleg met de noordwestelijke EU-landen over de ontwikkelingen op de energiemarkt.
Meer uit Financieel
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG/AFP) - AI-bedrijf Anthropic, bekend van chatbot Claude, heeft bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC vertrouwelijk documenten ingediend voor een beursnotering. Het bedrijf is in een race met rivaal OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, om mogelijk nog dit najaar een debuut op Wall Street te kunnen maken.
30 minuten geleden
MIAMI (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse staat Florida klaagt ChatGPT-maker OpenAI aan vanwege de verzameling van gegevens van kinderen onder de 13 jaar. "Sam Altman (topman van OpenAI) en ChatGPT hebben de AI-race verkozen boven de veiligheid van kinderen", zei James Uthmeier, procureur-generaal van Florida, tijdens een persconferentie. "Ze hebben winst verkozen boven de publieke veiligheid. Dat pikken we hier in Florida niet."
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse aandelenbeurs is maandag licht hoger gesloten. Beleggers verwerkten onder meer het bericht dat Iran de communicatie met de Verenigde Staten staakt om de situatie in Libanon. De onderhandelingen met de Amerikanen zouden stilliggen totdat de VS de Iraanse eis van een volledig staakt-het-vuren in zowel Gaza als Libanon inwilligen. Ook zinspeelt het land op een zeeblokkade in de zeestraat Bab el Mandeb, aan de Rode Zee, hetzelfde als wat het al tijden met de Straat van Hormuz doet.
1 uur geleden
TEL AVIV (ANP/RTR) - De Israëlische overheid is niet welkom op de aanstaande grote wapenbeurs bij Parijs. Dat geldt ook voor sommige Israëlische defensiebedrijven, zegt het Israëlische ministerie van Defensie. Zij mogen alleen luchtverdedigingssystemen aan de man brengen op de zogeheten Eurosatory.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - Ruimtevaartbedrijf SpaceX reserveert tot 5 procent van de aandelen voor bepaalde werknemers en familie en vrienden van leidinggevenden bij de komende beursgang. Dat staat in een aangepaste aanvraag van het bedrijf van Elon Musk. De verwachting is dat het bedrijf op 12 juni naar de beurs gaat.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Nvidia ging maandag 3,5 procent omhoog op de beurzen in New York. Beleggers reageerden enthousiast op de aankondiging van een nieuwe chip voor personal computers (pc's) door de grootste verkoper van AI-chips ter wereld. Met de nieuwe chip wil Nvidia AI-functionaliteit naar laptops en desktopcomputers brengen. De chip is het resultaat van een driejarige samenwerking met Microsoft om "de pc opnieuw uit te vinden" voor het AI-tijdperk, zei Nvidia-topman Jensen Huang. Het aandeel Microsoft steeg 2,5 procent.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Stephen van Rooyen wordt de topman van het nieuw te vormen telecomconcern Ziggo Group. Dat meldt moederbedrijf Liberty Global. Van Rooyen is nu de baas van VodafoneZiggo, dat samen met het Belgische Telenet de Ziggo Group gaat vormen. De verwachting is dat de oprichting in het derde kwartaal van dit jaar is afgerond.
4 uur geleden