EU-'gereedschapskist' moet energiekosten helpen bedwingen
BRUSSEL (ANP) - De EU-landen kunnen hun burgers en bedrijven helpen hun sterk gestegen energierekeningen te betalen, zolang de maatregelen tijdelijk zijn en geen staatssteunregels schenden, vindt de Europese Commissie. Daarnaast wil ze onderzoeken of gezamenlijke inkoop en grotere opslag van gas een antwoord kunnen zijn op tekorten en daaraan gerelateerde prijsstijgingen, stelt Eurocommissaris Kadri Simson (Energie).
Simson presenteerde in Brussel een ‘gereedschapskist’ om op korte termijn de pijn van hoge energienota's te verzachten. Volgens de commissie hebben al twintig lidstaten maatregelen getroffen of zeggen dat te gaan doen, bijvoorbeeld door de btw op energie te verlagen. Ook in Nederland wordt dat overwogen. Directe, tijdelijke inkomenssteun aan huishoudens is volgens de commissie eveneens een optie om de winter door te komen. "Nu we uit de pandemie opkrabbelen en ons economisch herstel begint, is het belangrijk dat we kwetsbare consumenten beschermen en Europese bedrijven steunen", zegt de Estse.
De explosief gestegen olie- en gasprijzen staan volgende week op de agenda van een tweedaagse top van de 27 EU-leiders in Brussel. Een aantal vooral zuidelijke lidstaten wil actie op Europees niveau, zoals een gezamenlijke inkoop van gas. De commissie gaat de voor- en nadelen voor de middellange termijn daarvan onderzoeken, maar ingewijden wijzen erop dat dergelijke samenwerking op vrijwillige basis zal zijn. De EU heeft al een totale opslagcapaciteit voor meer dan 20 procent van het jaarlijkse gasverbruik, maar niet alle lidstaten hebben even goede opslagfaciliteiten. Premier Mark Rutte heeft dinsdag in de Tweede Kamer al gezegd niets te voelen voor de gezamenlijk inkoop van gas.
Marktanalyse
"De situatie momenteel is uitzonderlijk, maar de interne energiemarkt heeft de afgelopen twintig jaar goed gefunctioneerd", aldus Simson. Het huidige model, waarbij de gasprijs is gekoppeld aan de elektriciteitsprijs, is volgens de commissie het meest efficiënt, maar desondanks belooft ze een "verdere marktanalyse".
Brussel verwacht dat de prijsstijgingen tijdelijk zijn en komend voorjaar weer dalen, al zal het prijsniveau wat hoger blijven dan in de voorgaande, historisch goedkope, jaren. De vraag naar brandstoffen is enorm toegenomen terwijl de productie tijdens de lockdowns is afgeschaald. Het dagelijks EU-bestuur meent dat het aanbod zal worden opgeschroefd. Ook noordelijke landen als Nederland en Duitsland vertrouwen op de marktwerking.
Daarnaast wijst Simson erop dat de EU al heeft afgesproken te verduurzamen en minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen. De transitie naar schone, goedkopere energie is volgens de commissie dan ook de beste verzekering tegen prijsschokken in de toekomst, en moet daarom versneld worden. Ze roept de lidstaten op de vergunningsprocedures voor wind- en zonneparken te bespoedigen, de investeringen in hernieuwbare energiebronnen op te voeren en opslagcapaciteit daarvoor te ontwikkelen.
Meer uit Financieel
CHICAGO (ANP/BLOOMBERG) - McDonald's wil meer kwaliteit gaan bieden. De fastfoodketen kondigde maandag een vernieuwde strategie aan, waarbij het bedrijf onder meer wil inzetten op luxere kipgerechten, aantrekkelijkere restaurants en nieuwe speeltuinen. Volgens topman Chris Kempczinski past dit in de brede verwachting van de consument die "meer eist voor zijn geld".
5 minuten geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG/AFP) - AI-bedrijf Anthropic, bekend van chatbot Claude, heeft bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC vertrouwelijk documenten ingediend voor een beursnotering. Het bedrijf is in een race met rivaal OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, om mogelijk nog dit najaar een debuut op Wall Street te kunnen maken.
2 uur geleden
MIAMI (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse staat Florida klaagt ChatGPT-maker OpenAI aan vanwege de verzameling van gegevens van kinderen onder de 13 jaar. "Sam Altman (topman van OpenAI) en ChatGPT hebben de AI-race verkozen boven de veiligheid van kinderen", zei James Uthmeier, procureur-generaal van Florida, tijdens een persconferentie. "Ze hebben winst verkozen boven de publieke veiligheid. Dat pikken we hier in Florida niet."
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse aandelenbeurs is maandag licht hoger gesloten. Beleggers verwerkten onder meer het bericht dat Iran de communicatie met de Verenigde Staten staakt om de situatie in Libanon. De onderhandelingen met de Amerikanen zouden stilliggen totdat de VS de Iraanse eis van een volledig staakt-het-vuren in zowel Gaza als Libanon inwilligen. Ook zinspeelt het land op een zeeblokkade in de zeestraat Bab el Mandeb, aan de Rode Zee, hetzelfde als wat het al tijden met de Straat van Hormuz doet.
3 uur geleden
TEL AVIV (ANP/RTR) - De Israëlische overheid is niet welkom op de aanstaande grote wapenbeurs bij Parijs. Dat geldt ook voor sommige Israëlische defensiebedrijven, zegt het Israëlische ministerie van Defensie. Zij mogen alleen luchtverdedigingssystemen aan de man brengen op de zogeheten Eurosatory.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - Ruimtevaartbedrijf SpaceX reserveert tot 5 procent van de aandelen voor bepaalde werknemers en familie en vrienden van leidinggevenden bij de komende beursgang. Dat staat in een aangepaste aanvraag van het bedrijf van Elon Musk. De verwachting is dat het bedrijf op 12 juni naar de beurs gaat.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Nvidia ging maandag 3,5 procent omhoog op de beurzen in New York. Beleggers reageerden enthousiast op de aankondiging van een nieuwe chip voor personal computers (pc's) door de grootste verkoper van AI-chips ter wereld. Met de nieuwe chip wil Nvidia AI-functionaliteit naar laptops en desktopcomputers brengen. De chip is het resultaat van een driejarige samenwerking met Microsoft om "de pc opnieuw uit te vinden" voor het AI-tijdperk, zei Nvidia-topman Jensen Huang. Het aandeel Microsoft steeg 2,5 procent.
5 uur geleden