EU-'gereedschapskist' moet energiekosten helpen bedwingen
BRUSSEL (ANP) - De EU-landen kunnen hun burgers en bedrijven helpen hun sterk gestegen energierekeningen te betalen, zolang de maatregelen tijdelijk zijn en geen staatssteunregels schenden, vindt de Europese Commissie. Daarnaast wil ze onderzoeken of gezamenlijke inkoop en grotere opslag van gas een antwoord kunnen zijn op tekorten en daaraan gerelateerde prijsstijgingen, stelt Eurocommissaris Kadri Simson (Energie).
Simson presenteerde in Brussel een ‘gereedschapskist’ om op korte termijn de pijn van hoge energienota's te verzachten. Volgens de commissie hebben al twintig lidstaten maatregelen getroffen of zeggen dat te gaan doen, bijvoorbeeld door de btw op energie te verlagen. Ook in Nederland wordt dat overwogen. Directe, tijdelijke inkomenssteun aan huishoudens is volgens de commissie eveneens een optie om de winter door te komen. "Nu we uit de pandemie opkrabbelen en ons economisch herstel begint, is het belangrijk dat we kwetsbare consumenten beschermen en Europese bedrijven steunen", zegt de Estse.
De explosief gestegen olie- en gasprijzen staan volgende week op de agenda van een tweedaagse top van de 27 EU-leiders in Brussel. Een aantal vooral zuidelijke lidstaten wil actie op Europees niveau, zoals een gezamenlijke inkoop van gas. De commissie gaat de voor- en nadelen voor de middellange termijn daarvan onderzoeken, maar ingewijden wijzen erop dat dergelijke samenwerking op vrijwillige basis zal zijn. De EU heeft al een totale opslagcapaciteit voor meer dan 20 procent van het jaarlijkse gasverbruik, maar niet alle lidstaten hebben even goede opslagfaciliteiten. Premier Mark Rutte heeft dinsdag in de Tweede Kamer al gezegd niets te voelen voor de gezamenlijk inkoop van gas.
Marktanalyse
"De situatie momenteel is uitzonderlijk, maar de interne energiemarkt heeft de afgelopen twintig jaar goed gefunctioneerd", aldus Simson. Het huidige model, waarbij de gasprijs is gekoppeld aan de elektriciteitsprijs, is volgens de commissie het meest efficiënt, maar desondanks belooft ze een "verdere marktanalyse".
Brussel verwacht dat de prijsstijgingen tijdelijk zijn en komend voorjaar weer dalen, al zal het prijsniveau wat hoger blijven dan in de voorgaande, historisch goedkope, jaren. De vraag naar brandstoffen is enorm toegenomen terwijl de productie tijdens de lockdowns is afgeschaald. Het dagelijks EU-bestuur meent dat het aanbod zal worden opgeschroefd. Ook noordelijke landen als Nederland en Duitsland vertrouwen op de marktwerking.
Daarnaast wijst Simson erop dat de EU al heeft afgesproken te verduurzamen en minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen. De transitie naar schone, goedkopere energie is volgens de commissie dan ook de beste verzekering tegen prijsschokken in de toekomst, en moet daarom versneld worden. Ze roept de lidstaten op de vergunningsprocedures voor wind- en zonneparken te bespoedigen, de investeringen in hernieuwbare energiebronnen op te voeren en opslagcapaciteit daarvoor te ontwikkelen.
Meer uit Financieel
SCHIPHOL (ANP) - KLM vliegt tot en met donderdag 5 maart niet op Dubai, Riyad en Dammam vanwege de aanvallen op Iran en vergeldingsacties van dat land. Daardoor blijven veel reizigers voorlopig dus vastzitten in het Midden-Oosten. Volgens KLM heeft veiligheid de hoogste prioriteit. Voorlopig betaalt KLM de hotelkosten van de gedupeerde passagiers, laat de maatschappij zondag weten.
10 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Gasunie voorziet hogere gasprijzen omdat de Straat van Hormuz vrijwel afgesloten lijkt voor grote schepen. Deze zeestraat is een heel belangrijke doorvoerroute voor de aanvoer en doorvoer van olie en gas, maar door de aanvallen rond Iran varen veel schepen er niet meer doorheen. Daardoor kunnen ladingen vloeibaar gas (lng) uit Qatar bijvoorbeeld tijdelijk niet naar Europa worden verscheept.
12 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/AFP/RTR) - Enkele grote scheepvaartconcerns mijden om de onrust in het Midden-Oosten niet alleen de Straat van Hormuz, maar hebben ook besloten om niet meer door het Suezkanaal te varen. Zondag kondigde onder meer het Deense Maersk aan tot nader order alle schepen tussen Europa en Azië weer om Afrika te laten gaan. Daardoor kunnen de levertijden van allerlei producten oplopen, want de reis via Kaap de Goede Hoop kan tot wel twee weken langer duren.
12 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - Bitcoin en andere cryptomunten herstelden zondag in waarde, na de uitverkoop zaterdag toen het eerste nieuws over de aanvallen op Iran bekend werd. Deskundigen zien hierin een teken dat de cryptomarkten verder kijken dan de onrust in Iran en zich weer meer laten leiden door het grotere economische plaatje.
13 uur geleden
WENEN (ANP/BLOOMBERG/AFP/AFP/BELGA) - De olielanden van oliekartel OPEC+ gaan de oliekraan volgende maand extra opendraaien, nu de olieprijzen flink dreigen op te lopen door de aanvallen op Iran. Dat hebben de landen zondag besloten. Toch voorkomt deze stap waarschijnlijk niet dat olie komende dagen duurder wordt. Automobilisten moeten aan de pomp rekening houden met een prijsstijging van benzine van meerdere centen, denkt econoom Rico Luman van ING.
14 uur geleden
BUNNIK (ANP) - In Nederland zijn vorige maand bijna een vijfde minder nieuwe personenauto's verkocht dan een jaar eerder. Daarmee houdt de dalende lijn in de autoverkopen van januari aan, constateren brancheorganisaties BOVAG en RAI Vereniging.
15 uur geleden
DUBAI (ANP/RTR/AFP) - Het wereldwijde luchtverkeer wordt zondag opnieuw zwaar verstoord omdat grote luchthavens in het Midden-Oosten, waaronder Dubai, door aanhoudende luchtaanvallen gesloten blijven. Vluchtenwebsite FlightAware meldde dat zondagochtend rond 11.00 uur Nederlandse tijd wereldwijd meer dan 6700 vluchten waren vertraagd en 1900 geannuleerd. Zaterdag ging het ook al om vele duizenden vertragingen en annuleringen.
15 uur geleden