EU-'gereedschapskist' moet energiekosten helpen bedwingen
BRUSSEL (ANP) - De EU-landen kunnen hun burgers en bedrijven helpen hun sterk gestegen energierekeningen te betalen, zolang de maatregelen tijdelijk zijn en geen staatssteunregels schenden, vindt de Europese Commissie. Daarnaast wil ze onderzoeken of gezamenlijke inkoop en grotere opslag van gas een antwoord kunnen zijn op tekorten en daaraan gerelateerde prijsstijgingen, stelt Eurocommissaris Kadri Simson (Energie).
Simson presenteerde in Brussel een ‘gereedschapskist’ om op korte termijn de pijn van hoge energienota's te verzachten. Volgens de commissie hebben al twintig lidstaten maatregelen getroffen of zeggen dat te gaan doen, bijvoorbeeld door de btw op energie te verlagen. Ook in Nederland wordt dat overwogen. Directe, tijdelijke inkomenssteun aan huishoudens is volgens de commissie eveneens een optie om de winter door te komen. "Nu we uit de pandemie opkrabbelen en ons economisch herstel begint, is het belangrijk dat we kwetsbare consumenten beschermen en Europese bedrijven steunen", zegt de Estse.
De explosief gestegen olie- en gasprijzen staan volgende week op de agenda van een tweedaagse top van de 27 EU-leiders in Brussel. Een aantal vooral zuidelijke lidstaten wil actie op Europees niveau, zoals een gezamenlijke inkoop van gas. De commissie gaat de voor- en nadelen voor de middellange termijn daarvan onderzoeken, maar ingewijden wijzen erop dat dergelijke samenwerking op vrijwillige basis zal zijn. De EU heeft al een totale opslagcapaciteit voor meer dan 20 procent van het jaarlijkse gasverbruik, maar niet alle lidstaten hebben even goede opslagfaciliteiten. Premier Mark Rutte heeft dinsdag in de Tweede Kamer al gezegd niets te voelen voor de gezamenlijk inkoop van gas.
Marktanalyse
"De situatie momenteel is uitzonderlijk, maar de interne energiemarkt heeft de afgelopen twintig jaar goed gefunctioneerd", aldus Simson. Het huidige model, waarbij de gasprijs is gekoppeld aan de elektriciteitsprijs, is volgens de commissie het meest efficiënt, maar desondanks belooft ze een "verdere marktanalyse".
Brussel verwacht dat de prijsstijgingen tijdelijk zijn en komend voorjaar weer dalen, al zal het prijsniveau wat hoger blijven dan in de voorgaande, historisch goedkope, jaren. De vraag naar brandstoffen is enorm toegenomen terwijl de productie tijdens de lockdowns is afgeschaald. Het dagelijks EU-bestuur meent dat het aanbod zal worden opgeschroefd. Ook noordelijke landen als Nederland en Duitsland vertrouwen op de marktwerking.
Daarnaast wijst Simson erop dat de EU al heeft afgesproken te verduurzamen en minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen. De transitie naar schone, goedkopere energie is volgens de commissie dan ook de beste verzekering tegen prijsschokken in de toekomst, en moet daarom versneld worden. Ze roept de lidstaten op de vergunningsprocedures voor wind- en zonneparken te bespoedigen, de investeringen in hernieuwbare energiebronnen op te voeren en opslagcapaciteit daarvoor te ontwikkelen.
Meer uit Financieel
KOPENHAGEN (ANP/BLOOMBERG) - De oorlog in het Midden-Oosten heeft maar een beperkte impact op de resultaten van scheepvaartconcern A.P. Møller-Mærsk. Volgens het Deense bedrijf zijn de vooruitzichten voor de wereldwijde containervraag in 2026 nu wel "zeer onzeker" door de gestegen energieprijzen en de beperkingen voor de scheepvaart in de wateren rondom Iran.
16 minuten geleden
LONDEN (ANP) - Shell heeft in het eerste kwartaal flink meer winst behaald, geholpen door de sterk gestegen olieprijzen vanwege de oorlog in het Midden-Oosten. De winst kwam uit op 6,9 miljard dollar, tegen bijna 3,3 miljard dollar in het vierde kwartaal. Shell had eerder al gezegd dat de resultaten uit de oliehandel aanzienlijk hoger zouden uitvallen door de onrust op de energiemarkt.
40 minuten geleden
LOCHEM (ANP) - Veevoerbedrijf ForFarmers heeft een "sterk" eerste kwartaal achter de rug, ondanks de oorlog in het Midden-Oosten. Hoewel de huidige geopolitieke ontwikkelingen zorgen voor onzekerheid en hogere prijzen van grondstoffen en energie, kan het bedrijf uit Lochem naar eigen zeggen het veevoer "tegen scherpe prijzen" blijven aanbieden aan zijn klanten.
43 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De economische groei in Nederland moet in de komende decennia vooral komen van productiviteitsgroei. Dat stelt De Nederlandsche Bank (DNB) in een nieuwe analyse. De groei komt niet meer uit arbeid, omdat door de vergrijzing het aanbod daarvan afneemt.
48 minuten geleden
BUNNIK (ANP) - Bouwconcern BAM denkt mee te kunnen profiteren van de energietransitie en toenemende defensie-uitgaven van de overheid. Topman Ruud Joosten benadrukt in een toelichting op het kwartaalbericht van Nederlands grootste bouwer mede hierdoor "sterke marktkansen" te zien. Afgelopen kwartaal lukte het BAM al om een nieuwe klus voor Defensie in de wacht te slepen. Ook kreeg het concern een nieuwe opdracht van hoogspanningsnetbeheerder TenneT.
1 uur geleden
TOKIO (ANP) - De aandelenbeurs in Japan ging donderdag hard omhoog door de hoop op een spoedig einde aan de Iranoorlog. De Nikkei in Tokio steeg bijna 6 procent en bereikte een nieuw recordniveau van meer dan 63.000 punten. De Japanse beurs maakte daarmee een inhaalslag na de sterke koerswinsten op de beurzen wereldwijd eerder deze week. De financiële markten in Tokio waren toen dicht door een lange vakantieperiode in het land.
1 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - De landelijke adviesprijzen van de grote oliemaatschappijen voor benzine en diesel zijn donderdag licht gedaald. Dat komt na een sterke daling van de olieprijzen door hoop op de oliemarkt op een snel einde aan de oorlog in het Midden-Oosten. Volgens consumentencollectief UnitedConsumers zakte de adviesprijs voor een liter Euro95 naar 2,630 euro, van 2,646 euro een dag eerder. Die voor diesel daalde naar 2,561 euro, van 2,587 euro op woensdag.
2 uur geleden