EU-beschermingsgarantie voor Groenland blijft onduidelijk
BRUSSEL (ANP) - Het blijft nog onduidelijk of Denemarken kan terugvallen op een Europese beschermingsafspraak als de Verenigde Staten Groenland onder dwang zouden overnemen. De Europese Commissie zei eerder dat het verdragsartikel ook voor dat overzeese gebiedsdeel geldt, maar wil daarover nu geen uitsluitsel meer geven. Experts zijn het erover oneens en Nederland stelde eerder dat zulke gebieden niet op de EU-bescherming kunnen rekenen.
De Europese Unie heeft in haar 'grondwet' een clausule die lidstaten verplicht elkaar te helpen in het geval van een aanval, die doet denken aan het beroemde artikel 5 van de NAVO. Dat artikel 42.7 geldt ook voor Groenland, zei Eurocommissaris Andrius Kubilius maandag. De Commissie beweerde dat al meermaals, maar deskundigen zetten daar vraagtekens bij.
Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen vindt de vraag of artikel 42.7 geldt niet aan de orde. Ze doet niet mee aan de speculatie "over wat er gedaan zou moeten worden, wat er gedaan zou kunnen worden, wat er wellicht gedaan kan worden" en houdt het bij de relatief vage belofte dat Groenland en Denemarken "op ons kunnen rekenen".
Aandacht
De aandacht voor de EU-bepaling is toegenomen omdat de NAVO-beschermingsgelofte moeilijk bruikbaar is als de officieuze leider van de alliantie een ander NAVO-land aanvalt. Maar een probleem is dat Groenland wel als NAVO-, maar mogelijk niet als EU-grondgebied geldt. 'Overzeese gebiedsdelen' vallen volgens juristen in principe niet onder artikel 42.7. De Europese rechter heeft zich nog niet ondubbelzinnig uitgesproken.
Buitenlandminister David van Weel zei vorige week al dat Aruba en Curaçao beter niet rekenen op de EU-clausule. Die geldt voor deze gebieden, met dezelfde status als Groenland, "niet onverkort".
Onduidelijkheid
Alleen de onduidelijkheid is al schadelijk, stelt Clingendael-onderzoeker Bob Deen. Die kan "verwarring of zelfs verdeeldheid binnen de EU veroorzaken als Denemarken het artikel besluit in te roepen". Deen acht het "niet onverstandig om dit soort cruciale kwesties van tevoren op te helderen".
Zo'n technisch bezwaar valt waarschijnlijk weg als het erop aankomt en "om hogere politiek gaat", denkt hoogleraar Europees recht Armin Cuyvers. Hij ziet vooral een probleem in de "vrij vage" bewoordingen van 42.7. Bij het NAVO-equivalent is het duidelijk dat lidstaten worden geacht elkaar militair te hulp te schieten, maar dat is bij het EU-artikel nog niet ingevuld. "Dat was nooit nodig."
Uitleg zou snel moeten komen, zegt Cuyvers. Het is volgens hem, met zulke grote belangen op het spel, aan de EU-landen om de bepaling nu betekenis te geven. "Dit is ook een kans."
Meer uit Buitenland
CARACAS (ANP) - UNICEF schat dat 1,8 miljoen mensen, onder wie 680.000 kinderen, humanitaire hulp nodig hebben na de twee zware aardbevingen die Venezuela op 24 juni troffen. Dat meldt de VN-kinderorganisatie in een persbericht.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/DPA/RTR) - De Russische president Vladimir Poetin heeft op een partijcongres van Verenigd Rusland gezegd dat het land een moeilijke tijd doormaakt. Maar die tijd heeft ons veel geleerd, aldus Poetin.
1 uur geleden
NANCY (ANP) - In een buitenwijk van Nancy in Frankrijk is kort na het opstijgen een vliegtuigje neergestort en daarbij zijn elf doden gevallen volgens de autoriteiten. Plaatselijke media meldden dat in het toestel een groep parachutespringers zat. Het gaat om vijf instructeurs, vijf leerlingen en de piloot.
2 uur geleden
BAGHDAD (ANP/RTR) - De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zei tijdens een bezoek aan Irak dat Iran verantwoordelijk blijft voor de Straat van Hormuz. Als onderdeel van een voorlopig akkoord met de Verenigde Staten moest die belangrijke zeestraat open, maar de afgelopen dagen werden opnieuw aanvallen op schepen gemeld.
4 uur geleden
JERUZALEM (ANP/DPA) - De Israëlische regering heeft de volkerenmoord op de Armeense bevolkingsgroep tijdens de Eerste Wereldoorlog in het Ottomaanse Rijk officieel erkend. De erkenning was een initiatief van minister van Buitenlandse Zaken Gideon Saar.
4 uur geleden
TEL AVIV (ANP) - Het Israëlische leger zegt eerder op de dag meerdere Hezbollah-strijders te hebben gedood in het zuiden van Libanon. Daarnaast zou een Israëlische militair zijn omgekomen bij gevechten met de gewapende Libanese groepering.
4 uur geleden
LA GUAIRA (ANP) - De Nederlandse USAR-teams hebben tijdens de eerste 24 uur van hun reddingsactie na de aardbevingen in Venezuela nog geen mensen uit ingestorte gebouwen kunnen halen. Wel is geprobeerd om iemand te redden, maar tijdens de poging bleek dat die actie niet zou slagen, vertelde een woordvoerder. "Hoe moeilijk dat ook is, er werd besloten door te gaan naar mensen die we mogelijk wel kunnen redden."
4 uur geleden