Enquêtecommissie: belangen Groningers stelselmatig genegeerd
ZEERIJP (ANP) - De oliemaatschappijen en de Staat hebben de belangen van inwoners van het bevingsgebied in Groningen structureel en stelselmatig genegeerd. Decennialang was vooral de opbrengst van het gas in de Groninger bodem doorslaggevend. Tot die harde conclusies komt de parlementaire enquêtecommissie die de aardgaswinning in Groningen onderzocht.
In het langverwachte enquêterapport staat dat Nederland een ereschuld heeft aan Groningers. Het land heeft jarenlang geprofiteerd van het gasveld onder de provincie, maar Groningers zitten met de lasten en de kosten. Een lange reeks missers en volgens de commissie verkeerde prioriteiten hebben uiteindelijk geleid tot "rampzalig" leed in de regio.
Er moet langetermijnperspectief komen voor de regio, waar het leef- en vestigingsklimaat verbeterd moeten worden, adviseert de commissie in het bijna 2000 pagina tellende rapport, dat de titel ‘Groningers boven Gas’ meekreeg.
Een rookgordijn
De gaswinning was zo "succesvol en lucratief" voor zowel de overheid als de oliebedrijven Shell en ExxonMobil, dat er voor de nadelige effecten en risico’s voor de Groningers "amper oog" was. In plaats van de grote financiële belangen werd ten onrechte steeds het belang van de leveringszekerheid van gas benadrukt, "terwijl dit met actief beleid is te beïnvloeden". De commissie spreekt van "een rookgordijn" en noemt dat "zeer kwalijk".
Maar die financiële belangen waren jarenlang expliciet doorslaggevend, terwijl het belang van veiligheid consequent ondergeschikt werd gemaakt. Pas na een uitspraak van de hoogste rechter in 2017 passen de verantwoordelijke partijen "enige vorm van het voorzorgsbeginsel" toe.
Onacceptabel lange onveiligheid
Vooral de recordwinning in 2013, "zo kort na de zware aardbeving bij Huizinge in 2012", laat zien dat de veiligheid nooit voorop stond. De overheid en de oliemaatschappijen zijn vooral bang "om in te grijpen terwijl dat in hun ogen niet strikt noodzakelijk is". Het beleid van oud-minister Henk Kamp dat tot de recordwinning leidde, wordt in Groningen als uiterst pijnlijk ervaren. Maar de betrokken partijen, waaronder de Staat en de oliemaatschappijen, waren juist "uiterst tevreden over de koers die in 2013 is gevaren".
Uiteindelijk duurde de onveiligheid "onacceptabel lang", en werd pas in 2018 besloten om de gaswinning helemaal af te bouwen. Dat besluit was op zijn minst deels ook ingegeven door financiële motieven, stelt de commissie. Het kabinet deed dat "mede vanuit de veronderstelling dat de kostbare versterkingsoperatie daarmee veel kleiner gehouden kan worden.
Leven in de wacht
De commissie erkent dat er in recente jaren is geprobeerd om de problemen van Groningers op te lossen, maar die pogingen hebben nauwelijks tot verbeteringen geleid. Met een "leven in de wacht" voor veel inwoners.
De NAM en aandeelhouders Shell en ExxonMobil pogen steeds om de vergoedingen beperkt te houden, maar zijn wél "structureel bereid geld te investeren in het weerleggen van de claims, zelfs als de schadeclaim lager is dan de kosten die gemaakt moeten worden om de vorderingen te weerleggen".
Leed en onzekerheid
Ook de "zwalkende versterkingsaanpak" is funest voor Groningers, en leidt niet alleen tot "leed en onzekerheid" bij gedupeerden, maar ook tot wantrouwen jegens de overheid.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Zorgminister Sophie Hermans heeft als reactie op de verhoging van de zorgpremie door verzekeraar DSW herhaald dat er maatregelen nodig zijn om "de zorg betaalbaar en toegankelijk te houden". De "aanhoudende groeiende vraag naar zorg en de stijgende lonen en prijzen" zijn volgens haar belangrijke oorzaken van de gestegen zorgkosten.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het feit dat veel websites offline zijn gehaald vanwege twee kwetsbaarheden in programmeertaal PHP "heeft impact in onze digitale samenleving", aldus justitieminister David van Weel. Het is de eerste reactie van het kabinet, op het moment dat er al een oplossing beschikbaar is gesteld door PHP.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Websites van meerdere politieke partijen zijn woensdag offline. In de nacht van dinsdag op woensdag werd gewaarschuwd voor kwetsbaarheden in de veelgebruikte programmeertaal PHP.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Verschillende zorgwoordvoerders in de Tweede Kamer willen verandering zien in het zorgstelsel. Die herhaalde oproep doen ze nadat zorgverzekeraar DSW woensdag bekendmaakte de premie voor de basisverzekering volgend jaar met 14,75 euro per maand te verhogen. Het ministerie van Volksgezondheid ging op Prinsjesdag nog uit van een stijging van 12,50 euro per maand.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten zal rond de geboorte van zijn kind enkele dagen met verlof gaan. Dat blijkt uit een Q&A op de site van D66. Maandag kondigden Jetten en zijn partner Nicolás Keenan aan komend voorjaar een kind te verwachten.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten en zijn partner Nicolás Keenan verwachten in 2027 een kind. De twee kondigden dat maandag aan op Instagram. Bij een foto waarop ze een echofoto vasthouden, schrijven ze dat ze hun eiceldonor, hun draagmoeder Lisa en hun gezinnen "super dankbaar" zijn.
2 dagen geleden
GRONINGEN (ANP) - Groningen en Noord-Drenthe roepen JA21 op het initiatiefwetsvoorstel om delen van het Groningenveld te behouden als gasreserve niet in te dienen. De regio wijst erop dat het voorstel haaks staat op de eerdere belofte van Den Haag om het Groningenveld definitief te sluiten.
3 dagen geleden