Enquêtecommissie: belangen Groningers stelselmatig genegeerd
ZEERIJP (ANP) - De oliemaatschappijen en de Staat hebben de belangen van inwoners van het bevingsgebied in Groningen structureel en stelselmatig genegeerd. Decennialang was vooral de opbrengst van het gas in de Groninger bodem doorslaggevend. Tot die harde conclusies komt de parlementaire enquêtecommissie die de aardgaswinning in Groningen onderzocht.
In het langverwachte enquêterapport staat dat Nederland een ereschuld heeft aan Groningers. Het land heeft jarenlang geprofiteerd van het gasveld onder de provincie, maar Groningers zitten met de lasten en de kosten. Een lange reeks missers en volgens de commissie verkeerde prioriteiten hebben uiteindelijk geleid tot "rampzalig" leed in de regio.
Er moet langetermijnperspectief komen voor de regio, waar het leef- en vestigingsklimaat verbeterd moeten worden, adviseert de commissie in het bijna 2000 pagina tellende rapport, dat de titel ‘Groningers boven Gas’ meekreeg.
Een rookgordijn
De gaswinning was zo "succesvol en lucratief" voor zowel de overheid als de oliebedrijven Shell en ExxonMobil, dat er voor de nadelige effecten en risico’s voor de Groningers "amper oog" was. In plaats van de grote financiële belangen werd ten onrechte steeds het belang van de leveringszekerheid van gas benadrukt, "terwijl dit met actief beleid is te beïnvloeden". De commissie spreekt van "een rookgordijn" en noemt dat "zeer kwalijk".
Maar die financiële belangen waren jarenlang expliciet doorslaggevend, terwijl het belang van veiligheid consequent ondergeschikt werd gemaakt. Pas na een uitspraak van de hoogste rechter in 2017 passen de verantwoordelijke partijen "enige vorm van het voorzorgsbeginsel" toe.
Onacceptabel lange onveiligheid
Vooral de recordwinning in 2013, "zo kort na de zware aardbeving bij Huizinge in 2012", laat zien dat de veiligheid nooit voorop stond. De overheid en de oliemaatschappijen zijn vooral bang "om in te grijpen terwijl dat in hun ogen niet strikt noodzakelijk is". Het beleid van oud-minister Henk Kamp dat tot de recordwinning leidde, wordt in Groningen als uiterst pijnlijk ervaren. Maar de betrokken partijen, waaronder de Staat en de oliemaatschappijen, waren juist "uiterst tevreden over de koers die in 2013 is gevaren".
Uiteindelijk duurde de onveiligheid "onacceptabel lang", en werd pas in 2018 besloten om de gaswinning helemaal af te bouwen. Dat besluit was op zijn minst deels ook ingegeven door financiële motieven, stelt de commissie. Het kabinet deed dat "mede vanuit de veronderstelling dat de kostbare versterkingsoperatie daarmee veel kleiner gehouden kan worden.
Leven in de wacht
De commissie erkent dat er in recente jaren is geprobeerd om de problemen van Groningers op te lossen, maar die pogingen hebben nauwelijks tot verbeteringen geleid. Met een "leven in de wacht" voor veel inwoners.
De NAM en aandeelhouders Shell en ExxonMobil pogen steeds om de vergoedingen beperkt te houden, maar zijn wél "structureel bereid geld te investeren in het weerleggen van de claims, zelfs als de schadeclaim lager is dan de kosten die gemaakt moeten worden om de vorderingen te weerleggen".
Leed en onzekerheid
Ook de "zwalkende versterkingsaanpak" is funest voor Groningers, en leidt niet alleen tot "leed en onzekerheid" bij gedupeerden, maar ook tot wantrouwen jegens de overheid.
Meer uit Politiek
GIETEN (ANP) - De provincie Drenthe en de gemeenten Aa en Hunze, Assen en Midden-Drenthe roepen op tot een "urgente en voortvarende aanpak" van schade door aardbevingen. Dat staat in een brief aan Jo-Annes de Bat, staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, waarover RTV Drenthe bericht.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft Forum voor Democratie-leider Lidewij de Vos opgeroepen zich in te zetten tegen antisemitisme binnen haar partij. "Ik doe een beroep op de partijleider, net zoals bij andere partijleiders, om aan het werk te gaan als er overduidelijk signalen zijn dat leden van je partij dingen doen of in het verleden deden die niet door de beugel kunnen."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook het kabinet-Jetten wil een bekritiseerde wet tegen terrorisme permanent maken. Er geldt nu een tijdelijke wet waarmee mensen bijvoorbeeld een meldplicht of contactverbod opgelegd kunnen krijgen, ook zonder dat zij strafrechtelijk zijn veroordeeld voor terrorisme. Als er niets gebeurt, vervalt die wet per 1 maart volgend jaar.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten waar de opkomst het laagst was bij de gemeenteraadsverkiezingen, willen dit in de toekomst verbeteren. "Ondanks een kleine stijging ten opzichte van de vorige gemeenteraadsverkiezingen, is het jammer dat niet meer stemgerechtigden naar de stembus kwamen", zegt burgemeester Mark Buijs van Roosendaal. "Dat betekent: werk aan de winkel."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De zogenoemde 'pechgeneratie' van studenten die geen basisbeurs meer kregen en moesten lenen, krijgt vanaf volgend jaar 2000 euro als "tegemoetkoming". Dat zei onderwijsminister Rianne Letschert (D66) na afloop van de ministerraad.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting, D66) trekt een wetsvoorstel in dat de voorrang voor statushouders voor een sociale huurwoning zou schrappen. De bewindsvrouw werkt aan een alternatieve wet, die pas in werking treedt als er genoeg mogelijkheden zijn om statushouders aan een huis te helpen, schrijft ze in een Kamerbrief.
1 dag geleden
ROTTERDAM (ANP) - Tweede Kamerfractievoorzitters Lidewij de Vos van Forum voor Democratie en Stephan van Baarle van DENK zijn verkozen in de gemeenteraad van Rotterdam. Ze stonden als lijstduwer op de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen, maar kregen genoeg voorkeursstemmen voor een zetel. Ook oud-staatssecretaris Ingrid Coenradie (Leefbaar Rotterdam) kan op die manier in de Rotterdamse raad komen.
1 dag geleden