Enquêtecommissie: belangen Groningers stelselmatig genegeerd
ZEERIJP (ANP) - De oliemaatschappijen en de Staat hebben de belangen van inwoners van het bevingsgebied in Groningen structureel en stelselmatig genegeerd. Decennialang was vooral de opbrengst van het gas in de Groninger bodem doorslaggevend. Tot die harde conclusies komt de parlementaire enquêtecommissie die de aardgaswinning in Groningen onderzocht.
In het langverwachte enquêterapport staat dat Nederland een ereschuld heeft aan Groningers. Het land heeft jarenlang geprofiteerd van het gasveld onder de provincie, maar Groningers zitten met de lasten en de kosten. Een lange reeks missers en volgens de commissie verkeerde prioriteiten hebben uiteindelijk geleid tot "rampzalig" leed in de regio.
Er moet langetermijnperspectief komen voor de regio, waar het leef- en vestigingsklimaat verbeterd moeten worden, adviseert de commissie in het bijna 2000 pagina tellende rapport, dat de titel ‘Groningers boven Gas’ meekreeg.
Een rookgordijn
De gaswinning was zo "succesvol en lucratief" voor zowel de overheid als de oliebedrijven Shell en ExxonMobil, dat er voor de nadelige effecten en risico’s voor de Groningers "amper oog" was. In plaats van de grote financiële belangen werd ten onrechte steeds het belang van de leveringszekerheid van gas benadrukt, "terwijl dit met actief beleid is te beïnvloeden". De commissie spreekt van "een rookgordijn" en noemt dat "zeer kwalijk".
Maar die financiële belangen waren jarenlang expliciet doorslaggevend, terwijl het belang van veiligheid consequent ondergeschikt werd gemaakt. Pas na een uitspraak van de hoogste rechter in 2017 passen de verantwoordelijke partijen "enige vorm van het voorzorgsbeginsel" toe.
Onacceptabel lange onveiligheid
Vooral de recordwinning in 2013, "zo kort na de zware aardbeving bij Huizinge in 2012", laat zien dat de veiligheid nooit voorop stond. De overheid en de oliemaatschappijen zijn vooral bang "om in te grijpen terwijl dat in hun ogen niet strikt noodzakelijk is". Het beleid van oud-minister Henk Kamp dat tot de recordwinning leidde, wordt in Groningen als uiterst pijnlijk ervaren. Maar de betrokken partijen, waaronder de Staat en de oliemaatschappijen, waren juist "uiterst tevreden over de koers die in 2013 is gevaren".
Uiteindelijk duurde de onveiligheid "onacceptabel lang", en werd pas in 2018 besloten om de gaswinning helemaal af te bouwen. Dat besluit was op zijn minst deels ook ingegeven door financiële motieven, stelt de commissie. Het kabinet deed dat "mede vanuit de veronderstelling dat de kostbare versterkingsoperatie daarmee veel kleiner gehouden kan worden.
Leven in de wacht
De commissie erkent dat er in recente jaren is geprobeerd om de problemen van Groningers op te lossen, maar die pogingen hebben nauwelijks tot verbeteringen geleid. Met een "leven in de wacht" voor veel inwoners.
De NAM en aandeelhouders Shell en ExxonMobil pogen steeds om de vergoedingen beperkt te houden, maar zijn wél "structureel bereid geld te investeren in het weerleggen van de claims, zelfs als de schadeclaim lager is dan de kosten die gemaakt moeten worden om de vorderingen te weerleggen".
Leed en onzekerheid
Ook de "zwalkende versterkingsaanpak" is funest voor Groningers, en leidt niet alleen tot "leed en onzekerheid" bij gedupeerden, maar ook tot wantrouwen jegens de overheid.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Een grote meerderheid van de Tweede Kamer steunt het besluit van het kabinet om het marineschip Zr. Ms. Evertsen naar het oosten van de Middellandse Zee te sturen voor een defensieve missie om Cyprus en NAVO-bondgenoten te beschermen. Dat bleek woensdag tijdens een debat in de Tweede Kamer.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 deelt de zorgen van veel oppositiepartijen over de gevolgen van de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid voor met name gehandicapten en chronisch zieken. De partij werd daar hard op aangevallen in een Kamerdebat over de begroting van het ministerie van Sociale Zaken.
17 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen komen de lokale partijen weer als grootste uit de bus, verwacht onderzoeksbureau Ipsos I&O. Van de landelijke partijen maakt GroenLinks-PvdA kans om de grootste te worden, denkt het bureau.
22 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De BBB stapt in het Europees Parlement over van de centrumrechtse EVP naar de rechtsere partijgroep Europese Conservatieven en Hervormers (ECR). Bij die partijgroep hoort ook de nationalistische en conservatieve partij Fratelli d'Italia van de Italiaanse premier Giorgia Meloni. De EVP is de grootste partij in het Europarlement, waartoe ook voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie behoort.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - In 2027 moet minstens 1 procent minder verloren gaan aan zorgfraude. Dat gaat om 100 miljoen euro, omdat fraude de zorg volgens het Openbaar Ministerie ongeveer 10 miljard euro per jaar kost. De kabinetspartijen D66, VVD en CDA zeiden vorige week tegen een doel te zijn. VVD-Kamerlid Hilde Wendel wil niet dat ambtenaren daarop afgerekend kunnen worden.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De regeringspartijen D66 en CDA erkennen dat zij er niet bij hebben stilgestaan dat hun bezuinigingen op uitkeringen ook gevolgen hebben voor vrouwen met zwangerschapsverlof. "Daar moeten we wat mij betreft wat aan doen", aldus D66-fractievoorzitter Jan Paternotte voor de camera van het AD. CDA-leider Henri Bontenbal is voorzichtiger, maar laat weten er "evenveel moeite" mee te hebben.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer heeft tegen aangekondigde bezuinigingen op de gehandicaptenzorg van het nieuwe kabinet gestemd. Met een minimale meerderheid van 75 tegen 74 sprak de Kamer zich uit tegen de plannen.
1 dag geleden