Enquêtecommissie: belangen Groningers stelselmatig genegeerd
ZEERIJP (ANP) - De oliemaatschappijen en de Staat hebben de belangen van inwoners van het bevingsgebied in Groningen structureel en stelselmatig genegeerd. Decennialang was vooral de opbrengst van het gas in de Groninger bodem doorslaggevend. Tot die harde conclusies komt de parlementaire enquêtecommissie die de aardgaswinning in Groningen onderzocht.
In het langverwachte enquêterapport staat dat Nederland een ereschuld heeft aan Groningers. Het land heeft jarenlang geprofiteerd van het gasveld onder de provincie, maar Groningers zitten met de lasten en de kosten. Een lange reeks missers en volgens de commissie verkeerde prioriteiten hebben uiteindelijk geleid tot "rampzalig" leed in de regio.
Er moet langetermijnperspectief komen voor de regio, waar het leef- en vestigingsklimaat verbeterd moeten worden, adviseert de commissie in het bijna 2000 pagina tellende rapport, dat de titel ‘Groningers boven Gas’ meekreeg.
Een rookgordijn
De gaswinning was zo "succesvol en lucratief" voor zowel de overheid als de oliebedrijven Shell en ExxonMobil, dat er voor de nadelige effecten en risico’s voor de Groningers "amper oog" was. In plaats van de grote financiële belangen werd ten onrechte steeds het belang van de leveringszekerheid van gas benadrukt, "terwijl dit met actief beleid is te beïnvloeden". De commissie spreekt van "een rookgordijn" en noemt dat "zeer kwalijk".
Maar die financiële belangen waren jarenlang expliciet doorslaggevend, terwijl het belang van veiligheid consequent ondergeschikt werd gemaakt. Pas na een uitspraak van de hoogste rechter in 2017 passen de verantwoordelijke partijen "enige vorm van het voorzorgsbeginsel" toe.
Onacceptabel lange onveiligheid
Vooral de recordwinning in 2013, "zo kort na de zware aardbeving bij Huizinge in 2012", laat zien dat de veiligheid nooit voorop stond. De overheid en de oliemaatschappijen zijn vooral bang "om in te grijpen terwijl dat in hun ogen niet strikt noodzakelijk is". Het beleid van oud-minister Henk Kamp dat tot de recordwinning leidde, wordt in Groningen als uiterst pijnlijk ervaren. Maar de betrokken partijen, waaronder de Staat en de oliemaatschappijen, waren juist "uiterst tevreden over de koers die in 2013 is gevaren".
Uiteindelijk duurde de onveiligheid "onacceptabel lang", en werd pas in 2018 besloten om de gaswinning helemaal af te bouwen. Dat besluit was op zijn minst deels ook ingegeven door financiële motieven, stelt de commissie. Het kabinet deed dat "mede vanuit de veronderstelling dat de kostbare versterkingsoperatie daarmee veel kleiner gehouden kan worden.
Leven in de wacht
De commissie erkent dat er in recente jaren is geprobeerd om de problemen van Groningers op te lossen, maar die pogingen hebben nauwelijks tot verbeteringen geleid. Met een "leven in de wacht" voor veel inwoners.
De NAM en aandeelhouders Shell en ExxonMobil pogen steeds om de vergoedingen beperkt te houden, maar zijn wél "structureel bereid geld te investeren in het weerleggen van de claims, zelfs als de schadeclaim lager is dan de kosten die gemaakt moeten worden om de vorderingen te weerleggen".
Leed en onzekerheid
Ook de "zwalkende versterkingsaanpak" is funest voor Groningers, en leidt niet alleen tot "leed en onzekerheid" bij gedupeerden, maar ook tot wantrouwen jegens de overheid.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Goederen uit illegale nederzettingen in door Israël bezette gebieden mogen vanaf 22 september Nederland niet meer in. Dat meldt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) aan de Tweede Kamer. Het handelsverbod zat er al aan te komen, maar de ingangsdatum was nog niet bekend.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten hoopt de goede betrekkingen met het Verenigd Koninkrijk onder de nieuwe premier Andy Burnham voort te kunnen zetten. De oud-burgemeester van Manchester werd maandag door koning Charles gevraagd een nieuwe regering te vormen.
2 dagen geleden
ROTTERDAM (ANP) - Minister-president Rob Jetten kan donderdag de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten niet vergezellen als ze van de Euromast gaat abseilen. De reden is dat de agenda van Jetten het niet toestaat aanwezig te zijn, meldt de gemeente Rotterdam.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) begrijpt dat de tijdelijke afsluiting van de Merwedebrug bij Gorinchem een "flinke tegenvaller" voor de transportsector is. Hij hoopt snel meer te kunnen zeggen over hoe het verdergaat, laat hij in een reactie weten.
2 dagen geleden
ROTTERDAM (ANP) - In Rotterdam is donderdagavond namens D66 wethouder Joan Nunnely geïnstalleerd. Zij kreeg vorige week onverwacht meer stemmen van de gemeenteraad om wethouder te worden dan partijgenoot Eva Heijblom, die als kandidaat was voorgedragen.
6 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De Haagse kandidaat-wethouder Henk Harms (Hart voor Den Haag) heeft van de Haagse gemeenteraad genoeg stemmen gekregen om tot wethouder benoemd te worden. Dat bleek donderdagavond in een Haagse raadsvergadering waarin ook negen andere wethouders werden benoemd.
6 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Ambtenaren van het ministerie van Financiën adviseerden vorig jaar tegen het ondertekenen van voorlopige afspraken met Tata Steel over verduurzaming. In de deal staat dat de staalfabriek in IJmuiden miljoenen tonnen CO2 minder gaat uitstoten en dat de overheid daar maximaal 2 miljard euro aan meebetaalt.
1 week geleden