Enquêtecommissie: belangen Groningers stelselmatig genegeerd
ZEERIJP (ANP) - De oliemaatschappijen en de Staat hebben de belangen van inwoners van het bevingsgebied in Groningen structureel en stelselmatig genegeerd. Decennialang was vooral de opbrengst van het gas in de Groninger bodem doorslaggevend. Tot die harde conclusies komt de parlementaire enquêtecommissie die de aardgaswinning in Groningen onderzocht.
In het langverwachte enquêterapport staat dat Nederland een ereschuld heeft aan Groningers. Het land heeft jarenlang geprofiteerd van het gasveld onder de provincie, maar Groningers zitten met de lasten en de kosten. Een lange reeks missers en volgens de commissie verkeerde prioriteiten hebben uiteindelijk geleid tot "rampzalig" leed in de regio.
Er moet langetermijnperspectief komen voor de regio, waar het leef- en vestigingsklimaat verbeterd moeten worden, adviseert de commissie in het bijna 2000 pagina tellende rapport, dat de titel ‘Groningers boven Gas’ meekreeg.
Een rookgordijn
De gaswinning was zo "succesvol en lucratief" voor zowel de overheid als de oliebedrijven Shell en ExxonMobil, dat er voor de nadelige effecten en risico’s voor de Groningers "amper oog" was. In plaats van de grote financiële belangen werd ten onrechte steeds het belang van de leveringszekerheid van gas benadrukt, "terwijl dit met actief beleid is te beïnvloeden". De commissie spreekt van "een rookgordijn" en noemt dat "zeer kwalijk".
Maar die financiële belangen waren jarenlang expliciet doorslaggevend, terwijl het belang van veiligheid consequent ondergeschikt werd gemaakt. Pas na een uitspraak van de hoogste rechter in 2017 passen de verantwoordelijke partijen "enige vorm van het voorzorgsbeginsel" toe.
Onacceptabel lange onveiligheid
Vooral de recordwinning in 2013, "zo kort na de zware aardbeving bij Huizinge in 2012", laat zien dat de veiligheid nooit voorop stond. De overheid en de oliemaatschappijen zijn vooral bang "om in te grijpen terwijl dat in hun ogen niet strikt noodzakelijk is". Het beleid van oud-minister Henk Kamp dat tot de recordwinning leidde, wordt in Groningen als uiterst pijnlijk ervaren. Maar de betrokken partijen, waaronder de Staat en de oliemaatschappijen, waren juist "uiterst tevreden over de koers die in 2013 is gevaren".
Uiteindelijk duurde de onveiligheid "onacceptabel lang", en werd pas in 2018 besloten om de gaswinning helemaal af te bouwen. Dat besluit was op zijn minst deels ook ingegeven door financiële motieven, stelt de commissie. Het kabinet deed dat "mede vanuit de veronderstelling dat de kostbare versterkingsoperatie daarmee veel kleiner gehouden kan worden.
Leven in de wacht
De commissie erkent dat er in recente jaren is geprobeerd om de problemen van Groningers op te lossen, maar die pogingen hebben nauwelijks tot verbeteringen geleid. Met een "leven in de wacht" voor veel inwoners.
De NAM en aandeelhouders Shell en ExxonMobil pogen steeds om de vergoedingen beperkt te houden, maar zijn wél "structureel bereid geld te investeren in het weerleggen van de claims, zelfs als de schadeclaim lager is dan de kosten die gemaakt moeten worden om de vorderingen te weerleggen".
Leed en onzekerheid
Ook de "zwalkende versterkingsaanpak" is funest voor Groningers, en leidt niet alleen tot "leed en onzekerheid" bij gedupeerden, maar ook tot wantrouwen jegens de overheid.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Sommige dieren die niet in Nederland horen, mogen worden afgeschoten zonder opdracht van de provincie. Minister Jaimi van Essen (Natuur, D66) heeft daarvoor nieuwe regels gepubliceerd die hij op 1 januari wil laten ingaan. Op een lijst met 23 zogeheten invasieve exoten staan bijvoorbeeld de nijlgans, de wasbeer en de grijze eekhoorn.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten verwacht snel resultaat van een nieuwe Europese coalitie tegen ballistische raketten. "We verwachten eigenlijk binnen een jaar al te kunnen leveren voor een deel van het luchtafweergeschut, en binnen anderhalf jaar voor de meer complexe gevallen", zegt hij tegen het ANP.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland keurt het plan van de Amerikaanse president Donald Trump af om geld te gaan vragen van schepen die door de Straat van Hormuz varen. Dat zegt premier Rob Jetten tegen het ANP. "Van tolheffing kan geen sprake zijn. Dat vinden we echt Europabreed."
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland gaat meedoen aan militaire oefeningen met Oekraïne. Dat zei premier Rob Jetten tegen het ANP na een bijeenkomst van de Coalition of the Willing in Parijs. De oefeningen vinden niet plaats in Oekraïne, maar op grondgebied van de EU, aldus de premier.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) neemt maatregelen bij het aanmeldcentrum van Ter Apel nadat Rode Kruis en VluchtelingenWerk hun werk hier hebben gestaakt om de veiligheid. Asielzoekers die door grote drukte niet kunnen worden toegelaten tot het asielzoekerscentrum hoeven vanaf woensdag niet meer te wachten op het gras en worden in plaats daarvan overdag opgevangen in een pand op het terrein. Het terrein rond het asielzoekerscentrum wordt bovendien uitgeroepen tot veiligheidsrisicogebied, wat preventief fouilleren mogelijk maakt.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor de vijfde keer in drie jaar tijd vertrekt een gedeputeerde in de provincie Zuid-Holland. BBB-bestuurder Mariëtte van Leeuwen wordt in de gemeente Den Haag wethouder voor onder meer jeugd en onderwijs. Van Leeuwen is voorgedragen door Hart voor Den Haag, de partij van Richard de Mos.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Richard de Mos, leider van de lokale partij Hart voor Den Haag, wordt opnieuw wethouder in de hofstad. Hij gaat weer deel uitmaken van het Haagse college. Zijn partij, de grootste in de stad, gaat besturen met VVD, CDA en DENK.
2 dagen geleden