Enorme winst farmaceuten door miljardeninvesteringen overheden
AMSTERDAM (ANP) - De enorme winsten van farmaceutische bedrijven tijdens de coronapandemie zijn grotendeels te danken aan miljardeninvesteringen vanuit overheden, concludeert Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) in een nieuw rapport. In de contracten met onder meer vaccinmakers Pfizer en Moderna ontbraken afspraken om extreme winsten te voorkomen.
Pfizer maakte op covidproducten 35 miljard dollar nettowinst in 2021 en 2022. Moderna en BioNTech verdienden allebei zo'n 20 miljard dollar en het Chinese farmaceutische bedrijf Sinovac inde ongeveer 15 miljard dollar. AstraZeneca en Johnson & Johnson kozen ervoor om hun vaccins zonder winstoogmerk te verkopen, schrijft SOMO.
Volgens het rapport ontvingen zeven vaccinproducenten minstens 5,8 miljard dollar aan overheidsfinanciering. De Amerikaanse regering was met 5 miljard dollar de grootste financier. Van zogenoemde Advanced Purchase Agreements profiteerden de vaccinproducenten nog meer: minstens 86,5 miljard dollar. Daarmee kregen de farmaceutische bedrijven vooraf geld voor ontwikkeling en productie van de vaccins. Het risico ligt daardoor bij de kopers, in dit geval de overheden.
Niet transparant
Hoeveel voordeel de bedrijven precies hadden van de Advanced Purchase Agreements is moeilijk vast te stellen. "Het bedrag zou wel eens veel hoger kunnen liggen omdat bedrijven en overheden niet transparant zijn geweest over hun deals", zegt onderzoeker Esther de Haan van SOMO. "Voor zover wij hebben kunnen vaststellen, hoefden bedrijven op grond van deze overeenkomsten geen geld terug te geven dat was gebruikt voor de ontwikkeling en productie van vaccins. Zelfs niet wanneer de ontwikkeling mislukte en het vaccin nooit werd geleverd."
Ook werkten rijke landen met hun investeringen vaccinongelijkheid in de hand, ziet SOMO. "Bedrijven zijn schaamteloos voor de winst gegaan en hebben de voorkeur gegeven aan deals met landen met een hoog inkomen, die een hogere prijs per dosis betaalden", zegt De Haan. "Rijke landen hebben ook lage-inkomenslanden verdrongen door deals te sluiten met alle vaccinproducenten en meer vaccins op te eisen dan ze nodig hadden." Pfizer/BioNTech en Moderna verhoogden de prijzen van hun vaccins tussen 2020 en 2022 met respectievelijk 56 en 73 procent, terwijl zij volgens SOMO al vanaf het begin van de pandemie "aanzienlijke winsten" boekten.
Het is dus zaak vaccins wereldwijd eerlijker te verdelen, stelt SOMO. Bovendien moeten regeringen ervoor zorgen dat hun investeringen niet leiden tot "exorbitante winsten". De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wil dat er een pandemie-overeenkomst komt. Volgens SOMO schiet een eerder gepubliceerde ontwerptekst echter ernstig tekort, omdat er geen voorwaarden worden gesteld over prijzen, winsten en gelijke toegang tot medicatie.
Meer uit Gezond
DEN HAAG (ANP) - Een toenemende druk op internationale samenwerking en des- en misinformatie vormen "nieuwe grote dreigingen" voor de volksgezondheid in Nederland. Dat stelt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in een risicoscan van de invloed van globale ontwikkelingen op de gezondheid. De ondervraagde experts maken zich onder meer zorgen over de "afnemende slagkracht" van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en een dalend aantal mensen dat zich wil laten vaccineren.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Amsterdamse politie kwam tijdens corona vaak in de positie dat er geëscaleerd moest worden, omdat de lokale driehoek landelijk beleid volgde. Dat zei burgemeester Femke Halsema tegen de parlementaire enquêtecommissie corona. Zij legde uit dat hoe meer beperkingen demonstranten krijgen, hoe eerder de politie moet optreden.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema moest de avondklok tijdens corona uitvoeren, aangezien het een landelijke maatregel was. "Hoe ingewikkeld ook", zei Halsema tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De nadruk in het coronabeleid kwam gaandeweg te veel op repressie en handhaving te liggen, vindt burgemeester Femke Halsema van Amsterdam. "Het plaatste de overheid op een veel te harde manier tegenover een bevolking die de moed aan het verliezen was", zei zij tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Een vrije discussie over de te nemen maatregelen tegen het coronavirus was eigenlijk niet mogelijk. Daarvoor was de positie van het Outbreak Management Team (OMT) te sterk. Dat zei burgemeester Femke Halsema van Amsterdam tijdens haar verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De topman van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Tedros Adhanom Ghebreyesus, verwacht dat de uitbraak van het hantavirus op zijn einde loopt. Volgens de laatste cijfers, van halverwege vorige week, worden er wereldwijd nog dertig mensen actief gevolgd, aldus de verklaring van Tedros op X. Er zijn geen nieuwe besmettingen meer geconstateerd.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens oud-minister Arie Slob "onbegrijpelijk" dat het vorige kabinet de pandemische paraatheid heeft afgebouwd en dat het huidige kabinet die bezuiniging niet volledig heeft teruggedraaid. Als dat niet gebeurt, dan spelen dezelfde problemen weer op bij een volgende crisis, denkt hij.
4 dagen geleden