Enorme winst farmaceuten door miljardeninvesteringen overheden
AMSTERDAM (ANP) - De enorme winsten van farmaceutische bedrijven tijdens de coronapandemie zijn grotendeels te danken aan miljardeninvesteringen vanuit overheden, concludeert Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) in een nieuw rapport. In de contracten met onder meer vaccinmakers Pfizer en Moderna ontbraken afspraken om extreme winsten te voorkomen.
Pfizer maakte op covidproducten 35 miljard dollar nettowinst in 2021 en 2022. Moderna en BioNTech verdienden allebei zo'n 20 miljard dollar en het Chinese farmaceutische bedrijf Sinovac inde ongeveer 15 miljard dollar. AstraZeneca en Johnson & Johnson kozen ervoor om hun vaccins zonder winstoogmerk te verkopen, schrijft SOMO.
Volgens het rapport ontvingen zeven vaccinproducenten minstens 5,8 miljard dollar aan overheidsfinanciering. De Amerikaanse regering was met 5 miljard dollar de grootste financier. Van zogenoemde Advanced Purchase Agreements profiteerden de vaccinproducenten nog meer: minstens 86,5 miljard dollar. Daarmee kregen de farmaceutische bedrijven vooraf geld voor ontwikkeling en productie van de vaccins. Het risico ligt daardoor bij de kopers, in dit geval de overheden.
Niet transparant
Hoeveel voordeel de bedrijven precies hadden van de Advanced Purchase Agreements is moeilijk vast te stellen. "Het bedrag zou wel eens veel hoger kunnen liggen omdat bedrijven en overheden niet transparant zijn geweest over hun deals", zegt onderzoeker Esther de Haan van SOMO. "Voor zover wij hebben kunnen vaststellen, hoefden bedrijven op grond van deze overeenkomsten geen geld terug te geven dat was gebruikt voor de ontwikkeling en productie van vaccins. Zelfs niet wanneer de ontwikkeling mislukte en het vaccin nooit werd geleverd."
Ook werkten rijke landen met hun investeringen vaccinongelijkheid in de hand, ziet SOMO. "Bedrijven zijn schaamteloos voor de winst gegaan en hebben de voorkeur gegeven aan deals met landen met een hoog inkomen, die een hogere prijs per dosis betaalden", zegt De Haan. "Rijke landen hebben ook lage-inkomenslanden verdrongen door deals te sluiten met alle vaccinproducenten en meer vaccins op te eisen dan ze nodig hadden." Pfizer/BioNTech en Moderna verhoogden de prijzen van hun vaccins tussen 2020 en 2022 met respectievelijk 56 en 73 procent, terwijl zij volgens SOMO al vanaf het begin van de pandemie "aanzienlijke winsten" boekten.
Het is dus zaak vaccins wereldwijd eerlijker te verdelen, stelt SOMO. Bovendien moeten regeringen ervoor zorgen dat hun investeringen niet leiden tot "exorbitante winsten". De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wil dat er een pandemie-overeenkomst komt. Volgens SOMO schiet een eerder gepubliceerde ontwerptekst echter ernstig tekort, omdat er geen voorwaarden worden gesteld over prijzen, winsten en gelijke toegang tot medicatie.
Meer uit Gezond
DEN HAAG (ANP) - Het verplichte eigen risico in de zorg stijgt volgend jaar met de inflatie mee naar 400 euro, laat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in zijn begroting weten. De zorgpremie zal 12,50 euro stijgen, denkt VWS, en zal daarmee uitkomen op 169 euro per maand.
18 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Sinds de vorige update van het RIVM op 3 september zijn er negen nieuwe patiënten gemeld die besmet zijn met het westnijlvirus. Het aantal meldingen van mensen die dat virus opliepen, staat hiermee op achttien. In totaal zijn er in 2026 drie patiënten overleden. Vorige week meldde het instituut één dode.
5 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - In 2025 is bij vier personen euthanasie verleend waarbij het postcovidsyndroom de hoofdreden was voor levensbeëindiging. Dat meldt artsenvakblad Medisch Contact, dat de cijfers opvroeg bij de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE). De RTE bevestigt de berichtgeving.
5 dagen geleden
SOLNA (ANP/DPA) - In Europa zijn dit seizoen meer dan 1000 besmettingen met het westnijlvirus vastgesteld. Het virus is inmiddels opgedoken in vijftien landen, meldt het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC).
1 week geleden
DEN HAAG (ANP) - Zeker negen mensen hebben dit jaar in Nederland het westnijlvirus opgelopen. Dat meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Eerder werd al bekend dat één besmet persoon in de provincie Utrecht is overleden.
1 week geleden
UTRECHT (ANP) - Mensen die zich veel zorgen maken over maatschappelijke problemen, zoals internationale spanningen, woningnood of klimaat, hebben vaker een psychische aandoening dan mensen met minder zorgen. Dat blijkt uit het NEMESIS-onderzoek van het Trimbos-instituut onder 4688 mensen.
1 week geleden
EINDHOVEN (ANP) - Een ambulance op zonne-energie, die door studenten in Eindhoven is ontwikkeld, werkt volgens hun universiteit goed. De wagen, die vorige maand werd gepresenteerd, is onlangs getest in een afgelegen gebied in het westen van Kenia. De studenten werkten daarbij samen met hulporganisatie Amref.
2 weken geleden