Enorme winst farmaceuten door miljardeninvesteringen overheden
AMSTERDAM (ANP) - De enorme winsten van farmaceutische bedrijven tijdens de coronapandemie zijn grotendeels te danken aan miljardeninvesteringen vanuit overheden, concludeert Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) in een nieuw rapport. In de contracten met onder meer vaccinmakers Pfizer en Moderna ontbraken afspraken om extreme winsten te voorkomen.
Pfizer maakte op covidproducten 35 miljard dollar nettowinst in 2021 en 2022. Moderna en BioNTech verdienden allebei zo'n 20 miljard dollar en het Chinese farmaceutische bedrijf Sinovac inde ongeveer 15 miljard dollar. AstraZeneca en Johnson & Johnson kozen ervoor om hun vaccins zonder winstoogmerk te verkopen, schrijft SOMO.
Volgens het rapport ontvingen zeven vaccinproducenten minstens 5,8 miljard dollar aan overheidsfinanciering. De Amerikaanse regering was met 5 miljard dollar de grootste financier. Van zogenoemde Advanced Purchase Agreements profiteerden de vaccinproducenten nog meer: minstens 86,5 miljard dollar. Daarmee kregen de farmaceutische bedrijven vooraf geld voor ontwikkeling en productie van de vaccins. Het risico ligt daardoor bij de kopers, in dit geval de overheden.
Niet transparant
Hoeveel voordeel de bedrijven precies hadden van de Advanced Purchase Agreements is moeilijk vast te stellen. "Het bedrag zou wel eens veel hoger kunnen liggen omdat bedrijven en overheden niet transparant zijn geweest over hun deals", zegt onderzoeker Esther de Haan van SOMO. "Voor zover wij hebben kunnen vaststellen, hoefden bedrijven op grond van deze overeenkomsten geen geld terug te geven dat was gebruikt voor de ontwikkeling en productie van vaccins. Zelfs niet wanneer de ontwikkeling mislukte en het vaccin nooit werd geleverd."
Ook werkten rijke landen met hun investeringen vaccinongelijkheid in de hand, ziet SOMO. "Bedrijven zijn schaamteloos voor de winst gegaan en hebben de voorkeur gegeven aan deals met landen met een hoog inkomen, die een hogere prijs per dosis betaalden", zegt De Haan. "Rijke landen hebben ook lage-inkomenslanden verdrongen door deals te sluiten met alle vaccinproducenten en meer vaccins op te eisen dan ze nodig hadden." Pfizer/BioNTech en Moderna verhoogden de prijzen van hun vaccins tussen 2020 en 2022 met respectievelijk 56 en 73 procent, terwijl zij volgens SOMO al vanaf het begin van de pandemie "aanzienlijke winsten" boekten.
Het is dus zaak vaccins wereldwijd eerlijker te verdelen, stelt SOMO. Bovendien moeten regeringen ervoor zorgen dat hun investeringen niet leiden tot "exorbitante winsten". De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wil dat er een pandemie-overeenkomst komt. Volgens SOMO schiet een eerder gepubliceerde ontwerptekst echter ernstig tekort, omdat er geen voorwaarden worden gesteld over prijzen, winsten en gelijke toegang tot medicatie.
Meer uit Gezond
NIEUWEGEIN (ANP) - Mensen die in de zorg werken, doen minder extra diensten nu de brandstofprijzen zo hoog zijn. Volgens beroepsorganisatie NU'91 krijgen ze de kosten niet genoeg vergoed en leggen ze er geld op toe. "Het kan niet zo zijn dat zorgprofessionals moeten betalen om hun werk te kunnen doen", zegt voorzitter Femke Merel van Kooten.
5 dagen geleden
UTRECHT (ANP) - Van jongeren die recent hebben gevapet, gebruikt nog steeds een meerderheid de verboden vapes met een smaakje. Dat concludeert het Trimbos-instituut uit cijfers verzameld in 2025. Bijna alle ondervraagde jongeren die vapen, weten dat de verkoop van vapes met een smaakje verboden is in Nederland.
1 week geleden
AMSTERDAM (ANP) - Elk jaar komen minstens 38 kinderen op de spoedeisende hulp terecht doordat ze een batterij hebben ingeslikt, meldt het Emma Kinderbuikcentrum van het Amsterdam UMC op basis van eigen onderzoek. Vooral bij jonge kinderen kan dit ernstige gevolgen hebben en zelfs leiden tot overlijden, melden de onderzoekers.
1 week geleden
UTRECHT (ANP) - Er leven bijna 70.000 mensen in Nederland die de afgelopen twintig jaar op jongvolwassen leeftijd te horen kregen dat ze kanker hadden. Zij kampen nog lange tijd met de gevolgen van kanker en de behandeling, zoals vruchtbaarheidsproblemen, verminderd inkomen en impact op relaties. Dat meldt het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL).
1 week geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verwacht weinig overlast van paasvuren die dit weekend worden aangestoken. Grote delen van het land krijgen niet of beperkt te maken met slechte luchtkwaliteit. Alleen in gebieden met paasvuren, met name in het oosten en noorden, kan de luchtkwaliteit lokaal korte tijd slechter zijn.
1 week geleden
UTRECHT (ANP) - Patiënten hebben veel moeite om te vinden waar ze de beste zorg kunnen krijgen. Informatie over de kwaliteit van behandelingen is nauwelijks beschikbaar. Er zijn wel landelijke doelstellingen, maar die worden niet gehaald. Zorginstituut Nederland en belangenorganisatie Patiëntenfederatie Nederland concluderen dat na een gezamenlijk onderzoek.
1 week geleden
GRONINGEN (ANP) - Inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen hebben aantoonbaar vaker last van angsten en depressieve klachten, stellen het UMCG en de Rijksuniversiteit Groningen. Onderzoekers hebben het verband tussen de aardbevingen door de gaswinning en de toename van mentale klachten naar eigen zeggen bewezen.
2 weken geleden