Enorme winst farmaceuten door miljardeninvesteringen overheden
AMSTERDAM (ANP) - De enorme winsten van farmaceutische bedrijven tijdens de coronapandemie zijn grotendeels te danken aan miljardeninvesteringen vanuit overheden, concludeert Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) in een nieuw rapport. In de contracten met onder meer vaccinmakers Pfizer en Moderna ontbraken afspraken om extreme winsten te voorkomen.
Pfizer maakte op covidproducten 35 miljard dollar nettowinst in 2021 en 2022. Moderna en BioNTech verdienden allebei zo'n 20 miljard dollar en het Chinese farmaceutische bedrijf Sinovac inde ongeveer 15 miljard dollar. AstraZeneca en Johnson & Johnson kozen ervoor om hun vaccins zonder winstoogmerk te verkopen, schrijft SOMO.
Volgens het rapport ontvingen zeven vaccinproducenten minstens 5,8 miljard dollar aan overheidsfinanciering. De Amerikaanse regering was met 5 miljard dollar de grootste financier. Van zogenoemde Advanced Purchase Agreements profiteerden de vaccinproducenten nog meer: minstens 86,5 miljard dollar. Daarmee kregen de farmaceutische bedrijven vooraf geld voor ontwikkeling en productie van de vaccins. Het risico ligt daardoor bij de kopers, in dit geval de overheden.
Niet transparant
Hoeveel voordeel de bedrijven precies hadden van de Advanced Purchase Agreements is moeilijk vast te stellen. "Het bedrag zou wel eens veel hoger kunnen liggen omdat bedrijven en overheden niet transparant zijn geweest over hun deals", zegt onderzoeker Esther de Haan van SOMO. "Voor zover wij hebben kunnen vaststellen, hoefden bedrijven op grond van deze overeenkomsten geen geld terug te geven dat was gebruikt voor de ontwikkeling en productie van vaccins. Zelfs niet wanneer de ontwikkeling mislukte en het vaccin nooit werd geleverd."
Ook werkten rijke landen met hun investeringen vaccinongelijkheid in de hand, ziet SOMO. "Bedrijven zijn schaamteloos voor de winst gegaan en hebben de voorkeur gegeven aan deals met landen met een hoog inkomen, die een hogere prijs per dosis betaalden", zegt De Haan. "Rijke landen hebben ook lage-inkomenslanden verdrongen door deals te sluiten met alle vaccinproducenten en meer vaccins op te eisen dan ze nodig hadden." Pfizer/BioNTech en Moderna verhoogden de prijzen van hun vaccins tussen 2020 en 2022 met respectievelijk 56 en 73 procent, terwijl zij volgens SOMO al vanaf het begin van de pandemie "aanzienlijke winsten" boekten.
Het is dus zaak vaccins wereldwijd eerlijker te verdelen, stelt SOMO. Bovendien moeten regeringen ervoor zorgen dat hun investeringen niet leiden tot "exorbitante winsten". De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wil dat er een pandemie-overeenkomst komt. Volgens SOMO schiet een eerder gepubliceerde ontwerptekst echter ernstig tekort, omdat er geen voorwaarden worden gesteld over prijzen, winsten en gelijke toegang tot medicatie.
Meer uit Gezond
GRONINGEN (ANP) - Inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen hebben aantoonbaar vaker last van angsten en depressieve klachten, stellen het UMCG en de Rijksuniversiteit Groningen. Onderzoekers hebben het verband tussen de aardbevingen door de gaswinning en de toename van mentale klachten naar eigen zeggen bewezen.
1 dag geleden
HAARLEM (ANP) - De Noord-Hollandse politiek heeft gezondheid een centrale plek gegeven in het provinciale beleid. Een meerderheid van Provinciale Staten (48-4) stemde in met het voorgestelde beleidskader, waarin staat dat een gezonde leefomgeving "volwaardig moet worden meegewogen" bij alle keuzes die de provincie maakt. Alleen PVV en Forum voor Democratie stemden tegen.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse Arbeidsinspectie legt boetes op van in totaal zo'n 700.000 euro aan een hogeschool in Noord-Brabant en twee zorginstellingen uit Flevoland en Drenthe. De organisaties zouden volgens de inspectie tientallen Indonesische verpleegkundigen onder valse voorwendselen naar Nederland hebben gehaald om hier te werken.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De kwaliteit van de kraamzorg staat onder druk. Door stijgende personeelstekorten krijgen zwangeren en kraamvrouwen steeds minder uren dan ze nodig hebben. Dat brengt risico's met zich mee, vooral voor vrouwen in een kwetsbare situatie. Dat meldt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd op basis van onderzoek door het RIVM, Zorginstituut Nederland en toezicht van de inspectie zelf.
6 dagen geleden
SON (ANP) - In 2025 was het verzuim door stressklachten bij vrouwen twee keer zo hoog als bij mannen. Dat blijkt uit cijfers van arbodienstverleners ArboNed en HumanCapitalCare.
6 dagen geleden
UTRECHT (ANP) - Huisartsenvereniging LHV is kritisch over een nieuwe website voor abortuszorg, thuisabortus.nl. Via de site kunnen mensen die kort zwanger zijn, maar dat niet willen, een recept krijgen voor de abortuspil. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) benadrukt dat het online verstrekken van medicatie in principe toegestaan is. Wel onderzoekt de inspectie of de site zich aan de wet- en regelgeving houdt.
1 week geleden
BILTHOVEN (ANP) - De griepepidemie is voorbij, meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het aantal mensen dat afgelopen week de huisarts bezocht met acute luchtwegklachten is opnieuw gedaald. Ook het aantal afgenomen monsters waarin het griepvirus is aangetroffen, lag een stuk lager dan een week eerder.
2 weken geleden