Enorme winst farmaceuten door miljardeninvesteringen overheden
AMSTERDAM (ANP) - De enorme winsten van farmaceutische bedrijven tijdens de coronapandemie zijn grotendeels te danken aan miljardeninvesteringen vanuit overheden, concludeert Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) in een nieuw rapport. In de contracten met onder meer vaccinmakers Pfizer en Moderna ontbraken afspraken om extreme winsten te voorkomen.
Pfizer maakte op covidproducten 35 miljard dollar nettowinst in 2021 en 2022. Moderna en BioNTech verdienden allebei zo'n 20 miljard dollar en het Chinese farmaceutische bedrijf Sinovac inde ongeveer 15 miljard dollar. AstraZeneca en Johnson & Johnson kozen ervoor om hun vaccins zonder winstoogmerk te verkopen, schrijft SOMO.
Volgens het rapport ontvingen zeven vaccinproducenten minstens 5,8 miljard dollar aan overheidsfinanciering. De Amerikaanse regering was met 5 miljard dollar de grootste financier. Van zogenoemde Advanced Purchase Agreements profiteerden de vaccinproducenten nog meer: minstens 86,5 miljard dollar. Daarmee kregen de farmaceutische bedrijven vooraf geld voor ontwikkeling en productie van de vaccins. Het risico ligt daardoor bij de kopers, in dit geval de overheden.
Niet transparant
Hoeveel voordeel de bedrijven precies hadden van de Advanced Purchase Agreements is moeilijk vast te stellen. "Het bedrag zou wel eens veel hoger kunnen liggen omdat bedrijven en overheden niet transparant zijn geweest over hun deals", zegt onderzoeker Esther de Haan van SOMO. "Voor zover wij hebben kunnen vaststellen, hoefden bedrijven op grond van deze overeenkomsten geen geld terug te geven dat was gebruikt voor de ontwikkeling en productie van vaccins. Zelfs niet wanneer de ontwikkeling mislukte en het vaccin nooit werd geleverd."
Ook werkten rijke landen met hun investeringen vaccinongelijkheid in de hand, ziet SOMO. "Bedrijven zijn schaamteloos voor de winst gegaan en hebben de voorkeur gegeven aan deals met landen met een hoog inkomen, die een hogere prijs per dosis betaalden", zegt De Haan. "Rijke landen hebben ook lage-inkomenslanden verdrongen door deals te sluiten met alle vaccinproducenten en meer vaccins op te eisen dan ze nodig hadden." Pfizer/BioNTech en Moderna verhoogden de prijzen van hun vaccins tussen 2020 en 2022 met respectievelijk 56 en 73 procent, terwijl zij volgens SOMO al vanaf het begin van de pandemie "aanzienlijke winsten" boekten.
Het is dus zaak vaccins wereldwijd eerlijker te verdelen, stelt SOMO. Bovendien moeten regeringen ervoor zorgen dat hun investeringen niet leiden tot "exorbitante winsten". De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wil dat er een pandemie-overeenkomst komt. Volgens SOMO schiet een eerder gepubliceerde ontwerptekst echter ernstig tekort, omdat er geen voorwaarden worden gesteld over prijzen, winsten en gelijke toegang tot medicatie.
Meer uit Gezond
DEN HAAG (ANP) - Vorige week gingen meer kinderen met krentenbaard naar de huisarts dan gebruikelijk voor deze tijd van het jaar. Dat meldt kenniscentrum Nivel op basis van het aantal meldingen van impetigo, ook wel krentenbaard genoemd, bij Nederlandse huisartsen. Per 100.000 kinderen van 0 tot 14 jaar gingen er 74 met klachten naar de huisarts. Een jaar eerder waren dat in dezelfde week nog 60 kinderen, in 2024 waren dat er 45.
20 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - In de week van 29 juni tot 5 juli, vlak nadat er een hittegolf was geweest in Nederland, overleden naar schatting 325 meer mensen dan verwacht. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) spreekt van een "na-ijleffect" dat kan optreden na een periode van hitte. "Ook in de week na de recente hittegolf zien we dus een sterke verhoging van de sterfte", aldus het instituut woensdag.
21 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het RIVM heeft tijdens de extreem warme dagen van eind juni een recordaantal tekenbeten geregistreerd op het monitorsysteem Tekenradar. Wekelijks vraagt het RIVM aan meer dan 700 mensen of zij in die week door een teek zijn gebeten. Voor het eerst sinds de oprichting van de Tekenradar in 2022 had meer dan 30 procent van de 673 mensen die antwoordden, daadwerkelijk een tekenbeet. Dat is nog niet eerder voorgekomen, zegt onderzoeker Kees van den Wijngaard.
1 dag geleden
UTRECHT (ANP) - Steeds meer jongeren hebben gezondheidsklachten door vapen. Artsen deden dit jaar al 24 meldingen bij de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde. Kinderlongarts Marije van den Beukel (HaaglandenMC) bevestigde maandag berichtgeving hierover door RTL. In 2024 en 2025 maakten artsen in totaal 34 meldingen.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-zorgminister Hugo de Jonge ontkent dat het coronatoegangsbewijs (ctb) bedoeld was om mensen ertoe aan te zetten zich alsnog te laten vaccineren. Het doel was de samenleving zo veilig mogelijk weer te openen voor activiteiten, toen het aantal coronabesmettingen in 2021 was teruggelopen, zei hij tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
5 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Hugo de Jonge heeft naar eigen zeggen zijn poot stijf gehouden toen er vanuit verschillende hoeken gepleit werd voor voorrang bij het verdelen van vaccins. Dat zei de oud-zorgminister tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
5 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-zorgminister Hugo de Jonge heeft op meerdere momenten de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gewezen op artsen die volgens hem het coronabeleid van het kabinet met misleidende informatie ondermijnden. Hij wilde er zeker van zijn dat dit voldoende werd aangepakt, vertelde hij tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
5 dagen geleden