Enorme winst farmaceuten door miljardeninvesteringen overheden
AMSTERDAM (ANP) - De enorme winsten van farmaceutische bedrijven tijdens de coronapandemie zijn grotendeels te danken aan miljardeninvesteringen vanuit overheden, concludeert Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) in een nieuw rapport. In de contracten met onder meer vaccinmakers Pfizer en Moderna ontbraken afspraken om extreme winsten te voorkomen.
Pfizer maakte op covidproducten 35 miljard dollar nettowinst in 2021 en 2022. Moderna en BioNTech verdienden allebei zo'n 20 miljard dollar en het Chinese farmaceutische bedrijf Sinovac inde ongeveer 15 miljard dollar. AstraZeneca en Johnson & Johnson kozen ervoor om hun vaccins zonder winstoogmerk te verkopen, schrijft SOMO.
Volgens het rapport ontvingen zeven vaccinproducenten minstens 5,8 miljard dollar aan overheidsfinanciering. De Amerikaanse regering was met 5 miljard dollar de grootste financier. Van zogenoemde Advanced Purchase Agreements profiteerden de vaccinproducenten nog meer: minstens 86,5 miljard dollar. Daarmee kregen de farmaceutische bedrijven vooraf geld voor ontwikkeling en productie van de vaccins. Het risico ligt daardoor bij de kopers, in dit geval de overheden.
Niet transparant
Hoeveel voordeel de bedrijven precies hadden van de Advanced Purchase Agreements is moeilijk vast te stellen. "Het bedrag zou wel eens veel hoger kunnen liggen omdat bedrijven en overheden niet transparant zijn geweest over hun deals", zegt onderzoeker Esther de Haan van SOMO. "Voor zover wij hebben kunnen vaststellen, hoefden bedrijven op grond van deze overeenkomsten geen geld terug te geven dat was gebruikt voor de ontwikkeling en productie van vaccins. Zelfs niet wanneer de ontwikkeling mislukte en het vaccin nooit werd geleverd."
Ook werkten rijke landen met hun investeringen vaccinongelijkheid in de hand, ziet SOMO. "Bedrijven zijn schaamteloos voor de winst gegaan en hebben de voorkeur gegeven aan deals met landen met een hoog inkomen, die een hogere prijs per dosis betaalden", zegt De Haan. "Rijke landen hebben ook lage-inkomenslanden verdrongen door deals te sluiten met alle vaccinproducenten en meer vaccins op te eisen dan ze nodig hadden." Pfizer/BioNTech en Moderna verhoogden de prijzen van hun vaccins tussen 2020 en 2022 met respectievelijk 56 en 73 procent, terwijl zij volgens SOMO al vanaf het begin van de pandemie "aanzienlijke winsten" boekten.
Het is dus zaak vaccins wereldwijd eerlijker te verdelen, stelt SOMO. Bovendien moeten regeringen ervoor zorgen dat hun investeringen niet leiden tot "exorbitante winsten". De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wil dat er een pandemie-overeenkomst komt. Volgens SOMO schiet een eerder gepubliceerde ontwerptekst echter ernstig tekort, omdat er geen voorwaarden worden gesteld over prijzen, winsten en gelijke toegang tot medicatie.
Meer uit Gezond
AMSTERDAM (ANP) - Bijna duizend praktijkondersteuners bij huisartsen zijn de afgelopen twee jaar geschoold in het herkennen en begeleiden van mentale klachten bij mensen met en na kanker. Dat verbetert de behandeling en ondersteuning. Bovendien wordt de druk op de geestelijke gezondheidszorg teruggedrongen. Dat meldt KWF Kankerbestrijding. Volgens de organisatie heeft een derde van de mensen die kanker hebben of die de ziekte hebben gehad behoefte aan zorg en ondersteuning, buiten de behandeling zelf om.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil met een rookverbod bij kinderspeelplaatsen "een norm stellen", zei zorgminister Sophie Hermans vrijdag. Het gaat er volgens de VVD-minister om dat duidelijk wordt gemaakt waar het normaal is om te roken en waar niet.
5 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minder jongeren kregen jeugdzorg in de eerste helft van dit jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In de eerste helft van 2026 ontvingen ruim 392.000 jongeren een vorm van jeugdzorg. Een jaar eerder waren dat er nog ruim 412.000, een daling van 5 procent.
5 dagen geleden
LEIDEN (ANP) - De Nederlandse Transplantatiestichting is blij met de stijging van het aantal geregistreerde orgaandonoren, laat een woordvoerder weten. Woensdag maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bekend dat 8,2 miljoen volwassenen als orgaandonor staan geregistreerd, ruim 90.000 meer dan een jaar eerder.
1 week geleden
UTRECHT (ANP) - Vier op de tien zorgmedewerkers zeggen dit jaar een griepprik te halen. Dat blijkt uit een onderzoek onder iets minder dan duizend personen van beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN). Meer dan de helft van de invullers gaf aan dit niet van plan te zijn; 5 procent wist het nog niet.
1 week geleden
DEN HAAG (ANP) - In totaal stonden er aan het begin van dit jaar 8,2 miljoen volwassenen geregistreerd als orgaandonor, ruim 90.000 meer dan een jaar eerder. Deze stijging komt enkel doordat mensen vaker geen keuze maken. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van het aantal registraties in het Donorregister op 1 januari 2026. Sinds de Donorwet in 2020 werd gewijzigd, worden Nederlanders die geen keuze maken vanaf 18 jaar automatisch geregistreerd als orgaandonor.
1 week geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - De uitbraak van vogelgriep bij een legpluimveebedrijf in het Groningse Lutjegast komt niet onverwacht, maar het lijkt er vooralsnog op dat er minder van het virus rondwaart dan voorgaande jaren. Dat zegt voorzitter Kees de Jong van brancheorganisatie AVINED. "We hopen op een wat rustiger vogelgriepseizoen."
1 week geleden