'Emissiearme' stal houdt geen stand voor hoogste bestuursrechter
DEN HAAG (ANP) - Het is onzeker of zogenoemde emissiearme stallen wel echt leiden tot minder stikstofuitstoot. Tot dat oordeel komt de Raad van State in drie zaken over varianten van dit soort stalsystemen. De uitspraak is een grote tegenvaller voor veehouders die zulke systemen gebruiken en kan verstrekkende gevolgen hebben.
Emissiearme stallen doen op papier de uitstoot van ammoniak flink dalen. Volgens twee wetenschappelijke onderzoeken valt die afname in de praktijk echter tegen. Na lagere rechtbanken komt nu ook de hoogste bestuursrechter tot die conclusie. De cijfers waar van uit wordt gegaan "bieden te weinig zekerheid dat de natuur geen schade oploopt", concludeert de hoogste bestuursrechter.
Ammoniak is een verbinding van stikstof en waterstof die onder meer vrijkomt als mest en urine van vee met elkaar vermengd raken. Dat gebeurt in stallen voortdurend. Met technische innovaties wordt in veel stallen getracht deze stikstofuitstoot omlaag te krijgen. Een boer die een emissiearme stal neerzet op zijn erf, kan zodoende meer dieren houden. De stikstofuitstoot blijft dan in theorie gelijk, of gaat zelfs omlaag. Dat is goed voor de natuur én goed voor de boer dus, zo is de gedachte.
Passende beoordeling
In onderzochte stallen daalde de uitstoot echter lang niet zo sterk. Daarom moet aan de cijfers worden getwijfeld, zo heeft onder meer het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) aangegeven. Voor rechtbanken was dit eerder al reden om verruimde vergunningen ongeldig te verklaren. De Raad van State is het daarmee eens.
De bestuursrechter heeft nu voor twee specifieke stalsystemen bepaald dat provincies er bij de beoordeling van een vergunningaanvraag niet meer klakkeloos van uit mogen gaan dat de stalsystemen echt doen wat ze beloven. "Dat betekent dat melkveehouderijen met dit type stal alleen een natuurvergunning kunnen krijgen als uit een zogenoemde passende beoordeling blijkt dat de natuur geen schade oploopt", verduidelijkt de Raad van State.
Europese natuurbeschermingsregels
De rechters zijn zich ervan bewust dat hun uitspraak het nog moeilijker zal maken voor melkveehouders om een vergunning te krijgen. "Maar de strenge Europese natuurbeschermingsregels waaraan Nederland zich heeft gebonden, laten een andere uitkomst niet toe", legt het rechtscollege uit. Met nader onderzoek naar emissiearme stallen zal snel duidelijkheid geboden moeten worden, spoort de Raad van State de overheid aan.
Voor Mobilisation for the Environment (MOB) en Vereniging Leefmilieu, die hun scepsis over de stallen bevestigd zien, is de uitspraak een overwinning. MOB wist in 2019 ook al het landelijke stelsel van stikstofregels ongeldig verklaard te krijgen.
Meer uit Binnenland
WEESP (ANP) - Criminelen gebruiken zwaardere en meer explosieven bij plofkraken op geldautomaten. Dat ziet Geldmaat, het bedrijf dat beheer en onderhoud van de automaten regelt voor de grote banken in Nederland. Na nieuwe aanvallen op zogeheten sealbagautomaten heeft Geldmaat donderdag maatregelen genomen om plofkraken te voorkomen.
23 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De chatbot Grok mag zijn 'uitkleedfunctie' niet meer aanbieden in Nederland. De rechtbank in Amsterdam heeft de tool donderdag verboden, nadat het Fonds Slachtofferhulp en het expertisecentrum Offlimits dat hadden geëist in een kort geding.
45 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Advocaat Bart Swier heeft voor zijn cliënt Ali B ook om vrijspraak gevraagd voor het verkrachten van zangeres Ellen ten Damme. De advocaat stelde onder meer dat een verklaring van haar toenmalige partner niet als steunbewijs kan worden gebruikt.
56 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Woningbouw vergt veel grondstoffen en veroorzaakt daarmee veel CO2-uitstoot en de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) ziet veel mogelijkheden om het anders aan te pakken. Als in plaats van nieuwbouw meer bestaande gebouwen worden opgetopt, gesplitst of getransformeerd tot appartementen, kan dat tienduizenden woningen én klimaatwinst opleveren, schetst de raad in een rapport.
1 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De provincie Limburg wil 4 miljoen euro uittrekken voor onderzoek naar het uitbreiden van de ETpathfinder in Maastricht, een soort prototype van de Einstein Telescoop. De komende vier jaar moet het complex uitgroeien tot een topinstituut voor het meten van laagfrequente zwaartekrachtgolven. Om dat zogenoemde Einstein Telescope Low Frequency Centre (ET-LFC) te realiseren is zo'n 52 miljoen euro nodig, schat de provincie.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De advocaat van Ali B heeft donderdag betoogd dat de rapper moet worden vrijgesproken van het aanranden van Jill Helena. Eerder op de dag zei het Openbaar Ministerie het hof ook te vragen om vrijspraak voor dit punt.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hulporganisatie Save the Children Nederland wil dat kinderen die in onveilige situaties in noodopvanglocaties wonen zo snel mogelijk een nieuwe plek krijgen. Volgens de organisatie verblijven er zo'n 750 kinderen in opvanglocaties voor asielzoekers "die uitermate onveilig en schadelijk voor hen zijn".
3 uur geleden