'Emissiearme' stal houdt geen stand voor hoogste bestuursrechter
DEN HAAG (ANP) - Het is onzeker of zogenoemde emissiearme stallen wel echt leiden tot minder stikstofuitstoot. Tot dat oordeel komt de Raad van State in drie zaken over varianten van dit soort stalsystemen. De uitspraak is een grote tegenvaller voor veehouders die zulke systemen gebruiken en kan verstrekkende gevolgen hebben.
Emissiearme stallen doen op papier de uitstoot van ammoniak flink dalen. Volgens twee wetenschappelijke onderzoeken valt die afname in de praktijk echter tegen. Na lagere rechtbanken komt nu ook de hoogste bestuursrechter tot die conclusie. De cijfers waar van uit wordt gegaan "bieden te weinig zekerheid dat de natuur geen schade oploopt", concludeert de hoogste bestuursrechter.
Ammoniak is een verbinding van stikstof en waterstof die onder meer vrijkomt als mest en urine van vee met elkaar vermengd raken. Dat gebeurt in stallen voortdurend. Met technische innovaties wordt in veel stallen getracht deze stikstofuitstoot omlaag te krijgen. Een boer die een emissiearme stal neerzet op zijn erf, kan zodoende meer dieren houden. De stikstofuitstoot blijft dan in theorie gelijk, of gaat zelfs omlaag. Dat is goed voor de natuur én goed voor de boer dus, zo is de gedachte.
Passende beoordeling
In onderzochte stallen daalde de uitstoot echter lang niet zo sterk. Daarom moet aan de cijfers worden getwijfeld, zo heeft onder meer het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) aangegeven. Voor rechtbanken was dit eerder al reden om verruimde vergunningen ongeldig te verklaren. De Raad van State is het daarmee eens.
De bestuursrechter heeft nu voor twee specifieke stalsystemen bepaald dat provincies er bij de beoordeling van een vergunningaanvraag niet meer klakkeloos van uit mogen gaan dat de stalsystemen echt doen wat ze beloven. "Dat betekent dat melkveehouderijen met dit type stal alleen een natuurvergunning kunnen krijgen als uit een zogenoemde passende beoordeling blijkt dat de natuur geen schade oploopt", verduidelijkt de Raad van State.
Europese natuurbeschermingsregels
De rechters zijn zich ervan bewust dat hun uitspraak het nog moeilijker zal maken voor melkveehouders om een vergunning te krijgen. "Maar de strenge Europese natuurbeschermingsregels waaraan Nederland zich heeft gebonden, laten een andere uitkomst niet toe", legt het rechtscollege uit. Met nader onderzoek naar emissiearme stallen zal snel duidelijkheid geboden moeten worden, spoort de Raad van State de overheid aan.
Voor Mobilisation for the Environment (MOB) en Vereniging Leefmilieu, die hun scepsis over de stallen bevestigd zien, is de uitspraak een overwinning. MOB wist in 2019 ook al het landelijke stelsel van stikstofregels ongeldig verklaard te krijgen.
Meer uit Binnenland
WINTELRE (ANP) - In de afgelopen dagen waren er al meerdere kleine brandjes op de Oirschotse Hei ten westen van Eindhoven. Die waren snel uit. Op de momenten dat die vuren uitbraken, waren militairen niet aan het oefenen op het terrein. Dat zegt de Koninklijke Marechaussee.
4 minuten geleden
WEERT (ANP) - De natuurbrand bij Weert breidt zich steeds verder uit, meldt de veiligheidsregio. Het vuur springt op meerdere plekken over via boomtoppen.
1 uur geleden
WINTELRE (ANP) - De brand op de Oirschotse Heide ten westen van Eindhoven is nog niet onder controle. Het vuur breidt zich nog uit, laat een woordvoerder van de brandweer weten. De brand heeft een geschatte omvang van ongeveer 500 bij 500 meter.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Natuurbranden zorgden in april al vijf keer voor NL-Alerts, twee meer dan in heel 2025. Dat blijkt uit een ANP-analyse van alle gepubliceerde NL-Alerts in 2026 en 2025.
1 uur geleden
WINTELRE (ANP) - De brand op de Oirschotse Heide bij Eindhoven is aan één kant onder controle, in de buurt van het dorp Wintelre. Daar neemt de rookontwikkeling af. Aan de andere kant is het vuur nog niet onder controle. De brandweer verwacht geen grote uitbreidingen meer, maar denkt nog uren bezig te zijn met blussen. Het nablussen wordt mogelijk nachtwerk, vertelt een woordvoerder.
1 uur geleden
WEERT (ANP) - In verschillende delen van Nederland staan donderdag natuurgebieden in brand. In het Gelderse 't Harde brak woensdag een brand uit op een militair oefenterrein. Die brand is donderdag nog niet onder controle gebracht. Inmiddels staat ook een oefenterrein in Weert deels in brand, evenals een stuk van de Oirschotse Heide in Noord-Brabant. Daar waren militairen aan het oefenen toen het vuur ontstond.
2 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Ondanks drie grote natuurbranden in twee dagen op militaire terreinen, vindt generaal Onno Eichelsheim het niet nodig oefeningen van Defensie te pauzeren zolang het droog is. Hij vindt het onder meer "heel vervelend voor omstanders, campings en de natuur zelf", zo zei hij tijdens een persmoment in Hilversum, "maar we moeten blijven oefenen om klaar te zijn voor crises en het opleiden van onze mensen".
2 uur geleden