Eet zo min mogelijk vis uit Westerschelde vanwege PFAS, zegt RIVM
BILTHOVEN (ANP) - Diverse soorten vis, schaal- en schelpdieren uit de Westerschelde bevatten zulke hoge concentraties PFAS, dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) adviseert die "zo min mogelijk" te eten. Het instituut heeft voor diverse soorten uitgerekend hoeveel mensen ervan kunnen eten zonder te hoge doses schadelijke chemicaliën binnen te krijgen. Zo kan een portie bot slechts twee keer per jaar worden gegeten zonder grenswaarden te overschrijden.
Het RIVM herinnert eraan dat Nederlanders via hun voedsel en drinkwater gemiddeld sowieso al te hoge concentraties PFAS binnenkrijgen. Dat signaleerde het instituut vorig jaar in een rapport. Daarom is het "belangrijk om de inname van PFAS zo min mogelijk verder te verhogen", schrijven de onderzoekers nu.
PFAS zijn door de mens gemaakt en amper afbreekbaar. De stoffen zijn door wijdverbreid gebruik en lozingen op veel plekken te vinden. Vanaf een bepaalde blootstelling kunnen ze gezondheidsschade veroorzaken. Bepaalde soorten PFAS kunnen het immuunsysteem van jonge kinderen schaden. Ook geeft blootstelling boven een bepaald niveau een verhoogd risico op kanker, leverbeschadiging en een te hoog cholesterolgehalte. In de Westerschelde zit onder meer PFAS doordat chemieconcern 3M in het Belgische Zwijndrecht het jarenlang in de Schelde loosde.
Het RIVM richt de waarschuwing specifiek op hobbyvissers, omdat vooral zij vis vangen in het gebied. "Aangezien het aannemelijk is dat mensen die deze producten uit de Westerschelde halen liefhebbers zijn, is aangenomen dat zij grote porties zullen consumeren", vervolgen de onderzoekers. Daar kunnen ze dus beter mee oppassen. Commerciële visserij is er nauwelijks op de vervuilde Westerschelde. Garnalenvissers die er wel actief waren, besloten onlangs zelf al uit voorzorg de zeearm te mijden.
Als mensen geen andere producten met PFAS zouden binnenkrijgen, kunnen ze volgens het onderzoek één tot zes keer per jaar zeebaars uit de Westerschelde eten. Die bandbreedte is vrij groot, omdat het gaat om zeer kleine hoeveelheden en dat statistische onzekerheid met zich meebrengt. Een portie garnalen zou boven de vijf tot zes keer per jaar kunnen leiden tot te hoge blootstelling. Voor oesters en mosselen is de marge groter: het RIVM komt uit op twee keer per week in het gunstigste geval en maximaal zeven keer per jaar in het ongunstigste geval. Professionele mosselvissers zijn niet actief in het gebied. In de zeegroente lamsoor zijn geen te hoge PFAS-waarden gemeten.
Het RIVM publiceerde onlangs ook een eerste studie naar zwemmen in de Westerschelde. De uitkomst was vrij geruststellend. PFAS-concentraties die werden gemeten op een locatie waarvan wordt aangenomen dat die meer vervuild is dan de officiële zwemlocaties, waren niet te hoog. Op drie zwemlocaties volgt nader onderzoek.
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - De rook van de grote natuurbrand op de Veluwe heeft ook Engeland bereikt. Op satellietbeelden is zichtbaar dat de rookpluim over Norwich trekt. Rond 17.00 uur was de pluim duidelijk voor de kust van Engeland te zien.
39 minuten geleden
'T HARDE (ANP) - De gemeente Nunspeet is voorbereid op een eventuele evacuatie van bewoners als de brand op het militaire oefenterrein ASK bij 't Harde zich uitbreidt. Dat zegt burgemeester Céline Blom van Nunspeet. In de naburige gemeente Elburg is opvang ingericht, mocht het zover komen.
40 minuten geleden
'T HARDE (ANP) - Om de grote natuurbrand bij 't Harde te helpen blussen, zijn inmiddels vijf helikopters van de luchtmacht ingezet. Het Defensie Helikopter Commando (DHC) meldt via X dat een vierde Chinook en een Cougar naar het gebied op de Veluwe zijn gestuurd. Dat zijn twee verschillende types transporthelikopters.
1 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De grote brand die woedt op het militair oefenterrein Artillerie Schietkamp (ASK) bij 't Harde is nog niet onder controle. Dat zegt een woordvoerster van de veiligheidsregio ter plaatse. De brandweer is druk met het blussen van de brand en de woordvoerster denkt dat dit "nog zeker de hele nacht" gaat duren.
1 uur geleden
'T HARDE (ANP) - Een deel van de A28 is afgesloten door de hevige natuurbrand op militair oefenterrein 't Harde. Tussen Harderwijk en Wezep is de snelweg in beide richtingen afgesloten, meldt de ANWB. Ook de N309 en de N795 richting Epe zijn dicht vanwege de brand die woensdagmiddag op het oefenterrein uitbrak.
2 uur geleden
DEN HAM (ANP) - In een bos bij het Overijsselse Den Ham woedde woensdag een natuurbrand. Deze was rond 17.45 uur onder controle, meldt Brandweer Twente.
2 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De grote brand op het militaire oefenterrein bij 't Harde ontstond tijdens een militaire oefening op het schietterrein, zegt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee woensdag. Maar of de brand ook veroorzaakt is door de oefening is nog niet bekend. Daar doet de marechaussee onderzoek naar.
4 uur geleden