Eerste stapje naar korten Hongarije en Polen om rechtsstaat
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie zet een eerste stapje voor het inzetten van de beladen rechtsstaattoets tegen Polen en Hongarije. Die kan ertoe leiden dat EU-subsidies voor beide landen worden gekort of stopgezet.
De commissie heeft Polen en Hongarije vrijdag een reeks vragen gestuurd over onderdelen van de rechtsstaat waar zij zich zorgen over maakt. Polen moet vermoedelijk uitleggen of Poolse rechters nog wel onafhankelijk hun werk kunnen doen en of het land het gezag van de Europese rechter nog wel respecteert. Hongarije kan op vragen rekenen over het gevaar van corruptie, belangenverstrengeling en misstanden met aanbestedingen.
Met de antwoorden kan de commissie beoordelen of EU-subsidies voor Polen en Hongarije het gevaar lopen verkeerd terecht te komen. Dat geldt ook voor de tientallen miljarden uit het coronaherstelfonds waarop de twee lidstaten aanspraak maken. De commissie heeft hun al in het voorjaar ingediende herstelplannen nog altijd niet goedgekeurd.
Rechtsstaattoets
De twee landen liggen al geruime tijd onder vuur van het dagelijks EU-bestuur, dat talloze rechtszaken bij het Europees Hof van Justitie heeft aangespannen en tot nu toe steeds heeft gewonnen. Maar de Poolse regering heeft de order van het hof om een tuchtcollege voor rechters te ontmantelen bijvoorbeeld nog steeds niet opgevolgd. Volgens Warschau staan de uitspraken van het in Luxemburg gevestigde hof niet altijd boven het nationale, Poolse recht.
Vorig jaar kwamen de EU-leiders overeen voortaan het recht op EU-subsidies te koppelen aan een rechtsstaattoets, met Nederland als een van de voortrekkers van zo'n mechanisme. Polen en Hongarije stemden in op voorwaarde dat het EU-hof zich erover zou uitspreken. Het mechanisme werd wel al van kracht op 1 januari. Tot dusver wachtte de commissie op een uitspraak, die begin volgend jaar wordt verwacht, voor ze stappen zou zetten maar nu is ze toch in actie gekomen. Het Europees Parlement heeft recent de druk opgevoerd door eveneens naar de Europese rechter te gaan omdat de commissie volgens het parlement haar taak als hoedster van het EU-verdrag niet uitvoert.
Warschau en Boedapest krijgen twee maanden de tijd voor een antwoord.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - De zogenoemde Hormuz-coalitie eist dat Iran de Straat van Hormuz onmiddellijk heropent. Ministers uit veertig landen waaronder Nederland vergaderden donderdag over de situatie in de zeestraat, die zo belangrijk is voor de wereldwijde handel in bijvoorbeeld olie en kunstmest.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Justitie Pam Bondi is ontslagen door president Donald Trump, meldden Amerikaanse media. Er gingen al geruchten rond dat Bondi binnenkort mogelijk zou worden vervangen. Trump bevestigde op Truth Social dat Bondi vertrekt.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - VN-chef António Guterres waarschuwt dat de wereld "op de rand van een bredere oorlog staat" die grote gevolgen zal hebben voor de hele wereld. De "spiraal van dood en vernietiging" moet stoppen, zei de secretaris-generaal donderdag tegen journalisten in New York.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Meer dan 7 miljoen Iraniërs hebben zich aangemeld om te vechten in het geval van een eventuele Amerikaanse invasie. Dat schrijft de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf op X. Het land met meer dan 90 miljoen inwoners is bezig met een campagne om vrijwilligers te werven. Dinsdag meldden Iraanse staatsmedia dat zeker 5 miljoen mensen zich hadden aangemeld.
7 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse advocaat en mensenrechtenactivist Nasrin Sotoudeh is gearresteerd in Iran. Dat meldt de dochter van de 62-jarige Sotoudeh. Gedurende haar carrière stond de advocaat meerdere prominente dissidenten bij, onder wie Nobelprijswinnaar en mensenrechtenactivist Shirin Ebadi.
7 uur geleden
BOEKAREST (ANP) - De vondst van de Roemeense kunstobjecten die werden gestolen uit het Drents Museum is "ongelofelijk nieuws", vindt de Roemeense minister van Buitenlandse Zaken Oana Toiu. "Het was cruciaal dat de Nederlandse autoriteiten begrepen dat het voor ons absoluut noodzakelijk was dat de schatten werden teruggevonden, ook al was het verzekeringsgeld al overgemaakt aan de Roemeense staat."
8 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Frankrijk verscherpt de veiligheidsmaatregelen in Parijs na de verijdelde aanslag op een kantoor van Bank of America in de Franse hoofdstad vorige week, meldt de Parijse politie in een verklaring aan persbureau Reuters. Autoriteiten vermoeden dat er banden zijn tussen het incident en de pro-Iraanse groep HAYI.
8 uur geleden