Eerste stapje naar korten Hongarije en Polen om rechtsstaat
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie zet een eerste stapje voor het inzetten van de beladen rechtsstaattoets tegen Polen en Hongarije. Die kan ertoe leiden dat EU-subsidies voor beide landen worden gekort of stopgezet.
De commissie heeft Polen en Hongarije vrijdag een reeks vragen gestuurd over onderdelen van de rechtsstaat waar zij zich zorgen over maakt. Polen moet vermoedelijk uitleggen of Poolse rechters nog wel onafhankelijk hun werk kunnen doen en of het land het gezag van de Europese rechter nog wel respecteert. Hongarije kan op vragen rekenen over het gevaar van corruptie, belangenverstrengeling en misstanden met aanbestedingen.
Met de antwoorden kan de commissie beoordelen of EU-subsidies voor Polen en Hongarije het gevaar lopen verkeerd terecht te komen. Dat geldt ook voor de tientallen miljarden uit het coronaherstelfonds waarop de twee lidstaten aanspraak maken. De commissie heeft hun al in het voorjaar ingediende herstelplannen nog altijd niet goedgekeurd.
Rechtsstaattoets
De twee landen liggen al geruime tijd onder vuur van het dagelijks EU-bestuur, dat talloze rechtszaken bij het Europees Hof van Justitie heeft aangespannen en tot nu toe steeds heeft gewonnen. Maar de Poolse regering heeft de order van het hof om een tuchtcollege voor rechters te ontmantelen bijvoorbeeld nog steeds niet opgevolgd. Volgens Warschau staan de uitspraken van het in Luxemburg gevestigde hof niet altijd boven het nationale, Poolse recht.
Vorig jaar kwamen de EU-leiders overeen voortaan het recht op EU-subsidies te koppelen aan een rechtsstaattoets, met Nederland als een van de voortrekkers van zo'n mechanisme. Polen en Hongarije stemden in op voorwaarde dat het EU-hof zich erover zou uitspreken. Het mechanisme werd wel al van kracht op 1 januari. Tot dusver wachtte de commissie op een uitspraak, die begin volgend jaar wordt verwacht, voor ze stappen zou zetten maar nu is ze toch in actie gekomen. Het Europees Parlement heeft recent de druk opgevoerd door eveneens naar de Europese rechter te gaan omdat de commissie volgens het parlement haar taak als hoedster van het EU-verdrag niet uitvoert.
Warschau en Boedapest krijgen twee maanden de tijd voor een antwoord.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten en China hebben afgesproken hun bestand in de handelsoorlog met twee maanden te verlengen tot 10 januari. Dat zei de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent woensdag tegen Fox News. Beide landen praten verder over een bredere handelsovereenkomst.
35 minuten geleden
CANBERRA (ANP) - Kunstmatige intelligentie (AI) van het bedrijf OpenAI heeft een Australische overheidswebsite binnengedrongen, meldt de Australische premier Anthony Albanese aan de Sydney Morning Herald. Het AI-programma had daardoor ook toegang tot medische gegevens die niet openbaar zijn.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Unie zegt "diep bezorgd" te zijn over het oplaaiende geweld tussen de Tigray-rebellen en het Ethiopische leger in het noorden van het land. De diplomatieke dienst van de EU roept op tot de-escalatie en stelt dat het "nog niet te laat" is om terug te keren naar de afspraken van het vredesakkoord uit 2022.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Oekraïne heeft twee Noord-Koreaanse krijgsgevangenen overgeleverd aan Zuid-Korea, meldde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in zijn toespraak bij de Verenigde Naties. Seoul had eerder al aangegeven die mannen graag op te vangen, maar Kyiv had nog niet aangegeven of dat ook het plan was.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - De voormalige machtige filmproducent Harvey Weinstein heeft bij de nieuwe behandeling van een zaak rond seksueel geweld vijftien jaar gevangenisstraf gekregen. Het gaat om het misbruik van zijn voormalige productieassistent Miriam Haley.
9 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - België doet in 2027 mee aan het Eurovisiesongfestival. Dat heeft de Vlaamse publieke omroep woensdag bekendgemaakt. In verschillende landen, waaronder Nederland, zagen zenders en omroepen daar vorig jaar nog van af uit onvrede over de deelname van Israël.
9 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP/RTR) - De Verenigde Staten hebben de Russische president Vladimir Poetin uitgenodigd voor een top van de G20 in december, maakte de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio bekend. Hij had woensdag een ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov tijdens een bijeenkomst van de Verenigde Naties in New York.
9 uur geleden