Eerste beelden van nieuwe Europese ruimtetelescoop gedeeld
PARIJS (ANP) - De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft dinsdag de eerste beelden van de ruimtetelescoop Euclid naar buiten gebracht. De sonde werd in juli gelanceerd om miljarden stelsels zoals onze Melkweg in kaart te brengen. Dat kan wetenschappers op het spoor zetten van donkere materie en donkere energie, twee mysteries in het heelal.
In totaal zijn vijf beelden gedeeld. "Nooit eerder heeft een telescoop zulke haarscherpe astronomische beelden kunnen maken van zo'n groot deel van de hemel, en zo ver in het verre universum kunnen kijken", stelt de ESA.
Op een van de foto's is het zogenoemde Perseuscluster te zien, een samenklontering van ongeveer duizend stelsels als de Melkweg. Op de achtergrond zijn nog eens "meer dan 100.000 sterrenstelsels" zichtbaar, en vele daarvan waren volgens de ESA eerst niet te zien. "Sommige staan zo ver weg dat hun licht er 10 miljard jaar over heeft gedaan om ons te bereiken".
Spiraal
Onze Melkweg heeft de vorm van een spiraal, net als veel andere sterrenstelsels. Stelsels uit de begintijd van het heelal hebben die vorm nog niet, het zijn losse bollen zonder duidelijke structuur, zoals het Barnardstelsel, dat ook door Euclid in beeld is gebracht. Een andere foto is van de bekende Paardenkopnevel, die de vorm van een paardenhoofd heeft.
De Euclid staat op ongeveer 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. De missie duurt zes tot elf jaar. Het verwerken van alle gegevens is de verantwoordelijkheid van Nederland. Dat gaat onder meer via een datacentrum in Groningen. De totale hoeveelheid data van de Euclid staat gelijk aan "100 jaar lang 24 uur per dag speelfilms streamen, in 4K kwaliteit", aldus de Nederlandse ruimtevaartorganisatie Netherlands Space Office.
Meer uit Buitenland
BAMAKO (ANP/AFP/RTR/DPA) - Strijders hebben in Mali op verschillende plekken aanvallen uitgevoerd. Volgens het leger hebben "terroristische groeperingen" onder meer militaire barakken aangevallen. Er zijn schoten gemeld in de hoofdstad Bamako, maar ook in onder meer de steden Gao en Kidal. Aan het begin van de middag zei het leger de situatie onder controle te hebben, al gingen de gevechten door.
1 uur geleden
BAKOE (ANP/RTR) - Oekraïne is klaar voor vredesbesprekingen met Rusland in Azerbeidzjan "als Moskou er ook klaar voor is". Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gezegd in Azerbeidzjan, waar hij op bezoek is en onder meer een ontmoeting heeft met de president daar, Ilham Aliyev.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Amerikaanse regering is op zoek naar een manier om zich uit de oorlog te redden, zegt het ministerie van Defensie van Iran. Op dit moment is een Iraanse minister in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad voor gesprekken. Deze zaterdag worden daar ook gezanten van de VS verwacht, al is nog onduidelijk of die met Iran zullen spreken.
4 uur geleden
KYIV (ANP) - Russische aanvallen door heel Oekraïne hebben volgens president Volodymyr Zelensky aan zeker vier mensen het leven gekost. Dertig mensen raakten gewond. "De meeste doelen zijn burgerinfrastructuur in steden", schrijft hij op X.
6 uur geleden
BERLIJN (ANP) - Duitsland stuurt een mijnenjager en een bevoorradings- en commandoschip naar de Middellandse Zee om zich voor te bereiden op mogelijke inzet in de Straat van Hormuz, zegt minister van Defensie Boris Pistorius in de Rheinische Post. Wanneer de schepen vertrekken, zegt hij niet.
7 uur geleden
SANTA MARTA (ANP) - In de Colombiaanse kustplaats Santa Marta is vrijdag de eerste internationale conferentie over de afbouw van fossiele brandstoffen begonnen, die Colombia samen met Nederland organiseert. Voor de zesdaagse conferentie hebben zich 56 landen aangemeld, zei de Colombiaanse milieuminister Irene Vélez Torres bij aanvang. Samen zijn die landen goed voor zo'n 20 procent van de wereldwijde productie van fossiele brandstoffen en 30 procent van de mondiale vraag.
16 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Ten minste twaalf mensen zijn vrijdag omgekomen bij Israëlische aanvallen in Gaza, zeggen de autoriteiten in het gebied. Onder hen zouden ook zes politieagenten zijn geweest.
17 uur geleden