Eerste beelden van nieuwe Europese ruimtetelescoop gedeeld
PARIJS (ANP) - De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft dinsdag de eerste beelden van de ruimtetelescoop Euclid naar buiten gebracht. De sonde werd in juli gelanceerd om miljarden stelsels zoals onze Melkweg in kaart te brengen. Dat kan wetenschappers op het spoor zetten van donkere materie en donkere energie, twee mysteries in het heelal.
In totaal zijn vijf beelden gedeeld. "Nooit eerder heeft een telescoop zulke haarscherpe astronomische beelden kunnen maken van zo'n groot deel van de hemel, en zo ver in het verre universum kunnen kijken", stelt de ESA.
Op een van de foto's is het zogenoemde Perseuscluster te zien, een samenklontering van ongeveer duizend stelsels als de Melkweg. Op de achtergrond zijn nog eens "meer dan 100.000 sterrenstelsels" zichtbaar, en vele daarvan waren volgens de ESA eerst niet te zien. "Sommige staan zo ver weg dat hun licht er 10 miljard jaar over heeft gedaan om ons te bereiken".
Spiraal
Onze Melkweg heeft de vorm van een spiraal, net als veel andere sterrenstelsels. Stelsels uit de begintijd van het heelal hebben die vorm nog niet, het zijn losse bollen zonder duidelijke structuur, zoals het Barnardstelsel, dat ook door Euclid in beeld is gebracht. Een andere foto is van de bekende Paardenkopnevel, die de vorm van een paardenhoofd heeft.
De Euclid staat op ongeveer 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde. De missie duurt zes tot elf jaar. Het verwerken van alle gegevens is de verantwoordelijkheid van Nederland. Dat gaat onder meer via een datacentrum in Groningen. De totale hoeveelheid data van de Euclid staat gelijk aan "100 jaar lang 24 uur per dag speelfilms streamen, in 4K kwaliteit", aldus de Nederlandse ruimtevaartorganisatie Netherlands Space Office.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft buitenlandse burgers en diplomaten maandag opgeroepen om Kyiv "zo snel mogelijk" te verlaten. Volgens het ministerie is Rusland van plan om meer aanvallen uit te voeren op de Oekraïense hoofdstad, waaronder een reeks systematische aanvallen op defensie-industriefaciliteiten.
15 minuten geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Door een Israëlische luchtaanval op een vluchtelingenkamp in het zuiden van de Gazastrook zijn zeker twee mensen gedood, onder wie een 6-jarig meisje. Zeventien mensen raakten gewond, melden Palestijnse gezondheidsfunctionarissen.
1 uur geleden
DOHA (ANP/AFP) - Een delegatie Iraanse hoogwaardigheidsbekleders is maandag aangekomen in de Qatarese hoofdstad Doha. Dat meldt persbureau AFP op basis van een ingewijde. Het zou gaan om onder anderen de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf, buitenlandminister Abbas Araghchi en een topman van de Iraanse centrale bank.
2 uur geleden
PHNOM PENH (ANP/AFP) - De veroordeelde Cambodjaanse oppositieleider Kem Sokha heeft gratie gekregen. Dat meldt senaatsvoorzitter en oud-premier Hun Sen op sociale media. Kem Sokha werd in 2023 veroordeeld tot 27 jaar huisarrest voor verraad.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Rusland zegt Kyiv te blijven aanvallen bij wijze van vergelding voor een vermeende aanval op studentenhuisvesting in de bezette Oekraïense regio Loehansk. Bij die aanval van vrijdag zouden volgens het Kremlin 21 doden zijn gevallen, onder wie veel jonge vrouwen.
2 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP/RTR) - Paus Leo XIV waarschuwt voor de "nieuwe vormen van slavernij" door de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) en roept op tot de "ontwapening" ervan. Dat staat in zijn encycliek die de paus maandag presenteerde in het bijzijn van onder anderen AI-experts. Het is de eerste zogenoemde encycliek van paus Leo. In zo'n gewichtige pauselijke brief presenteert de kerkelijk leider zijn kijk op een thema.
4 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP) - Paus Leo noemt het idee van een "gerechtvaardigde oorlog" gedateerd. Dat doet de religieuze leider in de pauselijke brief die hij maandag presenteerde, een zogenoemde encycliek. Hoewel hij in dat schrijven vooral ingaat op de rol van geloof in tijden van kunstmatige intelligentie, lijkt de paus met zijn woorden ook te doelen op de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran.
4 uur geleden