Dijkgraaf benoemt in toespraak 'ongemak' rond slavernijherdenking
AMSTERDAM (ANP) - In aanloop naar de nationale herdenking van het slavernijverleden "hebben woorden opnieuw wonden opengelegd", sprak vertrekkend onderwijsminister Robbert Dijkgraaf tijdens de plechtigheid in het Oosterpark in Amsterdam. Daarmee hintte de bewindsman op de ophef over Kamervoorzitter Martin Bosma. Het stak bij de organisatie dat de PVV'er de excuses voor dit verleden eerder met scherpe bewoordingen afkeurde. Zijn uitnodiging voor de herdenking werd uiteindelijk ingetrokken.
"Ik heb uw ongemak gezien, uw zorgen gehoord en uw pijn gevoeld", aldus Dijkgraaf. "Laten we moed putten uit een herdenking die waardig en gezamenlijk is. En uit het besef van hoe ver we komen."
Nadat Dijkgraaf coördinerend minister was geworden voor het Herdenkingsjaar over het slavernijverleden - dat deze dag eindigt - verdiepte hij zich hierin. De bewindsman kwam erachter "hoe eenzijdig mijn kennis was, hoe benauwd mijn eigen bubbel". De gesprekken die hij hierover voerde, vond hij "vaak pijnlijk, maar altijd waardevol".
Begrip
Dijkgraaf uitte zijn waardering voor de mensen die aandacht bleven vragen voor het slavernijverleden van Nederland. "Zonder het verzet van u en uw voorouders, zonder het doorzettingsvermogen van leraren, onderzoekers, activisten en vele anderen, waren het Herdenkingsjaar en de excuses van premier Rutte en de koning er nooit gekomen."
Het duurde na de afschaffing van de slavernij ruim anderhalve eeuw voordat deze excuses werden aangeboden, ziet ook Dijkgraaf. "Dat nog niet alle nazaten klaar zijn die te aanvaarden is daarmee zeer begrijpelijk."
Door de excuses is Nederland "een drempel" overgegaan en is volgens de minister "de werkelijkheid veranderd". Hij ziet een toekomst voor zich met meer begrip voor dit verleden en de doorwerking daarvan, al zal dat niet altijd makkelijk gaan. "De weg naar voren is kronkelig. Tegenwinden zullen opsteken. Maar onze stappen zijn onomkeerbaar. Zoals de excuses onomkeerbaar zijn."
Applaus
Dijkgraaf kreeg tijdens zijn toespraak meerdere keren applaus van de vele honderden aanwezigen.
Bij de herdenking is een grote delegatie aanwezig van het demissionaire kabinet-Rutte IV, dat dinsdag wordt opgevolgd door het kabinet van aankomend premier Dick Schoof. Naast Dijkgraaf zijn ook demissionair premier Mark Rutte, alle vicepremiers en andere kabinetsleden bij de plechtigheid.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Partijen in de Tweede Kamer hebben dinsdagavond veel vragen over de wens van het kabinet om Lelystad Airport eind volgend jaar te openen. Met name linkse oppositie is kritisch. "Deze minister wil héél graag een lintje knippen", zei Suzanne Kröger (GroenLinks-PvdA). "Maar alle seinen staan op rood."
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bedrag voor beveiliging van Joodse gebouwen en instellingen wordt voor 2026 met 700.000 euro verhoogd tot 2 miljoen euro. Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid maakte dit bekend in een debat over onveiligheid van de Joodse gemeenschap in Nederland.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - ChristenUnie-leider Mirjam Bikker wil dat de Nederlandse overheid betaalt voor de beveiliging van Joodse instellingen en gebouwen. Nu moeten die organisaties dat nog zelf betalen, maar volgens Bikker is veiligheid een kerntaak van de overheid. Ze noemt de situatie schrijnend.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-premier Rob Jetten heeft "boven op" de asielwetten gezeten, vindt D66-fractieleider Jan Paternotte. "Ik denk dat hij juist enorm zijn best heeft gedaan in zijn rol als premier," zegt hij in reactie op verwijten jegens Jetten van met name rechtse partijen zoals PVV en JA21.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Geert Wilders (PVV) weigert verantwoordelijkheid te nemen voor het verwerpen van de asielnoodmaatregelenwet in de Eerste Kamer. Zijn partij maakte vorige week een draai in de Eerste Kamer en besloot tegen een aanpassing van de wet te stemmen, waardoor uiteindelijk CDA en SGP de wet niet meer steunden.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-fractievoorzitter in de Tweede Kamer Ruben Brekelmans is "verbijsterd" over het stemgedrag van met name D66 in de senaat over de strenge asielwetten. De partij zocht volgens hem naar redenen om tegen te stemmen. "Ik heb daar geen woorden voor."
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig PVV-parlementariër Gidi Markuszower is woedend op zijn oude partij omdat die met haar stemgedrag in de Eerste Kamer de strenge asielwetten van de eigen ex-minister Marjolein Faber heeft laten stranden. Hij spreekt van "politiek theater" en noemt de gang van zaken "schandalig".
17 uur geleden