Deskundige: Russische cyberaanvallen op Europa heel reëel
DEN HAAG (ANP) - Rusland is in staat om grote cyberaanvallen uit te voeren, en de kans is "heel reëel" dat die de komende tijd ook tegen Europese landen worden ingezet. Maar de angst voor tegenaanvallen is wat de Russen tot nu toe terughoudend maakt, zegt Kenneth Lasoen, die bij Instituut Clingendael gespecialiseerd is in cyberoorlog.
Volgens Lasoen zijn de afgelopen weken wel al veel digitale 'pesterijtjes' geweest. "Cybervandalisme, criminele activiteiten, je kunt wel concluderen dat er een vrij rechtstreeks verband is met de situatie rond Oekraïne. De vraag is of Rusland de stap zet naar iets dat ernstiger kan worden. De mensen die instaan voor onze cyberverdediging gaan slapeloze nachten tegemoet."
Oekraïne zal het eerste doelwit van de Russische staatshackers zijn, aldus Lasoen. "Het land is sinds 2014 continu slachtoffer van cyberaanvallen, maar we kunnen een nog veel groter offensief verwachten. Kiev heeft ingezet op een adequate verdediging, maar de vraag is of die hiertoe uitgerust is."
Doelwitten
Maar ook andere Europese landen zijn voor Rusland een legitiem doelwit. "Stel dat ze de financiële markten een paar uur buiten bedrijf weten te houden. Dat kost een land miljarden."
Europese burgers zijn de laatsten die zulke aanvallen voelen, benadrukt Lasoen. "Het kan zijn dat je mobiele telefoon even slecht bereik heeft, dat je internet langzaam is, dat een app het niet doet of dat je geen geld kunt pinnen. Zulke problemen kunnen ook allemaal door technische storingen veroorzaakt zijn."
Voorzorgsmaatregelen
De Europese systemen hebben allerlei voorzorgsmaatregelen ingebouwd, allemaal schotten die systemen van elkaar afschermen om een infectie tegen te houden. "Maar we weten ook dat Rusland virtuele wapens in zijn la heeft die tot nu toe niet zijn ingezet. Kunnen ze met een druk op de knop het licht in heel Europa uitdoen? Vermoedelijk wel, die kans is vrij groot."
Rusland weet echter dat westerse landen ook in staat zijn tot een tegenaanval. Lasoen: "Stel dat er slachtoffers vallen, dan moet je net iets destructiever reageren. En dan wordt het gevaarlijk. Het is de klassieke dynamiek van oorlogsvoering. Iemand slaat, een ander slaat terug. De een schopt, de ander schopt terug. De een trekt vervolgens een mes, de ander een pistool. Hoe ernstiger die wapens, hoe groter de kans dat het uitmondt in een echt conflict. Dat kan als een boomerang in het gezicht terugkomen. Laat ons hopen dat Rusland nog zo rationeel denkt."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Op het Nederlandse spoor vonden vorig jaar 586 ernstige verstoringen plaats, meldt ProRail in zijn jaarverslag. De spoorbeheerder waarschuwde in november al dat afspraken met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wat betreft het aantal grote storingen in 2025 niet gehaald zouden worden.
29 minuten geleden
ZWOLLE (ANP) - Vitens heeft steeds meer moeite om iedereen van drinkwater te voorzien. Terwijl Nederlanders afgelopen jaar gemiddeld iets minder drinkwater verbruikten, verwacht het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland tekorten in de drinkwatervoorziening.
48 minuten geleden
ZOETERMEER (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) maakt zich zorgen over de toename van het aantal jongeren dat radicaliseert. "Ze radicaliseren online, vormen een terroristische dreiging vanwege hun jihadistische of rechts-terroristische denkbeelden, of worden ingezet door statelijke actoren", aldus AIVD-baas Simone Smit. De dienst presenteert donderdag het jaarverslag over 2025.
1 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Rusland stelt zich steeds aanvallender op tegen Europese landen. De oorlog in Oekraïne is daar slechts een onderdeel van. Ook als die eindigt, zal de confrontatie voortduren. Dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) donderdag in het jaarverslag van 2025. In dat jaar is ook de Chinese dreiging tegen Nederland en andere westerse landen verbreed en verdiept.
1 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De AIVD heeft vorig jaar veel meer waarschuwingen over gevaarlijke personen of organisaties gedeeld dan in voorafgaande jaren. In 2025 werden zogeheten ambtsberichten 93 keer gedeeld met instanties zoals de politie of gemeenten, tegenover 73 een jaar eerder. Deze cijfers komen uit het jaarverslag 2025, dat de AIVD donderdag presenteert.
1 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - In de tachtig jaar dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en zijn voorlopers bestaan, was het nationale dreigingsbeeld nog nooit zo ernstig als nu. De nationale veiligheid staat van veel verschillende kanten "langdurig onder druk", stelt AIVD-directeur Simone Smit donderdag op basis van het jaarverslag van afgelopen jaar. Er is sprake van "een veelvoud aan dreigingen die met elkaar samenhangen".
1 uur geleden
LOENEN (ANP) - De politie heeft een verdachte aangehouden voor een zedendelict bij een zorginstelling in Loenen. Dat bevestigde het Openbaar Ministerie donderdag na berichtgeving van Omroep Gelderland. De man werd begin maart opgepakt.
2 uur geleden