Denktank: import kolenstroom van buiten EU ondermijnt vergroening
LONDEN (ANP) - In de Europese Unie (EU) wordt steeds meer duurzame energie opgewekt, maar tegelijkertijd importeren EU-landen volop stroom uit buurlanden als Rusland, Oekraïne, Turkije en Bosnië die helemaal niet op een schone manier is opgewekt. Klimaatdenktank Sandbag signaleert in een rapport dat de invoer van 'grijze' stroom waarschijnlijk verder zal toenemen, doordat het Europese hoogspanningsnet de komende jaren meer connecties krijgt met landen die op een minder duurzame wijze elektriciteit opwekken.
De denktank noemt dat een "fossiel lek" en waarschuwt dat het de Europese doelstellingen om de uitstoot te verminderen "ondermijnt". De oplossing volgens Sandbag: het importeren van energie uit fossiele bron van een prijskaartje voorzien. Stroom wordt dan wel duurder, uiteindelijk ook voor de klant. Maar het zou energiebedrijven in exporterende landen ook een extra stimulans geven om zelf meer duurzame energie op te wekken, aldus de in Londen gevestigde denktank.
Voor geïmporteerde 'grijze' stroom hoeven energiebedrijven geen Europese emissierechten te kopen. Bedrijven die binnen de EU broeikasgassen uitstoten, bijvoorbeeld door steenkool te verstoken, moeten dat wel. De prijs daarvan lag vorig jaar op zo'n 25 euro per ton CO2. Van de landen die stroom naar Europa exporteren, heeft alleen Oekraïne een CO2-beprijzing, maar die is met 0,31 euro per ton een schijntje in vergelijking met de Europese tegenhanger.
De onderzoekers becijferen dat EU-landen in 2019 netto ongeveer 21 terawattuur (TWh) aan stroom hebben geïmporteerd. Gezien de vaak fossiele oorsprong schatten ze dat daarmee bijna 20 megaton CO2 is gemoeid.
Rusland is de grootste stroomexporteur naar de EU, met Finland als grootste klant. Oekraïne voert stroom uit naar Hongarije, Roemenië, Polen en Slowakije en Griekenland importeert bijvoorbeeld stroom uit Noord-Macedonië en Turkije. Volgens Sandbag heeft Turkije grote plannen om nieuwe kolencentrales te bouwen. Griekenland wil vanaf 2028 zelf stoppen met kolenstroom opwekken, net zoals Nederland in 2030, maar een groot deel van de elektriciteit die het vervolgens invoert is dan dus wel met steenkool opgewekt.
Het risico bestaat volgens de denktank dat de uitstoot van CO2 niet echt vermindert, maar alleen verplaatst naar de buurlanden van de EU.
Meer uit Buitenland
BOEDAPEST (ANP/RTR) - De pro-Europese conservatieveling Péter Magyar is geïnstalleerd als de nieuwe premier van Hongarije. Zijn partij Tisza bemachtigde bij de verkiezingen in april een ruime tweederdemeerderheid in het parlement.
1 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP/DPA) - De twee activisten van de Global Sumud Flotilla die Israël ruim een week geleden had opgepakt, komen weer vrij. Het advocatenteam van de vloot meldt dat gehoord te hebben van de Israëlische autoriteiten.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De Russische president Vladimir Poetin heeft de Slowaakse premier Robert Fico beloofd dat Rusland er alles aan zal doen om te voldoen aan de energievraag van Slowakije. Dat deed hij zaterdag tijdens een bezoek van Fico aan Moskou.
2 uur geleden
WENEN (ANP) - De organisatie van het Eurovisie Songfestival heeft een formele waarschuwing gegeven aan de Israëlische omroep KAN voor het overtreden van de regels. De Israëlische deelnemer Noam Bettan had in verschillende talen opgeroepen op Israël te stemmen.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Het Kremlin stelt dat er een lange weg is te gaan naar een vredesdeal met Oekraïne. Er geldt sinds zaterdag een driedaags staakt-het-vuren tussen Rusland en Oekraïne, die al ruim vier jaar in oorlog zijn.
4 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer heeft voormalig premier Gordon Brown aangewezen als zijn speciale gezant op het gebied van mondiale financiën. De stap volgt na zware nederlagen van zijn partij bij de lokale verkiezingen van donderdag.
4 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP/DPA) - Rusland heeft zaterdag op de Dag van de Overwinning een uitgeklede militaire parade gehouden op het Rode Plein in Moskou. Er werd geen zwaar materieel zoals tanks getoond, terwijl dat doorgaans wel gebeurt met de viering van de overwinning op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog.
7 uur geleden