Denktank: import kolenstroom van buiten EU ondermijnt vergroening
LONDEN (ANP) - In de Europese Unie (EU) wordt steeds meer duurzame energie opgewekt, maar tegelijkertijd importeren EU-landen volop stroom uit buurlanden als Rusland, Oekraïne, Turkije en Bosnië die helemaal niet op een schone manier is opgewekt. Klimaatdenktank Sandbag signaleert in een rapport dat de invoer van 'grijze' stroom waarschijnlijk verder zal toenemen, doordat het Europese hoogspanningsnet de komende jaren meer connecties krijgt met landen die op een minder duurzame wijze elektriciteit opwekken.
De denktank noemt dat een "fossiel lek" en waarschuwt dat het de Europese doelstellingen om de uitstoot te verminderen "ondermijnt". De oplossing volgens Sandbag: het importeren van energie uit fossiele bron van een prijskaartje voorzien. Stroom wordt dan wel duurder, uiteindelijk ook voor de klant. Maar het zou energiebedrijven in exporterende landen ook een extra stimulans geven om zelf meer duurzame energie op te wekken, aldus de in Londen gevestigde denktank.
Voor geïmporteerde 'grijze' stroom hoeven energiebedrijven geen Europese emissierechten te kopen. Bedrijven die binnen de EU broeikasgassen uitstoten, bijvoorbeeld door steenkool te verstoken, moeten dat wel. De prijs daarvan lag vorig jaar op zo'n 25 euro per ton CO2. Van de landen die stroom naar Europa exporteren, heeft alleen Oekraïne een CO2-beprijzing, maar die is met 0,31 euro per ton een schijntje in vergelijking met de Europese tegenhanger.
De onderzoekers becijferen dat EU-landen in 2019 netto ongeveer 21 terawattuur (TWh) aan stroom hebben geïmporteerd. Gezien de vaak fossiele oorsprong schatten ze dat daarmee bijna 20 megaton CO2 is gemoeid.
Rusland is de grootste stroomexporteur naar de EU, met Finland als grootste klant. Oekraïne voert stroom uit naar Hongarije, Roemenië, Polen en Slowakije en Griekenland importeert bijvoorbeeld stroom uit Noord-Macedonië en Turkije. Volgens Sandbag heeft Turkije grote plannen om nieuwe kolencentrales te bouwen. Griekenland wil vanaf 2028 zelf stoppen met kolenstroom opwekken, net zoals Nederland in 2030, maar een groot deel van de elektriciteit die het vervolgens invoert is dan dus wel met steenkool opgewekt.
Het risico bestaat volgens de denktank dat de uitstoot van CO2 niet echt vermindert, maar alleen verplaatst naar de buurlanden van de EU.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - De zogenoemde Hormuz-coalitie eist dat Iran de Straat van Hormuz onmiddellijk heropent. Ministers uit veertig landen waaronder Nederland vergaderden donderdag over de situatie in de zeestraat, die zo belangrijk is voor de wereldwijde handel in bijvoorbeeld olie en kunstmest.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Justitie Pam Bondi is ontslagen door president Donald Trump, meldden Amerikaanse media. Er gingen al geruchten rond dat Bondi binnenkort mogelijk zou worden vervangen. Trump bevestigde op Truth Social dat Bondi vertrekt.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - VN-chef António Guterres waarschuwt dat de wereld "op de rand van een bredere oorlog staat" die grote gevolgen zal hebben voor de hele wereld. De "spiraal van dood en vernietiging" moet stoppen, zei de secretaris-generaal donderdag tegen journalisten in New York.
7 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Meer dan 7 miljoen Iraniërs hebben zich aangemeld om te vechten in het geval van een eventuele Amerikaanse invasie. Dat schrijft de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf op X. Het land met meer dan 90 miljoen inwoners is bezig met een campagne om vrijwilligers te werven. Dinsdag meldden Iraanse staatsmedia dat zeker 5 miljoen mensen zich hadden aangemeld.
8 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse advocaat en mensenrechtenactivist Nasrin Sotoudeh is gearresteerd in Iran. Dat meldt de dochter van de 62-jarige Sotoudeh. Gedurende haar carrière stond de advocaat meerdere prominente dissidenten bij, onder wie Nobelprijswinnaar en mensenrechtenactivist Shirin Ebadi.
8 uur geleden
BOEKAREST (ANP) - De vondst van de Roemeense kunstobjecten die werden gestolen uit het Drents Museum is "ongelofelijk nieuws", vindt de Roemeense minister van Buitenlandse Zaken Oana Toiu. "Het was cruciaal dat de Nederlandse autoriteiten begrepen dat het voor ons absoluut noodzakelijk was dat de schatten werden teruggevonden, ook al was het verzekeringsgeld al overgemaakt aan de Roemeense staat."
9 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Frankrijk verscherpt de veiligheidsmaatregelen in Parijs na de verijdelde aanslag op een kantoor van Bank of America in de Franse hoofdstad vorige week, meldt de Parijse politie in een verklaring aan persbureau Reuters. Autoriteiten vermoeden dat er banden zijn tussen het incident en de pro-Iraanse groep HAYI.
9 uur geleden