Denktank: import kolenstroom van buiten EU ondermijnt vergroening
LONDEN (ANP) - In de Europese Unie (EU) wordt steeds meer duurzame energie opgewekt, maar tegelijkertijd importeren EU-landen volop stroom uit buurlanden als Rusland, Oekraïne, Turkije en Bosnië die helemaal niet op een schone manier is opgewekt. Klimaatdenktank Sandbag signaleert in een rapport dat de invoer van 'grijze' stroom waarschijnlijk verder zal toenemen, doordat het Europese hoogspanningsnet de komende jaren meer connecties krijgt met landen die op een minder duurzame wijze elektriciteit opwekken.
De denktank noemt dat een "fossiel lek" en waarschuwt dat het de Europese doelstellingen om de uitstoot te verminderen "ondermijnt". De oplossing volgens Sandbag: het importeren van energie uit fossiele bron van een prijskaartje voorzien. Stroom wordt dan wel duurder, uiteindelijk ook voor de klant. Maar het zou energiebedrijven in exporterende landen ook een extra stimulans geven om zelf meer duurzame energie op te wekken, aldus de in Londen gevestigde denktank.
Voor geïmporteerde 'grijze' stroom hoeven energiebedrijven geen Europese emissierechten te kopen. Bedrijven die binnen de EU broeikasgassen uitstoten, bijvoorbeeld door steenkool te verstoken, moeten dat wel. De prijs daarvan lag vorig jaar op zo'n 25 euro per ton CO2. Van de landen die stroom naar Europa exporteren, heeft alleen Oekraïne een CO2-beprijzing, maar die is met 0,31 euro per ton een schijntje in vergelijking met de Europese tegenhanger.
De onderzoekers becijferen dat EU-landen in 2019 netto ongeveer 21 terawattuur (TWh) aan stroom hebben geïmporteerd. Gezien de vaak fossiele oorsprong schatten ze dat daarmee bijna 20 megaton CO2 is gemoeid.
Rusland is de grootste stroomexporteur naar de EU, met Finland als grootste klant. Oekraïne voert stroom uit naar Hongarije, Roemenië, Polen en Slowakije en Griekenland importeert bijvoorbeeld stroom uit Noord-Macedonië en Turkije. Volgens Sandbag heeft Turkije grote plannen om nieuwe kolencentrales te bouwen. Griekenland wil vanaf 2028 zelf stoppen met kolenstroom opwekken, net zoals Nederland in 2030, maar een groot deel van de elektriciteit die het vervolgens invoert is dan dus wel met steenkool opgewekt.
Het risico bestaat volgens de denktank dat de uitstoot van CO2 niet echt vermindert, maar alleen verplaatst naar de buurlanden van de EU.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - De Russische president Vladimir Poetin ziet vooralsnog geen reden om persoonlijk zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky te ontmoeten. Die publiceerde donderdag een open brief aan de Russische leider met dat verzoek en de vraag om een concrete afspraak te maken.
6 uur geleden
TIVAT (ANP) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen staat open voor een "dynamischer" toetredingsproces voor landen die lid willen worden van de Europese Unie. Ze zei na de top van de EU en de Westelijke Balkan dat de wens is om hervormingen van toekomstige leden te belonen met "echte integratie" in de EU.
6 uur geleden
DUBLIN (ANP/AFP) - Ierland heeft een inreisverbod afgekondigd voor de Israëlische ministers Itamar Ben-Gvir (Nationale Veiligheid) en Bezalel Smotrich (Financiën). Beiden staan te boek als extreem in hun opvattingen. Premier Micheál Martin zei eerder al met maatregelen te komen tegen Israëlische functionarissen die volgens Ierland het conflict in Gaza aanwakkeren.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Astronauten aan boord van het internationale ruimtestation ISS hebben de opdracht gekregen te schuilen in hun ruimtevaartuig en zich voor te bereiden op een mogelijke evacuatie, meldt een woordvoerder van NASA op X. Het gaat om een voorzorgsmaatregel, terwijl de Russische bemanning van het ruimtestation probeert een steeds groter wordend lek in hun deel van het ISS te dichten.
7 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De marine van Oekraïne heeft bevestigd dat een Oekraïense zeedrone naar Roemenië is gevaren. Het onbemande vaartuig zou op de Zwarte Zee van koers zijn geraakt door Russische elektronische oorlogsvoering.
10 uur geleden
OSLO (ANP) - De gezondheidstoestand van de Noorse kroonprinses Mette-Marit is het afgelopen jaar flink achteruitgegaan. Er is veel meer littekenweefsel in de longen gekomen en haar longfunctie is de afgelopen drie maanden flink teruggevallen. Tijdens een persconferentie noemde hoofdarts en longspecialist Are Holm van het Rikshospitalet de situatie "gevaarlijk".
10 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR) - De Libanese parlementsvoorzitter Nabih Berri zegt dat Hezbollah zich wat hem betreft kan terugtrekken uit het zuiden van Libanon, als Israëlische militairen daar tegelijkertijd ook vertrekken. Berri is een bondgenoot van Hezbollah en wordt gezien als een tussenpersoon. Hezbollah is niet bij vredesgesprekken betrokken, maar speelt wel een rol bij het beëindigen van de gevechten.
10 uur geleden