Denktank: import kolenstroom van buiten EU ondermijnt vergroening
LONDEN (ANP) - In de Europese Unie (EU) wordt steeds meer duurzame energie opgewekt, maar tegelijkertijd importeren EU-landen volop stroom uit buurlanden als Rusland, Oekraïne, Turkije en Bosnië die helemaal niet op een schone manier is opgewekt. Klimaatdenktank Sandbag signaleert in een rapport dat de invoer van 'grijze' stroom waarschijnlijk verder zal toenemen, doordat het Europese hoogspanningsnet de komende jaren meer connecties krijgt met landen die op een minder duurzame wijze elektriciteit opwekken.
De denktank noemt dat een "fossiel lek" en waarschuwt dat het de Europese doelstellingen om de uitstoot te verminderen "ondermijnt". De oplossing volgens Sandbag: het importeren van energie uit fossiele bron van een prijskaartje voorzien. Stroom wordt dan wel duurder, uiteindelijk ook voor de klant. Maar het zou energiebedrijven in exporterende landen ook een extra stimulans geven om zelf meer duurzame energie op te wekken, aldus de in Londen gevestigde denktank.
Voor geïmporteerde 'grijze' stroom hoeven energiebedrijven geen Europese emissierechten te kopen. Bedrijven die binnen de EU broeikasgassen uitstoten, bijvoorbeeld door steenkool te verstoken, moeten dat wel. De prijs daarvan lag vorig jaar op zo'n 25 euro per ton CO2. Van de landen die stroom naar Europa exporteren, heeft alleen Oekraïne een CO2-beprijzing, maar die is met 0,31 euro per ton een schijntje in vergelijking met de Europese tegenhanger.
De onderzoekers becijferen dat EU-landen in 2019 netto ongeveer 21 terawattuur (TWh) aan stroom hebben geïmporteerd. Gezien de vaak fossiele oorsprong schatten ze dat daarmee bijna 20 megaton CO2 is gemoeid.
Rusland is de grootste stroomexporteur naar de EU, met Finland als grootste klant. Oekraïne voert stroom uit naar Hongarije, Roemenië, Polen en Slowakije en Griekenland importeert bijvoorbeeld stroom uit Noord-Macedonië en Turkije. Volgens Sandbag heeft Turkije grote plannen om nieuwe kolencentrales te bouwen. Griekenland wil vanaf 2028 zelf stoppen met kolenstroom opwekken, net zoals Nederland in 2030, maar een groot deel van de elektriciteit die het vervolgens invoert is dan dus wel met steenkool opgewekt.
Het risico bestaat volgens de denktank dat de uitstoot van CO2 niet echt vermindert, maar alleen verplaatst naar de buurlanden van de EU.
Meer uit Buitenland
DOHA (ANP/AFP) - De premier van Qatar, Mohammed bin Abdul Rahman al-Thani, beschuldigt Iran ervan "zijn buren te schaden en hen mee te slepen in een oorlog die niet de hunne is". Dat zei de premier in een telefoongesprek met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi. Qatar heeft sinds zaterdag meerdere Iraanse drones en raketten onderschept. Het gesprek was het eerste contact op hoog niveau sinds de aanvallen begonnen.
11 minuten geleden
MOSKOU (ANP/AFP) - Rusland gaat twee krijgsgevangenen vrijlaten die zowel de Hongaarse als de Oekraïense nationaliteit hebben. Dat zei president Poetin woensdag na een ontmoeting met de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken in Moskou.
28 minuten geleden
BRATISLAVA (ANP/AFP) - Slowakije trekt een omstreden wet in die de bescherming van klokkenluiders zou beperken, meldt premier Robert Fico. De wet werd afgelopen december vlak na de invoering al opgeschort, in afwachting van een uitspraak van het grondwettelijk hof over de inhoud. Fico zei zich nu te willen focussen op "wat we vandaag de dag belangrijk vinden". De klokkenluiderswet zou het onderhandelen met Brussel bemoeilijken over "olie-, gas- en elektriciteitsprijzen".
29 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De buitenlandchef van de Europese Unie Kaja Kallas stelt dat Iran voor zijn eigen ondergang zorgt als het willekeurig buurlanden blijft aanvallen. Volgens haar lijkt het de strategie van Iran "om chaos te zaaien en de regio in brand te steken", zei ze woensdag.
1 uur geleden
BEIROET (ANP) - Israëlische troepen zijn opgerukt naar een aantal dorpen en steden in het zuiden van Libanon, meldde een bron van de VN-missie in het land (UNIFIL) aan persbureau AFP. Israël waarschuwde eerder op woensdag dat burgers het zuiden van Libanon moesten verlaten, omdat het land in de regio militaire actie wilde ondernemen tegen Hezbollah.
1 uur geleden
BEIROET (ANP) - Artsen zonder Grenzen (AzG) breidt de noodhulp in Libanon uit. Volgens de hulporganisatie zijn tienduizenden mensen in het land op de vlucht geslagen voor de Israëlische luchtaanvallen. Israël heeft bewoners in het zuiden van Libanon opgeroepen naar het noorden te trekken, omdat het land daar militaire (grond)operaties uitvoert tegen Hezbollah.
1 uur geleden
ANKARA (ANP/AFP) - De Iraanse raket die woensdag op weg naar Turkije werd neergehaald, was volgens een Turkse bron niet bedoeld voor Turkije. "Wij denken dat hij was gericht op een basis in Grieks-Cyprus maar uit koers raakte", zegt een Turkse functionaris tegen persbureau AFP.
1 uur geleden