Denktank: import kolenstroom van buiten EU ondermijnt vergroening
LONDEN (ANP) - In de Europese Unie (EU) wordt steeds meer duurzame energie opgewekt, maar tegelijkertijd importeren EU-landen volop stroom uit buurlanden als Rusland, Oekraïne, Turkije en Bosnië die helemaal niet op een schone manier is opgewekt. Klimaatdenktank Sandbag signaleert in een rapport dat de invoer van 'grijze' stroom waarschijnlijk verder zal toenemen, doordat het Europese hoogspanningsnet de komende jaren meer connecties krijgt met landen die op een minder duurzame wijze elektriciteit opwekken.
De denktank noemt dat een "fossiel lek" en waarschuwt dat het de Europese doelstellingen om de uitstoot te verminderen "ondermijnt". De oplossing volgens Sandbag: het importeren van energie uit fossiele bron van een prijskaartje voorzien. Stroom wordt dan wel duurder, uiteindelijk ook voor de klant. Maar het zou energiebedrijven in exporterende landen ook een extra stimulans geven om zelf meer duurzame energie op te wekken, aldus de in Londen gevestigde denktank.
Voor geïmporteerde 'grijze' stroom hoeven energiebedrijven geen Europese emissierechten te kopen. Bedrijven die binnen de EU broeikasgassen uitstoten, bijvoorbeeld door steenkool te verstoken, moeten dat wel. De prijs daarvan lag vorig jaar op zo'n 25 euro per ton CO2. Van de landen die stroom naar Europa exporteren, heeft alleen Oekraïne een CO2-beprijzing, maar die is met 0,31 euro per ton een schijntje in vergelijking met de Europese tegenhanger.
De onderzoekers becijferen dat EU-landen in 2019 netto ongeveer 21 terawattuur (TWh) aan stroom hebben geïmporteerd. Gezien de vaak fossiele oorsprong schatten ze dat daarmee bijna 20 megaton CO2 is gemoeid.
Rusland is de grootste stroomexporteur naar de EU, met Finland als grootste klant. Oekraïne voert stroom uit naar Hongarije, Roemenië, Polen en Slowakije en Griekenland importeert bijvoorbeeld stroom uit Noord-Macedonië en Turkije. Volgens Sandbag heeft Turkije grote plannen om nieuwe kolencentrales te bouwen. Griekenland wil vanaf 2028 zelf stoppen met kolenstroom opwekken, net zoals Nederland in 2030, maar een groot deel van de elektriciteit die het vervolgens invoert is dan dus wel met steenkool opgewekt.
Het risico bestaat volgens de denktank dat de uitstoot van CO2 niet echt vermindert, maar alleen verplaatst naar de buurlanden van de EU.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De regering-Trump versoepelt de milieuregels rond het gebruik van kwik en andere vervuilende stoffen die zich verspreiden via de lucht, zogenoemde HAPs. Volgens de Amerikaanse milieuorganisatie EPA moet de versoepeling met name oudere kolencentrales helpen open te blijven, nu de vraag naar energie zo hoog is.
21 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump overweegt een kleinschalige aanval op Iran om het land onder druk te zetten, zei hij tegen verslaggevers in het Witte Huis. De aanval zou bedoeld zijn om Iran te dwingen tot een akkoord te komen over zijn nucleaire programma.
53 minuten geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne is klaar voor onderhandelingen met Rusland op staatshoofdniveau. Dat schrijft president Volodymyr Zelensky in een lang bericht op X. Volgens Zelensky kan dergelijk overleg "de doorslag" geven aan de onderhandeltafel. Ook schrijft hij dat nog afspraken gemaakt moeten worden over "humanitaire onderwerpen" en dat het uitwisselen van (krijgs)gevangenen moet blijven doorgaan. Een gevangenenruil tussen de twee landen acht hij "zeer snel mogelijk".
1 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - Frankrijk staat toe dat zo'n 200 wolven in het land worden afgeschoten. Dat zei minister van Landbouw Annie Genevard in een radio-interview bij FranceInter. Maandag werd al aangekondigd dat de regels rond het afschieten van de dieren worden versoepeld. 21 procent van de populatie mag nu worden afgeschoten, naar Europese maatstaven veel.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Experts van de Verenigde Naties hebben Iran gevraagd om transparant te zijn over wat er is gebeurd met de mensen die tijdens de grootschalige protesten zijn opgepakt of verdwenen. Ook roepen ze op tot het stoppen van het uitvoeren van executies. Amnesty International deelt die oproep en zegt dat tot nu toe acht mensen ter dood zijn veroordeeld voor hun rol bij de protesten in januari. Nog 22 anderen riskeren diezelfde straf.
2 uur geleden
MADRID/CARACAS (ANP/AFP) - De uit Venezuela gevluchte oppositieleider Edmundo González Urrutia heeft gewaarschuwd dat er "geen duurzame verzoening komt zonder geheugen en verantwoordelijkheid". Hij reageerde zo met bedenkingen op een donderdag in Caracas aangenomen algemene amnestiewet, waarmee mogelijk veel politieke gevangenen vrij kunnen komen. "Een legitieme amnestie" moet gepaard gaan met "waarheidsvinding, erkenning en genoegdoening".
2 uur geleden
JERUZALEM (ANP/DPA) - Zo'n 80.000 moslims zijn bij de Al-Aqsamoskee in Jeruzalem geweest voor het eerste vrijdaggebed van de ramadan. Dat schat de Jordaanse stichting Waqf, die het dagelijks bestuur van het gebedshuis voert.
3 uur geleden