De verschillen en overeenkomsten tussen rechts-populisten
DEN HAAG (ANP) - Sinds de opkomst van Pim Fortuyn heeft populistisch rechts een flinke voet tussen de deur in de Nederlandse politiek. Zorgen over immigratie, vervagende grenzen tussen landen en een alsmaar veranderende economie verbindt de mensen waar deze partijen zich op richten.
De PVV van Geert Wilders en het Forum voor Democratie (FVD) van Thierry Baudet zijn inmiddels bekende namen. Maar ook nieuwkomer JA21, opgericht door FVD-afsplitsers Joost Eerdmans en Annabel Nanninga, dingt mee naar zetels.
De grootste gemene deler is streng immigratiebeleid. FVD en JA21 willen dat vluchtelingen worden opgevangen in de regio van herkomst. Degenen die toch naar Nederland komen, krijgen als het aan hen ligt alleen tijdelijke opvang. De PVV wil zelfs een volledige stop op alle asielzoekers én migranten uit islamitische landen.
Kritiek op islam
Ook kritiek op de islam in Nederland verbindt de drie partijen, maar ze leggen andere accenten. Zo wil FVD dat islamitische scholen zich houden aan de volgens hen "fundamentele (joods-christelijke) waarden" van Nederland. JA21 wil islamitisch onderwijs helemaal ontmoedigen en ook bijvoorbeeld de hoogtes van minaretten beperken. De PVV gaat het verst, met een ministerie van Immigratie, Remigratie en De-islamisering. Volgens de PVV is de islam namelijk geen religie, maar "de meest gewelddadige politieke ideologie die er bestaat".
De partijen hechten daarnaast aan een sterke Nederlandse identiteit en zelfbeschikking. Alle drie zijn dan ook eurosceptisch. JA21 wil niet uit de EU, maar hamert wel op veel meer autonomie. Ook moeten kiezers kunnen meedenken over de houdbaarheid van de euro middels een referendum. Bij FVD krijgt de kiezer ook een referendum, maar dan over een volledig vertrek uit de EU.
Nexit
Ook de PVV wil zo'n 'Nexit'. De partij hekelt het coronaherstelprogramma van de EU, dat Nederland volgens Wilders "100 miljard euro" kost. In werkelijkheid is dit bedrag jaarlijks zo'n 330 miljoen euro netto voor de komende 30 jaar, becijferde de Tilburgse hoogleraar Harald Benink voor de NOS.
Van het geld dat een Nexit volgens de PVV oplevert, wordt onder meer het minimumloon verhoogd en gaat de AOW-leeftijd terug naar 65. Met deze punten is de partij economisch het meest links van de drie, hoewel de PVV zichzelf niet zo beschouwt.
Peilingen
FVD en JA21 zijn economisch duidelijk rechtser. Ze willen het voor mkb'ers makkelijker maken mensen te ontslaan en zieke werknemers korter doorbetalen. Verder moet de overheid inkrimpen zodat belastingen omlaag kunnen. Daarnaast willen beide partijen vooral zzp'ers en ondernemers ondersteunen. Over het minimumloon laat JA21 zich in haar programma niet uit. FVD noemt het alleen in de context van Oost-Europese chauffeurs en vindt onderbetaling "uitbuiting" en "oneerlijke concurrentie".
De kans is groot dat alle drie de partijen na de verkiezingen in de Kamer komen. De PVV staat al maanden op plek twee in de peilingen met 17 tot 22 zetels, aldus de Peilingwijzer. Hoewel het gepeilde zetelaantal van FVD sinds vorige zomer flink is gedaald, lijkt de partij inmiddels weer stabiel te staan op 3 tot 5 zetels. JA21 kan volgens de Peilingwijzer op 1 tot 3 zetels rekenen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Basisschoolleerlingen mogen geen generatieve AI gebruiken, vindt de Tweede Kamer. Een ruime meerderheid steunt een motie van Volt en CDA die het kabinet vraagt om een verbod te regelen. Volt-leider Laurens Dassen dient de motie donderdag in tijdens het debat over de onderwijsbegroting. Kamerleden van PRO, D66, Partij voor de Dieren, DENK, 50PLUS, SP, ChristenUnie en JA21 hebben hun namen er ook onder gezet.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het minimumuurloon gaat vanaf 1 januari 2027 omhoog naar 15,29 euro. Dat meldt minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) in een brief aan de Tweede Kamer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Financiën Eelco Heinen vond het renteplafond voor studieleningen kort nadat dit in het coalitieakkoord was afgesproken al te duur. In documenten van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap die op verzoek van de Tweede Kamer openbaar zijn gemaakt, schrijven ambtenaren dat de VVD-minister een vast renteplafond van 2,5 procent een te groot risico vindt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De top van het kabinet komt donderdag weer bijeen om te overleggen hoe een parlementaire meerderheid moet worden gevonden voor het belastingplan voor volgend jaar. Dat melden Haagse bronnen. Premier Rob Jetten, de vicepremiers Bart van den Brink en Dilan Yeşilgöz, minister Eelco Heinen en staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën) bespreken dan de uitkomsten van hun gesprekken met de oppositie.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten ziet dat er nog "werk te doen is" bij het tegengaan van racisme en discriminatie in Nederland. Dat heeft hij gezegd in zijn openingsspeech op de vijfde wereldtop van UNESCO over racisme en discriminatie in Den Haag.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21, SGP en BBB hebben het minderheidskabinet in een gezamenlijke brief, die in handen is van het ANP, een aanbod gedaan tot samenwerking. Zij zijn bereid naast het belastingplan alle begrotingen te steunen, mits er ruimte komt voor "brede lastenverlichting". Hun eerdere eisen op het gebied van asiel, stikstof en medisch-ethische kwesties blijven staan.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie gaat een deel van de ruim 10.000 onbehandelde aangiften en meldingen uit 2024 opnieuw beoordelen. Justitieminister David van Weel (VVD) schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat het in eerste instantie gaat om de aangiften voor moord en doodslag, pogingen daartoe en ernstige zedenzaken.
22 uur geleden