CTIVD: onderzoek AIVD en MIVD naar sociale media moet beter
DEN HAAG (ANP) - De manier waarop de geheime diensten onderzoek doen naar openbare bronnen zoals sociale media voldoet niet aan de wet. Bovendien is de wet niet goed berekend op de moderne onderzoekstechnieken. Dat concludeert de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD). De toezichthouder wil met de inlichtingendienst AIVD en de militaire tegenhanger MIVD kijken naar een tijdelijke oplossing voor de problemen terwijl de wetgever een structurele oplossing zoekt.
De CTIVD heeft onderzoek gedaan naar het gebruik van zogenoemd automated Open Source Intelligence, (automated OSINT). Het gaat daarbij om systemen waarmee openbare bronnen doorzocht kunnen worden zoals sociale media, gegevens van zoekmachines, advertentiegegevens, locatiegegevens en gelekte datasets. Dat soort onderzoek mogen de inlichtingendiensten verrichten volgens de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv), mits aan een aantal criteria voldaan wordt. Dat gaat dus geregeld mis.
De geheime diensten zijn niet altijd goed genoeg op de hoogte van de bronnen die ze doorzoeken, en weten ook te weinig over de aard van de zoektools die ze gebruiken, concludeert de CTIVD. Dat betekent dat ze hun werkwijze op een aantal punten moeten aanpassen om aan de wet te voldoen. Om het werk van de inlichtingendiensten niet in de weg te zitten, wil de toezichthouder meedenken over een tijdelijke oplossing in afwachting van een structurele verandering.
Openbarebronnenonderzoek
De toezichthouder merkt verder op dat de wet niet berekend is op de moderne ontwikkelingen rond het openbarebronnenonderzoek. "OSINT is nadrukkelijk niet meer alleen het ‘naslaan’ van telefoonboeken of zoeken van gegevens op internet met een zoekmachine", concludeert de CTIVD. Met de geautomatiseerde onderzoekstechnieken kunnen namelijk honderden bronnen tegelijk doorzocht worden, waardoor die ook een ernstigere inbreuk maken op de privacy. Daar moet de wetgever beter over nadenken, aldus de toezichthouder.
De CTIVD merkt ook op dat niet alleen de geheime diensten gebruik maken van tools om openbare bronnen te onderzoeken. Zo ontstond eerder ophef over onderzoek dat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid van het ministerie van Justitie verrichte, terwijl daar te weinig juridische grondslag voor was. De ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Defensie, waaronder de inlichtingendiensten AIVD en MIVD vallen, zouden er volgens de commissie goed aan doen om ook bij andere takken van de overheid erop aan te dringen dat het onderzoek naar openbare bronnen nog eens goed onder de loep genomen wordt.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat kinderen niet meer automatisch alleen de achternaam van hun vader krijgen, als de ouders het niet eens worden over de naam. Een aangenomen motie van die strekking van PRO en D66 is vertaald in een wetsvoorstel dat in januari in consultatie gaat. Belanghebbenden krijgen dan de gelegenheid hun mening te geven voor het wetsvoorstel wordt ingediend.
19 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft vrijdag naar schatting tussen de 150 en 200 demonstranten aangehouden bij de bouwplaats van een datacentrum van Microsoft aan de Plimsollweg in Amsterdam-West. Ze worden verdacht van huisvredebreuk, meldt de politie.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hackers gebruiken AI om hun cyberaanvallen sneller, groter en efficiënter te maken. Daarvoor waarschuwt antiterrorismecoördinator NCTV. Marc Kuipers, hoofd van de organisatie, zegt dat bestuurders snel de bescherming op orde moeten brengen. "Door AI komt cyberdreiging in een stroomversnelling en we moeten nu actie ondernemen."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens premier Rob Jetten "niet passend" als hij bij de Rode Lijn-demonstratie zondag tegen het voortdurende geweld in Gaza aanwezig zou zijn. Dat zei hij vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie. Toen hij vorig jaar nog in de oppositie zat, was hij wel bij een Rode Lijn-protest aanwezig.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft de rechtbank in Den Haag vrijdag gevraagd om de 44-jarige bestuurder die eind maart 2024 in Den Haag in zijn tram over een man heen reed schuldig te verklaren, maar geen straf op te leggen. Het 37-jarige slachtoffer zonder vaste woon- of verblijfplaats was op het spoor gaan liggen en is honderden meters meegesleept door de tram, die daardoor ontspoorde. De man overleefde de aanrijding niet.
9 uur geleden
HAARLEMMERMEER (ANP) - Het vliegtuig waarover een bommelding binnenkwam tijdens een vlucht van Praag naar Amsterdam is veilig op Schiphol geland. Het gaat opnieuw om een vlucht van KLM. Het vliegtuig is doorzocht, maar er zijn geen explosieven gevonden, laat de marechaussee weten.
9 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Nederland moet ook komend jaar asielzoekers van andere EU-landen overnemen. Nederland kan ervoor kiezen dit af te kopen of op een andere manier bij te dragen aan landen waar dit jaar bovengemiddeld veel asielzoekers aankwamen. Het gaat om Griekenland, Cyprus, Italië en Spanje.
10 uur geleden