Critici olie- en gasbedrijven vaker naar rechter met klimaateisen
WASHINGTON (ANP) - Wereldwijd worden steeds meer klimaatrechtszaken gevoerd tegen grote olie- en gasbedrijven als Shell, BP en ExxonMobil. Sinds het Klimaatakkoord van Parijs eind 2015 werd gesloten, is het aantal van dit soort zaken bijna verdrievoudigd, stellen Oil Change International en Zero Carbon Analytics in een rapport. Volgens hun inventarisatie lopen op dit moment zeker 86 gerechtelijke procedures tegen bedrijven die vooral bestaan van fossiele brandstoffen. De onderzoekers zien een groeiende "golf van klimaatzaken" ontstaan.
Een van de bekendste zaken is die van Milieudefensie tegen Shell. De eisers wonnen die zaak in eerste aanleg: de rechtbank in Den Haag droeg het olie- en gasbedrijf op zijn uitstoot van broeikasgassen met 45 procent te verlagen voor eind 2030. Shell ging in beroep en hoopt in november op een ander oordeel van het gerechtshof.
Van dit soort zaken, waarin eisers een oliebedrijf proberen te dwingen minder uit te stoten, spelen er inmiddels tien in totaal. Zo spande de Belgische boer Hugues Falys met hulp van Greenpeace en andere organisaties een zaak aan tegen TotalEnergies. Hij verwijt het bedrijf decennia te hebben bijgedragen aan de "ontregeling van het klimaat". Daar zegt hij schade van te ondervinden door de toenemende hittegolven, periodes van droogte en extreme regenval.
Aansprakelijk
De Belgische zaak valt eigenlijk binnen twee categorieën. De eisers willen afdwingen dat Total fors minder olie- en gas gaat produceren en het bedrijf aansprakelijk stellen.
Zaken waarin schadevergoedingen worden geëist komen het vaakst voor: vier op de tien klimaatgerelateerde zaken draaien daar vooral om. De opstellers van het rapport wijzen erop dat de klimaatwetenschap in de loop der jaren steeds beter is geworden in het bepalen welke rol klimaatverandering precies heeft gespeeld bij het ontstaan van extreem weer. "Er is ook betrouwbare informatie over de historische uitstoot van fossielebrandstofbedrijven", voegen ze eraan toe. Het is daardoor steeds beter mogelijk om uit te rekenen welk deel van de rekening naar een individueel bedrijf moet, redeneren de organisaties.
Schadevergoeding
Tot nog toe heeft nog geen enkel olie- of gasbedrijf een schadevergoeding moeten betalen voor de gevolgen van klimaatverandering, maar het aantal pogingen om rechters zover te krijgen neemt dus toe.
In zaken over misleidende reclames is het wel tot veroordelingen gekomen. Zo kreeg Shell diverse berispingen van de Reclame Code Commissie (RCC) voor onbewezen duurzaamheidsclaims.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema heeft op 4 mei aandacht gevraagd voor de rol van vrouwen in tijden van oorlog. "In een oorlog staan vrouwen nooit aan de zijlijn. Zij staan vooraan, aan het front", zei ze in een toespraak voorafgaand aan een stille tocht van het Museumplein naar de Dam. "Als soldaat, als arts, als journalist, als moeder, als verdedigers van vrijheid in de breedste zin van het woord. En in Nederland waren vrouwen vaak de spil van het verzet."
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) noemt het belangrijk dat de handelsdeal tussen de Verenigde Staten en de EU wordt uitgevoerd. Hij reageert daarmee op de 25 procent importheffing op auto's die de Amerikaanse president Donald Trump vrijdag aankondigde.
5 uur geleden
GILZE-RIJEN (ANP) - Een deel van de luchtmachtbasis op vliegveld Gilze-Rijen is ontruimd en de hoofdingang is afgesloten vanwege een bedreiging, meldt de Koninklijke Marechaussee.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Nationaal Monument op de Dam is weer schoon nadat het maandag vroeg in de ochtend werd beklad, ziet een ANP-verslaggever. Het monument ter nagedachtenis aan de Tweede Wereldoorlog werd met een grote hoeveelheid rode substantie, waarschijnlijk verf, besmeurd. Ook werd er 'genocide' op geschreven.
6 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Na de natuurbranden van vorige week stelt de provincie Noord-Brabant dat Defensie de droogteprotocollen met urgentie moet herzien. "Wij begrijpen dat Defensie moet oefenen, ook in het licht van de geopolitieke spanningen en ontwikkelingen. Maar risico's op onbeheersbare natuurbranden moeten voorkomen worden."
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De twee Nederlanders die zijn overleden op het cruiseschip MV Hondius zijn een man en een vrouw van 69 jaar uit het Friese Haulerwijk. Dat laat de familie van het echtpaar via Namens de Familie weten. De man overleed op 11 april en de vrouw op 26 april.
6 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI kondigt maandagmiddag code geel aan in vijf provincies. Het gaat om Overijssel, Gelderland, Utrecht, Noord-Brabant en Limburg. "De eerst komende uren zijn er nog geen waarschuwingen van kracht. Later vanmiddag en vanavond vallen er in het zuiden, midden en oosten van het land buien, met plaatselijk onweer en veel regen," aldus het KNMI. Buitenactiviteiten zoals de dodenherdenking en het wegverkeer kunnen hier hinder van ondervinden.
6 uur geleden