Critici olie- en gasbedrijven vaker naar rechter met klimaateisen
WASHINGTON (ANP) - Wereldwijd worden steeds meer klimaatrechtszaken gevoerd tegen grote olie- en gasbedrijven als Shell, BP en ExxonMobil. Sinds het Klimaatakkoord van Parijs eind 2015 werd gesloten, is het aantal van dit soort zaken bijna verdrievoudigd, stellen Oil Change International en Zero Carbon Analytics in een rapport. Volgens hun inventarisatie lopen op dit moment zeker 86 gerechtelijke procedures tegen bedrijven die vooral bestaan van fossiele brandstoffen. De onderzoekers zien een groeiende "golf van klimaatzaken" ontstaan.
Een van de bekendste zaken is die van Milieudefensie tegen Shell. De eisers wonnen die zaak in eerste aanleg: de rechtbank in Den Haag droeg het olie- en gasbedrijf op zijn uitstoot van broeikasgassen met 45 procent te verlagen voor eind 2030. Shell ging in beroep en hoopt in november op een ander oordeel van het gerechtshof.
Van dit soort zaken, waarin eisers een oliebedrijf proberen te dwingen minder uit te stoten, spelen er inmiddels tien in totaal. Zo spande de Belgische boer Hugues Falys met hulp van Greenpeace en andere organisaties een zaak aan tegen TotalEnergies. Hij verwijt het bedrijf decennia te hebben bijgedragen aan de "ontregeling van het klimaat". Daar zegt hij schade van te ondervinden door de toenemende hittegolven, periodes van droogte en extreme regenval.
Aansprakelijk
De Belgische zaak valt eigenlijk binnen twee categorieën. De eisers willen afdwingen dat Total fors minder olie- en gas gaat produceren en het bedrijf aansprakelijk stellen.
Zaken waarin schadevergoedingen worden geëist komen het vaakst voor: vier op de tien klimaatgerelateerde zaken draaien daar vooral om. De opstellers van het rapport wijzen erop dat de klimaatwetenschap in de loop der jaren steeds beter is geworden in het bepalen welke rol klimaatverandering precies heeft gespeeld bij het ontstaan van extreem weer. "Er is ook betrouwbare informatie over de historische uitstoot van fossielebrandstofbedrijven", voegen ze eraan toe. Het is daardoor steeds beter mogelijk om uit te rekenen welk deel van de rekening naar een individueel bedrijf moet, redeneren de organisaties.
Schadevergoeding
Tot nog toe heeft nog geen enkel olie- of gasbedrijf een schadevergoeding moeten betalen voor de gevolgen van klimaatverandering, maar het aantal pogingen om rechters zover te krijgen neemt dus toe.
In zaken over misleidende reclames is het wel tot veroordelingen gekomen. Zo kreeg Shell diverse berispingen van de Reclame Code Commissie (RCC) voor onbewezen duurzaamheidsclaims.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Een jongen is vrijdagochtend in Amsterdam korte tijd ontvoerd door drie mannen, meldt de politie. Na een achtervolging door agenten is hij bevrijd en zijn de drie mannen aangehouden. De leeftijd van de jongen is niet bekendgemaakt.
22 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De verplichte bijmenging van groen gas gaat huishoudens naar schatting 15 euro per jaar extra kosten op hun energierekening. Dat heeft klimaat- en energieminister Stientje van Veldhoven gezegd na afloop van de ministerraad. De D66-bewindsvrouw heeft het langverwachte wetsvoorstel voor de bijmengverplichting naar de Tweede Kamer gestuurd.
32 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal plofkraken in Nederland is volgens de politie aanzienlijk gestegen: van vier in 2025 naar vijftien in 2026. Daarbij is geteld tot 14 mei. In 2024 waren er negen gevallen, in 2023 acht.
39 minuten geleden
TER APEL (ANP) - Het Rode Kruis gaat vijf tenten neerzetten voor het aanmeldcentrum in Ter Apel. De tenten zijn bedoeld als beschutting tegen de zon, niet om onder te slapen, zegt een woordvoerder. "Het gaat om open tenten." Naar verwachting worden de tenten rond 14.00 uur geplaatst.
55 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - De oud-burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht Herman J., die vastzit voor het bezit van kinderporno, wordt door het Openbaar Ministerie ook beschuldigd van ontucht. Hij wordt ervan verdacht dat hij tussen 2005 en 2016 een jonge man zou hebben gedwongen tot ontucht. Het slachtoffer was veel jonger.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De man die donderdagmiddag in zijn rolstoel bij een ongeluk op een treinstation overleed, werd door een aanzuigende werking van een passerende trein richting het spoor getrokken. De politie bevestigt berichtgeving hierover door Het Parool.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Twee mannen zijn gearresteerd omdat ze Rusland zouden hebben geholpen met het uitvoeren van cyberaanvallen en het verspreiden van desinformatie. Daarmee hebben ze Europese sancties tegen Rusland omzeild, denkt de fiscale recherche FIOD. Datacentra bij Schiphol en in Dronten zijn doorzocht. Daarbij zijn meer dan achthonderd servers in beslag genomen.
2 uur geleden