Critici olie- en gasbedrijven vaker naar rechter met klimaateisen
WASHINGTON (ANP) - Wereldwijd worden steeds meer klimaatrechtszaken gevoerd tegen grote olie- en gasbedrijven als Shell, BP en ExxonMobil. Sinds het Klimaatakkoord van Parijs eind 2015 werd gesloten, is het aantal van dit soort zaken bijna verdrievoudigd, stellen Oil Change International en Zero Carbon Analytics in een rapport. Volgens hun inventarisatie lopen op dit moment zeker 86 gerechtelijke procedures tegen bedrijven die vooral bestaan van fossiele brandstoffen. De onderzoekers zien een groeiende "golf van klimaatzaken" ontstaan.
Een van de bekendste zaken is die van Milieudefensie tegen Shell. De eisers wonnen die zaak in eerste aanleg: de rechtbank in Den Haag droeg het olie- en gasbedrijf op zijn uitstoot van broeikasgassen met 45 procent te verlagen voor eind 2030. Shell ging in beroep en hoopt in november op een ander oordeel van het gerechtshof.
Van dit soort zaken, waarin eisers een oliebedrijf proberen te dwingen minder uit te stoten, spelen er inmiddels tien in totaal. Zo spande de Belgische boer Hugues Falys met hulp van Greenpeace en andere organisaties een zaak aan tegen TotalEnergies. Hij verwijt het bedrijf decennia te hebben bijgedragen aan de "ontregeling van het klimaat". Daar zegt hij schade van te ondervinden door de toenemende hittegolven, periodes van droogte en extreme regenval.
Aansprakelijk
De Belgische zaak valt eigenlijk binnen twee categorieën. De eisers willen afdwingen dat Total fors minder olie- en gas gaat produceren en het bedrijf aansprakelijk stellen.
Zaken waarin schadevergoedingen worden geëist komen het vaakst voor: vier op de tien klimaatgerelateerde zaken draaien daar vooral om. De opstellers van het rapport wijzen erop dat de klimaatwetenschap in de loop der jaren steeds beter is geworden in het bepalen welke rol klimaatverandering precies heeft gespeeld bij het ontstaan van extreem weer. "Er is ook betrouwbare informatie over de historische uitstoot van fossielebrandstofbedrijven", voegen ze eraan toe. Het is daardoor steeds beter mogelijk om uit te rekenen welk deel van de rekening naar een individueel bedrijf moet, redeneren de organisaties.
Schadevergoeding
Tot nog toe heeft nog geen enkel olie- of gasbedrijf een schadevergoeding moeten betalen voor de gevolgen van klimaatverandering, maar het aantal pogingen om rechters zover te krijgen neemt dus toe.
In zaken over misleidende reclames is het wel tot veroordelingen gekomen. Zo kreeg Shell diverse berispingen van de Reclame Code Commissie (RCC) voor onbewezen duurzaamheidsclaims.
Meer uit Binnenland
ARNHEM/UTRECHT (ANP) - In Arnhem heeft de politie tijdens koningsnacht 17 mensen aangehouden. Mensen werden bijvoorbeeld gearresteerd voor mishandeling, verstoring van de openbare orde en belediging. "Handhavers van de gemeente hadden hun handen vooral vol aan wildplassers", meldt de gemeente. Er waren minder mensen in de stad dan vorig jaar.
18 minuten geleden
DOKKUM (ANP) - Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en hun dochters Amalia, Alexia en Ariane zijn maandag aangekomen in Dokkum. Daar werden ze ontvangen door burgemeester Johannes Kramer en Arno Brok, de commissaris van de Koning in Friesland. De familie viert daar de 59e verjaardag van koning Willem-Alexander.
1 uur geleden
DOKKUM (ANP) - Het koninklijk gezin is klaar voor Koningsdag in Dokkum, waar maandag de nationale viering van Koningsdag plaatsvindt. De Rijksvoorlichtingsdienst deelde op sociale media een foto van het koningspaar en hun drie dochters. "Dokkum, we hebben er zin in!", staat in het bijschrift. Ook melden ze: "We sjogge der nei út!", Fries voor 'we kijken ernaar uit'.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De eerste bezoekers van koningsdagevenementen in het land zijn met de trein onderweg, ziet de NS. De reizigersstroom komt volgens de vervoerder rustig op gang. "De vroege vogels zijn nu op pad, maar de grote stroom verwachten we aan het einde van de ochtend en begin van de middag", laat een NS-woordvoerder weten.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Striptekenaar Dick Matena is zondag op 83-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Amsterdam. Dat laat Rob van Bavel, hoofdredacteur van tijdschrift Eppo en uitgever van Uitgeverij L, waarvoor Matena tekende, maandag weten aan het ANP.
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Zowel de steun voor de monarchie als de rapportcijfers voor koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Amalia blijven dit jaar gelijk ten opzichte van vorig jaar. Dat staat in de jaarlijkse NOS Koningsdagenquête 2026, uitgevoerd door Ipsos I&O. In de afgelopen jaren namen de steun voor de monarchie en de rapportcijfers nog licht toe.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht roept bezoekers op tijdens Koningsnacht niet meer naar de binnenstad te komen. "Het is te druk op meerdere evenementen en routes in de binnenstad van Utrecht. Toegang tot de pleinen is niet meer mogelijk", meldt de gemeente.
14 uur geleden