Critici olie- en gasbedrijven vaker naar rechter met klimaateisen
WASHINGTON (ANP) - Wereldwijd worden steeds meer klimaatrechtszaken gevoerd tegen grote olie- en gasbedrijven als Shell, BP en ExxonMobil. Sinds het Klimaatakkoord van Parijs eind 2015 werd gesloten, is het aantal van dit soort zaken bijna verdrievoudigd, stellen Oil Change International en Zero Carbon Analytics in een rapport. Volgens hun inventarisatie lopen op dit moment zeker 86 gerechtelijke procedures tegen bedrijven die vooral bestaan van fossiele brandstoffen. De onderzoekers zien een groeiende "golf van klimaatzaken" ontstaan.
Een van de bekendste zaken is die van Milieudefensie tegen Shell. De eisers wonnen die zaak in eerste aanleg: de rechtbank in Den Haag droeg het olie- en gasbedrijf op zijn uitstoot van broeikasgassen met 45 procent te verlagen voor eind 2030. Shell ging in beroep en hoopt in november op een ander oordeel van het gerechtshof.
Van dit soort zaken, waarin eisers een oliebedrijf proberen te dwingen minder uit te stoten, spelen er inmiddels tien in totaal. Zo spande de Belgische boer Hugues Falys met hulp van Greenpeace en andere organisaties een zaak aan tegen TotalEnergies. Hij verwijt het bedrijf decennia te hebben bijgedragen aan de "ontregeling van het klimaat". Daar zegt hij schade van te ondervinden door de toenemende hittegolven, periodes van droogte en extreme regenval.
Aansprakelijk
De Belgische zaak valt eigenlijk binnen twee categorieën. De eisers willen afdwingen dat Total fors minder olie- en gas gaat produceren en het bedrijf aansprakelijk stellen.
Zaken waarin schadevergoedingen worden geëist komen het vaakst voor: vier op de tien klimaatgerelateerde zaken draaien daar vooral om. De opstellers van het rapport wijzen erop dat de klimaatwetenschap in de loop der jaren steeds beter is geworden in het bepalen welke rol klimaatverandering precies heeft gespeeld bij het ontstaan van extreem weer. "Er is ook betrouwbare informatie over de historische uitstoot van fossielebrandstofbedrijven", voegen ze eraan toe. Het is daardoor steeds beter mogelijk om uit te rekenen welk deel van de rekening naar een individueel bedrijf moet, redeneren de organisaties.
Schadevergoeding
Tot nog toe heeft nog geen enkel olie- of gasbedrijf een schadevergoeding moeten betalen voor de gevolgen van klimaatverandering, maar het aantal pogingen om rechters zover te krijgen neemt dus toe.
In zaken over misleidende reclames is het wel tot veroordelingen gekomen. Zo kreeg Shell diverse berispingen van de Reclame Code Commissie (RCC) voor onbewezen duurzaamheidsclaims.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het gerechtshof Amsterdam heeft besloten op de derde en laatste zittingsdag in de zedenzaak tegen Ali B nog een getuige te horen. Dat werd maandag duidelijk bij aanvang van de zitting.
34 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Ali B is maandagochtend gearriveerd bij het gerechtshof in Amsterdam, voor de derde en laatste zittingsdag van de inhoudelijke behandeling van zijn zedenzaak. De rapper, die terechtstaat voor twee aanrandingen en twee verkrachtingen, arriveerde rond 08.45 uur. Hoewel er veel pers aanwezig was, wist de artiest grotendeels onopgemerkt de ingang van het gerechtshof te bereiken.
57 minuten geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) waarschuwt maandag voor beten van teken. Het is de Week van de Teek en het RIVM adviseert mensen goed te letten op teken als ze in de natuur zijn geweest. Een besmette teek kan de ziekte van Lyme overbrengen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlanders zijn nagenoeg net zo vaak digitaal vaardig als twee jaar geleden. Dat meldt het CBS op basis van een steekproef onder ongeveer 6000 Nederlanders tussen de 16 en 75 jaar oud. Een meerderheid, 84 procent, heeft in 2025 digitale basisvaardigheden als het sturen van een e-mail of chatten onder de knie. Dat betekent dat 16 procent van de bevolking niet over deze vaardigheden beschikt. Bij het vorige meetmoment in 2023 was 83 procent van de Nederlanders digitaal vaardig.
3 uur geleden
LANDGRAAF (ANP) - Door een steekpartij in een winkelcentrum in Landgraaf (Limburg) is zondagmiddag een man gewond geraakt, meldt de politie. Kort na het incident is een verdachte aangehouden. Het gaat om een 51-jarige man uit Landgraaf.
15 uur geleden
HEERENVEEN (ANP) - De jubileumeditie van De Hollandse 100 heeft een recordbedrag opgeleverd. Het sportevenement bracht tot nu toe 354.000 euro op voor onderzoek naar lymfeklierkanker, meldt de organisatie. Ruim 740 mensen deden mee aan de tiende editie van De Hollandse 100. Donateurs kunnen nog tot donderdag geld schenken.
15 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Een 21-jarige man uit Eindhoven is zaterdagavond aangehouden in een terrorismeonderzoek. Dat meldt de politie zondag. De politie onderzoekt of de man banden heeft met Islamitische Staat (IS).
17 uur geleden