Critici olie- en gasbedrijven vaker naar rechter met klimaateisen
WASHINGTON (ANP) - Wereldwijd worden steeds meer klimaatrechtszaken gevoerd tegen grote olie- en gasbedrijven als Shell, BP en ExxonMobil. Sinds het Klimaatakkoord van Parijs eind 2015 werd gesloten, is het aantal van dit soort zaken bijna verdrievoudigd, stellen Oil Change International en Zero Carbon Analytics in een rapport. Volgens hun inventarisatie lopen op dit moment zeker 86 gerechtelijke procedures tegen bedrijven die vooral bestaan van fossiele brandstoffen. De onderzoekers zien een groeiende "golf van klimaatzaken" ontstaan.
Een van de bekendste zaken is die van Milieudefensie tegen Shell. De eisers wonnen die zaak in eerste aanleg: de rechtbank in Den Haag droeg het olie- en gasbedrijf op zijn uitstoot van broeikasgassen met 45 procent te verlagen voor eind 2030. Shell ging in beroep en hoopt in november op een ander oordeel van het gerechtshof.
Van dit soort zaken, waarin eisers een oliebedrijf proberen te dwingen minder uit te stoten, spelen er inmiddels tien in totaal. Zo spande de Belgische boer Hugues Falys met hulp van Greenpeace en andere organisaties een zaak aan tegen TotalEnergies. Hij verwijt het bedrijf decennia te hebben bijgedragen aan de "ontregeling van het klimaat". Daar zegt hij schade van te ondervinden door de toenemende hittegolven, periodes van droogte en extreme regenval.
Aansprakelijk
De Belgische zaak valt eigenlijk binnen twee categorieën. De eisers willen afdwingen dat Total fors minder olie- en gas gaat produceren en het bedrijf aansprakelijk stellen.
Zaken waarin schadevergoedingen worden geëist komen het vaakst voor: vier op de tien klimaatgerelateerde zaken draaien daar vooral om. De opstellers van het rapport wijzen erop dat de klimaatwetenschap in de loop der jaren steeds beter is geworden in het bepalen welke rol klimaatverandering precies heeft gespeeld bij het ontstaan van extreem weer. "Er is ook betrouwbare informatie over de historische uitstoot van fossielebrandstofbedrijven", voegen ze eraan toe. Het is daardoor steeds beter mogelijk om uit te rekenen welk deel van de rekening naar een individueel bedrijf moet, redeneren de organisaties.
Schadevergoeding
Tot nog toe heeft nog geen enkel olie- of gasbedrijf een schadevergoeding moeten betalen voor de gevolgen van klimaatverandering, maar het aantal pogingen om rechters zover te krijgen neemt dus toe.
In zaken over misleidende reclames is het wel tot veroordelingen gekomen. Zo kreeg Shell diverse berispingen van de Reclame Code Commissie (RCC) voor onbewezen duurzaamheidsclaims.
Meer uit Binnenland
NIEUWEGEIN (ANP) - Premier Rob Jetten roept alle partijen op tot terughoudendheid nadat zaterdag een aanval van Israël en de Verenigde Staten op Iran is begonnen. Hij deed die oproep in Nieuwegein, waar D66 zaterdag een partijcongres houdt.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gevoelens van Iraniërs in Nederland over de aanvallen vanuit Israël en de VS zijn gemengd, zegt voorzitter van het Persian Dutch Network Pejman Akbarzadeh. "Sommige mensen zien dit als een manier om het land te bevrijden, andere mensen vinden dat Iran de problemen van binnenuit moet oplossen en dat er geen buitenlandse bemoeienis moet zijn."
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De NOS zendt zaterdag op NPO 1 een ingelast journaal uit in verband met de aanvallen van Israël en de Verenigde Staten op Iran. Ook op SBS6 is in de ochtendeditie van Hart van Nederland veel aandacht voor de gebeurtenissen in het Midden-Oosten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Iraanse ambassade in Den Haag schrijft op X dat Amerika "voor de tweede keer in minder dan een jaar heeft laten zien dat zijn diplomatie nep is". Volgens de ambassade vallen Israël en Amerika Iran aan "vlak na het aanbieden van een deal".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na de aanval op Iran roept "Nederland alle partijen op om terughoudendheid te betrachten en verdere escalatie te voorkomen", laat minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) in een reactie aan het ANP weten. "Stabiliteit in de regio is essentieel."
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken roept Nederlanders in Iran op om weg te blijven bij "mogelijke doelwitten". Israël heeft aanvallen uitgevoerd en in meerdere plaatsen zijn explosies gehoord.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vanwege de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken de reisadviezen voor Israël aangescherpt. Het land heeft nu grotendeels de kleurcode oranje, wat betekent dat het advies is om er alleen naartoe te gaan als het noodzakelijk is. De Palestijnse gebieden waren voor een groot deel al oranje.
19 uur geleden