Critici olie- en gasbedrijven vaker naar rechter met klimaateisen
WASHINGTON (ANP) - Wereldwijd worden steeds meer klimaatrechtszaken gevoerd tegen grote olie- en gasbedrijven als Shell, BP en ExxonMobil. Sinds het Klimaatakkoord van Parijs eind 2015 werd gesloten, is het aantal van dit soort zaken bijna verdrievoudigd, stellen Oil Change International en Zero Carbon Analytics in een rapport. Volgens hun inventarisatie lopen op dit moment zeker 86 gerechtelijke procedures tegen bedrijven die vooral bestaan van fossiele brandstoffen. De onderzoekers zien een groeiende "golf van klimaatzaken" ontstaan.
Een van de bekendste zaken is die van Milieudefensie tegen Shell. De eisers wonnen die zaak in eerste aanleg: de rechtbank in Den Haag droeg het olie- en gasbedrijf op zijn uitstoot van broeikasgassen met 45 procent te verlagen voor eind 2030. Shell ging in beroep en hoopt in november op een ander oordeel van het gerechtshof.
Van dit soort zaken, waarin eisers een oliebedrijf proberen te dwingen minder uit te stoten, spelen er inmiddels tien in totaal. Zo spande de Belgische boer Hugues Falys met hulp van Greenpeace en andere organisaties een zaak aan tegen TotalEnergies. Hij verwijt het bedrijf decennia te hebben bijgedragen aan de "ontregeling van het klimaat". Daar zegt hij schade van te ondervinden door de toenemende hittegolven, periodes van droogte en extreme regenval.
Aansprakelijk
De Belgische zaak valt eigenlijk binnen twee categorieën. De eisers willen afdwingen dat Total fors minder olie- en gas gaat produceren en het bedrijf aansprakelijk stellen.
Zaken waarin schadevergoedingen worden geëist komen het vaakst voor: vier op de tien klimaatgerelateerde zaken draaien daar vooral om. De opstellers van het rapport wijzen erop dat de klimaatwetenschap in de loop der jaren steeds beter is geworden in het bepalen welke rol klimaatverandering precies heeft gespeeld bij het ontstaan van extreem weer. "Er is ook betrouwbare informatie over de historische uitstoot van fossielebrandstofbedrijven", voegen ze eraan toe. Het is daardoor steeds beter mogelijk om uit te rekenen welk deel van de rekening naar een individueel bedrijf moet, redeneren de organisaties.
Schadevergoeding
Tot nog toe heeft nog geen enkel olie- of gasbedrijf een schadevergoeding moeten betalen voor de gevolgen van klimaatverandering, maar het aantal pogingen om rechters zover te krijgen neemt dus toe.
In zaken over misleidende reclames is het wel tot veroordelingen gekomen. Zo kreeg Shell diverse berispingen van de Reclame Code Commissie (RCC) voor onbewezen duurzaamheidsclaims.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Vanwege de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken de reisadviezen voor Israël aangescherpt. Het land heeft nu grotendeels de kleurcode oranje, wat betekent dat het advies is om er alleen naartoe te gaan als het noodzakelijk is. De Palestijnse gebieden waren voor een groot deel al oranje.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Persoonlijke gegevens van medewerkers van de Dienst Justitiële Inrichtingen zijn ingezien door hackers. Het gaat onder meer om namen, telefoonnummers en locatiegegevens, schrijven de staatssecretarissen van Justitie en van Binnenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer. Om hoeveel mensen het gaat, zeggen ze niet.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meldpunt 144, voor mishandeling en verwaarlozing van dieren, kreeg in 2025 meer meldingen dan in 2024. Met ruim 155.000 meldingen kreeg het meldpunt 10 procent meer telefoontjes dan in 2024.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De vrijdag gepubliceerde inschatting over hoeveel opvangplekken provincies en gemeenten moeten regelen voor asielzoekers geeft "duidelijkheid en richting". Dat zegt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).
14 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De kinderrechter in Rotterdam heeft vrijdag vijf van zeven verdachten met leeftijden vanaf 15 jaar veroordeeld voor onder meer lidmaatschap van Islamitische Staat (IS) en het op TikTok opruien van anderen om terroristische misdrijven te plegen. De rechtbank veroordeelde twee jonge verdachten tot jeugddetentie. Drie kregen taakstraffen opgelegd tot 130 uur, deels voorwaardelijk. De rechtbank sprak de jongeren vrij van het treffen van voorbereidingen om een terroristische aanslag te plegen.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een 26-jarige man uit Amerongen is opnieuw opgepakt, omdat hij verdacht wordt van drie gewelddadige incidenten tijdens de rellen op en rond het Malieveld in Den Haag in september. Gedacht wordt dat hij met een fakkel een politieauto in brand heeft gestoken op de Koekamp, zo'n 'flare' heeft gegooid naar politie op de A12 en openlijk geweld heeft gepleegd op het Plein.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het gerechtshof in Den Haag heeft vrijdag de 81-jarige Cor de J. in hoger beroep veroordeeld tot achttien jaar cel voor het doodschieten van een 74-jarige man in Kinderdijk (Zuid-Holland) in 2022. Het slachtoffer werd door het hoofd geschoten in het huis van zijn nieuwe partner en overleed enkele dagen later aan zijn verwondingen.
16 uur geleden