Critici olie- en gasbedrijven vaker naar rechter met klimaateisen
WASHINGTON (ANP) - Wereldwijd worden steeds meer klimaatrechtszaken gevoerd tegen grote olie- en gasbedrijven als Shell, BP en ExxonMobil. Sinds het Klimaatakkoord van Parijs eind 2015 werd gesloten, is het aantal van dit soort zaken bijna verdrievoudigd, stellen Oil Change International en Zero Carbon Analytics in een rapport. Volgens hun inventarisatie lopen op dit moment zeker 86 gerechtelijke procedures tegen bedrijven die vooral bestaan van fossiele brandstoffen. De onderzoekers zien een groeiende "golf van klimaatzaken" ontstaan.
Een van de bekendste zaken is die van Milieudefensie tegen Shell. De eisers wonnen die zaak in eerste aanleg: de rechtbank in Den Haag droeg het olie- en gasbedrijf op zijn uitstoot van broeikasgassen met 45 procent te verlagen voor eind 2030. Shell ging in beroep en hoopt in november op een ander oordeel van het gerechtshof.
Van dit soort zaken, waarin eisers een oliebedrijf proberen te dwingen minder uit te stoten, spelen er inmiddels tien in totaal. Zo spande de Belgische boer Hugues Falys met hulp van Greenpeace en andere organisaties een zaak aan tegen TotalEnergies. Hij verwijt het bedrijf decennia te hebben bijgedragen aan de "ontregeling van het klimaat". Daar zegt hij schade van te ondervinden door de toenemende hittegolven, periodes van droogte en extreme regenval.
Aansprakelijk
De Belgische zaak valt eigenlijk binnen twee categorieën. De eisers willen afdwingen dat Total fors minder olie- en gas gaat produceren en het bedrijf aansprakelijk stellen.
Zaken waarin schadevergoedingen worden geëist komen het vaakst voor: vier op de tien klimaatgerelateerde zaken draaien daar vooral om. De opstellers van het rapport wijzen erop dat de klimaatwetenschap in de loop der jaren steeds beter is geworden in het bepalen welke rol klimaatverandering precies heeft gespeeld bij het ontstaan van extreem weer. "Er is ook betrouwbare informatie over de historische uitstoot van fossielebrandstofbedrijven", voegen ze eraan toe. Het is daardoor steeds beter mogelijk om uit te rekenen welk deel van de rekening naar een individueel bedrijf moet, redeneren de organisaties.
Schadevergoeding
Tot nog toe heeft nog geen enkel olie- of gasbedrijf een schadevergoeding moeten betalen voor de gevolgen van klimaatverandering, maar het aantal pogingen om rechters zover te krijgen neemt dus toe.
In zaken over misleidende reclames is het wel tot veroordelingen gekomen. Zo kreeg Shell diverse berispingen van de Reclame Code Commissie (RCC) voor onbewezen duurzaamheidsclaims.
Meer uit Binnenland
TER APEL (ANP) - In het aanmeldcentrum in Ter Apel zitten opnieuw 2100 asielzoekers. Dat is vergelijkbaar met de afgelopen nachten. Opvangorgaan COA verplaatst mensen naar locaties elders, maar krijgt ook nieuwe asielzoekers binnen, waardoor de bezetting netto niet veel verandert.
3 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - Bij het dorp Usquert in de provincie Groningen is maandagavond een aardbeving geweest. Die had een magnitude van 0.9, te licht om te voelen. Het is de 2000e aardbeving door gaswinning die in Nederland is geregistreerd. De eerste was in 1986 bij Assen.
46 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In het onderzoek naar het datalek bij laboratorium Clinical Diagnostics hebben 118 personen aangifte gedaan, meldt het Openbaar Ministerie. Het OM opende afgelopen zomer een strafrechtelijk onderzoek naar het datalek, waarbij persoonsgegevens van 855.000 mensen waren gestolen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal boetes voor het vasthouden van een telefoon of ander elektronisch apparaat in de auto of op de fiets is afgelopen jaar "flink gestegen", meldt het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). In 2025 werden 248.020 boetes uitgedeeld voor zaken als appen achter het stuur.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In een winkel aan de Ferdinand Bolstraat in de Amsterdamse wijk De Pijp is in de nacht van maandag op dinsdag een grote brand uitgebroken. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio zijn meerdere personen naar het ziekenhuis vervoerd. Om hoeveel mensen het precies gaat en hoe ernstig hun verwondingen zijn, weet hij niet. Ook zijn meerdere mensen ter plaatse nagekeken, omdat zij rook hebben ingeademd.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam is in de nacht van maandag op dinsdag een zeer grote brand uitgebroken. Dat meldt de veiligheidsregio.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De angst om iets fout te doen bij het reanimeren blijkt voor mensen de grootste drempel om zich aan te melden voor burgerhulpverlening, blijkt uit onderzoek in opdracht van de Hartstichting. Burgerhulpverleners zijn mensen met een reanimatiecertificaat die na een oproep in een landelijk netwerk direct naar een slachtoffer kunnen voor de eerste hulp.
6 uur geleden