Critici olie- en gasbedrijven vaker naar rechter met klimaateisen
WASHINGTON (ANP) - Wereldwijd worden steeds meer klimaatrechtszaken gevoerd tegen grote olie- en gasbedrijven als Shell, BP en ExxonMobil. Sinds het Klimaatakkoord van Parijs eind 2015 werd gesloten, is het aantal van dit soort zaken bijna verdrievoudigd, stellen Oil Change International en Zero Carbon Analytics in een rapport. Volgens hun inventarisatie lopen op dit moment zeker 86 gerechtelijke procedures tegen bedrijven die vooral bestaan van fossiele brandstoffen. De onderzoekers zien een groeiende "golf van klimaatzaken" ontstaan.
Een van de bekendste zaken is die van Milieudefensie tegen Shell. De eisers wonnen die zaak in eerste aanleg: de rechtbank in Den Haag droeg het olie- en gasbedrijf op zijn uitstoot van broeikasgassen met 45 procent te verlagen voor eind 2030. Shell ging in beroep en hoopt in november op een ander oordeel van het gerechtshof.
Van dit soort zaken, waarin eisers een oliebedrijf proberen te dwingen minder uit te stoten, spelen er inmiddels tien in totaal. Zo spande de Belgische boer Hugues Falys met hulp van Greenpeace en andere organisaties een zaak aan tegen TotalEnergies. Hij verwijt het bedrijf decennia te hebben bijgedragen aan de "ontregeling van het klimaat". Daar zegt hij schade van te ondervinden door de toenemende hittegolven, periodes van droogte en extreme regenval.
Aansprakelijk
De Belgische zaak valt eigenlijk binnen twee categorieën. De eisers willen afdwingen dat Total fors minder olie- en gas gaat produceren en het bedrijf aansprakelijk stellen.
Zaken waarin schadevergoedingen worden geëist komen het vaakst voor: vier op de tien klimaatgerelateerde zaken draaien daar vooral om. De opstellers van het rapport wijzen erop dat de klimaatwetenschap in de loop der jaren steeds beter is geworden in het bepalen welke rol klimaatverandering precies heeft gespeeld bij het ontstaan van extreem weer. "Er is ook betrouwbare informatie over de historische uitstoot van fossielebrandstofbedrijven", voegen ze eraan toe. Het is daardoor steeds beter mogelijk om uit te rekenen welk deel van de rekening naar een individueel bedrijf moet, redeneren de organisaties.
Schadevergoeding
Tot nog toe heeft nog geen enkel olie- of gasbedrijf een schadevergoeding moeten betalen voor de gevolgen van klimaatverandering, maar het aantal pogingen om rechters zover te krijgen neemt dus toe.
In zaken over misleidende reclames is het wel tot veroordelingen gekomen. Zo kreeg Shell diverse berispingen van de Reclame Code Commissie (RCC) voor onbewezen duurzaamheidsclaims.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Een 17-jarige jongen uit het Noord-Hollandse Uithoorn is aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij een explosie op 16 maart bij een pand aan de Strawinskylaan aan de Amsterdamse Zuidas. De explosie was bij het Atrium-gebouw. De politie onderzocht een verband met de aanslag bij de joodse school aan de Zeelandstraat in Amsterdam-Zuid enkele dagen eerder. Een politiewoordvoerder meldt vrijdag dat de politie er niet van uitgaat dat deze verdachte ook bij de explosie bij de school betrokken was.
53 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie doet onderzoek naar de uit de hand gelopen azc-demonstraties bij Loosdrecht deze week, meldt justitieminister David van Weel. Hij sluit niet uit dat zulke demonstraties escaleren door de aanwezigheid van groepen die "niks goeds hebben in de zin, of die uit zijn op rellen of een ideologische overtuiging hebben".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) is "zeer bezorgd" om berichten over een angstcultuur bij opleidingsplekken voor verzekeringsartsen bij het UWV zelf. Het AD en EenVandaag berichtten eerder vrijdag dat vooral in Amsterdam verzekeringsartsen in opleiding een te hoge werkdruk en onveilige werkomgeving ervaren.
1 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De rechtbank in Arnhem heeft vrijdag vier jaar cel opgelegd aan de 58-jarige Koert H. voor het stichten van brand in de Arnhemse binnenstad. Door de enorme brand werden in de nacht van 5 op 6 maart vorig jaar tien historische panden verwoest.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Lidewij de Vos, fractievoorzitter van Forum voor Democratie, is in verwachting van haar eerste kind. Dat heeft ze vrijdagochtend bekendgemaakt op X.
1 uur geleden
NICOSIA (ANP) - Europa staat te veel aan de zijlijn bij de conflicten in het Midden-Oosten, zegt premier Rob Jetten voorafgaand aan de tweede dag van de informele EU-top op Cyprus. Later op de dag gaan de EU-leiders ook met onder meer leiders uit de golfregio, Libanon en Syrië in gesprek.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal regio's waar natuurbranden kunnen ontstaan, neemt snel toe. In Flevoland, Gooi en Vechtstreek, Twente en Noord- en Oost-Gelderland geldt nu ook het hoogste waarschuwingsniveau door de aanhoudende droogte. Deze fase 2 is afgekondigd door de brandweer.
4 uur geleden