CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met forse verliezen het weekend ingegaan, waarbij vooral de technologiegraadmeter Nasdaq keihard daalde door zware koersdalingen in de chipsector. Het sentiment op Wall Street werd gedrukt door de verwachting dat de Amerikaanse centrale bank de rente kan gaan verhogen om de hoge inflatie tegen te gaan. Die verwachting werd extra versterkt door een beter dan verwacht cijfer over de Amerikaanse banengroei.
4 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - Facebook-moederbedrijf Meta Platforms overweegt een aandelenverkoop van tientallen miljarden dollars om verder te kunnen investeren in kunstmatige intelligentie (AI). Dat meldt de Britse zakenkrant Financial Times. Volgens bronnen van de krant zijn er gesprekken bij Meta over die aandelenverkoop.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - De vraag naar aandelen bij de beursgang van SpaceX is groot. Volgens bronnen van persbureau Bloomberg is die vraag zelfs groter dan het aantal aandelen dat SpaceX gaat uitgeven bij de beursgang in New York die volgende week vrijdag plaats zou moeten vinden.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de Amsterdamse aandelenbeurs is vrijdag met verlies gesloten. Betalingsdienstverlener Adyen was de grootste daler in de hoofdindex, naar verluidt door een negatief analistenrapport over het bedrijf. Ook de chipfondsen stonden bij de verliezers.
9 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - Anthropic pleit voor een 'pauzeknop' bij de ontwikkeling van de geavanceerdste AI-systemen. Die moet mensen de mogelijkheid geven om na te gaan wat de gevolgen van de nieuwe technologie zijn. Wereldwijde afspraken daarover worden vooral belangrijk als AI-systemen steeds meer taken van mensen overnemen bij de verdere ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, stelt medeoprichter Jack Clark in een blogpost.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een groep van ruim twintig Europese nieuwsuitgevers heeft Google aangeklaagd bij de rechtbank in Amsterdam. Ze eisen een schadevergoeding van meer dan 640 miljoen euro, omdat ze verliezen zouden hebben geleden door concurrentiebeperkend gedrag van het techconcern rond zijn onlineadvertentietechnologie. Dat meldt de Europese procesfinancier LitFin. Een van de organisaties is FD Mediagroep, het bedrijf achter Het Financieele Dagblad en BNR Nieuwsradio.
11 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Lululemon Athletica ging vrijdag fors onderuit op de beurzen in New York. De Canadees-Amerikaanse sportkledingfabrikant, bekend van yogaleggings, boekte afgelopen kwartaal meer omzet, maar zag de nettowinst dalen. Ook de winstverwachting voor het huidige kwartaal viel lager uit dan gehoopt. Het bedrijf werd daarnaast negatiever over de vooruitzichten voor het hele jaar. Het aandeel werd 9 procent lager gezet.
11 uur geleden