CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn met verliezen de handel uitgegaan. Nieuwe aanvallen van Iran op omliggende landen voeden de vrees voor een nieuwe escalatie in de vijandelijkheden met de Verenigde Staten. Daardoor neemt de hoop op een snelle vredesdeal in het Midden-Oosten weer wat af.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Eurocommissaris Wopke Hoekstra (Klimaat) heeft geen goed woord over voor nieuwe importheffingen waarmee de Verenigde Staten dreigen. Tegen nieuwszender BNR zegt hij dat de Europese Commissie zal vasthouden aan eerdere afspraken met de Amerikaanse regering, die woensdag met nieuwe importheffingen voor de EU dreigde.
3 uur geleden
ATHENE (ANP/DPA) - De Europese Commissie heeft Griekenland voor het eerst sinds de schuldencrisis van de lijst afgehaald van lidstaten met economische onevenwichtigheden. Volgens premier Kyriakos Mitsotakis eindigt daarmee een "negatief hoofdstuk dat zestien jaar geleden begon".
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse miljardair Bill Ackman wil zijn belang in Universal Music Group verkopen. Eerder deze week werd bekend dat het muziekconcern achter artiesten als Taylor Swift, Harry Styles en Billie Eilish het ongevraagde overnamebod van Ackmans investeringsfirma Pershing Square verwerpt.
5 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Ondernemersorganisatie FME noemt het voorstel van de Europese Commissie voor meer technologische onafhankelijkheid "een belangrijke stap om minder afhankelijk te worden van de VS en China". Maar volgens de ondernemersorganisatie voor technologische industrie moet er ook naar randvoorwaarden worden gekeken.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De aandelenbeurs in Amsterdam is woensdag met een licht verlies gesloten. Beleggers op het Damrak volgden daarmee het overwegend negatieve sentiment op andere Europese beurzen en op Wall Street. Nieuwe aanvallen van Iran op Koeweit en Bahrein wakkerden zorgen aan over de oorlog in het Midden-Oosten. Eerder optimisme over een vredesdeal verdween naar de achtergrond.
7 uur geleden
PARIJS (ANP) - Topman Benjamin Smith van Air France-KLM krijgt zijn miljoenenbeloning. Een meerderheid van de aandeelhouders is akkoord met het salaris en de bonussen van de Canadese topman. De Nederlandse overheid had eerder laten weten bezwaar aan te tekenen tegen de financiële beloning.
7 uur geleden