CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
KOPENHAGEN (ANP) - De werkzaamheden in de haven van Salalah in Oman liggen ongeveer 48 uur stil na een aanval zaterdagochtend, verwacht Maersk. De haven werd geëvacueerd na een "veiligheidsincident" dat schade heeft veroorzaakt aan een hijskraan. Volgens Maersk waren drones betrokken bij de aanval en werden explosies gemeld.
4 minuten geleden
YAOUNDÉ (ANP/RTR) - De Eurocommissaris voor Handel zegt een "zeer positief" gesprek met de Amerikaanse handelsgezant Jamieson Greer te hebben gehad. Ze spraken onder andere over toegang tot kritieke mineralen en importheffingen, zei Maroš Šefčovič bij een top van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) in Kameroen. De ontmoeting volgt enkele dagen op de goedkeuring van het Europees Parlement voor de handelsdeal die de VS en de Europese Commissie de afgelopen zomer sloten.
1 uur geleden
URK (ANP) - Als de brandstofprijzen voor kottervissers hoog blijven, vaart binnenkort bijna niemand van de Nederlandse kottervloot nog uit. De hoge dieselkosten maken het vrijwel onmogelijk om geld te verdienen aan de gevangen vis, waarschuwt de Nederlandse Vissersbond.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York gingen vrijdag opnieuw fors omlaag. Het sentiment onder beleggers op Wall Street bleef negatief door zorgen over de oorlog in het Midden-Oosten, ondanks de verlenging van de pauze van de Amerikaanse aanvallen op Iraanse energiefaciliteiten tot 6 april. Tegelijkertijd bleven de olieprijzen sterk stijgen.
16 uur geleden
FRANKFURT (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Duitsland kan steenkolencentrales langer in bedrijf houden als de energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten nog langer hoog blijven. Dat heeft de Duitse bondskanselier Friedrich Merz vrijdag gezegd. Duitsland heeft een doelstelling om uiterlijk in 2038 helemaal te stoppen met kolencentrales. Maar door de oorlog zijn de gasprijzen sterk gestegen en kolencentrales kunnen helpen om het gasverbruik te drukken.
18 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse AEX-index is vrijdag opnieuw met verlies gesloten door zorgen bij beleggers over de oorlog in het Midden-Oosten en de economische schade door het conflict. De olieprijzen gingen juist weer verder omhoog ondanks het besluit van de Amerikaanse president Donald Trump om de staking van de aanvallen op Iraanse energiefaciliteiten met tien dagen te verlengen tot 6 april.
19 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP) - De economische groei van de Europese Unie wordt geraakt door de oorlog in het Midden-Oosten. Maar de impact hangt wel af van de duur en omvang van het conflict, zei Eurocommissaris Valdis Dombrovskis (Economie) vrijdag. Ook zal de inflatie aangejaagd worden doordat de energieprijzen hard zijn gestegen door de oorlog, aldus Dombrovskis.
22 uur geleden