CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
UTRECHT (ANP) - Het aantal ondernemers dat stopt is in het eerste kwartaal van dit jaar voor het eerst in 2,5 jaar afgenomen. Dat ziet de Kamer van Koophandel (KVK). Er zijn ook meer nieuwe bedrijven begonnen ten opzichte van een jaar eerder.
48 minuten geleden
CAPELLE AAN DEN IJSSEL (ANP) - De gemiddelde hypotheekrente ligt momenteel op het hoogste punt in ruim twee jaar, meldt De Hypotheker. Dat komt met name door de oplopende kapitaalmarktrente, de belangrijkste graadmeter voor hypotheekrentes. Die stijgt vanwege de Iranoorlog. De hypotheekadviseur verwacht de komende periode nog een lichte stijging van de hypotheekrente, maar denkt wel dat de grootste piek achter de rug is.
51 minuten geleden
LOS GATOS (ANP) - Streamingdienst Netflix heeft in het eerste kwartaal flink meer winst geboekt dan een jaar eerder, mede geholpen door prijsverhogingen en klantengroei. Netflix maakte ook bekend dat voorzitter en medeoprichter Reed Hastings in juni aftreedt. Hij stelt zich niet beschikbaar voor herverkiezing.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn donderdag met kleine winsten gesloten, waarmee verder werd geborduurd op de recordstanden van de brede S&P 500 en de technologiegraadmeter Nasdaq een dag eerder. Beleggers op Wall Street bleven de ontwikkelingen in het Midden-Oosten volgen.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De oorlog in het Midden-Oosten raakt de economische groei van landen in de regio, onder meer doordat de Straat van Hormuz vrijwel volledig is afgesloten voor olie- en gastankers. Bovendien zijn energiefaciliteiten beschadigd door aanvallen en het vliegverkeer rond de Perzische Golf is ernstig ontregeld. Dat meldt het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Vooral Qatar, Irak en Iran worden hard geraakt.
5 uur geleden
BERLIJN (ANP/DPA) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz vindt een terugkeer naar kernenergie geen oplossing voor de sterk gestegen energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten. Dat zei Merz donderdag in een persconferentie. Het was volgens Merz wel een fout van Duitsland om volledig te stoppen met kernenergie toen drie jaar geleden de laatste operationele reactoren werden stilgelegd.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse AEX-index is donderdag met een kleine winst gesloten. Chipmachinefabrikant ASML stond wel opnieuw bij de dalers in de hoofdindex op het Damrak na de kwartaalcijfers die woensdag werden gepubliceerd. Olie- en gasconcern Shell profiteerde juist van de gestegen olieprijzen en werd hoger gezet.
8 uur geleden