CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - Techbedrijven hoorden maandag bij de winnaars op de aandelenbeurzen in New York. Het enthousiasme over techaandelen deed de zorgen over de nog altijd hoge olieprijzen en obligatierentes even naar de achtergrond verdwijnen.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - Toonaangevende AI-bedrijven weten niet hoe ze moeten voorkomen dat AI-systemen doelen nastreven die hun ontwikkelaars niet hebben meegegeven. Daarvoor waarschuwde klokkenluider Jacob Coxon, een voormalig medewerker van ChatGPT-moederbedrijf OpenAI en Claude-maker Anthropic.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - De Europese Commissie heeft miljoenensteun van de Poolse regering aan vrachtwagenfabrikant MAN Trucks afgewezen. Volgens Brussel is de steun van 26 miljoen euro die Polen had goedgekeurd voor de uitbreiding van een fabriek in Niepołomice in strijd met Europese regels voor staatssteun.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG/RTR) - Donald Trump werkt aan een nieuwe maatregel om de dieselprijzen in de Verenigde Staten omlaag te krijgen voor de tussentijdse verkiezingen in november. De Amerikaanse president wil de beperkingen op het gebruik van een belastingvrije variant van diesel versoepelen, meldt persbureau Bloomberg op basis van ingewijden.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - AkzoNobel is maandag hoger geëindigd op de aandelenbeurs in Amsterdam. De verfproducent verkoopt zijn activiteiten op het gebied van decoratieve verf in Zuidoost-Azië en Australië aan het Japanse Nippon Paint. Met die transactie is een bedrag van ongeveer 1,4 miljard dollar gemoeid. AkzoNobel won 1,8 procent.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meer bedrijven in Nederland wachten op een aansluiting voor stroomgebruik op het volle net. Volgens brancheorganisatie Netbeheer Nederland stonden eind juni in totaal bijna 15.500 aanvragen op de wachtlijst bij een regionale netbeheerder. Dat waren er eind 2025 nog 15.154.
6 uur geleden
SÃO PAULO (ANP/BLOOMBERG) - Beleggers op de beurs in São Paulo reageerden maandag enthousiast op het nieuws dat Flávio Bolsonaro de eerste ronde van de Braziliaanse verkiezingen had gewonnen. Bolsonaro wordt als marktvriendelijker gezien dan opponent en zittend president Luiz Inácio Lula da Silva. Bolsonaro deed het beter dan de peilingen hadden verwacht en is nu de favoriet voor de tweede ronde later deze maand.
7 uur geleden