CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - Shell koopt het Canadese energiebedrijf ARC Resources voor 13,6 miljard dollar, meldt het Britse olie- en gasconcern maandag. Het gaat omgerekend om bijna 11,6 miljard euro. Volgens persbureau Bloomberg is het de grootste deal van Shell in meer dan tien jaar.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenbeurzen zijn maandag voorzichtig geopend. Nu de vredesbesprekingen tussen de Verenigde Staten en Iran lijken vastgelopen, wachten beleggers op een golf aan kwartaalcijfers en commentaar van de Federal Reserve-vergadering deze week. Daarnaast komt de Federal Reserve woensdag met een rentebesluit.
4 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - De staat Suriname, KLM en IATA-reisagenten moeten binnen twee weken evalueren of de commissie op ticketverkoop door Surinaamse reisbureaus moet worden aangepast. Dat heeft de rechter in Paramaribo maandag bepaald in het kort geding dat de luchtvaartmaatschappij in februari aanspande tegen de staat Suriname. Sinds 2008 zijn luchtvaartmaatschappijen verplicht om 6 procent per ticket te betalen aan reisagenten in Suriname. KLM had gevraagd om verlaging of volledige afschaffing van de commissie.
5 uur geleden
REDMOND (ANP/BLOOMBERG) - Microsoft en ChatGPT-maker OpenAI passen hun samenwerking aan. Het techbedrijf heeft aangegeven dat het partnerschap met het belangrijke AI-bedrijf voortaan niet meer exclusief zal zijn en dat afspraken over het delen van inkomsten veranderen.
5 uur geleden
MANNHEIM (ANP/AFP) - Een Duitse maatregel bij tankstations om automobilisten te beschermen tegen de stijgende olieprijzen vanwege de oorlog in het Midden-Oosten, heeft het tegenovergestelde effect gehad. Dat zeggen economen van het Mannheimse ZEW-instituut en het Düsseldorf Institute for Competition Economics na onderzoek.
8 uur geleden
NEW TAIPEI (ANP/AFP/RTR/DPA) - Een oud-medewerker van het grote Taiwanese chipconcern TSMC moet van een Taiwanese rechtbank tien jaar de cel in voor het stelen van bedrijfsgeheimen. Hij ging na zijn vertrek bij 's werelds grootste chipmaker bij de Japanse rivaal Tokyo Electron aan de slag. Daar maakte hij gebruik van contacten met voormalige collega's om Tokyo Electron te helpen bij het binnenhalen van meer contracten.
8 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG/AFP) - De overname van het van oorsprong Chinese AI-bedrijf Manus door Facebook-moederconcern Meta Platforms mag niet doorgaan van China. Chinese autoriteiten blokkeren de deal waarmee 2 miljard dollar is gemoeid, zonder daarvoor een duidelijke reden te noemen.
10 uur geleden