CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
UTRECHT (ANP) - Vakbond FNV heeft het kabinet per brief opgeroepen om niet te tornen aan het weekend, vrije avonden en feestdagen in de Winkeltijdenwet. "Steeds weer zien we dat dit kabinet de rekening neerlegt bij gewone werkenden. Eerst de afbraak van WW, WIA en AOW, nu dreigt ook nog het weekend te worden opgeofferd", zegt FNV-bestuurder Linda Vermeulen. "Wij zeggen heel duidelijk: schaf het weekend niet af."
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Federal Reserve heeft Jerome Powell benoemd tot tijdelijk voorzitter van de raad van bestuur. Dit blijft hij totdat zijn opvolger Kevin Warsh officieel wordt beëdigd als hoofd van de Amerikaanse centrale bank.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met forse verliezen het weekend ingegaan, na de koerswinsten een dag eerder. De chipfondsen op Wall Street stonden bij de dalers. De olieprijzen gingen juist flink omhoog.
12 uur geleden
HOUSTON (ANP/BLOOMBERG) - Door de sterk gestegen olieprijzen vanwege de oorlog in het Midden-Oosten zijn er meer boorplatforms in de Verenigde Staten actief aan het boren naar olie. Volgens de grote Amerikaanse oliedienstverlener Baker Hughes zijn er deze week 415 boorplatforms daarmee bezig. Dat is het hoogste aantal sinds november vorig jaar.
14 uur geleden
MOSKOU (ANP/BLOOMBERG) - De economie van Rusland is in het eerste kwartaal met 0,2 procent gekrompen vergeleken met een jaar eerder. Dat meldt het Russische statistiekbureau. Daarmee is de economie van Rusland voor het eerst sinds 2023 gekrompen. Eerder deze week verlaagde het ministerie van Economische Zaken al zijn groeiverwachting voor de economie voor heel dit jaar.
16 uur geleden
BEIJING (ANP/RTR/AFP) - China en de Verenigde Staten gaan een handelsraad en een investeringsraad oprichten. Dat zijn de landen volgens de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi overeengekomen na een topontmoeting.
16 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - The Magnum Ice Cream Company was vrijdag de grote winnaar bij de hoofdfondsen op de aandelenbeurs in Amsterdam. Het ijsjesbedrijf profiteerde op het Damrak van geruchten over een mogelijke overname en steeg bijna 9 procent. De koerswinst van Magnum kon echter niet voorkomen dat de AEX-index de handelsdag flink lager eindigde.
17 uur geleden