CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
MANILLA (ANP/RTR) - De Filipijnen hebben tijdelijk het gebruik van goedkopere, maar vervuilendere brandstof toegestaan om de brandstofvoorziening te waarborgen te midden van de huidige energiecrisis. Net als andere Aziatische landen zoekt het land naar manieren om te gaan met de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten. Deze maatregel laat zien dat de noodzaak om brandstofvoorziening op peil te houden soms haaks staat op bestaande milieuregels.
41 minuten geleden
HILVERSUM (ANP) - Nederlandse zeevarenden op schepen in de Perzische Golf voelen zich momenteel niet veilig door de oorlog in het Midden-Oosten. Dat heeft directeur Annet Koster van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) gezegd in het televisieprogramma WNL Op Zondag.
2 uur geleden
BEIJING (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Chinese premier Li Qiang heeft beloofd de economie van China verder open te stellen voor buitenlandse bedrijven en iets te doen aan de zorgen van handelspartners over het grote handelsoverschot van zijn land. "We nemen de zorgen van onze handelspartners serieus en staan klaar om met alle partijen samen te werken om de gezonde en evenwichtige ontwikkeling van handel te bevorderen", zei Li zondag in een toespraak op het China Development Forum in Beijing.
4 uur geleden
AUSTIN (ANP/AFP) - Elon Musk heeft dit weekend plannen aangekondigd om eigen chips te gaan maken voor kunstmatige intelligentie, robotica en datacenters in de ruimte. De zogenoemde Terafab, een fabriek nabij Austin in Texas, zal volgens Musk streven naar de productie van 1 terawatt aan rekenkracht per jaar.
5 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Franse aanklagers vermoeden dat Elon Musk seksueel getinte deepfakes op socialemediaplatform X heeft aangemoedigd om de waarde van zijn bedrijf "kunstmatig" op te drijven. Dat hebben ze laten weten aan Amerikaanse autoriteiten, werd zaterdag bekendgemaakt.
22 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - ChatGPT-moederbedrijf OpenAI heeft plannen om het aantal medewerkers dit jaar bijna te verdubbelen. Op die manier hoopt de Amerikaanse pionier op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) concurrentie van bedrijven als Anthropic en Google het hoofd te bieden, schrijft zakenkrant Financial Times op basis van ingewijden.
22 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - De prijzen aan de pomp in Nederland zijn zaterdag verder omhooggegaan door de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten. De gemiddelde adviesprijs voor een liter diesel nadert inmiddels de 2,70 euro, blijkt uit gegevens van consumentencollectief UnitedConsumers.
1 dag geleden