CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump verhoogt de importheffingen op goederen uit Zuid-Korea, waaronder auto's, hout en farmaceutische producten. De tarieven gaan van 15 naar 25 procent, zo maakte Trump maandag bekend.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenmarkten zijn maandag hoger geëindigd, in aanloop naar het rentebesluit van de Federal Reserve en belangrijke bedrijfscijfers later deze week. De centrale bank begint dinsdag aan zijn tweedaagse rentevergadering. Het is de eerste vergadering dit jaar. Verwacht wordt dat de Fed de leenkosten in de grootste economie ter wereld onveranderd laat. Dat besluit leidt naar verwachting tot kritiek van president Donald Trump, die juist lagere rentetarieven wil voor Amerikanen.
6 uur geleden
REDMOND (ANP/BLOOMBERG) - Het Amerikaanse technologieconcern Microsoft heeft een nieuwe, zelfontwikkelde chip voor AI-toepassingen onthuld. Daarmee wil het concern zijn eigen toepassingen op het gebied van kunstmatige intelligentie efficiënter laten draaien en minder afhankelijk worden van marktleider Nvidia.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Socialemediaplatform Meta is het nog altijd "fundamenteel oneens" met de aanpassingen die Facebook en Instagram van de Nederlandse rechter moesten ondergaan. Tegen dat besluit van oktober stelde het concern direct hoger beroep in, maar vlak voor de behandeling trok Meta de belangrijkste bezwaren in. Tijdens die zitting bleek maandag dat het bedrijf op andere manieren de gedwongen aanpassingen wil aanvechten.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Aandelenhandelaren op het Damrak deden het maandag voorzichtig aan bij het begin van de nieuwe drukke beursweek. Naast de geopolitieke spanningen kijken beleggers vooral uit naar het rentebesluit van de Amerikaanse centrale bank op woensdag. In Amsterdam komen onder meer chipmachinemaker ASML en bank ING met resultaten. Ook openen grote Amerikaanse techbedrijven als Microsoft, Apple, Tesla en Meta Platforms de boeken.
11 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP/BLOOMBERG) - WhatsApp komt onder strengere controle van de EU te staan. De Europese Commissie heeft de openbare kanalenfunctie van de berichtendienst toegevoegd aan een lijst van socialemedia die vanwege hun grootte moeten voldoen aan strengere regels. Die gelden niet voor privéchats, maar alleen voor WhatsApp-kanalen. Dat zijn de openbare chats waar beheerders eenzijdig berichten, foto's en video's kunnen delen.
11 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag hoger begonnen. Beleggers deden het wel rustig aan en letten vooral op de Federal Reserve. De centrale bank begint dinsdag aan zijn tweedaagse rentevergadering. Het is de eerste vergadering dit jaar. Algemeen wordt verwacht dat de Fed de leenkosten in de grootste economie ter wereld onveranderd zal laten. Dat besluit zal naar verwachting leiden tot kritiek van president Donald Trump, die juist lagere rentetarieven wil voor Amerikanen.
12 uur geleden