CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
PARIJS (ANP) - Slechts negen olietankers, vracht- en containerschepen zijn sinds maandag door de Straat van Hormuz gevaren. Dat heeft het Franse persbureau AFP becijferd op basis van gegevens van MarineTraffic, een website waarmee de locaties van schepen te volgen zijn.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York verloren vrijdag opnieuw stevig omdat door de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran de olieprijzen stegen tot niveaus die sinds 2023 niet meer zijn gezien. Wel deed een onverwachte krimp in het Amerikaanse banencijfer over februari bij beleggers de hoop op renteverlagingen door de Federal Reserve herleven.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Nintendo heeft de Amerikaanse overheid aangeklaagd om de importheffingen die president Donald Trump vorig jaar had ingesteld. Het Japanse spelcomputerbedrijf eist een "snelle terugbetaling, met rente" van alle betaalde heffingen, volgens een klacht ingediend bij het Amerikaanse handelshof.
4 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - KLM heeft het hervatten van zijn vluchten naar Dubai, Riyad en Dammam wederom uitgesteld. De luchtvaartmaatschappij vliegt tot en met dinsdag niet naar de bestemmingen in het Midden-Oosten om de oorlog in Iran. Eerder had KLM deze vluchten al tot en met zondag uitgesloten. "We volgen de ontwikkelingen op de voet", benadrukte de maatschappij vrijdagavond in een verklaring.
5 uur geleden
DHAKA (ANP/RTR) - Kledingleveringen voor Zara-eigenaar Inditex en andere grote kledingretailers zitten vast op luchthavens in Bangladesh en India. Dat hebben drie fabrikanten in de landen laten weten. De kleding zou eigenlijk met vluchten van luchtvaartmaatschappijen als Emirates en Qatar Airways worden meegenomen, maar die hebben door de oorlog in Iran veel vluchten geschrapt.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Chiptoeleverancier Besi is vrijdag meer dan 17 procent onderuitgegaan op de Amsterdamse beurs. De koersval werd volgens analisten veroorzaakt door ongunstige berichten in Zuid-Koreaanse media voor de fabrikant van assemblageapparatuur voor de halfgeleiderindustrie.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet zet zoals afgesproken in het coalitieakkoord een streep door een groot deel van een nieuwe wet die moet afbakenen welk werk als zelfstandig ondernemer kan worden gedaan. Er komt een nieuwe wet voor in de plaats die moet leiden tot meer zekerheid voor mensen die er zelf voor kiezen als zzp'er te werken, meldt minister Thierry Aartsen (Werk, VVD).
9 uur geleden