CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandse economie zal door de Iranoorlog minder hard groeien, maar "kan tegen een stootje". Dat schrijven economen van ABN AMRO in een nieuw rapport, waarin ze ook waarschuwen voor hogere inflatie.
3 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - OpenAI is van plan te stoppen met zijn app Sora, die gebruikers met behulp van kunstmatige intelligentie korte video's liet maken. Het bedrijf wil de benodigde rekenkracht liever voor andere doeleinden inzetten, meldt een woordvoerder.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vakbond FNV pleit voor een ruimere belastingvrije reiskostenvergoeding en het invoeren van maximumprijzen voor benzine en diesel aan de pomp. Het zijn enkele punten die de grootste vakbond van Nederland aandraagt in de aanloop naar een Kamerdebat over de economische gevolgen van de Iranoorlog.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn met verliezen gesloten. Beleggers zochten naar aanwijzingen over de mogelijke duur van de gevechten in Iran en de Golfregio, maar de onzekerheid overheerste.
5 uur geleden
HOUSTON (ANP/BLOOMBERG) - Europa krijgt binnenkort te maken met dezelfde verstoring in de aanvoer van brandstoffen die landen in Azië al raakt, meent Shell-topman Wael Sawan. Door de oorlog in het Midden-Oosten en de afsluiting van de Straat van Hormuz kunnen Golfstaten veel moeilijker hun olie en gas exporteren. Dit leidde onder andere in de Filipijnen, India, Cambodja en Myanmar al tot schaarste aan olie of gas.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Europese aandelenmarkten gingen dinsdag verder omhoog, ondanks opnieuw fors oplopende olieprijzen. De aanhoudende onrust rond de oorlog in het Midden-Oosten drukte wel op het sentiment, omdat beleggers vrezen dat het conflict het wereldwijde energieprobleem zal verergeren.
9 uur geleden
AMSTELVEEN (ANP/BLOOMBERG) - Cacao- en katoenboeren in West-Afrika zullen kampen met mesttekorten door de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten, waarschuwt ETG, een van de belangrijkste handelaren in landbouwgrondstoffen in de regio. Met de sluiting van de Straat van Hormuz worden de leveringen van meststoffen uit het Midden-Oosten verhinderd, waardoor de mestprijs stijgt.
10 uur geleden