CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - China heeft vorig jaar een recordhoeveelheid stroom verbruikt, vooral gestuwd door elektrische auto's en datacenters voor kunstmatige intelligentie (AI). Dat meldt staatszender China Central Television (CCTV) die zich baseert op cijfers van de nationale energieautoriteit. Het stroomverbruik van China lag volgens CCTV daarbij ruim twee keer zo hoog als dat van de Verenigde Staten.
5 minuten geleden
SCHIPHOL (ANP) - KLM zet rond de Winterspelen in Milaan en Cortina grotere vliegtuigen in omdat meer mensen naar Milaan willen vliegen dan gebruikelijk voor februari. Door de extra ruime toestellen zijn er zo'n 2600 stoelen meer beschikbaar en kan KLM meer vliegtickets verkopen.
57 minuten geleden
BASTROP (ANP) - De storing bij X is voorbij. Vrijdagmiddag rond 16.00 uur kwamen op de website allestoringen.nl duizenden meldingen binnen van gebruikers die problemen ondervonden en op de Engelstalige website Downdetector tienduizenden.
8 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag licht lager gesloten. Beleggers reageerden op een opmerking van de Amerikaanse president Donald Trump over een mogelijke opvolger van Jerome Powell, de voorzitter van de Federal Reserve.
10 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, wil binnenkort advertenties aan gebruikers van de populaire chatbot laten zien. Het bedrijf meldt de komende weken te beginnen met het testen van het aanbieden van reclames onder gebruikers in de Verenigde Staten.
11 uur geleden
KEULEN (ANP/RTR) - De Europese luchtvaartautoriteit EASA heeft Europese luchtvaartmaatschappijen opgeroepen het luchtruim van Iran te mijden. De EASA kwam vrijdag met dit advies vanwege de aanhoudende spanningen en dreigingen van de Amerikaanse president Donald Trump met militaire acties in Iran.
12 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BLOOMBERG) - Het Europees Parlement overweegt de goedkeuring van het handelsakkoord met de Verenigde Staten te koppelen aan het terugtrekken van Donald Trumps bedreiging om Groenland over te nemen. De overeenkomst die de Europese Commissie en de VS afgelopen zomer sloten, moet nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement.
13 uur geleden