CPB: tot 1,2 miljoen huishoudens in nood door hoge energieprijs
DEN HAAG (ANP) - Bijna een op de zes Nederlandse huishoudens kan op termijn moeite krijgen met het betalen van zijn rekeningen als de energieprijzen hoog blijven. Dat meldt het Centraal Planbureau (CPB) op basis van een stresstest naar de kosten van levensonderhoud. In totaal kunnen tot 1,2 miljoen huishoudens in een 'donker' scenario moeite krijgen met het betalen van hun vaste lasten.
Volgens het CPB hadden ongeveer een half miljoen huishoudens met het prijsniveau van januari 2021 al te maken met een betaalbaarheidsprobleem. Sindsdien zijn de prijzen van energie, brandstof en voedsel veel verder opgelopen.
Het CPB benadrukt dat het gaat om een "wat-alsbenadering" en dat het geen voorspelling doet over hoeveel huishoudens daadwerkelijk in betalingsproblemen komen en op welke termijn. Veel hangt ook af van het moment waarop de tarieven in de contracten van de huishoudens worden aangepast.
Twee scenario's
Het planbureau heeft twee scenario's geschetst. Bij het ene zijn de energieprijzen drie keer zo hoog ten opzichte van begin vorig jaar en bij het andere zeven keer zo hoog. In het eerste scenario komen een extra 170.000 huishoudens in de problemen en bij het donkere scenario 650.000. Volgens het CPB waren de energieprijzen in mei 2022 zo'n vijf keer hoger ten opzichte van januari 2021. De prijs van brandstof ligt al boven het niveau van het donkere scenario.
Ruim de helft van de huishoudens met een betaalbaarheidsprobleem heeft voldoende financiële buffers om de hoge prijzen meer dan een jaar aan te kunnen zonder uitgaven te verlagen. Zo'n 350.000 huishoudens houden het nog maximaal drie maanden vol. Vooral lage inkomensgroepen en uitkeringsgerechtigden lopen risico.
Beperkte mogelijkheden
Volgens het planbureau zijn de mogelijkheden om de gestegen kosten van levensonderhoud snel terug te dringen beperkt. Isoleren en verduurzamen van woningen kost tijd en beperken van het energiegebruik kan maar beperkt. Ook de verlaging van accijnzen en de tegemoetkoming van 800 euro van het kabinet voor de laagste inkomensgroepen is "slechts deels effectief om kwetsbare huishoudens uit de financiële problemen te houden", aldus het CPB. "De diepte en duur van de problemen hangt in sterke mate af van de toekomstige ontwikkeling van de energieprijzen."
De energieprijzen zijn de afgelopen tijd fors gestegen door de oorlog in Oekraïne en verder aangewakkerd door Europese sancties. Dat leidde weer tot tegenreacties van de Russen zoals het afknijpen van de gastoevoer aan onder meer Nederland. Vorig jaar steeg onder meer de prijs van gas al fors doordat economieën wereldwijd herstelden van de coronacrisis.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De brede S&P 500-index en de technologiegraadmeter Nasdaq zijn vrijdag met nieuwe recordstanden gesloten, geholpen door een sterk cijfer over de Amerikaanse banenmarkt. Het banenrapport van de overheid viel veel beter uit dan verwacht. Wel werd bekend dat het consumentenvertrouwen in de Verenigde Staten naar een nieuw dieptepunt is gezakt door zorgen bij huishoudens over een hoge inflatie die de koopkracht ondermijnt.
7 uur geleden
SUNNYVALE (ANP/BLOOMBERG) - De producent van AI-chips Cerebras Systems wil meer geld ophalen met zijn beursgang op Wall Street dan eerder gepland. Volgens bronnen tegen persbureau Bloomberg is Cerebras van plan de uitgifteprijs bij de beursgang te verhogen vanwege de grote interesse van investeerders. Mogelijk kan het bedrijf maandag met een bekendmaking komen.
8 uur geleden
STUTTGART (ANP/DPA/BLOOMBERG) - De Duitse sportwagenfabrikant Porsche sluit drie dochterondernemingen die niet actief zijn in de autoproductie. Daardoor gaan ongeveer vijfhonderd banen verloren. Met de ingreep wil Porsche verder snijden in de kosten en zich meer focussen op de kernactiviteiten.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse AEX-index is vrijdag met een kleine min het weekend ingegaan. Beleggers op het Damrak deden het even rustig aan na een drukke week met veel kwartaalcijfers van grote bedrijven. De aandacht ging nu onder meer uit naar het belangrijke Amerikaanse banenrapport dat beter uitviel dan verwacht. De chipfondsen ASML, Besi en ASMI stonden wel bij de stijgers in de AEX.
12 uur geleden
ANN ARBOR (ANP) - Het consumentenvertrouwen in de Verenigde Staten is naar een nieuw dieptepunt gezakt door toenemende zorgen over een hoge inflatie door de oorlog in het Midden-Oosten. Dat meldt de Universiteit van Michigan op basis van voorlopige cijfers voor de meimaand. Amerikaanse huishoudens zijn bezorgd dat de hoge inflatie de koopkracht en eigen financiële situatie schaadt.
12 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De beurzen in New York gingen vrijdag omhoog ondanks de hernieuwde spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran. Naast de ontwikkelingen in het Midden-Oosten verwerkten beleggers het banenrapport van de Amerikaanse overheid. Volgens dat rapport zijn er in de grootste economie ter wereld in april 115.000 banen bijgekomen. Dat was meer dan verwacht. De werkloosheid bleef onveranderd op 4,3 procent.
14 uur geleden
VLAARDINGEN (ANP) - Kunstmestproducent Yara heeft last van een protestactie van Extinction Rebellion bij zijn locatie in Vlaardingen. Demonstranten hebben daar de toegangsweg naar de fabriekspoort geblokkeerd. Hierdoor wordt de aan- en afvoer gehinderd, laat het bedrijf weten.
15 uur geleden