CPB: nieuw kabinet moet bijsturen om tekort in toom te houden
DEN HAAG (ANP) - Een nieuw kabinet zal financieel moeten bijsturen om te voorkomen dat het begrotingstekort oploopt tot boven de Europese norm van 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Zonder maatregelen komt het tekort daar al in 2026 boven en vanaf 2028 structureel, volgens de jongste ramingen van het Centraal Planbureau (CPB).
Door het uitbundige uitgavenpatroon van het demissionaire kabinet zullen de overheidsfinanciën al op korte termijn "sterk verslechteren". Tot dusver werd dit gecompenseerd door economische bloei, onderuitputting en eenmalige meevallers. Maar die tijd is voorbij, waarschuwt het CPB. En de uitgaven aan onder meer sociale zekerheid, zorg, asiel, defensie en klimaat blijven oplopen, net als de rentelasten.
Beter nieuws uit het Centraal Economisch Plan 2024 dat het CPB donderdag heeft gepubliceerd, is dat de koopkracht dit jaar fors herstelt. "Door een inhaalslag van de lonen en lagere inflatie krijgen huishoudens weer meer te besteden", zegt CPB-directeur Pieter Hasekamp. In doorsnee gaan huishoudens er 2,7 procent op vooruit. Zonder nieuw beleid komt daar evenwel in 2025 niets meer bij.
Energieprijzen
We zijn daarmee nog altijd gemiddeld 0,5 procent armer dan in 2021, voordat onder invloed van de Russische inval in Oekraïne de energieprijzen razendsnel omhoog schoten. De lagere inkomens zijn er sindsdien wél op vooruit gegaan. Dat komt door onder meer de verhoging van het minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen.
Het CPB stelt ook vast dat door "gericht" koopkrachtbeleid van het demissionaire kabinet de armoede structureel is afgenomen. In 2021 leefde nog 6,1 procent van de mensen onder de armoedegrens, dat is naar verwachting gedaald naar 4,7 procent dit jaar. De komende jaren neemt dat percentage wel weer iets toe, maar: "de armoede blijft op een permanent lager niveau".
De economie veert na de recessie van vorig jaar op en keert terug naar wat het CPB "een gematigd groeipad" noemt. De groei wordt dit jaar geraamd op 1,1 procent en voor volgend jaar op 1,6 procent. De inflatie daalt verder tot onder de 3 procent, maar blijft daarmee flink hoger dan waar de Europese Centrale Bank (ECB) met zijn rentebeleid op koerst.
Meer uit Politiek
LEIDEN (ANP) - Onderwijsminister Rianne Letschert wil ervoor zorgen dat er binnen vier jaar geen groot lerarentekort meer is. "In een land met een structureel lerarentekort wordt het fundament waar we voor staan, de jeugd opleiden, wel kwetsbaar."
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU is nog altijd aan het kijken naar de voor- en nadelen van een prijsplafond, zei minister Stientje van Veldhoven (Klimaat) na overleg met de EU-ministers voor energie. "Een prijsplafond klinkt aantrekkelijk, want dan blijft de prijs laag", zei ze. "Maar het zou ook kunnen betekenen dat we misschien geen gas meer naar Europa krijgen als de prijs in de rest van de wereld wel hoger is."
4 uur geleden
BERLIJN (ANP) - Er is nog geen plan voor een missie in de Straat van Hormuz, zei premier Rob Jetten op bezoek bij de Duitse bondskanselier Friedrich Merz in Berlijn. "Zoals altijd staat Nederland open voor suggesties, maar op dit moment ligt er geen concreet voorstel op tafel", aldus Jetten op een gezamenlijke persconferentie.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) ziet een militaire missie in de Straat van Hormuz "op dit moment absoluut niet gebeuren. Daar is ook geen draagvlak voor", zei hij maandag na afloop van de vergadering met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel.
5 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap spreekt maandagavond met de studentenrabbijn Yanki Jacobs en met een aantal joodse studenten. Het gesprek gaat onder meer over de zorgen over de veiligheid die leven bij joodse studenten, maar ook over de recente aanslag bij een joodse school in Amsterdam.
5 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken (CDA) zegt zich zorgen te maken over de toenemende intimidatie van lokale politici. Volgens de minister is het nu onderdeel van het politieke debat. "Het is goed dat gemeenten er extra aandacht voor hebben."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Miljardentekorten dwingen het kabinet tot nieuwe keuzes in de aanleg en het onderhoud van infrastructuur. Minister Vincent Karremans (VVD) en staatssecretaris Annet Bertram (CDA) van Infrastructuur willen voor de zomer duidelijk maken welke "prioritering" ze maken. Dat kan betekenen dat geplande projecten niet meer doorgaan, waarschuwen ze in een brief aan de Tweede Kamer.
5 uur geleden