CPB: iedereen compenseren voor hoge inflatie lukt niet
DEN HAAG (ANP) - Het gaat het kabinet waarschijnlijk niet lukken om iedereen te compenseren voor de enorme stijgingen van de energierekeningen en brandstofprijzen. En dat lijkt ook niet nodig, zegt het Centraal Planbureau (CPB). Mede door de oorlog in Oekraïne zakt de koopkracht dit jaar waarschijnlijk het sterkst in decennia. Maar hoeveel je de hoge inflatie precies voelt in je portemonnee kan sterk van persoon tot persoon verschillen.
Heb je een vast of variabel energiecontract? Is je huis goed of slecht geïsoleerd? En moet je dagelijks veel of weinig met de auto rijden? "De ramingen van de inflatie verhullen, meer dan anders, de grote verschillen die huishoudens ervaren rond kostenstijgingen", stelt het CPB er zelf over in zijn nieuwe rapport met economische voorspellingen. Ook is de oorlog in Oekraïne nog niet voorbij. Mocht de gastoevoer uit Rusland beperkt worden, dan zal dit vrijwel zeker grote gevolgen hebben.
Het CPB heeft al die onzekerheid ondervangen door meerdere scenario's op te stellen. In het zwaarste onderzochte scenario zakt de koopkracht dit jaar met gemiddeld 3,4 procent. "Maar daarvoor zijn we uitgegaan van de prijzen op de gas en oliemarkt van net na de inval van Oekraïne. Wat er bijvoorbeeld gisteren en eergisteren is gebeurd, zit daar nog niet bij", geeft CPB-directeur Pieter Hasekamp aan.
Er zijn volgens hem nog veel somberder scenario's denkbaar. Bijvoorbeeld als de wereldhandel ook flinke klappen zou krijgen als gevolg van het conflict. In zo'n geval zouden de prijsstijgingen en daarmee ook het koopkrachtverlies nog veel groter kunnen uitpakken. Vooralsnog is het niettemin de prognose dat de inflatie nog langere tijd redelijk hoog zal blijven, maar op een gegeven moment wel weer omlaag gaat. Wanneer wordt gekeken naar de gehele huidige kabinetsperiode dan zou de koopkracht nog steeds licht in de plus uit kunnen komen, en voor gepensioneerden stabiel blijven.
Hasekamp zegt dat hij zich nu wel zorgen maakt over mensen met lagere inkomens. Over hoe het kabinet mensen die in de knel dreigen te komen het beste zou kunnen helpen, laat het CPB zich evenwel niet uit. Wel geeft Hasekamp aan dat een generieke reparatie stuit op begrotingsbezwaren. De prijsstijgingen liggen vooral buiten Nederland en al dat geld dat we extra aan bijvoorbeeld gas kwijt zijn, lekt dus weg het land uit. Als het kabinet wel iedereen zou willen compenseren zou de rekening volgens het CPB doorgeschoven worden naar volgende generaties, of er zou een lastenverzwaring tegenover moeten staan.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP/BLOOMBERG) - De Europese gasprijs is maandag flink verder gestegen in navolging van de forse prijsstijging van olie. De onzekerheid over de duur van de oorlog in het Midden-Oosten blijft de energiemarkten flink opschudden. De strijd vertoont geen tekenen van afzwakking na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran meer dan een week geleden.
9 minuten geleden
CHICAGO (ANP) - De oorlog in Iran stuwt ook de prijzen van landbouwgewassen. Op de grote grondstoffenmarkt in Chicago worden bijvoorbeeld sojabonen, maïs en tarwe almaar duurder. Consumenten kunnen dit gaan merken als ze boodschappen doen in de supermarkt, al zal de impact van land tot land verschillen.
40 minuten geleden
TOKIO (ANP) - De aandelenbeurzen in Tokio en Seoul gingen maandag hard omlaag door de aanhoudende oorlog van de Verenigde Staten en Israël met Iran, die de tweede week is ingegaan. Door de strijd in het olierijke Midden-Oosten zijn de olieprijzen hard gestegen en landen als Japan en Zuid-Korea zijn erg afhankelijk van de import van olie uit de regio.
54 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De ministers van Financiën van de G7 gaan maandag praten over een gezamenlijke vrijgave van strategische olievoorraden. Dat meldt zakenkrant Financial Times op basis van bronnen bij de G7. Door de oorlog in het Midden-Oosten en verstoringen van de productie in de regio zijn de olieprijzen zeer hard gestegen. De prijs steeg maandag tot boven de 100 dollar per vat, het hoogste niveau sinds medio 2022.
55 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Amerikaanse olieprijs is zondag gestegen tot boven de 100 dollar per vat. Dat was niet meer gebeurd sinds de zomer van 2022. De prijs van Amerikaanse olie, West Texas Intermediate (WTI), steeg met 20 procent naar ruim 109 dollar per vat.
6 uur geleden
BAGDAD (ANP) - De olieproductie in Irak is met ongeveer 60 procent ingestort omdat door de Iran-oorlog te weinig tankers beschikbaar zijn om de ruwe olie te verschepen. Het belangrijke olieland produceert nu nog ongeveer 1,7 tot 1,8 miljoen vaten olie per dag, tegenover ongeveer 4,3 miljoen vaten per dag voor het begin van het conflict.
17 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - De prijs van aluminium is deze week met bijna 10 procent gestegen, de grootste wekelijkse stijging sinds 2023. Dit kwam door het escalerende conflict in het Midden-Oosten, dat de leveringen uit de regio verstoorde, terwijl grondstoffenhandelaren zich voorbereiden op mogelijke verdere onderbrekingen.
18 uur geleden