CPB: iedereen compenseren voor hoge inflatie lukt niet
DEN HAAG (ANP) - Het gaat het kabinet waarschijnlijk niet lukken om iedereen te compenseren voor de enorme stijgingen van de energierekeningen en brandstofprijzen. En dat lijkt ook niet nodig, zegt het Centraal Planbureau (CPB). Mede door de oorlog in Oekraïne zakt de koopkracht dit jaar waarschijnlijk het sterkst in decennia. Maar hoeveel je de hoge inflatie precies voelt in je portemonnee kan sterk van persoon tot persoon verschillen.
Heb je een vast of variabel energiecontract? Is je huis goed of slecht geïsoleerd? En moet je dagelijks veel of weinig met de auto rijden? "De ramingen van de inflatie verhullen, meer dan anders, de grote verschillen die huishoudens ervaren rond kostenstijgingen", stelt het CPB er zelf over in zijn nieuwe rapport met economische voorspellingen. Ook is de oorlog in Oekraïne nog niet voorbij. Mocht de gastoevoer uit Rusland beperkt worden, dan zal dit vrijwel zeker grote gevolgen hebben.
Het CPB heeft al die onzekerheid ondervangen door meerdere scenario's op te stellen. In het zwaarste onderzochte scenario zakt de koopkracht dit jaar met gemiddeld 3,4 procent. "Maar daarvoor zijn we uitgegaan van de prijzen op de gas en oliemarkt van net na de inval van Oekraïne. Wat er bijvoorbeeld gisteren en eergisteren is gebeurd, zit daar nog niet bij", geeft CPB-directeur Pieter Hasekamp aan.
Er zijn volgens hem nog veel somberder scenario's denkbaar. Bijvoorbeeld als de wereldhandel ook flinke klappen zou krijgen als gevolg van het conflict. In zo'n geval zouden de prijsstijgingen en daarmee ook het koopkrachtverlies nog veel groter kunnen uitpakken. Vooralsnog is het niettemin de prognose dat de inflatie nog langere tijd redelijk hoog zal blijven, maar op een gegeven moment wel weer omlaag gaat. Wanneer wordt gekeken naar de gehele huidige kabinetsperiode dan zou de koopkracht nog steeds licht in de plus uit kunnen komen, en voor gepensioneerden stabiel blijven.
Hasekamp zegt dat hij zich nu wel zorgen maakt over mensen met lagere inkomens. Over hoe het kabinet mensen die in de knel dreigen te komen het beste zou kunnen helpen, laat het CPB zich evenwel niet uit. Wel geeft Hasekamp aan dat een generieke reparatie stuit op begrotingsbezwaren. De prijsstijgingen liggen vooral buiten Nederland en al dat geld dat we extra aan bijvoorbeeld gas kwijt zijn, lekt dus weg het land uit. Als het kabinet wel iedereen zou willen compenseren zou de rekening volgens het CPB doorgeschoven worden naar volgende generaties, of er zou een lastenverzwaring tegenover moeten staan.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - Mensen gaan minder vaak uit eten in een restaurant en bestellen vaker een maaltijd online. Dat constateert ABN AMRO op basis van transactiedata. De bank stelt dat "een soort herwaardering" van bezorg- en afhaalrestaurants lijkt te ontstaan. "Nu prijzen niet meer bovengemiddeld stijgen, wordt er langzaam weer vaker voor het gemak van bezorg- of afhaalmaaltijd gekozen. Een restaurant bezoeken lijkt daardoor iets minder aantrekkelijk geworden."
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Kinderen vanaf 10 jaar oud kunnen vanaf dinsdag met hun smartphone betalen bij de jongerenbank van ABN AMRO. Die bank, BUUT, is naar eigen zeggen de eerste in Nederland die jongeren onder de 16 jaar betalingen laat doen via hun mobiel. Daarmee wil BUUT jongeren onder begeleiding van hun ouders leren bewuster met hun uitgaven om te gaan.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag opnieuw met winsten de handelsdag uitgegaan. Daarmee zijn de recordstanden op Wall Street verder aangescherpt. Nvidia hoorde bij de stijgers met een plus van 6,3 procent, na de aankondiging van een nieuwe chip voor pc's door de grootste verkoper van AI-chips ter wereld.
3 uur geleden
CHICAGO (ANP/BLOOMBERG) - McDonald's wil meer kwaliteit gaan bieden. De fastfoodketen kondigde maandag een vernieuwde strategie aan, waarbij het bedrijf onder meer wil inzetten op luxere kipgerechten, aantrekkelijkere restaurants en nieuwe speeltuinen. Volgens topman Chris Kempczinski past dit in de brede verwachting van de consument die "meer eist voor zijn geld".
4 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG/AFP) - AI-bedrijf Anthropic, bekend van chatbot Claude, heeft bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC vertrouwelijk documenten ingediend voor een beursnotering. Het bedrijf is in een race met rivaal OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, om mogelijk nog dit najaar een debuut op Wall Street te kunnen maken.
6 uur geleden
MIAMI (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse staat Florida klaagt ChatGPT-maker OpenAI aan vanwege de verzameling van gegevens van kinderen onder de 13 jaar. "Sam Altman (topman van OpenAI) en ChatGPT hebben de AI-race verkozen boven de veiligheid van kinderen", zei James Uthmeier, procureur-generaal van Florida, tijdens een persconferentie. "Ze hebben winst verkozen boven de publieke veiligheid. Dat pikken we hier in Florida niet."
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse aandelenbeurs is maandag licht hoger gesloten. Beleggers verwerkten onder meer het bericht dat Iran de communicatie met de Verenigde Staten staakt om de situatie in Libanon. De onderhandelingen met de Amerikanen zouden stilliggen totdat de VS de Iraanse eis van een volledig staakt-het-vuren in zowel Gaza als Libanon inwilligen. Ook zinspeelt het land op een zeeblokkade in de zeestraat Bab el Mandeb, aan de Rode Zee, hetzelfde als wat het al tijden met de Straat van Hormuz doet.
7 uur geleden